Экология ғылымының қалыптасу тарихы

КІРІСПЕ
1. ЭКОЛОГИЯ ҒЫЛЫМЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУ ТАРИХЫ
2. ЭКОЛОГИЯ ҒЫЛЫМЫНЫҢ ДАМУ ТАРИХЫ
3. ЭКОЛОГИЯ ҒЫЛЫМ РЕТІНДЕ

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Көпке дейін бізде табиғат қана қорғауды қажет етеді, ал оның адамға қатыс жоқ деген түсінік алып келеді. Адам тағдырына қалай болса солай қарау ауыр зардаптарға соқтырды. Қазіргі кезде мемлекет табиғаты, биосфераны қоғау ісін адамның өмірі мен тіршілік ортасын, қоғамның игілігін қорғау деп қарастырды.
Адамның бүкіл өмірі – бұл оның табиғатпен және қоғаммен жанасуы, өзара әрекеттесуі. Адам табиғаттан тыс өмір сүре алмайды. Ол өзінің еңбегімен табиғаттың құрамды бөліктерін (жер, су, өсімдік, пайдалы қазбалар) өзінің қажетін, түрлі мұқтажын қанағаттандыруға бейімдейді. Адам айналадағы ортаны өзгерте отырып, өзі де осы өзгерген табиғаттың әсеріне ұшырайды.
Қазіргі кезде қоғам мен табиғаттың өзара әрекеттесуінің кең көлемде жүретіні соншалық, мұның өзі бүкіл дүниежүзілік көлемде экологиялық проблема тудырды. Бұл проблема қоғам өмірін индустрияландыру мен урбандалу нәтижесінде айналадағы ортаның ластауына, энергетика мен шикізат қорының азаюына, табиғи экологиялық баланстың (биосфераның ішкі өзін-өзі реттеу механизмінің) бұзылуына, адамның шаруашылық әрекетінің қалдықтарымен табиғаттың ластануының нәтижесі ретіндегі энергетикалық зиянды зардаптарға байланысты.
Ғылыми-техникалық прогресс дәуірінде адам құдыреті күшке айналды. Ол тауларды бұзып, өзен арнасын өзгертіп, жаңа көл, теңіз жасап, байтақ шөлдерді жасыл желекті мәдени алқапқа айналдыра алады.
Бір сөзбен айтқанда, ол табиғатты түбегейлі қайта құруға қабілетті.
Алайда қазіргі кезде адамзат өзінің табиғатқа үстемдігін ойсыз пайдаланудың табиғатқа шексіз араласа беруден бас тартуы қажеттігі, өзінің шаруашылық әрекетінен тууы мүмкін зиянды зардаптарды есепке алмай, оны қайта түрлендіруге болмайтындығы айқын көрініп отыр.
1. Қазақстанның физикалық географиясын зерттеу жайында // Қазақстан мектебі 1967. №4.
2. Жоғары оқу орындарында экологиялық білім мен тәрбие міндеттері // Қазақстан мектебі 1990. №6.
3. Қазақстан табиғатты зерттеу және физикалық гоеграфия идеяларының дамуы. Ежелгі дәуірлерден бастап ХХ – ғасыр басына дейін. А.Рауин.
4. Мұғалімдердің экологиялық білімін жетілдіру жолдары. Ізденіс жаратылыстану ғылымының сериясы. 1995 №4.
5. Эколог мамандар даярлаймыз. Биология және химия 1996.
6. Табиғатты қорғау негіздері. СБ. Геоэкология №38. АГУ им.Абая А, 1997.
        
        Жоспар
Кіріспе
1. ЭКОЛОГИЯ ҒЫЛЫМЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУ ТАРИХЫ
2. Экология ғылымының даму тарихы
3. Экология ғылым ретінде
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
Көпке дейін бізде табиғат қана ... ... ... ал оның адамға
қатыс жоқ деген түсінік алып келеді. Адам тағдырына қалай болса солай қарау
ауыр зардаптарға соқтырды. ... ... ... ... биосфераны
қоғау ісін адамның өмірі мен тіршілік ортасын, қоғамның игілігін қорғау деп
қарастырды.
Адамның бүкіл өмірі – бұл оның ... және ... ... ... Адам ... тыс өмір сүре алмайды. Ол өзінің
еңбегімен табиғаттың құрамды бөліктерін (жер, су, ... ... ... ... ... ... қанағаттандыруға бейімдейді. Адам
айналадағы ортаны өзгерте отырып, өзі де осы өзгерген ... ... ... қоғам мен табиғаттың өзара әрекеттесуінің кең көлемде
жүретіні соншалық, мұның өзі ... ... ... ... тудырды. Бұл проблема қоғам өмірін ... ... ... ... ... ... энергетика мен
шикізат қорының азаюына, табиғи экологиялық баланстың ... ... ... ... бұзылуына, адамның шаруашылық әрекетінің
қалдықтарымен ... ... ... ретіндегі энергетикалық
зиянды зардаптарға байланысты.
Ғылыми-техникалық прогресс дәуірінде адам құдыреті күшке айналды. Ол
тауларды бұзып, өзен ... ... жаңа көл, ... ... ... жасыл желекті мәдени алқапқа айналдыра алады.
Бір сөзбен айтқанда, ол ... ... ... ... ... қазіргі кезде адамзат өзінің табиғатқа үстемдігін ... ... ... ... беруден бас тартуы қажеттігі, өзінің
шаруашылық әрекетінен тууы мүмкін зиянды ... ... ... ... ... болмайтындығы айқын көрініп отыр.
Адам қоғамының прогресі индустрияның дамуын қажет етеді. Индустрия
дамыған сайын ... ... ... түседі. Қазіргі кезде
айналамыздағы бүкіл табиғат - ауа, су, ... бәрі де ... ... мен ... орта ... күрделі байланыстардың бүкіл
жиынтығын зерттеу экология пәнінің міндеті болып ... ... ... мен ... аса ... проблемаларын ғылым
мен техниканың әр алуан салаларының білікті мамандары шешеді. Алайда біздің
әрқайсысымыз ... ... ... күрделі құрылысы мен тіршілігі
және оның жай-күйіне жауапкершілігіміз туралы міндеттіміз.
Экология - тірі ... ... ... ... адам ... ... жуу, орман-тоғайда қоқыс, егістікке тыңайтқыш
үйіндісін қалдыру – табиғат алдындағы қылмыс ... ... ... ... ... сақтауға әрбір адам белсене қатысуға міндетті.
Табиғат әкімшілік, мемлекеттік ... ... ... өзен ... ... ... ... әлемдік проблемалар
тудырады.
Табиғат – оны құрайтын бөліктердің (су, ауа, топырақ, ... және т.б.) жай ... ... ол ... ... өзара тығыз
байланысқан біртұтас жалпыпланеталық биосфера жүйесі.
Адамның табиғат тіршілігіне ... ... ... жол беруге
болмайды. Биологиялық тепе-теңдік бұзылуы жер ... ... үшін ... зардаптарға әкелуі мүмкін.
Көп уақыт бойы адам табиғатты өзі үшін ... ... ... көзі деп ... ... ... табиғатын зерттеу мен ондағы
физикалық-географиялық идеялардың дамуы» республиканың ... ... ... ... ... арнайы курс
есебінде енгізілгендіктен автор бұл еңбекті студенттер үшін оқу ... ... деп ... ... ... мен географиялық идеялардың даму
тарихын ... ... ... жете ... ... ... ... жақсартуға көмек болары белгілі.
Қазіргі кезде экология ғылымымен ... ... ... ... ... жарық көруі қазіргі уақытта сұранысқа ие болып
отыр. Экология ғылымының ролі қоғамда алатын орны ... ... ... ... ... оқу ... пайдаланылып жүр.
Жас ұрпаққа экологиялық сана қалыптастыруда экологиялық оқулықтардың
орны ерекше.
1. ЭКОЛОГИЯ ҒЫЛЫМЫНЫҢ ҚАЛЫПТАСУ ТАРИХЫ
Қоршаған ортаны танып-білуге ... ... ... ... дамуының ақ
таңы атқан кезден басталды деуге болады. Алғашқы қауымдық қоғамның өзінде-
ақ ... ... ... ... өмір сүріп келе жатқан кейбір аңдардың
қарсылығына тап келгені ... ... ... ... бірлесіп,
қауымдасып күрескенде ғана жеңе алатындығына, сөйтіп өздеріне азық етуге
болатындығына көздері жетті. ... қай аңды қай ... ... ... қару ... қолдарына түсіре алатындығын сезіне ала бастады.
Олардың бұл әрекеттерін біз бүгінге тас бетіне түсірген ... ... ... ... ... ... ... ағаштан, т.б.
жасаған қаруларын табу арқылы көзімізді жеткізіп отырмыз. Сондай-ақ мұндай
деректер ежелгі египет, үнді, тибет, тағы ... ... ... мәлім. Экологиялық элементтері сонымен ... ... ... халықтардың эпикалық шығармаларында кездеседі. Мәселен, үнділердің
«Махабхарата» жырында (б.д.д.VI-II ғ.ғ) табиғаттың дүлей күштері су тасқыны
мен жер ... ... ... ... ... астам жан-
жануарлардың аттары аталып олардың өмір сүру белгілері сипатталады, ... ... ... және ... ... ... де беріледі.
Вавилонның қол жазбалық кітаптарында жерді өңдеудің ... ... ... ... ... ... өсімдіктерді қай мезгілде егудің
жолдары көрсетіледі. Ал Қытайдың біздің ... ... VI-II ... ... өсімдіктердің сорттары туралы сөз қозғалып, олардың
пісіп жетілу мерзімдері де ... Дәл ... ... ... ... ... ... 530-470 ж.ж) Геппократтың (б.д.д. 460-370
ж.ж) Аристотельдің (б.д.д. 384-322 ж.ж.) ... ... ... ... ... ... ... өзінің
«Жануарлардың тарихы» деп ... ... өзі ... 500 астам
жануарлардың атын атап, түсін түстейді, мінез құлқына ... ... ... ... алғы ... ... материалдар жинаумен оны
жүйелендірудің тұңғыш тәжірибесі осылай жүзеге ... ... ... 372-287 ж.ж.) ... ... жерорта
теңізінің жағалауындағы кең ауқымды кеңістік бойынша өзі ... ... және ... ... әсерлерін баяндайды.
Философтың бұл еңбегінде сонымен қатар, әртүрлі ағаштардың, бұталардың және
жартылай ... да ... ... ... өсіп ... ... рет деректер келтіріледі.
Орта ғасырлар дәуірінде табиғатты зерттеу жөніндегі жұмыстар жүргізу
біршама ... ... ... бұл ... ... құлшылық етуге едәуір
баса назар аударылғандықтан, жаратушыға ... ... ол ... ... ... көпшіліктің батылы жете бермейді. Жалпы қоршаған
орта мен организмдердің ... ... бар ... ... ашып ... ... нәрсе тек құдайдың жаратушылық құдыретімен жасалған деген
ұғым көптеген көкірек көзі ашық, көңіл көкжиегі ... ... ... байлап, «ерік-жігерін» тұсап тастаған болатын. Бұл кезең осылай
мың жылдай мерзімдік ... ... Осы ... ... ... ғана ... мәні бар еңбектер жазылды. ... да ... ... (850-923 ж.ж.) ... ... ж.ж.) ... қасиеттері туралы айтылған еңбектеріне, Марко Полоның (13 ғ)
Афанасий Никитиннің (15 ғ) өлке ... ... ... ... жан-
жануарлары туралы қолжазбаларында көрсетілген түсініктемелеріне, танымдық
материалдарына ... ... ... ... ... кезеңіне ғана ғылымға жаңа серпін, соны
бетбұрыс жасауға Альберт Великийдің (Альберт фон Больштедтің, ... ... ... салды. Ол өзінің өсімдіктер туралы кітабында
өсімдіктердің өсуіне топырақтан ... ... «күн ... да ... ... ... және олардың «қысқы ұйқыға» кетуі ... ... ... айрықша ықпал тигізетіндігін, бұл құбылыстардың бір-
бірімен өте тығыз байланыстары бар ... ашып ... ... ... ... ... ... ашылуы және бұрын
белгісіз болып келген жерлердің елдендірілуі әсіресе биологиялық ғылымның
күрт дамуына кең жол ... ... ... ... мен ... ... сол кезеңдегі жаратылыстану ғылымдарының басты шартына
айналды. Алайда, соған қарамастан, табиғаттанушылардың еңбектерінде табиғат
туралы метофизикалық ... ... ... ... ... өз орындарын тауып жатты. Бұл еңбектерде өсімдіктер мен кейбір
жан-жануарлардың белгілі ортаға ... баса ... ... ... ... су тасқынының орын алу себептері
туарлы ой-пікірлер ... ... Олар бұл ... сол ... ... ... деп ... ағылшын химигі Р.Бойль (1627-1691 ж.ж) тұңғыш рет экологиялық
жағдайларға байланысты тәжірибелерді жүзеге асырды. Ол әр ... ... ... ... ... әсер ететіндігін салыстырмалы
көрсеткіштер арқылы дәлелдеп берді.
Жер шарындағы ауа-райының ... ... ... ... ... өсетін өсімдіктердің әлеміне әсер тигізетіндігін бір сөзбен
қорыта айтқанда, ... ... ... және ... құрауыштардың өзара
тығыз байланысты екендігін 18 ғасырда ... ... да өз ... ... ... ... ... М.В.Ломоносов «Жер қыртысы туралы»
трактатында: «Адамдардың көбісінің табиғатта көргеннің бәрі ... ... деп ... ... деп атап ... ... өзгерістер тек өсімдіктер мен жануарлар әлемінің ... ... деп ... Әр ... ... өлі ... ... олардың тіршілік еткен табиғи жағдайлары туралы тұжырым
жасады.
2. Экология ғылымының даму тарихы
XVIII ... ... XIX ... ... ... ... саны бірте-бірте арта ... ... ... ... жиі-жиі кездесетін болды. Ғылымның дамуының екінші
кезеңі ботаникалық-географиялық ірі-ірі көлемді ... ... ... ... ... ... ... биолог ғалым
А.Гумбольдтың (1769-1895) еншісіне тиді. Ол 1807 жылы Орталық және Оңтүстік
Америкада жүргізген көпжылдық зерттеуі негізінде «Өсімдіктер ... ... ... ... ... Онда ... ... өсуі мен
өркен жаюы ауа-райының жағдайына, әсіресе температуралық ... ... ... ашып ... ... келе бұл ойлар орыс ғалымдары К.Ф.Рульенің ... ... ... (1825-1902) еңбектерінде одан
әрі жетілдіріліп, тереңдетіле түсті. Экология ғылымының одан әрі ... ... ... (1809-1882) эволюциялық ілімінің ... ... Оған ... орыс ... ... ... (1863-1945), В.Н.Сукачевтің (1880-1967), Н.Ф.Реймерстің
(1931-1993) қосқан ... мол. ... ... ... ... ... ... Ол биосфера туралы ілімінің негізін қалап, қазіргі
заманға ... ... күні ... көре ... ... әлемдік эко
жүйе деп танып, оның ... мен ... ... ... ... энергия балансына байланысты екенін тұңғыш рет
ашып ... ... ... ноосфера концепциясының негізгі
қағидаларын да тұжырымдады.
Алайда, «экология» деген терминді алғаш рет ... ... ... (1834-1910) еншісіне тиді. Ол экологияға төмендегідей анықтама
берді: «Экология деп, біз табиғат экономикасына қатысты барлық ... ... оны ... ... және ... ... ... өзімен тікелей немесе жанама қатысымын жануарлармен және өсімдіктермен
өзара ынтымақтастық немесе қостастық ... бар ... ... ... кезде биологиялық ғылымның құрамына еніп,
организмдермен қоршаған ... ... ... ... ғана ... ... қазіргі заманда экологияның ... одан әрі ... ... атап айтқанда, география, геология, агрономия, химия,
архитектура, ... ... ... медицина, қысқасы ғылымның
барлық ... ... ... кетті.
Осылай қазіргі заманғы экология - әмбебап, зор қарқынмен дамып келе
жатқан, біздің планетамыздың барлық ... үшін іс ... аса ... бар іргелі, кешенді ғылым болып саналады. Экология болашақтың ғылымы
және ... ... өмір ... осы ... ... ... ... болуы да мүмкін деуге жатады.
Қорытынды
Еліміздегі ғылыми-техникалық прогрестің тез қарқынмен дамуы ХХ –
ғасырдың соңында жер ... әр ... ... әсер ... Қазір, ол
бүкіл планетаны қамтып, адамзат өміріне ... ... ... ... Яғни
табиғи қоршаған ортаны ... адам ... ... ... ... ... ... күрделі мәселеге айналып отыр.
Жасөспірімдерге экологиялық білім мен тәрбие ... ... ... мен ел тағдырын, табиғат пен адам ... ... ... айнала қоршаған ортаның, ғарыш әлемінің қадірін бағалай ... ... оны ... алатын адамзатты тәрбиелеу міндеттері мен
мақсаттары өз маңыздылығын бүгінгі ... ... ... одан ... сипатталуында.
Оқушыларға экологиялық тәрбиені жопарлы, белгілі бір ... ... және ... ... ... деңгейлерінде өткізсек
соғұрлым балалардың табиғатқа жауаркершіліктері артып, нәтижелігі жоғары
болмақ.
Біздің ... ... ... ... ... ... тәрбие беру» деген ұғым арқылы берсек, оның мазмұнының тұтастығы
түрде неғұрлым ... ашып ... ... ... ... ... күштер жүйесіне қатысушы
білікті маман ... ... ... ... ал ... ... деген қарым-қатынастарын қалыптастыратын процес
ретінде бір-бірінен ... ... өте ... ... ... ғылыми білім танымдық іскерліктер мен дағдыларды қалыптастыру
арқылы, олардың қарым-қатынастары, мінез-құлықтары, саналары, көзқарастары,
өздерін ұстау ... іске ... Бұл ... ... ... ... және жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеудің ажырамас
шарты.
Қазіргі уақытта орта мектеп ... ... ... ... ... қажетттігі өмірдің өз талаптарына, қарама-қайшылықтарының
болуынан туындаған проблемалардың біріне ... Бұл ... ... ролі аса түседі. ... ... ... курстық
атқаратын міндеті зор.
Қазіргі педагогикалық теория экологиялық білім мен ... ... ... ... мен ... ... ... толық әрі
тұтас анықтауға ұмтылады. Педагогикалық әдебиеттерде экологиялық ... ... ... мақсаттары жөнінде үзілді-кесілді айтылған алшақтық жоқ.
Сонымен ... ... мен ... ... ...... ... жауапты және іскерлік қатынастарын қамтамасыз ететін ғылыми
білім, көзқарастар мен сенімдер ... ... ... дағдарыстың неғұрлым қауіпті көріністері – аймақтық
техногендік шөлейттену, топырақтың ... су ... ... ластануы, ормандардың селдіреуі, табиғаттың генетикалық
қорының бүлінуі, ... ... ... дүлей табиғи құбылыстар ... ... ... алып ... әрі улы ... ... ... ортаға ерен зиянын тигізуде.
Қазіргі кезде экологиялық проблемалардың зардаптық көлемі ұлғаюына
байланысты жас ... ... ... ... ... ... ... эколог ғалымдар ... ... ... ... экологиялық проблемаларды алға тартып жүр. Осы көтеріп жүрген
проблемалар тек бүгінгі күннің ғана емес ... ... ... ... ... ескертеді.
Қазақстан қазір табиғаты және экологиялық жағынан өте ... ... ... ... ... оқу орындарында, мектептерде экологиялық білім
алып жатыр. Қазіргі кездегі ғалымдардың алдында тұрған бір ... ... ... жас ... ... ... мен ... қалыптастыру,
оларды табиғатты қорғау, табиғи қорларды тиімді пайдалану және өмір сүрген
ортасы мен еңбектенетін жерінде ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу. Сөйтіп, әрбір адамның экологиялық білім
дәрежесі мен ... орта ... ... келешектегі өмірге деген
көзқарасын анықтайды.
3. Экология ғылым ретінде
Экология - бұл тіршілік иелерінің өзара және олардь; ... ... ... ... ... ағз£ ... ... туралы, бұл жүиелердің кұрылымы мен тіршілік етуі туралы ғылым.
Экологияның өзіндік ұзақ тарихы бар. Жануарлар мен ... ... ... ... ... ... ... жөнінде м&ліметтердің
жинақталуы өте ерте кезде басталған. Бұл мәліметтердің басын ... ... ... талпыныстар ежелгі заман философтарының
еңбектерінде кездеседі. Аристотель (б.з.д. 384-322) ... ... ... ... ... ... ... әрі олардың ерекшеліктері
туралы айткан болатын, мысалы, балықтардың ығысып көшуі мен қыстағы ... ... ... ... кұрылыс салу қызметі, көкектін
басқаның есебінен күн көруі, теніз кхртының (каракатица) өзін-өзі ... ... және т.б. ... Аристотельдің шәкірті, «ботаниканын атасы»
Теофраст Эрезийский (б.з.д. 371 -280) ... ... ... ... пен ... байланысты олардың түрлері мен тұрқының
ерекшеліктері туралы мәліметтер келтірді.
Қайта өрлеу дәуіріндегі ұлы ... ... ... ... ... серпін жасады. Бірінші жүйелендіруге келетін ... ... ... ... Ж. ... (1656-1708) және
тағы басқалар өздерінін еңбектерінде өсімдіктердің өсіп жетілуінің, олардын
өсетін жерлеріне және т.б. ... ... ... ... ... тірі ағзалардын жекелеген тұрлеріне ... ... ... ... ... кұрады, мәселен,
жәндіктер туралы ... (1734), ... ... ... ... бр ... ... И.И.Лепехин, ГТ.С.Паллас және баска орыс географтарының
енбектерінде климаттың, ... пен ... ... ... ... өзгерістері көрсетідді. П.С.Паллас өзінің «Зоография» ... ... 151 түрі мен ... 425 ... тіршілік етуі
және мекенін өзгертіп көшуі, ұзақ ұйкыға ... ... ... ... тәрізді және т.б. биологиялық кұбылыстарды сипаттап берді.
Жануарлар әлемінің ... ... ... ... туралы француз
жаратылысты зерттеуші Ж. Бюффон (1707—1788) енбектерінде жазылған. Бюффон
түрлердін «өзгеріске тусуі» мүмкін ... дей ... бір ... ... ... ... ... сыртқы факторлардың, атап айтканда,
«климаттьщ температурасы, ... ... мен ... ... ... әсерінен деген корытындыға келді.
Жан Батист Ламарк (1744—1829), алғашкы эволюциялык ілімнін авторы,
«сыртқы ... ... ... ... өзгеруінін, жануарлар мен
өсімдіктер эволюциясының манызды себептерінін ... ... ... ... жүйесінің одан әрі дамуъгаа XIX г-асырдың бас ... ... ... коп ... тигізді. Александр Гумбольдттың
(1807) енбектері өсімдіктердің географиясын-да жаңа ... ... ... А.Гумбольдт ғылымға жер келбетінің «физиономиясы» (сыртқы
көрінісі) өсімдіктің сыртқы бейнесін айқындайды деген ... ... ... ... биологиясына әсері туралы енбектер шыға
бастады, мысалы, осы орайда неміс ... ... ... ... ... ... (1833) және дат ... Т.Фабердін солтүстік
күстарынын биологиялық ерекшеліктері туралы (1826), К.Бергман жылықанды
жануарлар тұрқының өзгеруіндегі ... ... ... ... ... ... «Өсімдіктер гсографиясы» деген енбегінде (1855)
коршаған ортанын жекелеген факторларынын (температураның, ылғалдыктың,
жарыктың, топырак ... ... ... ... эсер ... ... және жануарларға карағанда өсімдіктердін ... ... ... мән ... ... ... ... (1814— 1858) өзінің еңбектерін
жануарлардың тіршілігін зертгеуге жоне оны түсіндіруге, олардың ... ... ... ... ... ... жекелеген
органдарды топтастырумен қатар тіршілік ету ерекшелігі (азығык тандау және
қорын жинау, тұрағын таңдау және оны ... т.б.), тегі мен ... ... ... ... ... күбылыстарын,
сол жануарға баска сол сияқты тұрлерінің катынасы, ... ... ... физикалықжаэдайына қатынастарын ажырата білу керктігін
атап көрсетті. Ол өзінін ... ... ... ... ... ... жасады әрі типтік экологиялык
мазмұндағы бірқатар еңбектерін қалдырды, мәселен, оған ... ... және ... ... және т.б. ... ... ... карауын айтуға болады.
К.Рульенің көзқарастары оның ... ... ... және бағыт-
бағдарьша күшті ыкпал етті, оның сондай шәкіртгерінің бірі Н.А.Северцов
(1827—1885) болып табылады. Оның ... ... ... ... ... тір-шілігіндегі оқтын-октын болатын кұбылыстар» атты
еңбегі (1855) Ре-сейде жекелеген аймактың хайуанаттар әлемін ... ... ... бірінші еңбек болды.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қазақстанның физикалық географиясын зерттеу жайында // Қазақстан
мектебі 1967. ... ... оқу ... ... ... мен ... міндеттері //
Қазақстан мектебі 1990. №6.
3. Қазақстан табиғатты зерттеу және физикалық ... ... ... ... ... ХХ – ... ... дейін. А.Рауин.
4. Мұғалімдердің экологиялық білімін жетілдіру жолдары. Ізденіс
жаратылыстану ғылымының сериясы. 1995 ... ... ... ... ... және ... 1996.
6. Табиғатты қорғау негіздері. СБ. Геоэкология №38. АГУ ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Биогеография ғылымының қалыптасу тарихы3 бет
Криптология ғылымының қалыптасуы15 бет
Педагогика ғылымының қалыптасуы6 бет
Пихология гылымының қалыптасуы мен дамуы25 бет
Социология ғылымының қалыптасуы және дамуы45 бет
Экология ғылымының пайда болуы мен қалыптасу кезеңдері және қазіргі экологиялық білім беру маңыздылығы43 бет
Экологияның қалыптасу тарихы мен кезеңдері. Қазіргі таңдағы экология ғылымының құрылымы. Қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын халықаралық ұйымдар11 бет
Экологияның қалыптасу тарихы мен кезеңдері. қазіргі таңдағы экология ғылымының құрылымы. қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын халықаралық ұйымдар туралы10 бет
Экологияның қалыптасу тарихы мен кезеңдері. Қазіргі таңдағы экология ғылымының құрылымы.Қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын халықаралық ұйымдар10 бет
Экологияның қалыптасу тарихы мен кезеңдері.Қазіргі таңдағы экология ғылымының құрылымы. Қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын халықаралық ұйымдар8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь