Рецидивті қылмыстылық

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 ТАРАУ РЕЦИДИВ КӨПТІК ҚЫЛМЫСТАРДЫҢ БІР НЫСАНЫ РЕТІНДЕ
1.1 Қылмыстық құқық теориясындағы қылмыстардың рецидивінің түсінігі және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2 Қылмыстық құқықтағы рецидивтің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

2 ТАРАУ РЕЦИДИВТІ ҚЫЛМЫСТЫЛЫҚТЫҢ КРИМИНОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
2.1 Рецидивті қылмыстылықтың түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
2.2 Рецидивті қылмыстылықтың себептері мен жағдайлары ... ... ... ... ... ..30
2.3 Рецидивистердің тұлғасының сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
2.4 Рецидивті қылмыстылықтың алдын алу шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... 39

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...53

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..58
Дипломдық жұмыстың өзектілігі:1995 жылғы тамыздың 30 күні бүкіл халық атынын қабылданған Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы қоғам, мемлекет және әрбір жеке адам тіршілігіңдегі ерекше орын алатын негізгі –негізгі тарихи қағидаларды бекітіп берді. Сол Қазақстан Республикасы Конституциясының ең бірінші бабында былай делінген: "Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады және оның ең қымбат қазынасы –адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтарын құрметтеп қорғайды"[1]. Қазақстан Республикасының азаматтарына нәсіліне, ұлтына, жынысына, тіліне, әлеуметтік, мүліктік және лауазымдық жағдайына, әлеуметтік тегіне, тұрғылықты жеріне, дінге көзқарасына, сеніміне, қоғамдық бірлестікке мүшелігіне, сондай-ақ бұрын құқық тәртібін бұзғанына, тіпті қылмыс жасап қылмыстық жазаға тартылғанына қарамастан барлық азаматтық құқықтар мен бостандықтар теңдігіне кепілдік берілді.Әдетте жалпы факторлар ішінен экономиканың жағдайы, қоғамның әлеуметтік-саяси және рухани даму деңгейі, құқықтық реттеудің ахуалы, түзету әрекеттері нәтижелерінің баяандылығы қарастырылады. Арнайы факторларға жазасын өтеушілер контингентіндегі сот практикасындағы өзгерістер, құқыққорғау органдары қызметкерлерінің сапалы құрамы, олардың қылмыстан сақтандыру мен ескерту мәселелері бойынша өзге ұйымдармен өзара әрекет ету формалары мен құралдары жатады.
Қылмыс - әр қайсысына қылмыстық жазалау қарастырылған заңға қарсы барлық әрекеттердің, белгілі бір заңдылықтарға сандық және сапалық сипаттарға ие әлеуметтік-құқықтық негативтік бұқаралық құбылыстардың жиынтығын білдіретін криминологиялық ұғым.
Қылмыстық әр алуан түрлері болғанымен, олардың ішіндегі рецидивистік,кәсіби және ұйымдасқан қылмыс қоғамға аса қауіпті болып саналады. Қылмыстық әрекетер негізінде өмір сүретін тұтас әлеуметтік топтардың болуын қоғамның криминизациялану деңгейінің жоғарылығынан көреміз.
Бұл қылмыстарды зерттеудің объективті маңыздылығы: мұндай қылмыстардың латенттілігі жоғары болады, оны орындаушылар өз әрекеттерін бүркелелеу үшін арнайы шаралар қолданады, оның сыртында кәсіби және ұйымдасқан қылмыс – ұғымы криминологиялық ұғым болғандықтан қылмыстың бұл түрін – ресми статистикадан көру қиын. Әрекеттің объективті белгілерінен оның топталған жалпы қылмыстың немесе ұйымдасқан қылмысқа жататындығын анықтау да қиынға түседі. Сондықтан кәсіби және ұйымдасқан қылмысты зерттеуде эксперттік бағалау әдістері кеңінен қолданылады.Тәуелсіздіктің қалыптасу үрдісінің мақсаты және жаңа қоғамдық құрылыстың құрылуының алғышарты болып демократиялық қағидалардың дамуы, тұлғаның құқықтары мен бостандықтарының бекітілуі танылады. Қазақстан Республикасының Конститутциясында жеке адам мемлекеттің ең басты құндылығы деп танылады.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995ж.
2. Загородников Н.И., Стручков Н.А. Направления изучения советского уголовного права//Советское государство и право- 1981г., №7-С.125
3. Яковлев А.М. Совокупность преступлений по советскому уголовному праву – М.: Гос.юр.издат. 1960г. – 120с.
4. Фролов Е.А., Галиакбаров Р.Р. Множественность преступных деяний как институт советского уголовного права – Свердловск, 1967г. – 146с.
5. Пионтковский А.А. Уголовное право РСФСР. Часть общая. М., 1923г.-680с.
6. Курс советского уголовного права. Общая часть. Т.1. М.: Изд. юрид. лит. 1970г.-720с.
7. Ткачевский Ю.М. Давность в советском уголовном праве. М.: Гос.юр.изд. 1978г.-248с.
8. Гернет М.Н. Избранное произведения. М.: гос.юр.изд. 1948г.-840с.
9. Корнецкий.// Еженедельник советской юстиции. 1924 г. №5
10. Уголовный Кодекс Советских Республик /Тексты и постатейный комментарий под редакцией С.Канарского. Гос. Изд-во Украины 1924 г. -496с.
11. Рогинский Г.К. Уголовный кодекс РСФСР. Л.1928 г.
12. Карницкий Д.А. Рогинский Г.К. Строгович М.С. Уголовный Кодекс РСФСР /Постатейной комментарий изд. 4-е Москва М. 1934 г.
13. Трайнин А.Н. Общее учение о составе преступления М.: Гос. юр.изд. 1957 г. -362с.
14. Гроздинский М.М. Рецидив и привычная преступность //Право и жизнь. М.1923 г.Кн.5,6.
15. Утевский Б.С Вопрос о рецидивистах – профессионалах на Всесоюзном совещании пенитенциарных работников //Административный вестник. №1. стр. 32-41.
16. Познышев В.С. учебник уголовного права: Очерк основных начал науки уголовного права. Общая часть . М. 1923 г.
17. Бытько Ю.И. учение о рецидиве преступлении в Российском уголовном праве: история и современность. Дисс. На соиск. д.ю.н. Саратов, 1998 г.
18. Куфаев В. Рецидивисты (повторно обвиняемые) // Преступный мир Москвы. М. 1924 г.
19. Утевский Б.С. Сколько у нас преступников- профессионалов и что с ними делать. // Административный вестник №4. С. 14-25
20.Утевский Б.С. Рецидив и профессиональная преступность в капиталистических странах. // Советская юстиция. 1937 г. №2 С.29-37
21. Советское уголовное право. Часть общая М. 1952 г.
22. Криминология .Под ред. В.Н.Кудрявцева, В.Е.Эминова. М.: СПАРК 1997 г.-618с.
23. Миляненко Л. По ту сторону закона: энциклопедия преступного мира. СПб. 1992г.-246с.
24. Алауханов Е.О. Қылмыстану. Алматы: Жеті жарғы. 2006ж.-296б.
25. Яковлев А.Н. Борьба с рецидивной преступностью. М.: Гос.юр.изд. 1964г.-212с.
26. А.Жұмағали. Криминология. Алматы: Баспа. 2001ж.-214б.
27. Рецидивная преступность : предупреждение преступлении среди лиц, судимых к лишению свободы. Минск. 1998г.-342с.
28.Кашанина Т.В., Кашанин А.В. «Основы российского права» М., 1996. – С. 122
29.Алексеев С. С. Проблемы теории права: В 2 т. Свердловск, 1972. Т. 1. – С. 99-101
30.Джекебаев У.С. Социально-психологические аспекты преступного поведения. Алма-Ата, 1971. – С. 55
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.................................................................
...........................................3
1 ТАРАУ РЕЦИДИВ КӨПТІК ҚЫЛМЫСТАРДЫҢ БІР НЫСАНЫ РЕТІНДЕ
1.1 Қылмыстық құқық теориясындағы қылмыстардың рецидивінің түсінігі
және
түрлері.....................................................................
..........................................6
1.2 ... ... ... ТАРАУ РЕЦИДИВТІ ҚЫЛМЫСТЫЛЫҚТЫҢ КРИМИНОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
2.1 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың өзектілігі:1995 жылғы тамыздың 30 күні бүкіл ... ... ... ... жаңа ... ... және ... жеке адам тіршілігіңдегі ерекше орын алатын негізгі
–негізгі тарихи қағидаларды ... ... Сол ... ... ең бірінші бабында былай делінген:
"Қазақстан ... өзін ... ... ... ... мемлекет ретінде орнықтырады және оның ең қымбат қазынасы –адам
және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтарын құрметтеп ... ... ... ... ұлтына, жынысына, тіліне,
әлеуметтік, мүліктік және лауазымдық жағдайына, әлеуметтік ... ... ... ... ... қоғамдық бірлестікке
мүшелігіне, сондай-ақ бұрын құқық тәртібін бұзғанына, тіпті қылмыс жасап
қылмыстық жазаға ... ... ... ... құқықтар мен
бостандықтар теңдігіне кепілдік берілді.Әдетте жалпы факторлар ішінен
экономиканың жағдайы, қоғамның әлеуметтік-саяси және рухани даму ... ... ... ... әрекеттері нәтижелерінің баяандылығы
қарастырылады. Арнайы факторларға жазасын өтеушілер контингентіндегі сот
практикасындағы өзгерістер, құқыққорғау органдары қызметкерлерінің ... ... ... ... мен ... мәселелері бойынша өзге
ұйымдармен өзара әрекет ету формалары мен құралдары жатады.
Қылмыс - әр қайсысына қылмыстық ... ... ... ... ... белгілі бір заңдылықтарға сандық және сапалық
сипаттарға ие ... ... ... ... ... ... ұғым.
Қылмыстық әр алуан түрлері болғанымен, ... ... және ... ... ... аса қауіпті болып
саналады. Қылмыстық әрекетер ... өмір ... ... ... ... ... ... деңгейінің жоғарылығынан
көреміз.
Бұл қылмыстарды зерттеудің объективті маңыздылығы: мұндай қылмыстардың
латенттілігі жоғары болады, оны ... өз ... ... ... ... қолданады, оның сыртында кәсіби және ұйымдасқан қылмыс
– ұғымы криминологиялық ұғым болғандықтан қылмыстың бұл ...... көру ... Әрекеттің объективті белгілерінен оның топталған
жалпы қылмыстың немесе ұйымдасқан қылмысқа жататындығын анықтау да ... ... ... және ... қылмысты зерттеуде эксперттік
бағалау әдістері кеңінен қолданылады.Тәуелсіздіктің қалыптасу ... және жаңа ... ... ... ... болып
демократиялық қағидалардың дамуы, тұлғаның құқықтары мен бостандықтарының
бекітілуі танылады. Қазақстан Республикасының Конститутциясында жеке адам
мемлекеттің ең ... ... деп ... ... ... ... мен ... және олардың заңды мүдделерін
қылмыстық қол сұғушылықтан қорғау мемлекеттің ең басты ... ... ... ... ауысуы барысында бірқатар жағымсыз
құбылыстар болуы мүмкін. Бұл ... ... кері әсер ... ... өскелең ұрпақ елдегі өзгерістерді ең алғашқылардың бірі ... ... ... ... жиынтығында қылмыстылықтың өсуіне әсер
етуде. Қылмыстылықтың алдын алу мәселелері біздің елімізде қазіргі күнге
дейін өзекті болып қалуда.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. ... ... ... ... кеңестік ғалымдардың, П.П. Андрушконың, М.Н. Авдеевтің, ... С.В. ... М.С. ... Ю.А. ... ... И.И. ... М.И. ... Д.П. Котовтың, А.И.
Красиковтың, И.Ф. Кузнецованың, Ю.И. Ляпуновтың, Н.С. Малеиннің, ... И.Ф. ... ... ... Д. ... ... қазақстандық ғалымдар А.Н.
Ағыбаевтың, Е.О. Алаухановтың, ... Р.Т. ... ... С.С. Молдабаевтың, С.М.Рахметовтың, И.И. Роговтың, А.А.
Темербековтің, А.А. Смағұловтың М.С Нәрікбаевтың, Е.А. ... ... ... ... ... осы ... әлі де зерттеуді және ... ... ... ... шараларын жасап қылмыстылықпен
күресудің жаңа әдістерін қарастыру қажет. Әсіресе рецидивті қылмыстардың
өсуін болдырмау қажет. ... ... ... арасында
рецидив қылмыстарының өсіп жатқандығына байланысты дабыл қағуда.Мұндай
келеңсіз құбылыстармен күресу осындай құбылыстарды жан ... ... ... ... ... осындай әдістері мен тәсілдерін ескере
отыра субъектінің ерекшеліктері мен кәмелетке толмағандардың ... ... ... ... ... бір түрі бола
отырып, қылмыстың бірненше мәрте жасалуы мен нақты жиынтықпен бірге
қылмыстың қайталнушылығын құрайды. ... ... ең ... ретінде
қылмыс рецидівінің заңшығарушылық ұғымын анықтау және оны жүйелеу, осындай
қылмыстылықпен күресу, заңнаманы жетілдіру танылады. Қылмыстың рецидівінің
жалпы түсінігі арқылы ... ... ... ... ... түрі ... көз жеткізе аламыз. Қылмыстардың рецидіві
қылмыстардың көптігінің ең ... түрі бола ... ... ... орынды иеленеді.Оның мәні болып, қылмыстардың қайталануының ең
қауіпті түрі ... екі ... одан да көп ... ... ... ... деңгейінде қылмыстық атқару жүйесінің
кемшілігі ғана ... ... ... ... ... рет ... жалпы ескертудің төменгі тиімділігі де көрініс табады.
Аталған жұмыстың мақсаты – ... ... ... ... ... ... ... мән жайларды талдау. Жұмыстың міндеті-
қылмыс рецидівінің түсінігін ашу, қылмыс рецидівінің түрлерін топтастыруды
қарастыру, қылмыс рецидівінің ... ... ... ... ... ... рецидив қылмыстарының негізгі
проблемаларын негіздеу.
Дипломдық жұмыстың ... ... ... ... ... ... деңгейін қарастыру, осындай қылмыстарымен күрес
жүргізудің тиімді шараларының бірі жаза тағайындауды ... ... ... ... ... міндеттері. Жоғарыда көрсетілген мақсаттарға жету
үшін дипломдық жұмыста төмендегідей міндеттерді шешу ... ... жаза ... үшін ... ... және анықтау.
Қылмыстардың рецидівін басқа да қылмыстардың көптігінен ажырату.
Қылмыстардың ... үшін жаза ... ... ... ... ... әр түрлерін қарастыру.
Дипломдық жұмыстың зерттеуінің объектісі. Қылмыстардың рецидівін
жасауға байланысты туындайтын қоғамдық қатынастар
Дипломдық жұмыстың ... ... ... ... ... рецидіві үшін қылмыстық жаза мен жауаптылықты нақтылайтын
заңдылықтың даму ... ... ... методологиясы мен методикасы. Дипломдық жұмыс
диалектикалық логика, философия, мемлекет және ... ... ... және ... іс ... негізгі кағидалары мен
негіздеріне сүйене отырып жүзеге асырылады.
Қорғауға ұсынылатын ... ... ... ауыр және ... ... ... үшін ғана ... ұғым болуы шарт;
Қылмыстардың рецидіві деген термин қылмыстардың ... ... ... ... ... ... ... қылмыстардың ауыр түрі ретінде анықтай
отырып оларға тек қана бас ... ... және өлім ... ... тиіс;
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңалығы. Қылмыстардың рецидівінің түсінігі
мен оларға жаза тағайындай отырып жеке даралаудың негізгі проблемаларын
қарастыру.
Дипломдық жұмыста ... және ... ... ... ... теориялық және тәжірибелік тұжырымдар мен ұсыныстар бар. Сондай-ақ
дипломдық жұмыста, қазіргі ... ... ... ... ... сараланып, оны жетілдіру бойынша бірқатар үсыныстар жасалған.
Дипломдық жұмыстың құрылымы мен көлемі. Дипломдық ... ... ... ... ... қойылатын талаптарға толықтай сай келеді.
1 ТАРАУ РЕЦИДИВ КӨПТІК ҚЫЛМЫСТАРДЫҢ БІР ... ... ... ... теориясындағы қылмыстардың рецидивінің түсінігі
Кеңестік дәуірдегі заң әдебиеттерінде қылмыстың рецидиві түсінігін
ашуға бірталай басылымдар арналған, дегенмен оның ... ... ... ... ... ... ретінде қылмыстық жауаптылыққа
алдыңғы қылмысы үшін ... ... ... қарамастан бір
тұлғаның бірнеше қылмыс жасауын түсінді. Рецидивтің ... ... ... ... ... ... құқықтың доктринасында фактілік
рецидив идеясының авторы В. С. Утевский болып ... Ол ... ... ... рет сотталған тұлғалардың бірталайы ертеректе де
өзге ... ... ... ... ... ... ... бойы
жасаған, бірақ бір рет ұсталып сотталған деп танылады. Өкінішке орай
рецидивтің ... ... ... рецидивистер ретінде
танымайды. Фактілік рецидивтің көптігіне көз ... үшін ... ... сот ... қараудың өзі жеткілікті.
Б. С. Утевскийдің көзқарасын қарастырылып ... ... ... ... М. Я. ... пен М. А. ... ... [2, 14б]. Олар рецидивист
ретінде екі немесе одан да көп ... ... үшін ... ... ... ... бұл анықтаманы сәтті деп есептеуге ... ... ... ... ашып көрсетпейді. Кез келген екі ... адам ... ... ... Қауіпті тұлға деп жүйелі түрде қылмыс
жасайтын оның түсінігіне ... ... ... ... көзқарасы және
еңбекке деген теріс қатынасы, өзінің ... ... ... ... рет ... ... тұлға да жатады.
Екінші рет сотталғандық бұл адал еңбек жолына түсуді қаламайтындықтан
формальды заңи ... ... ... ... ... анықтауда көптеген авторлардың тұжырымы бойынша
қылмыскердің әдетіне, қабілетіне көңіл бөлу ... ... ... рецидив ретінде бірнеше рет абортты, жүйелі түрде
жалған құжатты жасауды жатқызуды қарастырды.
Кейінгі жылдары фактілік ... ... С. ... қорғады. Ол
қылмыстық құқықта соттылық институтынан бас тартуды ұсынды.
Оның ойынша соттылық институтын жою жалпы және аса ... ... ... үшін ... деп ... ... үшін ... бар-
жоғаны қарамастан бірден көп қылмыс жасаған адам ретінде танылды.
Соңғы жылдары бұл көзқарас криминологиялық рецидив атымен оқытылуда. А.
Ф. Зелинскийдің ... ... ... бұл ... ... үшін сотталған
немесе өзге де ... ... ... ... ... ... ... тұлғаның жаңа қылмыс жасауы деп танылады.
Бірақ фактілік рецидив идеясы отандық криминалистер мен сот - ... ... ... жоқ және ... ... ... ... көрініс
тапқан жоқ.
Қылмыстық құқық доктринасында заңдылық рецидив тұжырымы басым қолдауға
ие болды.
Легальды рецидив концепциясы А. М. Яковлевтің, П. Ф. Гришаниннің, И. ... В. Н. ... Ю. М. ... Е. А. ... Ю. ... және өзге де криминалистердің жұмыстарына негізделді.
А. М. Яковлев былай жазды, біздің заңнамамен танылған рецидив ... ... ... ... яғни ... ... ... үшін
соттылығының анық болуы бар субъектінің екі немесе одан да көп қылмыс жасау
жағдайлары [3, 9б].
Гришанин П. Ф. ... атап ... ... ... ... ... ... тұлғамен ерекшеленеді.
Рецидивтің түсінігінде легалдық рецидив концепциясының жақтаушыларының
арасында ауызбіршілік болмады.
Кейбір криминалистер рецидив ретінде жаңа қылмыс жасаған тұлға ... ... ... үкімі бойынша жазаның ішінара өтегені болып табылады
деп ойлады.
Ю. И. Шутов қылмыстық рецидивпен ... ... ... ... ... бұл толықтай немесе соттың бұрынғы үкімі бойынша ішінара
жазасын өтеген жаңа қылмыс тұлғасы ... ... ... ... Р. ... М. Ефимов, Б. Фроловтың қолдауы бойынша
рецидив бұл ... ... да ... өтеп ... немесе өтеп болған
соттылығының бар болып қылмыс жасаған тұлға деп жазды [4, 7б].
Бұл көзқарас қылмыстық құқықта ... ... ... ... бұл ... А. А. Пионтковскиймен, ал соңына келе
М. Д. Шаргородский мен де айтылған.
1924 жылы А. А. ... ... ... бойынша рецидив ретінде
бірдей және ұқсас қылмыстардың жазасын өтеп болғаннан ... ... ... деп ... [5, 432б]
1958 жылы М. Д. Шаргородский рецидивтің бірнеше ... да ... атап ... Ол былай деп ойлады, қылмыскер ... жаңа ... ... ... өтеп ... ... және ... қылмысы үшін
толық түрде жазасын өтеген деп танылады [6, 56б].
Қылмыстық құқық ... сот - ... ... және қылмыстық
заңнама бұл көзқарасты қабылдамады. Қылмыстық құқықта ... ... ... ... ... ... қылмыс жасағаны үшін
соттылығынан ... ... ... баға ... ... рецидиві ретінде қайта қасақана жасалған
қылмысты ғана тану туралы ойды қорғады, ал ... ... ... құра ... Ю. М. ... көзқарасы бойынша қасақана
жасалған қылмысы үшін тағы да қасақана қылмыс ... ... ... ... Ол рецидивтің ерекшелігі болып екі немесе одан да көп ... ... ... деп жазды. Ауыр қылмыстарды ... ... ... ... сол сияқты қылмысы үшін сотталғаннан
кейін рецидив ретінде қарастырылмайды. Қауіпті болып ... ... ... қылмыс жасаған кезде тек ... ... сөз ... Ю. М. ... ойы ... ... деп тану үшін ... дейінгі қылмыстар есепке алынбауы керек.
Ең көп тараған және де ... ... ... ... ... ... ... Сот - тергеу практикасында абайсыздық қылмыс
рецидиві сирек ... Сол ... ... ... анықтамасына оны
құрайтын қылмыстардың қасақаналық сипатын бекіткен 1997 жылғы ҚР ҚК-тің
қарастыруы негізді ... ... ... ... да ... ... Оған ... рецидивті
қасақаналық та, абайсыздық та қылмыстар құра алады. 1997 ... ҚР ... бұл ... ... ойынша қасақаналықтағы сияқты
абайсыздық қылмыстардың рецидивінде де ... ... ... оған ... ... қоғам мен мемлекеттің мүддесіне
немқұрайлылық немесе жеңілойлылық көрсетудің анық тенденциясы байқалады.
Мысалы, С. В. Голик және И. Я. ... ... ... ... ... жаңа абайсыздықта қылмыс жасауы жеке құқықтық мағынаға ие ... ... ... ... ... ... мен ... әдеті жоқ, бірақ ол құқықбұзушылықтарға бейім, ол тұлғада жалпымен
мойындалған ... алу ... ... тұрақты теріс қатынастылығын
көрсетеді деп айтты.
Осылай, 1997 жылғы ҚР ... ... ... ... ... ... ... бар тұлғаның жаңа қасақана қылмыс жасауы деген көзқарас
заңи ... ... ... келу елдегі жасалатын қылмыстардың сексен пайызынан астамы
қасақана жасалатындықтан негізді болып ... ... ... ең ... және де ең ... қоғамдық қауіптілікке қасақана қылмыстардың
рецидиві ие ... ... ... ... ... ... ... кез
келген түрінің мәнді белгілері болып ... жаңа ... ... ... ... қасақана жасаған қылмысы үшін соттылығаның
болуы табылады. Бас бостандығынан ... ... өзге де ... ... ... ... санына, сонымен қатар, бұрынғы және қайта
жасаған қылмысының онша ауыр емес орташа ауырлықтағы, ауыр ... аса ... ... ... ... ... жай, қауіпті және аса
қаіпті болып бөлінеді.
ҚР ҚК-тің 77-бабының 1-бөлігіне сәйкес қылмыс жасағаны үшін ... ... ... үкімі заңды күшіне енген күннен бастап соттылықты жою
немесе алып тастау ... ... ... болған деп есептеледі.
Соттылық түсінігі отандық қылмыстық құқық ... ... Көп ... ... көпшілігі соттылық ретінде сотталғаны
үшін заңда анықталған қылмыстық құқықтық және ... ... ... ... ... отырып соттың айыптау үкімімен тұлғаның сотталу
фактісін көрсететін ... ... ... ... ... ... бар, мысалы оны соттау фактісінің негізінде
пайда болған құқықтық ... Б. ... ...... ... жасағаны үшін соттың
қандай да бір ... ... ... ... ... ... жағдайы деп санады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жағдайы неде екендігі анықтау емес.
В. Д. Филимонов соттылық тұлғаның нақты қылмысы үшін соттың қандай бір
жазаға соттау фактісін ... ... ... ... ... деп ... ... та мұндай толығырақ анықтама да толық
қолдануға жатпайды, себебі ... ... тек қана ... жүзеге
аспауы ғана көрсетілген.
Құқықтардың жүзеге аспауы – заңда көрсетілген шарттарда ... ... ... да ... бар, бұрынырақта жазасын өтеген тұлғаны рецидивист
деп тану үшін негіз болатын жағымсыз факт. Шынында да, ...... ... факт ... ... ... ... функциясы қылмыс
жасаған тұлғаның беделін түсіру болып табылмайды.
Кейбір авторлар соттылық ретінде ... ... ... ... ... жұмыс және тұрғылықты жерін ... ... ... құрамына рецидивтен басқа қылмыстық ... ... ... ... ... көптігін және
қылмыстардың жиынтығы кіреді.
Қылмыстың бірнеше рет қайталануы Қылмыстық кодестің бір бабының немесе
баптың бөлігінің қарастырылуы бойынша 1997 ... ... ... кодексі бойынша екі немесе одан да көп ... ... ... ... бір ... ... Ерекше бөлім бабының
бөлігінде көзделген екі немесе одан да көп әрекетті істеу ... рет ... деп ... (11-баптың 1-бөлігі).
Заңмен тіелей қарастырылған жағдайларда біртекті қылмыстардың да
бірнеше ... ... ... ... ... ... ... соған ұқсас объектіге (нысанға) қиянат келтіруші, кінәнің түрі
бірдей және басқа да объективті және ... ... ... ... ... ... ... қарақшылық, т.б.) біртекті қылмыстар деп
танылады. Біртекті қылмыстарды есепе алу мүмкіндігі ҚК-тің ... 3-ші ... ... қарастырылған, атап айтқанда, былай
делінген: “Осы кодекстің 175-181-баптарындағы ... рет ... ... осы ... ... осы кодекстің 248, 255, ... бір ... одан да көп ... ... ... ... Осыған орай, бөтен мүлікті ұрлау қылмысы, бұған дейін де ... ... ... қылмыстардың бірін жасаған жағдайда ... рет ... деп ... ... адам бұрын жасаған қылмысы үшін заңмен белгіленге тәртіп боцынша
қылмыстық жауаптылықтан босатылған болса не адамның ... ... ... ... ... ... ... алынған болса немесе мұндай қылмыс
үшін қылымыстық жауапқа тарту ... өтіп ... ... ... ... деп ... (ҚР ҚК 11-бап, 3-бөлігі).
Қылмыстық Кодекстің әр түрлі баптарында, ал жеке ... ... ... екі ... одан да көп ... ... ... үшін сотталмаса немесе заңмен белгіленген негіздер бойынша қылмыстық
жауаптылықтан ... ... ... ... ... ... (ҚР ҚК ... 1-бөлігі).
Қазіргі кодекстің екі немесе одан да көп ... ... бар ... (әрекетсіздік) те қылмыстардың жиынтығы ... (ҚР ҚК ... ... ... заң ... ... ... және нақты (реалды) болып екі түрге бөлінеді.
Қылмыстың нақты (реалды) ... деп ... әр ... іс-әрекеті
арқылы қылмыстық заңның әр ... ... ... бөлімдеріне, баптың
тармақшаларына) жататын қылмыс жасауын айтамыз.
Қылмыстың идеалдық ... деп ... бір ... ... ... әр түрлі баптары, бір ... әр ... ... ... ... екі ... одан да көп ... айтамыз. Осылай, он сегіз жасқа жетпеген айқын адаммен жыныстық
қатынаста болу, еркек пен ... ... әйел мен ... қатынасы немесе
нәпсіқұмарлық сипаттағы өзге де әрекеттер және өзінде ВИЧ/ЖҚТБ бар екендігі
туралы білетін адамның оны басқа адамға жұқтыруы ҚР ... ... және ... ... ... ... қылмыстың идеалдық жиынтығын
білдіреді.
Қылмыстың жиынтығын идеалдық және нақты деп ... ... ... та ... зор. ... ... ... зияндылығы идеалдық
жиынтыққа қарағанда қомақты болады, сол үшін де оған ... жаза ... ... ... ... ... ... құратын көптік
қылмыстарды мақсатты түрде теориялық және практикалық ... ... ... ... ... ... соң бірімен сипатталатын
көптіктің нысаны екінші және үшінші ... ... ... ... бір ... өтуі. Кейбір мұндай көптік қылмыстарда кезектілік
болмауы мүмкін. Рецидив қылмыстың қайталнуының нысаны ... ... ... ... өзге де ... мен ... қарастыра келе бірқатар жалпы сипаттарын атап өту керек.
Оларға рецидив пен өзге де ... ... тән. ... ... ... ... рецидив бара-бар қылмыстармен қатар біркелкі
қылмыстар жасайды. Мұнда біртекті және ... ... ... ... ... ... тән.
Алдыңғы қылмыстық заңнамаларға сүйене келе бірқатар авторлар біркелкі
қылмыстық әрекет қылмыстың ... ... ... ... ... Бұл ... А. А. ... былай дейді: “Нақты жиынтық бір
тұлға бірнеше әрекеттер нәтижесінде олардың біреуі үшін сотталмаған немесе
ол ... ... ... үшін үкім ... ... жасалған жағдайда
әртүрлі бірнеше әртектес қылмыстарды жасаған уақытта орын ... А. ... егер ... ... ... жасаса – ол анық түрде қайталануы,
егер әртүрлі қылмыс жасаса – ... ... ... бұл ... ... үкім ... ... жасаса) деп атап өтті.
А. М. Яковлев біртектес қылмыста ретінде объект, субъект, субъективтік
жағы сияқты ... ... ... ... түсінді. Ол ұсынған
конструкцияға сәйкес ... ... ... ... ... ... құрамына заң бойынша кіретін элементтердің белгілері де
жатқызылуы мүмкін (арнайы ниет, қылмысты жасау ... ... ... және ... келе А. М. Яковлев біртектіліктің шарты ретінде тең дәрежелі
қоғамға қауіпті қылмыстар ретінде ... ... ... ... ... және қоғамға қауіптілігінің көптілігі болады деп айтқан
[7, 8б].
Рецидивтің, қауіпті ... және аса ... ... ... анықтама 1997 жылғы Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің ... ... ... 13-бабының 1-бөлігіне сәйкес қылмыстың рецидиві – бұрын
қасақан қылмысы үшін ... бар ... ... ... ... деп
танылады.
Қылмыстық рецидивтің барлық қылмыстық рецидивтің түрлеріне анықтама
бере алмайды деп айта ... Осы ... ... ... білу ... ... түрде сотталғандығы, бұрынғы қасақан істеген ... ... ... ... ішінара өтеуі, соңғы қасақан қылмысты істегенде
сотталғандық ... ... ... ... келе кез ... ... ... келесі белгілермен
сипатталады.:тұлға жаңа қылмыстың бұрын жасалған қылмыстың фактілі түрде
болуы;бірінші және келесі қылмыстардың қасақан ... ... ... ... болуы.
Жазалау қатерімен тыйым салынған айыпты қоғамдық қауіпті әрекет (іс-
әрекет немесе әрекетсіздік) қылмыс деп танылады (ҚР ҚК 9-бап, ... ... ... сәйкес қайсібір әрекеттің
белгілері формальды болса да бар, ... ... ... ... ... ... яғни жеке ... қоғамға немесе мемлекетке зиян
келтірмеген және зиян ... ... ... іс-әрекет немесе
әрекетсіздік қылмыс болып табылмайды (ҚР ҚК 9-бап, 2-бөлігі).
Қасақана сипаттағы рецидивті құрайтын қылмыстар оның ... ... ... кінәнің екі нысанымен жасалады. ҚР ҚК-тің ... ... ... егер адам өз ... ... ... екенін ұғынып, оның қоғамдық қауіпті зардаптары ... ... ... ... ... ... ала ... және осы зардаптардың
болуын тілесе, қылмыс ... ... ... деп танылады.
Егер адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамға ... ... оның ... ... ... ... ... екенін алдын ала
білсе осы зардаптарлың болуын тілемесе де, бұған саналы ... жол ... ... немқұрайды қараса қылмыс жанама ниетпен жасалған деп танылады.
ҚР ҚК-тің 22-бабында ... егер ... ... ... заң ... неғұрлым қатаң жазаға әкеп соқтыратын және адамның
ниетімен ... ауыр ... ... ... ... ... ... егер адам олардың пайда болатынын алдын ала білсе,
бірақ осыған жеткілікті негіздерсіз оларды болдырмауға ... ... ... егер адам бұл ... пайда болуы мүмкін екенін алдын
ала білмесе, бірақ болжауға тиіс және болжай алатын ... ... ... ... Тұтас алғанда мұндай қылмыс қасақана жасалған деп танылады.
Сонымен жоғарыда баяндалғандарды ... ... ... ... жөн көреміз.
1917 жылғы Қазан төңкерісінен кейін басталған, ... ... ... оның ... ... ... және оның жеке ... зерттеу, ғалымдардың рецидивтің мәні туралы көзқарастарына әсер етпей
қоймады. Бұл бағытта ... ... ... ... ... әр ... ... пен қылмыскердің жеке тұлғасын зерттеу жөніндегі
Мемлекеттік институт пен оның кабинеті жүргізді. Бұл ... ... келе ... ... ... « Бұл ... он ... қылмыстылықты зерттеу жөніндегі қызметінде, қылмытылықтың
мәселелеріне өте көп ... ... ... ... ғылымда бұрын болмаған»
[8, 232б]. Қазіргі ғылым 20 жылдардағы ғылымға ... олар қиын ... ... ... ... жол ... сол сияқты рецидивті және
өзге де қылмыстарды зерттеуде ... ... ... жылдары рецидивті қылмастарды зерттеумен мынадай отандық ғалымдар,
М.М.Гроздинский, М.Н.Гернет, ... ... ... айналысты. Осы ғалымдардың тізімі рецидив мәселесі
ғалымдарға қаншалықты маңызды, ... және сол ... көп ... болғанына
куә.
Сол уақытта мәселенің ерекше күрделілігі оны ... ... ... ... ... ... зерттеу әдістемесінің дұрыс
жетілмегені, рецидивтің мәні мен онымен күрес шаралары жқнінлдегі әр түрлі
көзқарастардың ... ... ... Көп ... бүл ... тікелей
бір-біріне қарама- қайшы болды.
Алдымен айтып кететін жайт, көптеген, ғалымдар, сөз жүзінде ... ... ... ... түрде қол үзе отырып, іс ... ... ... иесі ... ... ... ... әдебиеттерде алға қойылған рецидивтің келесі мәнді белгілерін
түсіндіруге ... ... ... үшін ... ... не оны ... ... үкімінің болуы; соң,ы қылмыс пен алдыңғы қылмыстың біркелкілігі ... ... ... ... қылмысы мен алдыңғы қылмысы арасында
белгілі бір мерзіинің өтуі.[9,56б] Рецидивтің мәнді ... ... бара ... мен ... оның ... ... ... дейінгі кезеңдегі қылмыстық құқықтықтағы сияқты ... тән. Өз ... 1922 ... ... ... ... ... өткендей алдыңғы қылмыс пен соңғы қылмыстың байланыстылығы мен
біркелкілігі ... ... ... тек осы ... ... ... ... білдіреді». [10, 97б] Рецидивтің ескіру
мерзімінің қажеттілігін негіздеуде, олар былай жазды: «Екі ... өте ... ... ... ... ... еркінің зұлымдығы
мен интенсивтілігін болжауға ... ... ... ... қорытынды
рецидивте жауаптылықтың ауырлауына негіз ретінде «қылмыстық әрекет жасауға
деген ... ... ... ... ... ... мектеп идеяларында тәрбиеленді,
оларды ұзақ уақыт бойы осыған үйретті, жазаның түсінігі мен мәніне қатысты
қағидатты сұрақтарды ... ... ... өз ... олар ... ... ... қабылданған ережелерді ұстанды. Қылмыстық құқықтың
классикалық мектебінде пайда болған, ... ... ... кездескен
рецидивтің концепциясынан ауытқыу талпынысы, көбіне жартылай сипатқа ие
болып және жеке ... ... ... қамтыды.
Көп жағдайда Г.К. Рогинский «Кеңес республикаларының Қылмыстық
Кодекстерінің» авторлары ... ... ... ... атап ... та рецидивті құратын, қылмыстық сипаты жөніндегі сұрақты қағидатты
деп санады. Революіияға дейінгі рецидивтің концнпциясын ... келе , ... ... бара барлығы мен біртектілігімен белгілі бір мерзіммен
шектеу қате деп ... ... бұл ... ... ... келмейтінің «қылмыскердің әлеуметтік қауіптілігін дұрыс ... ... [11, ... ... оған 1926 ... ... ҚК-ң 47-48 баптаррын былай
түсіндіруге ... ... : ... Кодекстің алғаш рет қылмыс
істеген тұлғаны, қоғамға қауіпті әрекетті ... ... ... ... қоя ... ... түсінігі жалпы бұрын қылмыс жасаған немесе
алдыңғы қылмысы үшін әлеуметтік қорғау шарасын өтаген не ... ... ... ... бұл ... ... ... мен бара барлық
міндетті емес, былайшы айтқанда рецидивисті алдыңғы ... үшін ... ... заңды күшіне енгене айыптау үкімі бар тұлғаның жаңа қылмыс
жасауы.
Г.К.Рогинскийдің тұжырымы бойынша, рецидивті ... ... ... ... ... «қылмыскердің қаншалықты қоғамға қауіптілігі» туралы
түсінікті қалыптастыруға көмектеседі [12, ... ... ... ... ... ... қайталануы» мен «рецидивті»
байланыстыру тән болды.
Ал ... ... ... ... өзгеше, «қылмыстың
қайталануы» мен ... ... ... ... шек ... ... ... анықтамасында басқа ғалымдарға қарағанда өзгеше
тұжырым ұстанды. Оның ... 1926 ... ... ... қылмыстыі қаыталануы
мен рецидив бірдей мазмұнға ие болды деді. Әрекетті саралауға әсер ететін
заңда көрсетілген ... ... ол ... байланыстырады.
Қылмыстың қайталануы ауырлататын жағдайларда, ол қайталану сөзін ... ... ... ... ... деп келесілерді есептеді
алдыңы қылмысы үшін әлеуметтік қорғау шарасын өтеуі; алдыңғы қылмысы мен
соңғы ... ... ... Ал ... ... тек бір ... яғни ... қылмысы мен соңғы қылмысы біркелкі болғанда ғана деп
есептеді. Оның ... ... ... ... үшін ... ... ... қорғау шараларын өтеудің маңызы жоқ[13,86б].
Ғалымдардың басқа тобы ... мәні ... өзге ... ... М.М.Гроздинский бірқатар мақалаларында рецидив түсінігі
бара келе өз орнын «жай ... ... ... ... ... ... ... М.М.Гроздинскийдің идеялары өзіндік болып келеді, оған нақтырақ
тоқталу қажет.
М.М.Гроздинскийдің ойы ... ... ... ... классикалық мектеп басты орынға әрекет жасаған адамды емес,
әрекетті қойды. Осыған ... ... ... ... ... ... ... шамалас қағидатқа сәйкес құрылған. Ал қылмыскердің жеке
тұлғасы есептелмегендіктен ол шамалыс түрде ... ... ие ... ... еркі ... ... біркелкі болатын және
тұлғаны қылмысқа итермелеуші деп есептелетін ол сандық шамамен мөлшерленді.
Осы негізде кінә ... ілім ... ... ... ... ... ... қара панықтайды, мысалы, жасалған қылмыстың
санына қарай алдыңғы ... үшін ... ... тағы да ... ... қауіпті дәрежедегі еркін көрсетеді және сол дәрежедегі кінәләгін
көрсетеді. Сол себепті ... ... да ... ... ... ... ... позициясынан қарады.
М.М. Гроздинский рецидивтің ескі ... ... жат, ... ... рецидивке қатысты маңызды мәселелер әр түрлі шешілді, ... ... ... әр ... түсінуге алып келді.
М.М. Гроздинскийге қарағанда Б.С.Утевский өзінің «рецидив» түсінігіне
қатынасында анықтылық болмады. Егер М.М.Гроздинский рецидив ... ... ... қылмыскер ұғымына беру керек десе, ... ... ... ... бірақ оның функциялары туралы ештеңе айтпады..
Рецидив онымен ... ... ... ... ... және ... және ... рецидив үшін де жазалауды күшейту
қажеттілігін теріске шығарды.
Б.С. Утевский қалыптасқан дәстүрге сүйене ... ... ... ... ... мәселенің келісімділік жолын ... ... ... ... ... өзгеше анықтады. Егер
М.М. Гроздинский «әдеттегі» қылмыскерді «кездейсоқ» ... ... ... етіп ... екі ... ... деді, ал Б.С.Утевский
болса кем дегенде үшінші соттылығы туралы фактіні атады.
М.М. Гроздинскийдің, Б.С.Утевскийдің және өзге де ... ... ... ... ... ... қылмыс пен жазаның мәні
туралы доктринаны және рецидив туралы ережені теріске шығарды.
Рецидив туралы ... ... ... ... ... баға ... ... ғалымдар мардымды қателіктерге жол берді. Олар рецидив
концепциясының орнына «әдеттегі» қылмыскер концепциясы екі немесе одан ... ... ... ... ... ... кінә ... Гроздинский былай жазды: «мұндай құрылымда («әдеттегі» қылмыскер
құрылымы) әр түрлі сипаттағы қылмыскерге қатысты ықпал ... ... ... шарасы не кінәнің өзге де нысанына жүгінуге қажеттілік жоқ».
Аталған ... ... ... ... ... ұсынған
«қауіптілік жағдай» теориясы болып табылады.
«Әдеттегі» қылмыскерлермен күресудің бұл белгісін аталған концепцияның
жақтаушылары ... ... ... ... қатысты
анықталмаған үкімдер идеясын негізді деуге болмайды.
Мұндай тұжырымның пайда болу ... ... ... ... классикалық мектебінің тұжырымның дағдарысы кезеңінде, қылмыс ... ... жаза кінә үшін кек, ... бұл- ... ... ... қате ереже қалыптасты және оның жасаған қылмысы оның ... ... оған әсер ете ... ... ... туралы алдын-ала
анықталған осы тұжырым ғылыми жағынан күдікті, «әдеттегі» қылмыскерлерге
қолданылатын ... үкім ... ... ... өтетін жайт, бұл ой өзінің дамуын 20 жылдардың соңына қарай ... ... ... жалпы санында қайталаа сотталғандардың
салыстырмалы түрде ... 1928 ... ... кеңестік пенитенциарлы
жұмысшылардың жиналысының нәтижесін ... келе ... ... ... түзелмейтін қызметкерлер ... ... ... ... ... ... ... алысқа кетіп
оларды қоғамнан мерзімсіз ... ... [15, ... ... рецидивистерге анықталмаған үкімдерді қолдануды шешті.
Бұл ұсыныс профессор В.Г.Ширвиндттің ... ... ... А.А.
Жижиленко кәсіпқой рецидивистерге ... үкім ... ... ... өте келе бұл үкім ... ... да мүмкін», ал
профессор Б.С.Утевский болса төменгі мерзіммен анықталмаған үкімді енгізуді
керек деп есептеді.
Сол дәуірдің ... ... ... қылмыскерлердің өмір сүрді
деген тұжырымда болды деп есептеуге болмайды. Көптеген, кез ... ... ... ал бұл ... ... себебі қылмыскердің жеке
ерекшеліктерімен емес, кемшіліктерге толы пенитенциарлы жүйесі болды. Бұл
көзқарасты С.В.Познышев келесідей ... ... ... ... туралы мәселе болмау керек. Қылмыстық құқықта түзелмейтіндер
емес түзелмегендер болады сот әрбір қылмыскерге, ... ол көп ... ... да, оның ... ... өзгеруі мүмкін деген сенімде болуы
тиіс» [16, 26б].
Берілген ереже комунистік режимде ... ... және ... ... саясатында өмір сүруінің бірінші күнінен бастап
шеткі болып табылады. Бірақ бұл ой, ... ... ... ... ... ие болады. Бұған 1928 жылғы Жалпыкеңестік
пенитенциарлы жұмысшылардың жиналысының нәтижесі куә ... ... ... ... ... қажеттілігі туралы шешім
қабылдады. Белгілі болғандай отандық ... ... ... ... ... ие ... жоқ. Бұл заң ... қылмыскердің
түзелу мүмкіндігі туралы мәселені ... ... ... ... жиналыста анықталмаған үкімдер туралы белсенді талқылау фактісі,
дауыс беруде қолдауға ие болуы, ... ... ... ... әсіресе
еңбек-түзеу мекемелерінің арасында қолдау тапты. Бұл құбылыс үлгілі ... ... ... ... мүмкін егер түзеу мекемелерінің қзметкерлері
оның билігін тағдыр еркімен және сот ... ... ... ол оның зұлымдық еркін басу үшін оларға қатысты қандай шаралар
қолдануға дайын екенін (не қолданып ... ... ... ... ... бас ... келе заң ... қылмыстық
жазаны жүзеге асыратын мекемелердің қызметкерлері тарапынан қиянат қаупін
ескерсе керек, себебі қылмыскердің түзелуі де ... де, және ... ары ... ... босатуы осы қызметкерлерге байланысты. САлыстыру
үшін кейбір штаттарында анықталмаған үкім ... бұл мәні ... ... концнпциясы мәнді кемшіліктерге қарамастан, біздің
ойымызша оның қолдаушылары тарапынана нақты қылмысты зерттеу талпынысы
қайталап ... ... ... олардың жеке басының қасиеттерін
ескеретін өылмыстық қағидаттар мен пенитен ... ... құру ... ... ... ... бір жайт аса қауіпті рецидивист институтынң теориясының
негізі 1959 жылға дейін отандық заңнамада ... рет ... ... бұл ... бұл ой Сталиннің культі кезінде туындаса, тек
«хрущевтың жылулық» кезінде ... ... ... ... ... 20 ... ... Сталин қатаң репрессиялардың заң шығару базасын
қалыпталтырды, ол тіпті физикалық тұрғыдан жоюға дейін барды, «әдеттегі»
және «кәсіпқой» ... ... ... ... ... деп тану үшін ... ... жағынан Сталин аталған ұғымды заңға енгізуге жол ... бұл елде ... ... жаппай құбылыс фактісін, рецидивистер
қатарында са ... ... бар ... ... болар еді.
Мұндайға Сталин саяси себептерге байланысты болмады. Аталған тезис мынаған
негізделеді ол дәуірді ... ... ... ... ... ... болды, комунизмге өту сатысында қылмыстылық азяды және КСРО-да
рецидивті қылмыстардың бар болуы үшін ешқандай себеп жоқ [17, ... ... ... ... «аса ... ... ұғымын енгізу
Сталиндік кезеңге қарағанда ілгері қадам жасалды, бірақ заңда ... тек ... ... ... бұл аса қауіпті
қылмыскерлерге белгілі бір шекте кепіл ... ... ... қазіргі
таңдағы аса қауіпті рецидивист институтына келсек онда ... ... ... қатысты дискриминацияға жол берілген. Кейбір ғалымдар
рецидивтік қылмыстық құқықтың концепциясын терімске шығармай-ақ, ... ... ... тар деп ... ... бұл түсінік
шеңберінде көптеген қайталанатын қылмыстың топтары қалып қойды, ... ... ... еді, ... ... түрлі әлеуметтік
әдістерді қолданып зерттеу «рецидив» түсінігінің кеңеюіне алып келді.Сол
себепті қылмыстың қайталануын ... ... ... құқықтық
мынадай, ескіру мерзімін, жасалған қылмыстардың сипаты, бұрынғы ... ... ... бар не жоғы ... ... белгілерін ескермеді.
В.И.Куфаев қылмыстық құқықтық рецидив ұғымын ... ... ... ... ... ... ... ілімдерді дамытуда
негіз болды». Мұндай ілім қылмыстың қайталану іс-әрекетін ... ... ... ... ... заңдылық болып табылады. Бұл бір
жаңынан қылмыскердің жеке басынаың, ... ... оның ... бұзуын ескермейді
Одан, ары қайталанбалы қылмыстардың зерттеу шеңберін сипаттай келе ол
была жазды: ... ... ... ... заңи ... ... әлеуметтік көзқарастар тұрғысынан ... сот және ... ... ісі ... ... ... ... да қылмыс немесе құқықбұзушылық жасаған фактісін анықтаған
жағдайлардын барлығын аталған топқа жатқыздық, біздің ... ... ... догмалық және заңи анықтамалардағы рецидив түсінігінен
әлдеқайда кеңірек болып табылады» [18, 102б].
В.Н.Куфаев нақты криминалогиялық ... ... ... ... қолданбағанмен, қазіргі кездегі ... ... ... ... ... қайталанбалы қылмысты рецидивтен ажырата отырып, крминолог
үшін де, пенитенциарист үшін де қылмысты қайта ... ... ... ... баса ... ... ... болсақ ол былай
жазды: «Криминолог үшін, әсіресе пенитенциарист үшін ... ... ... ... ... ... ... байқаусыздықтағы
құқықбұзушы немесе кәсіпқой қылмыскер екеніне қарамастан, қайталанбалы
құқықбұзушылық ретінде рецидивті де зерттеу терең ... ... ... ... тұлғалардың жалпы санын анықтаудың ... ... ... қауіпті қылмыскер- кәсіпқойлар кіретін болғандықтан
маңызды». «Пенитенциарист үшін, - ... ... ... ... қорғау шараларын өтегеніне қарамастан тағы да ... ... ... ... ... ... қызықты,
өйткені ол кезегінде әлеуметтік ескертудің сәтсіздігін көрсетеді» [19,
14б].
Ол кейінірек, ... ... және ... ... зерттей келе, рецидивтің қылмыстық - ... ... және ... ... ... деп көрсетті. «Кәмелетке
толмағандар және жас рецидивистер» атты мақаласында ол: «Алдымен кімді
рецидивист деп ... ... ... ... алу ... Алда біз жасаған
қылмысы үшін ... ... бар бас ... ... мен ... ... осы ... түсінеміз. Бұрын бір
соттылығ бар тұлғалардың санына қарағанда рецидивистер саны әлдеқайда ... ... ... ... ... ... біз, ... формальды
және қарапайым түсінікте болғанымен басшылыққа рецидивистер санын аламыз.
Бастама көрсеткіш ретінде біз ... ... да ... ... ... ... аламыз».
Қылымыстың рецидиві мәселелері туралы Б.С.Утевскийдің көзқарасы қарама
қайшылыққа толы болғанын айта кеткен жөн. ... бұл ... ... ... ... сол ... ... ғылым үшін үйреншікті
құбылыс.
Бір жағынан, Б.С.Утевский әрқашан ... ... ... болғандығын мойындаған кеңес дәуіріндегі аздаған ғалымдардың
бірі, бұл оның азаматтық ерлігінің көрінісі болып табылады. ... ... ... рецидив туралы үн қатпаған кезде, 1950 жылы ... ... бұл ... орын алып отырғандығы туралы жарияла үшін өте
батыл адам болу керек еді, ... ... 1929 ... ... ... қылмыстылықтың болу фактісін және ... ... үшін ... ... ... ... ... кәсіпқой қылымыскердің әлеуметтік қауіптілігін мағызды
деп ... ... ... ... ... ... солармен тендей
қуғындаудың қатаң ... ... ... 1928 ... 26-наурыздығы жазалау
саясаты туралы Үкіметтің айтарлықтай реакциялық ... ... ... жұмысшылармен шаруладың кластық жауларына қандай шара қолданылғаны
бізге белгілі-«әдеттегі бас ... ... және ... ... дей тұра 1937 жылы ... буржуазиялық елдерде қылымыстық
рецидивпен күресу үшін ұсынылған осыған ұқсас шараларды қатаң сыңғы алды,
бұл ... оның ойы ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Ол былай жазды: «Кейінгі тәжірибе ... ... ... ... ... ... келісімге келіп қолдау тапқан ... ... ... қауәпті қылмыскерлердің көбіне қарағанда,
буржуазияның саяси жауларына әлдеұайда ... ... ... және ... ... күрес шаралары туралы мәселеде
фашистер әлеуметтік мектептің реакциялық және ... ... ... ... ... және ... ... туралы ұсыныстарын кеңінен
қолданды». Егер де ол КСРО-дағы ... ... ... жою үшн ... ... ... ... хабалағанда.
Б.С.Утевскийдідің пайымдауларының ешкімде күмән келтірмес ... ... ... ... жағдайының негізі ретінде оның
биологилық ерекшеліктерін ескерген белгілі. ... ... ... ... рецидивтік және кәсіпқой қылмыстылықпен күрес
жүйесін сынға ала отырып, ... ... ... ... ... болып, өз кезегінде рецидивистердің кішігірім тобын зерттеу
негізінде рецидивизмнің себебін рецидивистердің жанының ... [20, ... ... ... ... осы ... және ... кәсіпқой қылмыскерлер мен рецидивистерге қатысты қатаң қуғындау
шараларын сынай келе, тұлғаның қауіпті жағдайын анықтай келе ... мен ... ... ... ... ... ... тұға – қауіпті болып табылады деген таптық бағалауды алды.
Бұл жерде ... ... ... генезисі маңызды емес, ол туралы
мүлде айтылмайды. Тұлғаның қауіпті жағдайы тудыратын негіз ... ... ... ерекшеліктерін мойындамаумен байланысты ... ... ... ... ... ... ... құбылысы болыр
танылады деп болжауға болареді. Бірақ, бір саяси ... оның ... ... ... ... ... ... тұлғаның
қауіпті жағдайының пайда болуының әлеуметтік себептері туралы ... ... ... ... ... келмейтін жақтың
позициясына өтуі, оның қауіпті тұлға деп жариялай отырып, өзі осы ... ... ... ... ... ... қолданумен ұласатын
кезеңде іс жүзінде мүмкін емес еді. Сол ... ... ... ... пен ... ... және ... күрес шаралары
туралы мәселелерді талқылау барысында құбылмылылығын айыптау әділетсіз
болар еді.
Осыған байланысты рецидивтік ... пен ... ... ... ... ... түйінделеді. Ал кейінірек 50-ші жыдардың
басында кейбір ... ... ... ... ... оқулығының авторлары
«КСРО-да рецидив және кәсіпқой қылмыстылық үшін тамыр жоқ және ... ... ... ... айтты [21, 83б]. Бұл ойдың сол кезде өмір ... ... ... ... жоқ. Сол ... ... рецидив ағымын
зертеудің барлық түрі тоқтатылды.
Рецидивті ... ... ауыз ... ... ... мәселені
терең зерттеуге шақырған жеке-жеке дауыстар ғана ... ... Тағы ... 1937 ... ... ... ... рецидив
статистикасында қалай көрініс ... ... ... қажет еді,
рецидивтің әр түрлі түсіндірілуі нәтидесінде статистикалық мәліметтердегі
тұрақсыздықтың жоғарылығы соншалық, заңдылықты ... ... ... деп ... ... қалыптасқан жағдай жоғарыда көрсетілген
рецидивтің болмысы туралы және оның түсінігің ... ... ... жойылуына септігін тигізбеді. 1956 жылғы КСРО және ... ... ... негізі де 1959 ҚазССР ҚК-де де
көптік қылмыстардың басқа ... ... ... ... ... ... ... түсінігі болмағандығы кездейсоқ емес.
1.2 Қылмыстық құқықтағы рецидивтің түрлері
Қылмыстың қайталанбалылығы – латынша: ...... ... жанданбалы түрі.
Қылмыстың қайталануы түсінігі ҚР ҚК 13-бабында беріледі. Оған ... ... ... қылмыс үшін сотталған тұлғаның қасақана қылмыс
жасауы қылмыстың қайтлануы деп ... ... ... ... түрі ... ... бұрын
жасалған қасақана қылмысы үшін сотталудан ... жаңа ... ... Оның ... ... үшін ... – оны қылмыстың бірнеше рет жасалуынан шектеу мүмкіндігін беретін
қылмыстың ... ... тән ... қайталануының түрлеріне: ұқсас қылмыстардың ... ... ... ... қылмыстардың қайталануы жатады.
Сондай-ақ жалпы, арнайы, қауіпті, аса қауіпті қылмыстың қайталануы деп
бөлінеді.
Жалпы қылмыстың қайталануы дегеніміз - ... ... ... кез
келген жаңа қылмысты жасауы.
Арнайы қылмыстың қайталануы деп ... ... ... жаңа ұқсас
немесе біртекті қылмысты жасауы танылады.
Қауіпті қылмыстың қайталануының анықтамасы ҚК 13-б. 2-бөл. беріледі.
Оған сәйкес қылмыстардың ... ... ... ... ол үшін бас ... ... ... қасақана
қылмысты жасаған кезде, егер бұрын ол тұлға қасақана қылмыс жасағаны үшін
екі рет бас бостандығынан айрылған болса;
б) ... ауыр ... ... ... егер ол ... ауыр ... ... болса, танылады.
ҚК 13-б. 3-бөл. сәйкес аса қауіпті қылмыстың қайталануы дегеніміз:
а) тұлғаның ол үшін бас ... ... ... ... жасауы, егер бұрын бұл тұлға ауыр ... ... ... ... қылмыстары үшін бас бостандығынан айыруға кемінде үш рет ... ... ол үшін бас ... ... ... ауыр ... егер бұрын осы тұлға екі рет ауыр ... ... үшін ... ... ... ... аса ауыр ... үшін сотталған
болса;
в) тұлғаның аса ауыр қылмыс ... егер ол ... ауыр ... аса ... үшін сотталған болса.
Сонымен қатар, әдебиеттерде қылмыстың қайталануының қарапайым (бір
реттік), күрделі (көп рет ... ... ... (бір рет жасалған) қылмыстың қайталануы дегеніміз бұрын тек
бір рет қана ... ... ... жасауы.
Күрделі (бірнеше рет жасалған) қылмыстың қайталануы деп бұрын екі ... одан ... ... ... ... ... ... әдебиетте пенитенциарлық қылмыстың қайталануы да ерекше
аталады, оның мәні ... адам бас ... ... ... ... рет ... өтейтіндігінде жатыр.
Тұлғаның он сегіз жасқа дейін жасаған қылмыстары үшін сотталғандықтары,
сондай-ақ осы ... ... ... ... ... ... сотталулар қылмыстың қайталануын тану кезінде есепке алынбайды.
Қылмыстардың қайталануы Қылмыстық Кодеспен көзделген ... ... ... ... ... әкеледі.
Қылмыстың қайталануының қылмыстық-құқықтық салдарына ... ... ... ... тағайындау кезінде жауапкершілікті ауырлататын жағдай болып
табылады (54- б.1-бөл, «а» т.);
қылмысты саралауға ... ... ... ... ... ... тағайындаудың неғұрлым қатаң тәртібін көздейді (59-б.);
айыптаушы үкімді орындаудың мерзімнің өтуін тоқтатады (75-б.);
соттылықты орындау және алып ... ... ... ... ... ... ... талап етеді (48-б.);
белгілі бір жағдайларда қылмыстың қайталануын қауіпті немесе аса
қауіпті деп таниды ... ... ... ... бар: қылмыстық – құқықтық немесе
заңды (ресми), кериминалогиялық ... ... және ... ...... ... заңды рецидив ұғымымен сәйкес келеді, бұл
– ертеде ... ... ... ... тұлғаның қастандықпен қылмыс
жасауы. Заңмен ерекше жауапкершілік бекітілгендер де ... ... ... Қылмыс рецидиві ретінде ертедегі қылмысына сотты болған тұлғаның
әдейі қылмыс жасауы танылады.
2. Қылмыс рецидиві ... ... ... негіздер мен
шектер бойынша қатаң жазаға тартылады.
Пенитенциарлы рецидив – ертеде бас бостандығынан айыру түрінде жазасын
өтеген адамның қылмыс ... ... ... сай ... ... ...
қылмыстың кез келген түрінің қайта жасалуы, яғни қылмыстың қарапайым
қайталануы.
Қылмыс ... ... ... ... рецидив формаларымен
ажыратылады.
Кез келген сипаттағы қылмыстың қайта жасалуы; арнайы рецидив.
Бірінші жасаған қылмыспен ... ... ... ... ... ... және аса ... рецидив;
Төмендегілер сотпен бекітіледі: ертеде қастандықпен қылмыс ... 2 рет бас ... ... тұлға қылмыс жасаса қауіпті рецидив
деп танылады және бас бостандығынан ... ... ... сонымен қатар
ауыр қылмыс жасаған тұлға ертеде (бұрынырақ) ауыр ... үшін соты ... ... ... деп ... ... ... жазаларға тартылады;.
Ертеде ауыр қылмысы үшін 3 не одан да көп рет сотты болған ... ... ... бас ... ... ... тартылған жағдайда, ертеде
қасақана жасаған ауыр қылмысы үшін 2 не одан да көп рет ... ... ... ауыр ... ... жағдайда және ертеде ауыр және аса ауыр
қылмысы үшін жазаға тартылған тұлға аса ауыр ... ... ... аса ауыр деп ... ... деңгейі, құрылымы және өсуі рецидивті қылмыстар
санымен, барлық қылмыстағы және оның жеке түрлеріндегі рецидивті қылмыстың
үлесі, ... ... ... үлесі бойынша сипатталады. Бұл
көрсеткіштерді салыстыру рецидив өсімін анықтауға ... ... ... орын ... ... ... айла - әдістермен
ерекшеленуімен байланысты ашылғандарға ... ... ... ... ... ... басым.
Ертеде жасалған қылмыс санына байланысты мыналар анықталады:
қарапайым (бір реттік) рецидив;күрделі (көп реттік) рецидив.Қарапайым
және күрделі рецидивтің ... ... ... ... ... ... үлесі үшінші рет сотталғандарға қарағанда 2,5-3 есе
көп, соңғылардың үлесі төртінші рет соттталғандарға ... ... тағы да сол ... ... ... ... және ... рецидив деп бөледі.
Жалпы рецидив - әр текті қылмыстардың ... ... ... ... ... ... ... қайта жасалуымен сипатталады.
Түрлі қылмыстар бойынша ... ... ... ... ... алуы тән. ... үлесі рецидивті
қылмыстың үштен екісін құрайды.
Қылмыстың қайта жасалу уақытына қарай жақын рецидив және егер ... ... ... 3 ... соң жасалса, алыс рецидив болып табылады.
Рецидив құрамындағы топтық қылмыстың үлесі тұтас қылмыстар ... (20% және 30%-ға сай) ... ... ... қарай қауіпті және аса қауіпті болып
бөлінеді.
Қауіпті рецидив ретінде ертеде қасақана қылмысы үшін 2 және одан да ... ... ... ... ... жасауы қарастырылады және ... ... ... ... сонымен қатар, ертеде қасақана
ауыр ... үшін ... ... тұлғаның қасақана ауыр қылмыс жасауы
танылады.
Мына жағдайларда рецидив аса қауіпті деп танылады:
Ертеде ... ауыр және ... ауыр ... үшін 3 және одан да ... ... болған тұлғаның қасақана қылмыс жасауы;
Егер ертеде ауыр қылмыс үшін екі рет ... ... ... аса ... үшін ... тартылған тұлға қасақана ауыр қылмыс жасаса;
Ертеде аса ауыр ... үшін ... ... тұлға аса ауыр қылмыс
жасаса.
Қылмыс жасауға ... деп ... ... осы Кодекстің Ерекше
бөлімінің тиісті бабында белгіленген шекте және осы ... ... ... ескеріле отырып, әділ жаза тағайындалады.
Қылмыс жасаған адамға оның түзелуі және жаңа ... ... ... ... және ... жаза ... тиіс. Егер жасалған қылмыс
үшін ... ... онша ... емес түрі ... мақсатына
жетудіқамтамасыз ете алмайтын болса ғана ол үшін ... ... ... жаза ... Жасалған қылмыс үшін осы Кодекстің
Ерекше бөліміндегі тиісті баптарда ... ... ... жаза осы
Кодекстің 58 және60 баптарына сәйкес қылмыстардың жиынтығы бойынша немесе
үкімдердің жиынтығы бойынша ... ... ... ... үшін ... ... ... тиісті баптарда көзделгеннен қатаңдығы
төменірек жаза ... үшін ... осы ... ... ... ... кезінде қылмыстың сипаты мен қоғамдық қауіптілік
дәрежесі айыпкердің жеке басы, ... ... оның ... жасағанға дейінгі
және одан кейінгі мінез-құлқы, жауаптылық пен жазаны ... ... ... ... ... жазаны сотталған адамның
түзелуіне және оның ... ... оның ... ... ... ... ... жасаған адамға, оның түзелуі және жаңа қылмыстардың ... ... ... және ... жаза ... ... ... құрайтын
жалпы негіздері соттардың жаза ... осы ... ... ... Бұл ... сот үшін жаза ... егжей-тегжейлі талқыланған
емес, жалпы ережелері белгіленген, олар сотты бір ... ... ... ... ... ... оған жаза ... кезінде өзінің жеке
бастамасын көрсетуге мүмкіндік береді.
Жаза тағайындау қылмысық құқықтың жалпы құқықтық және салалық арнайы
принцптерінің ... ... ... белгілі принциптерге негізделеді.
Төмендегідей принциптер жаза тағайындаудың негізін ... ... ... және оның ... дәлелденуінің
міндеттілігі, жазаның жеке басқа бағытталуы, қылмыстық жазалау шараларының
үнемділігі.Бұл принциптер Қылмыстық кодексте өз орнын алған.
Рецидивистерге жаза ... ... - ... ... іс ... жаза
тағайындау кезінде сот бсшылыққа алуы тиіс заңмен бекітілген белгілер.
Басқаша айтқанда, ... ... іс ... ... ... жаз ... сот осы жалпы белгілерге сүйенуге міндетті.
ҚК-тің 52-бабына сәйкес жаза тағайындаудың жалпы негіздері төмендегідей
үш белгілерден тұрады. Сот жазаны: 1) ... ... ... ... үшін жауаптылық қарастырушы бабымен бекітілген шектерде; 2) ... ... ... ... ... 3) ... ... мен қоғамдық
қауіптілігінің деңгейін, айыпкердің жеке басын, сонымен бірге оның қылмыс
жасағанға дейінгі және одан ... ... ... ... ... ... сондай-ақ тағайындалған жазаның сотталған адамның
түзелуіне және оның отбасының немесе оның асырауындағы адамдардың ... ... ... ... ... Сот ... ҚК-тің тиісті
бабымен белгіленген шекте тағайындайды. Бұл талап сот жазаны ҚК ... ... ... бағаланатын бабтың санкциялары шегінде ғана
тағайындай алатынын білдіреді. Айталық, ҚК-тің 264-бабы екінші бөлімінің
санкциясы үш ... жеті ... ... мөлшерде бас бостандығынан айыру
түрінде жаза ... ... ... ... ... ... сот ... баптың санкциясымен бекітілген ең жоғарға мен ең ... ... ... бір жағдайға қатысты жаза тағайындауда санкцияның түрінің маңызы
бар. ... ... ... ... өзінің түрі бойынша
біршама анық, яғни оларда жазаның түрі, оның ең төменгі және ең ... ... ... ... ... ... ... үшін сол
мүмкіншіліктер береді.Балама санкциялар- мұнда екі не одан көп негізгі
жазалар көрсетіледі, ... ... ... кез ... таңдап алуға құқығы
бар. Қылмыстық кодексте мұндай санкциялар жеткілікті. Олар ... әрі ... ... әрі оның ... ... ең ... деңгейде жекешелеуге
жол ашады.
Сот, жаза қылмыстар жиынтығы бойынша немесе үкімдер жиынтығы бойынша
(ҚК-тің 52 бап 2-бөлім) тағайындалуы тиіс ... ... ... ... ... санкциясында көрсетілген ең жоғарғы мөлшерден асатын мөлшерде
жаза тағайындай алмайды. Ал ҚК Ерекше бөлімі бабының санкциясында ... ... ... де ... жазаны сот ҚК-тің 55-бабында қарастырылған
мән-жайлар орын алған жағдайда тағайындай алады.
2) Сот ... ҚК ... ... ... ... ... Бұл сот ҚК ... бөлімінің жазаның жеке түрлерінің
шарттарына, түрлеріне, мақсаттарына және жаза ... ... ... ... алуы ... дегенді білдіреді. Мысалы ҚК-тің 359-
бабында екі жылға дейін бас ... ... ... ... бап ... бас бостандығынан айырудың ең төменгі
мөлшері ҚК-тің 48-бабының ережелерін ... ... алты ай ... Сонда сот ҚК-тің айтылған нормасы бойынша соттаған ... ... екі ... ... жаза ... тиіс. Аяқталмаған қылмыс бойынша
жаза анықтауда сот ҚК-тің 56-бабының ережелерін ... алуы ... ... ... үшін жаза ... сот ҚК-тің 57-бабының
ережелерін басшылыққа алуы тиіс. Жаза тағайындай отыра сот оның ҚК-тің ... ... ... ... ... Егер ... жиынтығы
немесе үкімдер жиынтығы орын алса сот ... ... 58, 60, ... ... ал ... ... ... 59-бабының еежелері
бойынша тағайындайды. Сот ҚК-тің Ерекше бөлімінің өзге ... ... ... ... ... ... ... институтын қолдану немесе
жазаны өтеуді кейінге шегеру ... ... ... (ҚК 63, 72, ... Жаза ... ... сот қылмыстың түрі мен қоғамдық
қауіптілігінің деңгейін, айыпкердің жеке ... сол ... ... ... жеңілдететін және ауырлататын мән-жайларды ескеруге міндетті. Жаңа
қылмыстық заң бұл аталған жағдайлардан басқа айыпкердің қылмыс ... және одан ... ... ... ... ... ... оның отбасы мен оның асырауындағы тұлғалардың тұрмыс жағдайына
ықпалын да ескеруді ... ... әр ... ... қауіптілігінің деңгейі бойынша
бір біріне айырмашылғы бар. Мысалы, қарақшылықтың қауіптілігі ұрлықтыкінен
басым, ал адам ... ... ... өлтіруге жеткізуден анағұрлым
қауіптілеу. Осыған орай бұл қылмыстарды жасағаны үшін ... жаза ... ... ... ... ауыр ... соғұрлым қатал жазаны талап етсе,
басқа мән-жайлармен қосылатын кішігірім ауыр ... ... үшін ... ... түрі қолданылуы тиіс.
6. Жаза тағайындау кезінде соттың ескеруі тиіс қоғамдық қауіптілік
деңгейі нақты ... ... бұл ... ... жеке
ерекшеліктеріне байланысты. Айталық, ҚК-тің 175-бабының бірінші ... ... ... ... ... ... ... қарағанда
қауіпсіздеу. Қару қолданылған теңіз қарақшылығы ҚК-тің 240 бабының бірінші
бөлімі бйынша жауаптылық қарастырытын ... ... ... ... кім ... жаза ... қолданылатындығын сот неғұрлым
дұрыс анықтаса, жазаның мақсатына жету де ... ... ... Нақты
бір қылмысты жасаушы еш қылмыскер емес, ол - тек өзіне ғна тән ... ... де ... ... Ал бұл ... жаза шарасын таңдауға оң немесе
теріс әсержасауы ... ... сот жаза ... кезінде айыпкердің
жеке басы туралы барлық мәліметтерді өте ... ... ... ... Жаза шарасын таңдау кезінде қылмыс жасаған адамның ... оның ... жсау ... ... ... қоғамға қауіптілігінің
деңгейі, өмір сүру қалпы, отбасылық жағдайы, денсаулығының күйі, психикалық
ауытқулықтардың болмауы, ... ... ... ... жат немесе игілікті қылықтар ... ұжым ... және т.б. ... роль ... Заң ... жаза тағайындау кезінде жаза мақсаттарының біреуіне жету
болып санлатын- жазаның сотталған адамның ... әсер ... ... және барлық мән-жайларды ескере отырып, жазаның мүмкіндігінше ең
кішірек ауыр түрін ... ... ... оның ... ... ... ... сот адамгершілік принципін басшылыққа ала
отырып, айыпкерге тағайындалған жазаның оның ... және ... ... ... ... ... ... ықпалын да ескеруі
керек. Алайда, бұл жағдайлар үстемдік жасамауы тиіс, себебі бұл ... ... ... ауыр ... ... ... ... егер де айыпкер
қоғамға қауіптілік төндіретіндей болса аталған қылмыстан жәбір ... ... ... қатысты онша әділетті болмайды.
8. Егер әрбір нақты жағдайда істің барлық мән-жайларының жиынтығы,
қылмыстың түрі мен ... ... ... ... жеке басын
сипаттайтын мән-жайлар ескеріліп отыратын болса, ... ... ... және бір ізді жүзеге асуына қол жетеді.
Сот жаза тағайындау кезінде жауаптылық пен ... ... ... ... ... істе бар мән-жайларды ескереді.
2 ТАРАУ РЕЦИДИВТІ ҚЫЛМЫСТЫЛЫҚТЫҢ КРИМИНОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
2.1 Рецидивті қылмыстылықтың түсінігі
Рецидивті қылмыстылық – қылмыстылықтың болмысын және ... ... ... қылмыстылықтың құрымдас бөлігі. Рецидив қылмыстылықтың
дамушы элементі болып табылады.«Қылмыстың рецидиві» ұғымы криминологияда ... ... да ... 1997 ... ҚР ҚК ... ... ... анықтамасы берілген. ҚК рецидив ретінде бұрын қасақана
қылмысы үшін соттылығы бар адамдың қайта қасақана ... ... ... ... ... ретінде сотталғаннан кейінде кез келген
қайта қылмыс жасуды емес, тек қана ... ... ... ... бар ... ... қылмыстарды жасауын ғана ... ... ... ... [22, ... құқықта рецидив ұғымы бұрын сотталған тұлғаның қайта қылмыс
жасауы ... ... ... қоса ... ... салдарын анықтау
үшін қажет. Криминологияда бұл ұғым ... ... ... ... ... мен ... зерттеу құралы қызметін атқарады.
Рецидивтің қылмыстық құқықтық және криминологилық түсінігімен қатар
статистикалық түсінігі бар. Ішкі ... ... және ... ... №2 ... сақталады («бұрынғы қылмыс жасағандар»
графасы ... ... ... тұлғаларға бірыңғай статистикалық карточка).
Сол себепті ішкі істер органдарының статистикалық есептілігінде бұл ... ... ... тартылған және одан ақталу негіздері бойынша
босатылмаған тұлғалар есептеледі.
Сот статистикасында сотталушының статистикалық карточкасында ... және ... ... және ... соттылғын қоса
санағанда, бұрынғы соттылығы жеке есептеледі. Осылайша құқықтық статистика
нақты және заңи рецидивтің көрінісі.
Рецидивті қылмыстылықтың ... 40 ... ... 20 % құра отырып
айтарлықтай тұрақты. Осылай 2000 жылы республикада бұрын қылмыс ... 29,8 % ... ол 1988 ... 23,9 % ... еді. Сот ... ... бұрын сотталғандардың үлесі (соттылығы жойылған
тұлғаларды қоса) соңғы он жылда орта есепен 35% құрағанын көрсетті.
Пенитенциарлық ... яғни ... өтеп жүру ... ... ... орта ... 17% құрайды, ал бас бостандығынан айыру жазасын өтеп
жүргендер арасында – 2,5 ... ... ... ... ... ... сәйкес келеді, яғни рецидивті қылмыстылық жыл сайын өсіп
отырады (1988 жылдан, басқа).
Рецидивті қылмыстылықтың ... ... ... ... ... практикалық мақсат үшін статистикалық есепте ескерілген,
сонымен қатар, таңдаулы зерттеулер негізінде ... ... әр ... жүзеге асырылады.
Бұрын жасалған қылмыстардың саны бойынша бір реттік (Жай) және көп
реттік (күрделі) ... ... Бір ... ... ... екі
реттік рецидивтің үлесінен шамамен 2,5 – 3 есе жоғары ; соңғысының үлесі үш
реттік рецидивтің ... ... ... ... он ... ... көп ... рецидиытің жоғарылау тенденциясы көрініс
табуда.
Шамамен 2/3 рецидивті қылмыстар бір реттік жасалады, ал 1/3 көп реттік
рецидив категориясына ... ... бас ... ... ... өтеп шыққан тұлғалар арасында көп реттік рецидивтің ... ... ... ... ... ... жетеді.
2.Қайталанған және алдыңғы қылмыстың ұқсастығы немесе ұқсамайтындығына
қарай арнайы және жалпы рецидивті ажыратады.
Қайталанбалы ұқсас қылмысты жасау ықтималдығы көбіне алдың,ы ... ... ... ... рецидивистерге бқрынырақта ұрлық
,алаяқтық және бұзақылық жасаған тұлғалар айналады, ал кісі ... ауыр зиян ... ... ... ... ... мұндай
рециживистер азшылық. Осылайша арнаулы ... ... ... ең жоғары, ал соның ішінде- ұрлық, әсіресе қалтаға түсу ең ... ... ... ... ... ... ... деңгейі
жоғарылайды, бірақ үшінші соттылықтан кейін өзгеріссіз ... түрі ... ... құрылымы ұрлыққа, алаяқтыққа
жататын рецидивті ... ... ... ... одан кейін
тонау, қарақшылық, бұзақылыққа жататын ... ... ... ... ... ... қылмысты жасау уақытына қарай жуық арадағы рецидив және
уақыты бойынша алыстап кеткен рецидив (яғни жазадан ... ... ... ... ... ... ... жуық арадағы рецидив
барлық рецидивтік қылмыстардың жартысынан ... ... ал ... ... ... босатылған тұлғалардың арасында- 80 %тен
жоғары.
5. Әсер етудің қылмыстық ... ... ... ... ... ... сотталған тұлғалардың тарапынанрецидив жоғары, олар
барлық ... ... ... құрайды. Рецидивтің дәрежесі қысқа (1
жылға дейін) немесе ұзақ (10 жылдан аса) мерзімге бас бостандығынан ... ... ... ... бас ... айыру жазасын орташа
ұзақтықтағы мерзімде өтеген тұлғалар ... ... (3 ... 10 жылға
дейін).
Сонымен, рецидивті қылмыс, оның себептері мен шарттары, аса қауіпті
қылмыскер тұлғасы және де ... ... алу ... туралы айта отырып
келесідей қорытындыға келуге болады.
Рецидивті қылмыс бұл ... ... ... ... ... термині түрлі мағынада ... ... ... ... ... белгіленген тәртіпте соттылығын
өтемеген тұлғамен жасалған жаңа қасақана қылмыс жасаған жағдайды қамтиды.
Криминологиялық ... ... ... ... рет ... фактісіне
негізделеді және
- соттылығы алып тасталған немесе өтелмеген соттылығы бар;
- соттылығы бар;
- қылмыстық жазаны өтеп ... ... ... ... үшін түрлі себептермен жаза қолданылмаған
тұлғалар жасаған қылмыстарды қамтиды.
Пенитенциарлық рецидив - ... ... ... жазаны өтеуші
тұлғалардың жаңа қылмыс жасауы.
Рецидивтік қылмыстылықтың деңгейі, құрылымы және динамикасы ... ... пен оның жеке ... ... ... және ... арасындағы рецидивтің үлесімен сипатталады. Бұл
көрсетілгендерді ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың санына қарай:
- жай рецидив;
- күрделі рецидив.
Жай және күрделі рецидивтің қатынасы тұрақты тәуелділікпен сипатталады,
екінші рет сотталғанның үлесі ... рет ... ... 2,5-3 ... ... үлесі төртінші рет сотталғандардан сонша көп.
Қылмыстың біртектілігі бойынша жалпы және арнайы рецидив ... ... ... – бұл әртектес қылмыстың қайталанып жасалуы. Арнайы
рецидив – біртектес немесе салыстырмалы қылмыстың қайталанып ... ... ... ... ... үшін ұрлық, пайдакүнемдік,
зорлық қылмыстың және бұзақылықтың көп болуы тән. Қылмыстың бұл түрлерінің
үлесі рецидивтік қылмыстың ... ... ... ... жасалу уақыты бойынша жақын ... ... және егер ... жазадан босатылған күннен бастап 3 жылдан кейін
жасалса, ұзақ уақытты рецидив деп ... ... ... қарағанда рецидив құрылымында топтық
қылмыстылықтың үлесі ... ... ... ... және аса қауіпті рецидив болып
бөлінеді. ҚР-ның ҚК-де егер адам бұрын қасақана ... ... үшін ... бас ... ... ... ... осы адам қасақана жасаған
қылмысы үшін бас ... ... ... ... ... адам ... ауыр ... жасағаны үшін сотталған болса, ол ауыр
қылмыс жасаған жағдайда қауіпті деп танылады.
Қылмыстың ... адам ... ауыр ... ... ... ... ... қылмыс
жасағаны үшін кемінде үш рет бас бостандығынан айыруға сотталған болса, осы
адам қасақана жасаған қылмысы үшін бас ... ... ... адам ... ауыр ... ... үшін екі рет бас ... ... ... аса ауыр ... жасағаны үшін сотталған болса, осы
адам жасаған ауыр қылмысы үшін бас ... ... ... адам ... ауыр ... аса ауыр қылмыс жасағаны үшін сотталған
болса, ол аса ауыр ... ... ... аса ... деп ... ... ... себептері мен жағдайлары.
Рецидивті қылмыс белгілі бір уақыт пен кеңістік шегіндегі ... және ... ... ... ... ... оған ... жағдайларда қылмыстың өзіндік детерминация (төмендеу)
процестері қатты ықпал етеді. Қылмыстар ішіндегі негативті процестерді
рецидивті ... ... ... ... деп ... ... ... өмір сүру деңгейінің ... және ... ... ... ... және ... және өзге де кері факторлар қатары ... ... ... ... қылмыстық қол сұғушылықтарынан
өздерінің заңды ... мен ... ... ... әкеп соғады. Бұл қылмыспен күресті қиындатады.
Рецидивті қылмысты туғызушы жағдайлар мен себептер ... ... ... бір – ... тығыз байланысты екі блоктан
көрінеді.
Бірінші шарт – алғаш қылмыс жасауға негіз болған ... ... ... қылмыс жасаушылар мен рецидивистерге ортақ. Зерттеулер
көрсеткендей, қылмыс ... ... ... ... мен әлеуметтік
ортасы төмендеп кетеді. ... ... ... ... ... ... осындай нәтижелер көрсетті. Балалық
және жасөспірім кезіндегі тұлғаны қалыптастырудың кері шарттары ... ... ... ... жиі ... ... ... саналы, санасыз түрде өздерінің үйреншікті
азшылық ортасына ұмтылады және өздерін ол ортада неғұрлым ... ... ... орта ... рецидивистің де алғаш заң ... де ... ... ... ... етеді. Құқықбұзушының
ресоциализациялануында отбасылық қатынастардың ... роль ... ... ... еді. ... ... ... (позициясы) оның
кіші мүшелерінің – кәмелеттік жасқа толмағандар және жастар қоғамдық
нормалар ... ... ... ... ... демалысты дұрыс
өткізе білмеуі (40%), сондықтан да барлық демалыс түрлерін ... (42,4%), ... ... ... (61,5%), шарапқа көп
шығындалатыны кездейсоқтық емес. Отбасының кері ... ... ... ... ... ғана ... ... болған рецидивист
өзінің кері тәжірибесін жақын ортасына ... өсіп келе ... ... ... ... және аса қауіпті рецидивтің ниеті кейбір жағдайларда өзіндік
мақсатқа айналатын қылмыстық ортаның ... ... ... ... пен қатыгездікболып табылады.
Рецидивтің ниеттілігі қылмыстық өмір ... ... ... ... ... тән ... ... үш топты
детерминантқа саралауға болады:
анықтау,тергеу және соттың шешіміне байланысты ;
жазаны орындау барысында белгіленген қателіктер мен ... ... ... яғни ... ... өтегеннен
кейін.
Қылмыстық істерді қарау мен тергеудің ... ... ... ... ... ... әкеледі. Ол жерлерде заңнамаларда және
халықаралық нормалармен, соның ішінде ... ... ... ... ... ... 70% ... ұсталады.
Мұндай жағдай адамгершілік қағидаларына қарсы келеді жән рецидивке түрткі
болады. Қылмыскерлерге толы ... ... ... ... жаңа криминологиялық орта пайда болады, ... ... ... ... ... ... ... жазасын жүзеге асыру кезіндегі заңдылықты бұзу
шарты мен себептері рецидивті қауіпті қылмыстар ... ... ... ... ... ... ... жағымсыз-
бостандықта жүрген адамның сотталғандарды қолдауы, ұрлық ... және т.б. ... ... бас ... ... ... ... орындардың материалдық базасы томен.
Осы мекеменің қызметкерлері жіберген заңды бұзушылықтары қауіпті болып
табылады, атап ... ... ... ... ... ... ... зорлық; сотталған
адамдардың жақындары мен туысқандарымен ... сай емес ... ... ... ... көптеген мөлшерде тыйым салынған
заттар ... осы ... ... ... ... басшылар
тәртіпсіздікті ұйымдастырады.
Криминологиялық рецидивизмнің себептері мен ... ... ... ... яғни жазаны өтеп болғаннан кейінгі кезең.
Колониядан босатылғаннан кейінгі бірінші жыл ішінде рецидивті қылмысты
жасауға, түзелмеген сотталғандарды шартты ... ... ... мен ... колониялардың қателігі, босатылғандардың ортағп үйрену
мен қалпына келу жүйесінің болмауы, әкімшілік ... ... ... басқару органдарындағы ... ... бас ... ... ... босағаннан кейін жұмысқа
орналастырмау себеп болады.
Рецидивті қылмыстарға әр ... ... ... 2 тобы әсер ... ... қылмыстылық үшін себептер мен шарттар, және қылмысты жасаудан
кейін де, жазаны немес оны ауыстырған шараны ... ... де ... жағдайлар. Қылмыстары ашылмай ... ... ... ... ... заңсыздықтың, қылмыс үшін жауапсыздықтың
жағдайы және жазаланусыз қалуға сену, ... ... ... ... ... шараларды жүзеге асыру кезіндегі кемшіліктер итермелейді.
Жаза қылмыстық ескерту шарасы болғанына ... оны ... ... теріс әсерінде тигізеді. Ең криминогенді потенциал
бас ... ... ... тән, ол ... тұлғаны күнделікті
ортасынан күшпен айырумен байланысты. Бас ... ... ... 5-7 жыл ... ... психикада орны толғысыз өзгерістер орын
алады. Барлық босатылғандардың ... ... бірі ... ... ... ... қалпына келтіру үшін арнйы психологиялық
немесе психиатриялық арласуға мұқтаж.
Бас бостандығынан айыру орындарында соталғандардың ... салт ... ... және ... ... ... ... ұйым
орын алады.Сотталғандар жасайтын қылмытардың біразы түрмедегі заңдарды
бұзғаны үшін ... ... ... ... (73%). Бұл ... бас ... ... орындарының әкімшілігімен ... ... ... ... ... ... бұзғандарды
жазалау түрі. Шамамен қылмыстардың 18% -і қарыздарын талап ету ... [23, ... ... емес ... өмір ... сотталғандардың ерігуіне
әкеп соғады: әр адамға 2,5 шаршы метр сақталмайды. Сол ... ... ... «аластатылғандар» разрядына өткізуге дейін барады. Жыныстық
қажеттіліктерін қанағаттандыра алмауы әр ... ... ... әкеп ... ... өту ... сотталғандарды жұмыспен қамту
мәселелері күрделендіріледі. Бір ... бас ... ... ... ету ... күрт ... ... жағынан, еңбектен
бас тарту тәртіптік қылық болып табылады. Еңбекке қатынас ... ... ... ... ... шешу үшін міндетті фактор болып табылады.
Бас ... ... ... осылайшы құрылған жүйесінде жұмыстың
жоқтығы кримиминогенді ... ... оның ... ... ... ... сәйкес жазасын өтеп шыққандардың шамамен 70 % -і
оған алдында теріс әсер еткен әлеуметтік ортаға тап ... ... ... ... ... ортадан сондай қатынас обьектілерін іздейді). Сонымен
қатар, 30% бұрынғы ортаға ... ... гөрі ... ... ... ... миграциялық ағымға түседі.
Бас бостандығынан айыру орындарынан шыққан тұлғалар еңбек ұжымында
нашар бейімделеді. ... көбі (89%) ... ... емес ... ... ... олардың арасында таңдалған тұрғылықты
жеріне келмейтіндері де бар, - түзеу мекемелерінен ... ... ... ... немесе өзге қылмыстық- құқықтық шараны өтегеннен кейін
әлеуметтік ... ... мен ... ... ... өмірге қиыншылықпен үйрене отырып, сотталған тұлға жаңа
қоғамға жат байланыс орнатады немес ... ... ... орнатады.
Бейімделуге қиыншылықтар әсіресе қазіргі динамикалық уақытта ... ... ... ... бар ... тұлғаның тәуелсіздігі және
жауапкершілігінің ... ... ... ... ... ... ... Тұрмыстық және еңбекке орналастыруда бұрынғы шектеулер жойылды
және 70-80 жылдарға тән босатылғандарға қамқорлық ... ... ... ... бас ... ... ... дайындығының, олардың жүріс ... ішкі ... ... ... ... ... әкімшілік қадағалау сияқты
органдардың ... ... ... ... кемшіліктерлің болуы түрткі
болады. Ол қадағалауға түскен барлық тұлғаларға ... ... ... сай емес ... ... ... ... шектеулер жекелендірілмейді.
Прокуратура және сот органдарының құжаттарын зерттеу барысы, жазалау
шараларын сотталушылардың ... ... ... ... саны мен ... ... ... бірқатар қателіктерді
көрсетеді.Үкімнің орындалуын кейінге қалдыру бұрын сотталған, тұрақты мекен-
жайы мен жұмыс орны ... кері ... ... ... жасқа
толмағандар ісі жөніндегі инспекция ... ... ... ... ... ... қалдырылуыаралығында қайта қылмыс
жасаушылар саны 41,2% ... ... ... ... рет ... ... ... жұмыстары түріндегі жаза қолдану оқиғалары да
кездеседі.
Қылмыстың сандық және сапалық сипаттарына қайшы ... ... ... ... ... ... қылмыстық
процестің әр сатыларында жауапкершіліктен ... ... ... ауыр ... жасағандарға қолданылатын бас бостандығымен айыру
түріндегі жазалау сиреп бара ... ... ... ... түзеу
мекемелерінде жазасын өтеп жатқандардың құрамы нашарлап кетті.
Мұндай қиын жағдай қоғамның ... ... ... одан ... ... түсуде. Сотталғандар санының өсуі мен олардың
ұстауға бюджет қаржысының жетіспеушілігі бірқатар заң ... әкеп ... ... бәрі ... ... ... түзету және тәрбиелеу ықпалының төмендеуіне немесе жоққа
шығуына әкеп ... және ... ... ... ... ... ... жағдайда құқыққорғау органдарының жұмысы қолданыстағы
заңнамалардың жетілмегендігі, оның жаңа ... ... сай ... есебінен де қиындайды.
Рецидивті қылмысты тудырушы ... ... ... ... ... мен ... ... оның шешу жолдары мен
құралдарын табу да маңызды.
Сонымен қатар, елдегі саяси және ... ... ... өмір сүру ... ... ... ... ... әлеуметтік топтардың кедейленуі
өздерінің әлеуметтік позицияларын қылмыс жасаумен және ... ... ... ... әсер етеді. Мұндай тұлғалар рецидивті ... ... ... ... ... ... ... блок рецидивистер қылмысы
үшін ерекше. Оның ішінен өзара байланысты факторлардың екі тобы ... ... ... ... ... әсер
етуші фактор, және құқыққорғау және сот органдарындағы түрлі кемшіліктермен
байланысты факторлар.
Ең алдымен тұлғаларды ... ... ... ... ету және ... ... ... байланысты.
Қазіргі уақытта жазасын өтеген тұлғаларды жұмысқа орналастыру мәселесі
тіпті шиелінісіп кетті: бірінішіден, олардың ... ... ... ... азаматтардың еңбек етуі конституциямен
бекітілген міндет болудан қалған соң) олар қоғамдық ... тыс ... ... қызығады; үшіншіден, кәсіпкерлік құрылымдарға мұндай
қылмыстық субмәдениет элементтерін жақындату қалыпты факторлардан тыс қауіп
те ... ... ... ... байланыстарының
кеңейгендігін статистикалық деректер мен материалдар ... ... ... ... сауатсыздықтан және құқықтық-құлықтылық
позициясының төмендігінен ... ... ... ... ... ... қатарында сотталғандардың үлесі басым. Соның
нәтижесінде криминалды альянс пайда болып, ... ... ... қылмыстық элементтер күш алып, оны ... ... ... ... ... ету ... ... пайдаланып, бірітіндеп
негізгі позицияларды иеленіп, тиісті ... ... ... ... ... олар ... шаруашылық және қаржылық
қызметтерді бақылауды ұстауға ұмтылып, бұл әрекеттері ... ... ... ... әкеп ... тән ... пен ... төлқұжат жүйесі
ережелерін бұзуды қылмыстық қудалау алынып тасталғанымен, орын ... ... ... ... ... ... бірнеше рет
сотталғандардың 60%-ын белгілі бір жұмыс орны, мекен-жайы жоқтар құрайды.
Яғни мұнда йадамдар үшін ... ... ... ... ... өмір ... ... (жалғыз болмаса) тәсіліне айналады.
Сотталғандардан сұрау нәтижесінде ... рет ... 7%-ы ... рет ... 15%-ы ... қылмыс жасауға ... ие ... ... ... ... ұйымдасқан қылмыстық
топтарының қызығушылығын тудырады және олардың қатарын жиі ... ... орта ... ... ... ... қылмыстық
әлемнің авторитеттерінің белсенділігінен, заңды кәсіпкерлікке кейде
мемлекеттік деңгейге ықпал еғту саласын ... ... ... да тенденция байқалады: рецидивистің соттылығы неғұрлым көп
болса, зерттеу материалдары көрсеткендей, соғұрлым бос уақытын ... ... ... ... болу ... ... сияқты әрекеттермен өткізеді, ал пайданы әуестенушілікпен (оқу, үй
шаруашылығы) соғұрлым аз айналысады.
Келтірілген деректер ... бір ... ... ... бейнелеп айтқанда, қылмыскердің рухани әлемінен – бұл мәдениеттің
«аяқталмаған ғимараты» ғана тұрмайды, бұл ғимараттың іргетасындағы ... ... ... ... ... ... «антиқұндылық» немесе
«жалғанқұндылық» кірпіштерімен ауыстырылған.
Мұндай жалған құндылықтардың маңызды «кірпіштерінің» бірі ретінде
рухани қажеттілік пен ... ... ... ... ... ... ... өмір сүру салтының өзі криминализациялаушы фактор болады:
моральсыздық қылмыстық әрекеттерге алғышарт жасайды, ал ... ... ... ... ... ... қазіргі қылмыстың ... ... ... қылмыстың жағымсыз сандық – сапалық өзгерістеріне ықпал етеді.
Қылмыстық орта кеңейе және ... келе ... ... ... ... ... жәбірленушіге ықпал ету – барлық
құралдар ... ... ... ... ... қатар
құқыққорғау органдары кәсіби мамандарының коомерциялық және кәсіпкерлік
құрылымдарға ағылуы, штаттық ... өсуі ... ... кәсіби шеберлігінің жалпы деңгейі төмендеп, ұйымдасқан
кәсіби қылмыс қысымына қарсы тұру әлсірейді.
Құқық қорғау ... ... ... ... және ... қызметіндегі кемшіліктер, қылмыстық саясаттағы
жаңылулар санының өсуі көрінеді, ... ... ... тиімділігі
төмендеуде.
Бәрінен бұрын жасалған қылмысты уақытында сезінбеу, дәлелдерді жинаудың
әлсіздігі, алдын-алу шараларын таңдаудағы қателік, жағдайды жан-жақты ... ... ... ... туралы заң талаптарының бұзылуы алдыңғы
қылмысы жөніндегі тергеу барысында қайта қылмыс жасаған ... ... ... болды.
Қылмыстың сандық және сапалық сипаттарына қарсы келетін қылмыстық
юстицияны гуманизациялау, қылмыс жасаушылардың ... ... ... әр ... ... жауапкершіліктен босауына, ал зиянды
қылмыскерлерге қолданылатын жазаның бас ... ... түрі ... әкеп ... Осының нәтижесінде сотталғандардың сапасы төмендеп,
еңбекпен түзеу мекемелерінде жазасын өтеушілер ішінде қауіпті ... ... ... ... ... рецидивке қатынасын айта отырып, М.М.Гроздинский былай жазды,
рецидив қылмыскердің ерекше көңі күйі, рецидивті ... ... ... басшылыққа алған жағдайларды ғана емес, сонымен ... ... де ... Оның ... бойынша ғылымның жетістіктері сонау
20 жылдары ... ... ... ... ... Ол ... және «әдеттегі» қылмыскердің өмір сүру ... деп ... ... ... ол ... ... және ... көзқарасы, тұлғаның психикасына сәйкес қылмыс
жасауға ... ... ... ... алу ... жасағандарды
жатқызады»[24, 57б]. «Әдеттегі» қылмыскердің айрықша белгісі ретінде ол,
оның әлеуметтік тұрақсыздығы, ... ... ... ... ... ... Сол ... тұлғаны «әдеттегі» қылмыскер санатына
жатқызу үшін, ол оның іс-әрекетпен ... ... ... тәртіпке деген
қатынасын зерттеуді ұсынды.
М.М.Гроздинский бір жасаған тұлғаны «әдеттегі» қылмыскер деп санауға
болады, егер оның ... ... ... психикасынан туындап, оның
көзқарасына ... ... ... ... ... сота ... сипатқа ие болмады, ол азаматтарды мүмкін құқық бұзушылықтардан
барынша сақтау үшін және ... ... ... үшін соттарға
әдеттегі қылмыскердің ... ... ... ... ұысынды.
«Әдеттегі»қылмыскерді анықтаудың критериі етіп ол оның ... кем ... жасу ... ұсынды.
«Әдеттегі» қылмыскерді бұлай түсінуге ескіру мерзімі туралы мәселелер,
қылмысты айыратын белгілер біркелкі мен бара ... ... ... ... ... ... ал ... пен қылмыстың жиынтығы арасында шек болмайды,
сонда тұлға бұрынғы қылмысы үшін жазасын өтеді ме, өтеген жоқ па ... ... ... бірі ... ... атап өтті. Кәсіпқой қылмыскер деп ол ... ... ... ... ... тұрақты күн көріс көзі ретінде етіп алған ... ... ... және ... саралап, олардың
әр санатына әр түрлі жазалау ... ... ... Оның ... ... ... «олардың жаза алдындағы қорқынышын
күшейту» шаралары мүмкін ... ол ... ... ... ... қажет. «Әдеттегі» қылмыскерлерде қылмыс жасау бейімділігі терең
тамыр ... ... ... ұзақ ... ... ету ... қолдану
қажет- айдау,бас бостандығынан ұзақ мерзімге айыру және т.б. Сол ... үкім ... ... ... кең ... ... келе М.М.Гроздинский ойы мынаған келеді, обьективтік жағдайларға
байланысты субьективтік жағдайлардың өсуі ... ... ... өсуге
әсер ететін және рецидив жүйесінен бас ... алып ... ... ... бөліміне әдеттегі және кәсіпқой қылмыскерлерді ... ... ... ... ... [25, ... табиғаты туралы осыған ұқсас ойларды Б.С.Утевский де айтып
өтті ол М.М.Гроздинский ... ... ... ... түсінігін
енгізуді және осындай тұлғаларды қоғамнан шеттету мақсатымен анықталмаған
үкімді қолдануды, сондай-ақ ... ... деп ... бірнеше қылмыс
жасауын емес, оның осы ... ... ... ... болып
есептеді[26,102б].
Жалпы қылмыстылықта рецидивистер контингентінде ... ... ... әйелдің күрделі соттылық, әлеуметтік пайдалы байланыстарды
сияқты криминогендік қасиеттері рецидивист ... ... ... . Қоғамның дәстүрлі көзқарасы сотталған ерлерге қарағанда
сотталған ... ... ... бұл өз кезегінде оларды тұрмыстық
және еңбек ұжымынан аластатуға септігін тигізеді.
Қылмысты ... рет ... ... ... ... ... әлсіреуімен және толық тоқтатылуымен
сипатталады. Рецидивистердің 80 % -ы белгілі бір ... жоқ ... ... арасындағы жұмыссыздар мен оқымайтындардың үлесі 57 %
-ды құраған.
Рецидивист емес қылмыскерлермен салыстырғанда рецидивистер арасында
білім деңгейі ... ... ... ... орта білімі бар тұлғалар
және жоғарғы білімі бар ... ... өте аз. ... ... 8
сыныптық білімі бар тұлғалар алғаш қылмыс жасағандарға қарағанда 2 есе аз.
Рецидив жолына ... ... ... жаза өтеу ... мәдени
деңгейлерін арттыру және білім алуға тарту өте қиын.
Рецидивист тұлға үшін эмоциялық -еріктілік ... ... ... тән:басқыншылық және қаталдық, ұстамсыздық, авторитарлық, өз-өзін
жоғары бағалау, басқалардың күйзелісіне суық қарау, кекшілдік және реніш.
Рецидивистердің белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... маңызды роль ойнайды.
Адам өлтірген рецидивистердің 15-20 % -ында психикасында патология
байқалады.
Рецидивистер тұлғаларының ... ... ... ... ... ... ... (көптік)
мамандандырылған қауіпті
аса қауіпті рецидивистің субъектісі.
Ситуативті рецидивист еріксіз, өзінің тағдырын басқара ... бас ... ... ... сипатталады.
Зұлымдық рецидивистің түрі көптік және көбінесе жас ... ... ... ... Ол ... ... көрінеу қылмыстық кәсіпті таңдайды. Ол соттылығымен мақтанады
және қылмыстық ортаның иерархиялық сатысында жоғары орынды алуға тырысады.
Қылмыстың бір ... ... ... ... ақырында
кәсіпқой қылмыскер болып шығуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... алаяқтық, автокөлік ұрлау, кейінгі
кезде – ... ... адам ... , заңсыз есірткі айналысына қатысу,
қару және т. б. жақсы ... ... ... аса ... ... субъектісі –
бұл орта ауырлықтағы, ауыр және аса ауыр ... ... үшін ... ... ... тұлға.Қылмыстың санаты ауырлаған сайын, соғұрлым тұлғаға
аса қауіпті рецидив ... деп ... ... аз талап етіледі.
Әсіресе қауіпті және аса қауіпті ... ... ... ... тұрпаты :зорлық пен қаталдық, авторитаризм мен
эгоцентризм, құқық қорғау жүйесі қызметкерлерін, заңды жек ... ... ... ... жаста немесе кәмлетке толғаннан
кейінгі бірінші жылы алғаш рет қылмыстық жолға түседі. Рецидивист тұлға
үшін ... ... ... ... ... ... және ... ұстамсыздық, авторитарлық, өзін-өзі жоғары
бағалау, басқаның күйзелісіне суық қарау, кекшілдік және ... ... бір ... қайшылықты қатынастарды шеше
алмауы жалғаспалы қылмыстық әрекетінде маңызды роль ойнайды.
Қауіпті және аса ... ... ... ... ... ... айналатын қылмыстық ортаның дәстүріне бағыну, ... ... пен ... ... ... ... ... айтарлықтай көп емес. Ол жалпы қылмыскер
арасындағы ... ... екі есе ... ... әйел ... рецидивистерге қарағанда бей берекет топ ... ... ... бытыраңқылықтағы, ішімдікке салынған және т.б.)
Рецидивистің орташа жасы 30 жастан асады, ал бес және одан да ... бар ... ... - 40 жас. ... адғащқы қылмысын көмелетке
толмаған немесе жасөспірім жасында жасаған тұлғалар рецидивист болады.
Рецидивистің ... ... ... ... ... ... ... Бұл алкоголизм және нашақорлық,
психотопия, ойлау қабілетінің ... Оның ... ... ішек ... және т.б. ... ... Бас бостандығынан ... өзі ... ... ... болуға үйренеді, бұл өз
кезегінде олардың қатынасын жазасын өтеп ... ... ... ... ... ... жөнінен өзімен қатар халықтан бір-екі
сыныпқа төмен, төменгі біліктілікті немесе ондай біліктілігі де жоқ, ... аз ... ... ... мүлдем жоқ немесе бытырап кетеді. Бас
бостандығынан айыру орындарында олардың ... ... ... ... ... ... заттарды немесе басқа да
есеңгңретін заттарды пайдалануға мәжбүрлейді.Мұның барлығы өзкезегінде
адамгершілікке жат ... мен ... бас ... ... ... ... қасиеттердің жоғалуына септігін
тигізеді.
Криминологияда рецидивистерді әр түрлі категорияларға ... ... ... ... және ... ... рецидивистер өзінің мақсатына жету бағытында мықты әрекет ететін
дайындығымен сипатталады. Асоциалдық рецидивистер ... ... ... қоя ... ... ... ... тұлғалық қасиеттернің әлеуметтік
тұрғыдан құрдымға кетуі, моральдық байланыстар мен ... ... ... қайта жасайды. [27,48б]Қоғамға қарсы ... мен ... ... ... ... және
кәсіпқой рецидивистерді бөліп көрсетеді[28,32б]. Ситуативтік рецидивистерге
эмоциялық тұрақсыздық, ұстамысыздық, агрессивтік, өзінің көңіл ... ... ... ... ортасының әсер етуі тән. Сол себепті олар
жасаған қылмыстар алдын ала ... ... ... ... әсерінен болады. Олар қылмыс жасауға ... бұл ... ... ... – бұл қылмыстық қоғамдық ... ... ... ... және басқа да құқық ... ... , ... жеке мәселелерін шешу үшін пайдаланатын адам. Ол
үшін қылмыс өмір сүрудің негізгі көзі ... ... ... болып
табылады. Оны жүзеге асыру үшін мұндай ... ... ... ... Ол ... ... үшін қолайлы жағдайды өзі қалыптастырады және оны
өзі бақылайды. Әдеттегі рецидивистер үшін ... ... ... ... ... ... өмір ... теориялық тұрғыдан жақтау
тән .
Кәсіпқой рецидивист- бұл ... тән ... ... бар
кәсіпқойқылмыскер (қылмыстық жүйелі түрде жасау біліктілігінің белгілі бір
деңгейінде орындалатын кәсіп ... ... ... ... ... алу; ... ортамен байланыс).
2.4 Рецидивті қылмыстылықтың алдын алу шаралары
Рецидивтік қылмыстың себептері мен шарттарын ... ... ... ... ... ... ... болады, олар мыналармен байланысты:
А) жедел-іздестіру қызметімен , алдын ала тергеу мен жаза тағайындау ,
және оны жүзеге асырумке;
Б) жазасын өтеген ... ... ... ... ... және соттық талқылау қылмысты анықтау үшін ... ... етуі ... :
1) ... үшін ... жоғары дәрежеде болуы және қылмыс
жасаудың тиімсіздігі туралы түсінікті қалыптастыру керек;
2) қылмыстың ниеті мен ... ... ... ... ... ... керекті мәліметтің болуы;
3) қылмысты әрекеттің жасалуына кедергі болатын ... ... ... ... ... ... ұйымда алдын алу
жұмысын ұйымдастыру маңызды , яғни қылмыс жасауға ... ... ... ... жасауға қолайлы жағдай туғызатын тұлғаларды заңмен
белгіленген жауапқа тарту,жазалау шараларын қолдануда қолданатын шараларды
жекелендіру ... Сот ... ... ... ... ... ... болуын ескеруі қажет. Рецидивке жаза тағайындауда рецидивтерге
санкцияның ... ... ... кем емес мөлшерде, ал қауіпті
рецидивте үштен екісінен кем емес, аса ... ... ... ... ... ... ... Қауіпті рецидивті қылмыстың құрамы кәсіпқой тенденцияға
ие,мысалы, ұрлық, алаяқтық, жалған ақша алу, ... ... ... ... ... ... ... жоғары санкция қарастырған.
Рецидивті қауіпті детерминантты бейтараптандыру мен залалсыздандыру
мақсаты, ... ... ... ... ... ... ... алу
1998жылғы 1қаңтарда қабылданған ҚР –ның Қылмыстық –атқарушылық кодексінде
регламеттелген. ... ... ... және де бір ... ... ауыстыруда , бір түзеу мекемесінен ... ... ... ... тек ... қадағалауы қарастырылған. Бұл ... ... ... ... ... ... бұзылуын жою үшін керек.ҚР-ның ҚАК-де сотталғандардың
құқықтық жағдайы регламенттелген, сондай-ақ онда алғаш рет олардың ... ... ... ... ... ... лауазымды
тұлғалары өтініш болған жағдайда сотталғандардың жеке ... ... ... ... ... дереу қолдануға міндетті. Сотталған адам
қауіпсіз жерге ауыстырылуы ... ... ... ... мүмкін зорлықты
жоюдың өзге де шараларын қолдануы ... ... ... ... зорлықтың, қылмыстық орта “авторитеттерінің” билігін, белсенді
қолданып жүрген ұрлық дәстүрлері мен формальды емес ... ... ... ... мекемелерінің қызметкерлерінің және ішкі
әскер қызметшілерінің тарапынан қиянат жасауды жою ... ... ... өтеу ... көрінеу бұзудың анықтамасы көрсетілген.
Тұтқындалғандардың ... өмір ... және ... ... ... үйрету үшін, Кодекс, колонияда оған туысқандары мен жақын
адамдарымен ... және одан тыс ... ... ... ... қылмыстылықтың алдын алуда негізгі рөл ішкі істер органдары мен
қылмыстық жазаны ... ... ... ... Аталған қылмыстардың
алдын алумен айналысатын органдардың арасында, сонымен қатар республиканың
билік органдары және жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... ... өз ... иеленеді.Рецидивті қылмыстылықтың
профилактикасында екі түрді ... ... ... ... ... деп- ... өтеу ... қылмыстар жасауды айтады, постпенитенциарлық –адам жазасын өтеп
болғаннан ... ... ... ... ... бұл
профилактикасының екі түрінің айырмашылықтары тек бас бостандығынан
айырылғандар ортасындағы ... ... ғана ... Сол ... ... ... тұлғалармен профилактикалық жұмыс тәсілі құралдры
мен әдіс тері ... ... ... ... тек аталған жағдайларда бас бостандығынан айыру ... ... ... , ... ... ... ... тән ереккшілігі ол екінші ретті және ... ... өтеу ... ... ... кінәсін өтеу,
бас бостандығынан айыру, қиыншылықтарды басынан ... ... ... ықпал ету құралдрының әр түрлі ұштастырылуы қажет.
Қылмыскерді қоғамнан алшақтату оның ... ... ... ... тиімді,
дегенмен жаза және жөнделу құралы ... ... Бас ... бұл обьективтік алшақтатылуын жеңілдету мен бейтараптандыру
–пенитенциарлық ... ... ... ... бас ... ... 5-7 жыл өткен соң боостандықта
қалған жақындарымен, достарымен ... ... Сол ... ... ... қалпына келтірілмейтін өзгерістер туіралы
ескертетні шаралардыжүзеге асыру қажет. Мұндай ... ... ... ... түріндегі жазаны өтеудің гуманизациялау шараларын
атауға болады. ... БҰҰ ... ... ... ... ержелерін сақтаудан көрінуі тиіс (адамгершілікпен
қарау; еркін еңбек; бас бостандығынан ... ... ... тек
қажетті шектеулерді қолдану; хат-хабар алысудың ... алып ... ... ... ... қысқа мерзімді демалыстар; жыныстық
қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкіндігі). ... ... ... бұзу үшін ... ... ... төменгі деңгейге
дейін жету үшін ... 1-3 ... ... қажет.Рецидивті қылмысты
сауықтырудың негізгі бағыты болып босағандарды жазасын өтегеннен кейінгі
еркін ... ... бас ... ... ... ... туғызу табылады. Жаңа Қылмыстық атқару Кодексі
бойынша сотталушыларға жаза ... ... ... ... бірақ
қадағалау аясында өмір сүру және ... ... ... беріледі.
Мемлекеттік органдар мен қоғамдық ұйымдар жазасын ... ... ... ... ... ... ... тиіс, бұл ондай адамдарды жылдам
әрі сапалы әлеуметтік бейімдеуге мүмкіндік береді және рецидивтің ... ... ... сауықтырудың тағы бір бағыты ретінде
жазасын өтегендерді әлеуметтік бақылау ... ... ... ... тұлғаларды арнаулы емдеу мекемелерінде орналастыру
тұрақты мекен-жайы жоқтарды ... ... ... ... ішкі істер органдарының қадағалауын орнату осындай бақылау шараларына
жатады. Ең қиыны ... ... ... ... Осы ... үшін ... ... аралығында белгілі бір лауазым иеленуін немесе белгілі бір қызмет
түрімен айналысуын шектеу шаралары қолданылады. Егер арнайы ... ... ... оның ... ... ... ... тура
келеді.Қылмыс анықтамасының екі түрі бар - ... және ... шет ... ... ... ... берілген.
Осыған сәйкес қылмыс деп тиісті шет ... ... ... ... ... ... материалды түсінігі болса аталған
әрекет не себепті қылмыс болып ... ... Ең ... ... ... іс ... не ... қылмыс екендігін анықтауға
мүмкіндік береді. Бұл ... ... және ... қол ... қылмыстық құқықтың іргетастың категориясы болып табылады. Қылмыстық
заңнамада ... бірі ... ... ... ... қайсысы
қылмыс болып табылатындығын анықтау әрекетнің (процесінің) айтамыз.
ҚР-ғы құқықтық ... ... ... ... қорғалатын ең жоғарғы әлеуметтік құндылықтар ретінде, табиғи
құндылықтары мен бостандықтарының ... мен ... ... ... ... және ... қажет. Сәйкесінше
қылмысты топталуды оның қроғамдық қауіптілік деңгейіне сәйкес ... ... ҚР-ң 1997 ... ... ... ... ҚР-ң ҚК-ң 9-бабы:
"Осы кодексте жазалау ... ... ... ... ... ... ... және әрекетсіздік) қылмыс деп танылады". Мұндай заңнамалық
анықтамалар бізді дамыған әлем елдерінің ҚК-ң ұқсас ережелеріне және ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
ҚР ҚК 9 б 1 б берілген қылмыс ... ... ... ... ... "Қоғамдық қауіптілік ... ... ... ... - ... ... ашатын қылмыс белгісі, қылмыстық
заңмен қорғалатын қоғамдық қатынастарға зиянын келтіретін ... ... ... туғызатын әрекет қоғамдық қауіпті деп танылады.Зиян әртүрлі
болуы ... ... ... ... физиологиялық, ұйымдық-
басқармалық және т.б.
ҚР ҚК 9-бабында қоғамдық қауіптілік кінәмен қатар әрекеттің объективтік
заңдылығы ретінде анықталады.
Қоғамдық ... тек ... ғана ... ... да ... тән. ... ... қауіптіліктің жоғары деңгейі тән.
Қылмыстың қоғамдық қауіптілігінің деңгейінің анықтауда - қылмыстық ... сот ... ... ... қылмыстық әрекеттің барлық
жағдайларының жиынтығынан шығады (кінә нысаны, мақсаты, әдісі, жағдайы,
қылмыс жасау ... ... ... ... ... ... ... деңгейі мен сипаты және т.б.). Қоғамдық қауіптілік сипаты
ретінде ... ... ... ... ... қауіптілік
сипатының анықталуы, ең алдымен қылмыс объектісінің мағынасымен қоғамдық
қатынастарға келтірілген зиян ... мен ... ... ... ... ... қоғамдық қауіптілік деңгейіне қарай бөлу, қылмыстық
(классификация) ... ... ... ... ... екінші
міндетті белгісі болып оның заңға қайшылығы табылады. Оның мәні ... ... ... ... ... Қалай болғанда да қоғамдық қауіпті
әрекет егер ол үшін қылмыстық заңда жауапкершілік ... ... ... Солай бола тұра әрбір қоғамдық қауіпті әрекет қылмыстық болып
табылмайды, ол қоғамдық қауіптіліктің жеткілікті ... ие болу ... ... ... қоғамдық қауіптіліктің заңды көрінісі деген жалпы
қабылданған көзғараспен келіскен жөн. Сонымен қатар қоғамдық ... ... ... ... ... ... отырып абсолюттендірудің
қажеттілігі жоқ. Бұл бір-бірінен ... ... ... ... ... ... ... белгісі болып кінә табылады. Республикамыздың
қылмыстық ... ... ... қабілеттілікті қабылдайды
және объективтік қабілеттілікті кінәсіз жауаптылықты көздемейді. Кінәсіз
жасалған әрекет қылмыс болып табылмайды. Қылмыстың ... ... ... табылады, ол ҚК-ң Ерекше бөлімінің ... ... ... ... жаза ... қатерімен анықталады.
Әрекет етіп жатқан қылмыстық заңнамада әртүрлі негіздермен қылмыстық
жауапкершіліктен және жазадан босату көзделген және бұл ... ... [28, 122б]. ... ... бұзушылықтың бір түрі болып
табылады. Сол себепті қылмысты азаматтық-құқықтық, әкімшілік және ... ... ... ... ... ... ... әкімшілік құқық бұзушылық деп кінәлінің
заңмен жпуапкершілік бекітілген іс-әрекеті (әрекет, әрекетсіздік).
Тәртіптік құқық бұзушылық әрекеті ретінде нормативтік актілермен ... ... ... ... жаза қолданылатын мемлекеттік және
қызметтік тәртіпті бұзу.
Азаматтың жауапкершілік ... ... ... ... ... залалды толықтыру бекітілген мүліктік қатынастарды бұзу.
Қылмысты басқа құқық бұзушылықтардан бөлу ... ... ... 1) ... ... 2) ... ... деңгейі 3) құқыққа
қарсылық түрі 4) жазаланатындығы.
Қылмыстың ... ... ... құқық бұзушылықтар объектісінен
кеңірек. ... ... қол ... ... ... ... ... бұзушылықтарға топталды.
Ажырату барысында практикада бір объектіге қол сұғылатын құқық
бұзушылықтарда қылмысқа немесе ... ... ... ... ... жүргізуші жүргізу қауіпсіздігін және көлікті қолдану тәртібін бұзу
арқылы жәбірленушіге орта, ауыр дене ... адам ... ... ... ... ... ... әкеледі, ал егер жүргізу
қауіпсіздігін ... ... ... ... ... тартылады. Бұл жерде ажырату ... ... ... ... ... ... құқық бұзушылықтарға қарағанда қоғамға
қауіптілігі жоғары ... ... ... қауіптілігінің сипаттайтын көрсеткіштері
болыпкінә нысаны, ... ... ... ... ... сатысы, зардаптың
ауырлығы болып табылады.
Денеге жеңіл зақымын келтіру ҚР ҚК көрсетілген, егер ол ... ... ... жеңіл дене зақымы ... ... ... ... қызмет ету орнын тастау Қарулы күштердің
тәртіптік Жарғысымен жауапқа тартылады, ал ... ... ... ... ... ... құқық бұзушылықтардан айырушы ретінде келтірілген
зиян болады. Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... саналады, егер ұрланған зат 10 аспаса. Егер ұрланған
зат мөлшері жоғарыда жоғарыда көрсетілген ... асса онда ҚК ... ... ... ... ... басқа құқық бұзушылықтан айыратын негізгі белгісі ... ... ... түрі. Қылмыс әрқашанда қылмыстық заңмен тиым салынады,
ал қалған құқық бұзушылықтар ... ... ... ... ... ... ... сипатына байланысты. Қылмыстық құқықтың
санкциялары ең ... ... ... оның ... ... шектеу
және өлім жазасы. Қылмыстық жауапкершіліктің құқықтық ... ... ... ... ... құқық бұзушылықтар үшін бұндай ауыр ... ... ... Құқықтық қатынастар ол қоғамдық қатынастар,
олар заңмен реттеледі. Қылмыстық құқықтық ... ... ... жүзеге асқанда басталады. Қылмыстық құқықтық норма ... ... ... тиым салып, оған санкция қолдану ретінде
қорқытады.
Қылмыстық құқықтық нормасы қрғамдық қатынасқа қатысушыға яғни ... ... ... ... ... ... ... көп,
олар: қорқу мақсатында жоғарыда тұрған адамға бағынуға дайын болу. Бұл
адамдардың тәртібін ... ... ... Әр құқықтық норма, қандай да бір
жүйеде болмасын тек қана "реттеу" немесе тек қана ... деп ... ... ... және ... тиісті емес. Әр құқықтық ... ... ... ал әр ... ... ... құқықтық қатынастар - ол құқықтық байланыс олар ... ... сай ... құқықтық жазылым екі жаққа бағытталған. Жақтардың біреу
мемлекет міндетті түрде шығады. ... ... заң тиым ... ... субъектілерге белгілі әрекет жасауға тоқтатады. Осы ... ... және әр ... қатысты болады. Көрсетілген міндеттер
мемлекеттің субъектілерінің тиісті түрде тәртіп сақтауын талап етіп және
құқықты ... ... ... ... ... шараларын қолдану
мемлекеттің құқығы. Айтылған құқықпен ... ... ... ... ... ... деп ... бірге қылмыстық заң азаматтарға міндетті жүктегенімен біраз
құқық ұсынады. Ол ... ... ... құқықғы, қылмыс жасаған адамды
ұстауға, аса қажеттілік ... ... ... ... мемлекеттік
органдарға міндеттейді, яғни азаматтардың өз құқығын қолданған кезде оларға
мәжбүрлеу шаралары қолджанбайды. Әр азамат өзінің ... ... ... түрде мемлекеттік органдардан көмек алуға сенуге болады. Ол ... ... ... көмегңн талап етіа және заңды тәртібінде
қорғауға құқығы бар. Міндеттердің орындалуын мемлекеттің ең ... ... ету және ... қоғамға пайдалы әрекеттерін қолдауға тиіс. Екі
жақты құқықтары менміндеттері жалпы қылмыстық құқықтық қатынастар арқылы
жүзеге асады, ал ... ... ... ... ... ... нақты құқықтық қатынас жасаған кезден бастап жүзеге асады. Ал
қылмыстық ... ... ... ... және ... ... қатар
кінәлі анықталмаған кезде бола береді.
Қылмыс жауапкершілікке тарту белгілі қылмыстық ... ... ... ... ... мен ... ... қылмыс
бойынша қатынасын айтамыз. Барлық қылмыстық процессуалдық әрекеттер ... ... ... ... ... ... ... ол ең
біріншіден істің рбъективті ақиқатын анықтауға көзделген белгілі адам мен
мемлекет арасындағы нақты бір қылмыстық процессуалдық ... бар ма ... ... ... Қылмыстық процессуалдық қатынастар тек қана
белгілі мемлекеттік органдар мен ... ... ... ... ... ... құқықтық қатынастың кінәлі адамның мемлекетке
деген қатынасын айтамыз. Соныдықтан сот өз ... ... ... қылмыстық атқарушы қатынастар пайда болады. Олар кінәні босатуға
шейін барады. Қылымстық құқықтық ... ... ... жатады:
а) қажетті қатынас пайда болған кезден бастап заңды фактілерді айтамыз б)
қылмыстық қатынастың субъектілері в) қылмыстық қатынастың ... ... ... уақыты г) субъектілердің құқықғы мен міндеттердің мағынасы.
2.Азаматтардың өзі ... ... ... ... сәйкес талап
етіледі. Осымен бірге келтірген зардабына сай кінәлінің шыдауға негізделген
жауапкершілік. Оны орыс ... ... ... ... "өз ... ... қажетті міндетті болу және оған жауапты блу.Егер мына жағдайларда
жауапкершілік заңды ... ... ... оны ... ... ... жауапкершілік ол құқықтық нормаға сай қолдаену процесі және
заңнамашының ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Құқықтық жауапкершілік тек қана азаматтың өз әрекетіне байланысты жауап
ұстау, соған байланысты кемшіліктерге ие болу ғана ... Ол ... ... әрекетке теріс баға ... ... ... ... қолдану жағдайы жауапқа тартылып жатқан ... ... Тек қана ... ... ... ... ... Қылмыстық жауапкершілік:
тек қана қоғамға қауіпті кінәлі әрекеттен басталады.
Мемлекеттік мәжбүрлеу нысанында көрсетіледі, өйткені қылмыстық құқық
нормаларының ... ... ... ... жүреді және теріс зардаптар яғни қылмыскер
үшін жүктеледі.
Қылмыстық құқықтық қатынастар қорғау кезінде бар және ... ... ... ... қатынастар олар қиын бірыңғай
қатынастар, соның негізінде құқықтық нормалар қана емес ... ... ... нормалар, ал кейбір кезде қылмыстық атқарушы
нормалар да жатады. Сондықтан қылмыстық ... ... қиын ... процесі сияқты шығады, бұл дұрыс және бірыңғай түсінікке қылмыстық
жауаптылықты мазмұны ... ... ... ... қылмыстық
жауапкершілік яғни қылмыстық ... ... ... ... болып тәжірибелі заңды қатынасы. Егер де қатысушылардың біреуі
қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... шараларының шыдауы және атқаруы міндетті тұлға ... ... ... ... ... ... ... жасаған адамынан
түсініктемені талап етеді және қолдануын жүзеге асырады.
Қылмыстық жауапкершілік қажетті әлеуметтік қызмет атқарады. ... ... ... ... ... ... ... негізінде жатқан нормаларды және заңның орындалуын қамтамасыз
етеді.
Қылмыстық ... пен жаза ... ... ... ... ... түсінігі жазаның түсінігінен көлемді. Бірақ жазаның
соның ... ... ... жаза ... ... ... және ... арқылы.
Соған қатар қылмыстық жауаптылық екіге бөлінеді: а)жаза тағайындаумен бірге
б) жаза тағайындамау арқылы. ... ... ... ... ... ал екінші жағдайда сот шешімі жаза тағайындамау арқылы.
Қылмыстық жауаптылықтың жүзеге асыру барысында ерекше ... ... ... шаралары ие болады. Біріншіден бұл тартпау шаралары
яғни оларды сезіктімен айыптаушыға тиімді қолдануы. Осы ... ... ... ... ... Егер де ... анықтау органынан
тергеуден, соттан қашқан жағдайда істің ақиқатына жету барысында әсер ... ... ары ... ... Осы ... ... ... айып қорытындысына негіз болады және соны қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... ... ... олар
қылмыстық жауапкершіліктің құрамдас бөлігі ретіне жатады. Алдын ала ... ... ... ... және бір күн ... ... ... ал
түзеу жұмыстарына сотталған кезде бір күн үш күн ... ... ... ... ... қолдаса оған қолданған мәжбүрлеу
шаралары қылмыстық жауапкершілікке құрамдас бөлігі ретінде кіреді.
Қылмыстық ... ... ... ... екі ... ... және ... Философиялық аспект жауапкершілік пайда болған
кезден бастап, яғни адамда тәртіп таңдау еркі ... ... ... ... заңға сәйкес жасауға болушы етеді. Бірақ ескермей құқықтық аспектіні
бұзды. Осыған байланысты үш ... бар: ... ... ... ... ... мән-жайлар өте қатты басқарады. Тәртібін
реттеуде яғни дұрыс ... ... ... ... ... ... еш нәрсемен байланысты емес, яғни
адам қалай әрекет істесе ол оның еркіне байланысты ... ... ... ... ... ... еркіндіктің абсолютті бостанды болуы
сыртқы мән жайға қарамастан істің болады. Сонымен қатар ... ... ... тұрғысы: детерминизм адамның сезімі мен еркіне байланысты
болады және оны ... ... ... әлеуметтік тәжірибеге сай
келеді.
Әр адам қоршаған ортадан ... ... ... ... бола
алмайды. Бірақ бұл кезде нақты жағдайда адамға қай тәртіппен қолдануға
мүмкіндік берілген. Адам ... мен ... ... қоршаған ортаның мән
жайын танып өз тіршілігінде қолданады. Осыны скезім мен ерік ... ... осы ... арқылы белгілі әрекет жасауға және оған ... ... ... заңды аспектісі ол нақты жағдайда нақты әрекет үшін
және қалай жүзеге асқандығын ... ҚК-ң 3 б ... ... ... ... ең негізгісі
қылмыс жасауы, яғни қылмыстың құрамының толық жиынтығы жасаған әрекетінде
болса. Бі қылмыс үшін бір адам екі рет ... ... тиым ... ... ... келуге болады:
жауапқа тартудың негізі - жасаған әрекетінде қылмыстың құрамы ... ... тек қана ... ... ... тек қана ... қауіпті әрекетте болуы керек, яғни
қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... кезде.
Сол қылмыст құрамы үшін тиісті қылмыстық құқық санкциясының қолданылуы.
Қылмыс ... ... ... мына ... ... егер де олар ҚК-ң
жалпы және ерекше бөлімдерінің нормаларындағы ... ... ... ... ... болып қылмыс жасаған кезден пайда
болады. Бірақ оны нақты адамға жүктеу үшін заңды ... ... яғни ... енген соттық айыптау үкімі керек. Ол қылмыстық жауапкершілікті
жүзеге асыру үшін ең ... ... ... Екі ... одан ... қылмыс жасау кезінде, яғни олар әр түрлі баптарға жатса, бұны бірнеше
мәрте жасалды деп тек қана ҚК-те ... ... ... ... бұл ... істер қылмыстар үшін оны ... адам ... және ... ... ... заңда берілген тәртіп бойынша
осы ... үшін ... ... немесе сотталғандығы жойылса
қылмыс бірнеше мәрте жасалды деп танылмайды. Сол сияқты жалғаспалы ... ... рет ... ... ... ... ... рет және одан кейін де қылмыс жасау кінәлінің жеке тұлғасының
аса ... оның ... ... ... ... көрсетеді.
Сонымен бірге, екінші және одан кейін ... ... рет ... ... ... үшін ... қауіпті, өйткені олар жәбірленушілердің көп
санына зиян келтіреді және т.б. Бұл ... ... ... заң ... ... рет ... қылмысты саралайтын ... рет ... ... ... ... егер ол ... ... біртекті қылмыстар табылуы мүмкін, оларға бірдей немесе
ұқсас тікелей объектілерге озбырлық жасайтын, бірдей кінә ... ... ... жасалған қылмыстарды жатқызу қажет.ҚК 5-б.11-бабына сәйкес,
қылмыстың бірнеше рет жасалуы ҚК-те неғұрлым қатаң жазаға әкелетін жағдай
ретінде қарастырылған ... ... ... ... ... ... ... үшін жаза көзделген ҚК Ерекше ... ... ... ... ... жүйелілігі қылмыстық заңның бірқатар
баптарының саралау белгісі ретінде көзделеді.Жүйеліліктің сандық құрамы
кінәлінің өз сипаты ... ... ... ... кемінде үш қылмысты
жасауын талап етеді. Дегенмен бірнеше рет ... ... ... сапалық өзінділігі кінәлінің қылмыстық іс-әрекеттері азды-
көпті ұзақтылы ... ... оның ... ... ... ... ... болып табылатындығында жатыр. Осылайша, жүйелілік
дегеніміз – ... ... ... ... бір ... ... қылмыстарды, егер олардың ешбіреуі үшін ол ... үш рет ... одан ... ... ... ... жасау
дегеніміз – кінәлі үшін тіршілік ету құралдарының ... ... ... ... ... ... қол жеткізу мақсатымен жасалатын жүйелі
қылмыстық қызмет. Бірнеше рет қылмыс жасаудың ... ... ... жаза ... ... ... ... жағдай болып
табылады (54-б., 1-бөл., «а» т.);
қылмысты саралауға әсер етеді (120б. 2-бөл. «г» т., 121 б. ... ... 125-б. ... ... 175,176, 177, 178, 179, 180, 181 бб.);
қылмыстық жауапкершіліктен босату мүмкіндігін болғызбайды;
жаза тағайындаудың ерекше, неғұрлым қатаң тәртібін көздейді (58-б.);
қылмыстық жауапкершілікке тартылудың ... ... ... ... ... соттаудың күшін жоюды талап етеді (64-б., 4,5 бб.).
Қылмыстың қайталануы түсінігі ҚР ҚК 13-бабында беріледі. Оған ... ... ... ... үшін ... тұлғаның қасақана қылмыс
жасауы қылмыстың қайтлануы деп ... ... ... ... түрі ... ... ... қасақана қылмысы үшін сотталудан кейін жаңа ... ... Оның ... ... үшін ... – оны қылмыстың бірнеше рет жасалуынан шектеу мүмкіндігін беретін
қылмыстың ... ... тән ... ... түрлеріне: ұқсас қылмыстардың қайталануы;
біртекті қылмыстардың қайталануы; әртүрлі қылмыстардың қайталануы жатады.
Сондай-ақ жалпы, арнайы, қауіпті, аса ... ... ... деп
бөлінеді.
Жалпы қылмыстың қайталануы дегеніміз - бұрын сотталған ... ... жаңа ... ... қылмыстың қайталануы деп бұрын сотталған адамның жаңа ұқсас
немесе біртекті қылмысты ... ... ... ... ... ҚК 13-б. ... беріледі.
Оған сәйкес қылмыстардың қайталануы қауіпті деп:
а) тұлғаның ол үшін бас бостандығынан ... ... ... ... кезде, егер бұрын ол тұлға қасақана қылмыс жасағаны үшін
екі рет бас ... ... ... ... ауыр қылмыс жасаған кезінде, егер ол бұрын ауыр қалмыс үшін
сотталған болса, танылады.
ҚК 13-б. 3-бөл. сәйкес аса қауіпті ... ... ... ... ол үшін бас бостандығынан айыруға сотталатын қасақана
қылмысты жасауы, егер бұрын бұл ... ауыр ... ... орташа ауыр
қасақана қылмыстары үшін бас бостандығынан айыруға кемінде үш рет сотталса;
б) тұлғаның ол үшін бас ... ... ... ауыр ... егер ... осы ... екі рет ауыр ... жасағаны үшін бас
бостандығынан айыруға сотталса немесе аса ауыр ... үшін ... ... аса ауыр қылмыс жасауы, егер ол бұрын ауыр немесе аса ... үшін ... ... қатар, әдебиеттерде қылмыстың қайталануының қарапайым (бір
реттік), күрделі (көп рет жасалған) түрлері анықталады.
Қарапайым (бір рет ... ... ... ... бұрын тек
бір рет қана сотталған адамның қылмыс жасауы.
Күрделі (бірнеше рет ... ... ... деп бұрын екі рет
немесе одан артық сотталған адамның қылмыс жасауы танылады.
Сондай-ақ әдебиетте пенитенциарлық қылмыстың ... да ... оның мәні ... адам бас ... ... ... ... рет жазасын өтейтіндігінде жатыр.
Тұлғаның он сегіз жасқа ... ... ... үшін ... осы ... белгіленген тәртіппен алынып тасталған немесе
жойылған сотталулар қылмыстың қайталануын тану ... ... ... ... Қылмыстық Кодеспен көзделген негіздерде және
шектерде неғұрлым қатаң ... ... ... қылмыстық-құқықтық салдарына келесі
позицияларды жатқызуға болады:
ол жазаны ... ... ... ... ... болып
табылады (54- б.1-бөл, «а» т.);
қылмысты саралауға ықпал етеді;
қылмыстық жауапкершіліктен босату мүмкіндігін болдырмайды;
жазаны тағайындаудың неғұрлым қатаң тәртібін көздейді ... ... ... ... ... тоқтатады (75-б.);
соттылықты орындау және алып тастауды тоқтатады (77-б);
жазаны өтеудің неғұрлым қатаң тәртібін талап етеді (48-б.);
белгілі бір жағдайларда ... ... ... ... ... деп таниды (13-б.).
Қазақстан Республикасының Қылмыстық заңы қылмыстық заңы қылмыстың
рецидівін ... ... ... бір адаммен кем дегенде екі рет
жасалынатын, заңмен белгңленген ... ... ... ... ... таниды.
Қылмыстың рецидіві деп тану барысында заңмен белгіленген тіртңпте
алынған ... ... ... ... және кәмелеттік жасқа толмай
жасалған, яғни он сегіз жасқа ... ... ... ... бұрын
абайсызда жасалған қылмыс ескерілмейді.
Рецидив деп тану жаза ... ғана ... одан ... ... ... салдарлар туындатады.
Рецидивтер ауырлататын мән жайлар ретінде жаңадан қылмыс жасағаны үшін
сотпен жаза тағайындау барысында ескеріледі.
Қылмыстылықпен күресудегі ... ... ... тікелей
мақсаттары халыққа тәрбиелік ықпал ету, әлеуметтік интеграцияны ... ... ... және ... ... ... қылмыс
жасаудан сақтандырудан көрініс табады.Қылмыстылықпен күресудегі ... ... ... және ... қорғау органдарымен жүзеге
асырылады.Осы құзыреттерді жүзеге асыру нормашығармашылықтан, ... ... ала ... ... ету, ... ... ету ... атқару арқылы жүзеге асырылады.
Рецидивті қылмыстылықпен тиімді қылмыстық құқықтық күресу сотталмаған
тұлғалар мен ... рет ... ... ... ... ... барысында заң неғұрлым соңғысына қатал жауаптылықты
қамтамасыз етуді талап етеді.Рецидив үшін жауаптылықты күшейту ... ... ... ... ... ... және ... босату туралы нормаларға ... ... Аса ... ... ... ... қатал жазаларды белгілеу,
неғұрлым ауыр ... ... ... түрлерін белгілеу, жазаны
өтеуден мерзімінен шартты түрде босату нормаларын шектеу немесе тыйым салу.
Еңбекпен ... ... ... ... және қайта тәрбиелеу
процессін жетілдірудің жолдарын үнемі іздестіруі қажет.Бірақта әрқашанда
сотталушылардың бір бөлігі ... ... ... болу ... ... режимді өрескел бұзатындар, қоғамға қауіпті еңбектен
жалтаратындар. Олар бас бостандығынан ... ... ... ... ... ... жасауы мүмкін деген жорамал көбірек. Жазаны өтеп
жатқан бірнеше рет сотталған тұлғалар, бас бостандығынан ... ... ... ... ... заңмен көзделінген алдын алу ... ... ... ... ... рецидіві неғұрлым нақты және мұқият
зерттелуге жататын проблемалардың бірі, өйткені рецидив және жай ... ... ... болады, қылмыстардың рецидіві қылмыстардың
бірнеше мәрте жасалуымен ұқсас тұстары бар. ... ... ... ... ... ... осы ... қылмыскерлерге жетпей жатады.
Рецидивтің себептері мен жағдайлары әртүрлі, олардың негізгілері ретінде
қоғамның рецидивистерге ... ... ... ... ... ... ... нормаларында ескеру қажет және оның нәтижесі
осы мәселеге қалай назар ... ... ... ... Кодексі Ерекше бөлімі ... ... ... жауаптылыққа неғұрлым көп ықпал ететін
арнаулы рецидив. Қылмыстардың ... ... ... ... мән жай ... рецидив саралауды қатал норма ретінде
анықтайды.Жалпы рецидивке ... ... ... оны ауырлататын мән
жай ретінде анықтайды.
Рецидивтің жай, қауіпті және аса ... ... заң ... ... ... орын ... кейбір жағдайларда кінәліге
тағайындалатын жаза ... ... ... ... жағдайларда
ескерілмейді. Бұл мән жай рецидив туралы заң ережелерін қолануды ... ... ... ... ... өзгерістер енгізуді талап етеді.
Қылмыстың рецидіві жай деп ... егер ... ... ... бар қайтадан қасақана қылмыс жасаса. Жасалынған іс ... ... деп тану ... ... ... мен жаза түрі ескерілмейді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Рецидив, қауіпті рецидив және аса қауіпті рецидив түсінігіне заңнамалық
анықтамасы 1997 жылғы ҚР-ның ҚК-тің 13-бабында ... ... ... ... ... рецидивті қылмыс деп бұрын
қасана ... ... үшін ... бар ... ... ... ... келесідегідей белгілермен сипатталады:
Бұрын қылмыс жасаған тұлғаның жаңа қылмыс жасау фактісі;
Бірінші жән кейінгі ... ... ... ... қылмысы үшін сотталғандығының болуы.
1959 жылғы ҚазССР ҚК-тің 24-1 бабымен ... ҚР ... ... ... қылмыстың рецидиві туралы айтылған және ол қылмыстық заңның
алдындағы теңдік принципін көрсетеді. Қылмыстың ... енді – ... ... ол ... көрсетілген, негіз бен шекте қатаң жаза
тағайындаудың шарты ... ... ... ... ... рецидивистер жасайтын қылмыстың
жиынтығын білдіреді.
Рецидивті ... ... ... және ... рецидивті
қылмыстың санымен, барлық қылмыстарда ... ... ... ... ... ... үлесімен сипатталады. Рецидивист –
қылмыскердің тұлғасын ... ... ... ... ... ... жөн: ... және мотивтер,әдет-ғұрыптық және құқықтық сана,
әлеуметтік бағыттар және ... және ... ... ......... ... қылмыс жасаған заңды
құрметтеуші азаматтар мен тұлғаларға қарағанда аз болады.
Үстем етуші ... ... ... ...... бір ... себептерге жақындатылған. ... ... ... ... ... болмайды. Рецидивист –
қылмыскерлерден қажеттіліктерді деформациялау (өзгерту) байқалады – ... ... өнер ... ... ... ... мүдделердің
басым түсуі. Антиәлеуметтік ... ... ... ... сай ... ... ... сынды (сияқты) құбылыстармен де тығыз
байланысты. Уақыт өте келе спирттік сусындарға құмарлық басынушылық, пайда
күнемдік, ... ... ... ... ... мүмкін.
Рецидивистке өзіне сыни көзқарастың жоқтығы, өз ... ... ... ... ... құтыла білу, эгоистік мүддесіне
сай қоғам игілігін жек көру тән.Олардың көпшілігі өз әрекеттерін дұрыс ... ... ... деп ойлайды, ал сот үкімін және
жазаны - өте әділетсіздік деп бағалайды.
Рецидивистердің көбі ... ... ... 16 жасқа толмай жатып бастайды
және солай ерте ... ... ... ... аз, жасы ... ... сай келмейтін стажы болады.
Ол стаж кезекті сотталу аралықтарында жиналады. Сонымен қоса, олардың
көпшілігі орта білімді, кейде аяқталмаған орта ... бар ... ... қылмыскерлермен байланыс орнатып отырады, өзіне
ұқсас әдеттер мен ... ие ... жиі ... тұрады, оларды және
өз балаларына міндеттейді.
Рецидивтік қылмыстың себептері мен ... ... ... ... ... мынадай шараларын айтуға болады, олар мыналармен
байланысты:
А) жедел-іздестіру қызметімен , алдын ала тергеу мен жаза тағайындау ... оны ... ... ... өтеген рецидивті қауіпті контингентпен жұмыс.
Анықтама, тергеу және соттық талқылау ... ... үшін ... қамтамасыз етуі керек :
1) қылмыскерлер үшін жазаланушылықтың жоғары ... ... және ... тиімсіздігі туралы түсінікті қалыптастыру керек;
2) қылмыстың ниеті мен қылмыс жасаған тұлғаның әрекетіне сәйкес ... ... ... ... ... ... жасалуына кедергі болатын бұлтартпау шараларын
таңдау.
Қылмыспен күресті жазаны максималды индивидуализациялау және ... ... ... ... ... жиынтығы институтын
жетілдіру арқылы күшейтуге болады.
Рецидивті ... ... ... ... ... ... ... бейформальді бірлестіктер заңдарын нейторлизациялау мен жоюды
бөлек қарау керек. Социологтар, ... ... ... ... ... қайта тәрбиелеу бағдарламасы болуы керек. Рецидивті
қылмыскерлердің кәмелетке ... ... ... өзге де
сотталғандармен ... ... жоқ. ... ... ... ... және индивидуалды-психологиялық қырларымен де күрделі. Көп
жағдайда рецидивист-қылмыскерлер ұйымдастыру қабілетіне ие, өзгелерді ... ... ... ... Алайда рецидивистің айналасында қалыптасқан
психологиялық атмосфера айналасына үрей туғызумен ерекшеленеді. ... ішкі ... ... оның ... құндылықтары алмастырылған.
Сондықтан, рецидивист қатысқан немесе ұйымдастырған ... өте ... мен ... ... ... және ... Осыдан кейін оның ісінде не тымтырыстық не құқыққорғау
органдарына ұсақ қылмыс ... ... ... ...... сала ... үшін ... психолог)
түсіну үшін өте қиын. Бірақ біздің ойымызша оны түсіну де ... ... ол үшін ... басқаша психология болуы қажет. Бұл – даусыз. Бірақ
ол өмір сүретін ережелерді білуі қажет.
Сонымен ... ... ... категориялары бойынша
орталықтандырылған ... ... ... ... ... арнайы құрылымдар құру, криминалды әрекеттерді
анықтау және жолан кесу үшін жаңа ... мен ... ... ... жүргізу тиімділігін төмендету үшін экономикалық ықпал ету шараларын
жасау ... ... ... ... ... байланысты: а) жедел-
іздестіру қызметімен, алдын-ала тергеу мен жаза тағайындау және оны ... б) ... ... ... ... ... пен жұмыс.
Әдебиеттерде көрсетілген рецидивистердің индивидуалды алдын алудың
дәстүрлі емес әдісіне өмірбаян құжатын ... ... ... немесе
әлеуметтік жұмыс жөніндегі ... ... ... социолог,
криминология) сотталған адамнан өзінің өмірбаянын жазуды сұрайды, маманның
кеңесінің көмегімен қылмыскер өзінің өткен ... ... ... ... ... ... өмірдегі жағдайларды еске түсіру оған өмірді басқаша
қабылдауға, ол шын мәнінде ешкіммен “аластатылмағанын”, оның ... ... ойы шын ... ... ... оның ... ... рөлін басқаша бағалауға болатындығын түсінуге мүмкіндік
береді. Өмірбаян әсіресе топтық жұмыс жасауға қажет, онда бір адам ... ... ... ал топ оны ... ... ... ... жеке түріне постпенитенциарлық алдын
алу жатады. Оның ... ... ... ... ... ... ... тұрмыстық орнығу мәселесін шешу болып табылады. Бұрын сотталғандарды
жұмысқа орналастыру жөніндегі ескі әкімшілік шаралар ... ал ... ... әлі ... ... ... ... тұрмыстық орналастыру жөніндегі жоспарды
мемлекеттік,сондай-ақ қоғамдық ... ... ... ... ... уақытта оларға бірқатар көмек көрсетілуі мүмкін, олар ішкі істер
органдары ұйымдастырған әлеуметтік сауықтырудан ... ... ... орындарын беруге дейін болады. Туысқандары мен тұрғылықты жерін
жоғалтып алған ... мен ... ... ... ... ... Сотталғандардың арнайы қоры құрылған жағдайда
ғана оларға қайырымдылық ... ... ... ... ... алдын алудың құралы болып жария ... ... ол ... ... бәріне емес, тек сотпен ... ... ... ауыр қылмысы үшін бірнеше рет сотталған деп
танылған, кәмелетке толған тұлғаларға ... 6 ... ... және ... ... 6айға , соттылық өтелгенге ... ... ... ... ... кейін 3жыл ішінде қолданылуы мүмкін.
Әкімшілік бақылау ... ... ... шектеу қойылуы
мүмкін:белгілі бір уақытта үйден шығуға тыйым салу, ауданның ... бір ... ... жеке ... ... ... белгілі бір уақытта шығуға тыйым салу, 1айда 1-ден 4 ... ... ... ... ... шараларының құрамын позитивтік міндеттермен (оқу
курсынан өту, емделу және т.б.) ... ... ... ... ... қала ... ... комиссиялары қатысады. Олардың қызметі болып ... ... ... ... ... ... және ... да органдардың
қызметіне қоғамдық бақылау жасау табылады.
Адасқан рецидивистерге әсер етуде діни ... ролі ... ... ... және ... арылу мүмкіндігі және т. б.
–бұл діндердің рецмдивті қылмыстың алдын алудағы ... ... ... септігін тигізеді.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық заңы қылмыстық заңы қылмыстың
рецидівін қасақана қылмыс ... бір ... кем ... екі рет
жасалынатын, заңмен белгңленген тәртіпте соттылығы алынбаған ... ... ... рецидіві деп тану барысында заңмен белгіленген тіртңпте
алынған ... ... ... ескерілмейді және кәмелеттік жасқа толмай
жасалған, яғни он сегіз жасқа жетпей жасмалған қылмыстың соттылығы, ... ... ... ... деп тану жаза ... ғана емес, одан босатумен
байланысты бірқатар құқықтық салдарлар туындатады.
Рецидивтер ауырлататын мән жайлар ... ... ... ... ... жаза тағайындау барысында ескеріледі.
Қылмыстылықпен күресудегі қылмыстық құқықтық шаралардың тікелей
мақсаттары халыққа тәрбиелік ... ету, ... ... ... сотталушыларды түзеу және сотталушылармен, тұрақсыз адамдарды қылмыс
жасаудан сақтандырудан көрініс табады.Қылмыстылықпен күресудегі қылмыстық
құқықтық ... ... және ... ... органдарымен жүзеге
асырылады.Осы құзыреттерді жүзеге ... ... ... ... ала ... қамтамасыз ету, әділсоттылықты қамтамасыз ету және
жазаларды атқару арқылы жүзеге асырылады.
Рецидивті қылмыстылықпен тиімді қылмыстық құқықтық ... ... мен ... рет ... ... қылмыстық жауаптылығы
негізінің теңдігі барысында заң ... ... ... ... ... ... етеді.Рецидив үшін жауаптылықты күшейту қолданыстағы
қылмыстық заңнма ... ... ... ... және ... ... туралы нормаларға тыйым ... Аса ... ... ... неғұрлым қатал жазаларды ... ауыр ... ... мекемелерінің түрлерін белгілеу, жазаны
өтеуден мерзімінен шартты түрде босату нормаларын шектеу немесе тыйым салу.
Еңбекпен ... ... ... түзеу және қайта тәрбиелеу
процессін жетілдірудің жолдарын үнемі іздестіруі қажет.Бірақта әрқашанда
сотталушылардың бір ... ... ... ... болу ... ... ... өрескел бұзатындар, қоғамға қауіпті еңбектен
жалтаратындар. Олар бас бостандығынан ... ... ... ... ... қылмыс жасауы мүмкін деген жорамал ... ... ... бірнеше рет сотталған тұлғалар, бас бостандығынан айыру орындарында
олардың мінез құлқына байланысты ... ... ... алу ... ... ... ... жалпы рецидіві неғұрлым нақты және мұқият
зерттелуге жататын проблемалардың бірі, өйткені рецидив және жай ... ... ... ... ... ... қылмыстардың
бірнеше мәрте жасалуымен ұқсас тұстары бар. Әлеуметтік бейімдеу шараларына
назар аудару қажет, өйткені осы ... ... ... ... ... мен ... ... олардың негізгілері ретінде
қоғамның рецидивистерге деген көзқарасы. Осылардың барлығын ... ... ... ... ескеру қажет және оның нәтижесі
осы мәселеге қалай назар аударылатындығына байланысты.
Қазақстан Республикасы Қылмыстық Кодексі ... ... ... ... қылмыстық жауаптылыққа неғұрлым көп ықпал ететін
арнаулы рецидив. Қылмыстардың жекелеген ... ... ... мән жай ... рецидив саралауды қатал норма ретінде
анықтайды.Жалпы рецидивке қатысты, қолданыстағы заңнма оны ... ... ... ... жай, қауіпті және аса қауіпті түрлерін заң тұрғысынан
анықтауда бірқатар ... орын ... ... жағдайларда кінәліге
тағайындалатын жаза түрлері ретінде көрінеді, ... ... Бұл мән жай ... ... заң ... қолануды қиындатады
және практикада аталған заңға бірқатар өзгерістер ... ... ... жай деп танылады, егер қасақана қылмысы үшін
соттылығы бар ... ... ... ... ... іс әрекетті жай
рецидив деп тану үшін, қылмыстардың санаты мен жаза түрі ... ... ... ҚР ҚК ... беріледі. Оған сәйкес бұрын
жасалған қасақана қылмыс үшін сотталған тұлғаның қасақана ... ... ... деп ... қайталануы қылмыстың көптігінің түрі ретінде ... ... ... қылмысы үшін сотталудан кейін жаңа ... ... Оның ... ... үшін ... – оны ... ... рет жасалуынан шектеу мүмкіндігін беретін
қылмыстың қайталануының өзіне тән ... ... ... ... ... ... ... қайталануы; әртүрлі қылмыстардың қайталануы жатады.
Сондай-ақ жалпы, арнайы, қауіпті, аса қауіпті қылмыстың ... ... ... ... ... - ... сотталған адамның кез
келген жаңа қылмысты жасауы.
Арнайы қылмыстың қайталануы деп бұрын сотталған ... жаңа ... ... қылмысты жасауы танылады.
Қауіпті қылмыстың қайталануының анықтамасы ҚК 13-б. 2-бөл. беріледі.
Оған сәйкес қылмыстардың ... ... ... ... ол үшін бас бостандығынан айрылуға ... ... ... ... егер бұрын ол тұлға қасақана қылмыс жасағаны үшін
екі рет бас ... ... ... ... ауыр қылмыс жасаған кезінде, егер ол бұрын ауыр қалмыс ... ... ... 13-б. ... ... аса ... ... қайталануы дегеніміз:
а) тұлғаның ол үшін бас бостандығынан ... ... ... ... егер ... бұл ... ауыр қылмыстары немесе орташа ауыр
қасақана қылмыстары үшін бас ... ... ... үш рет ... ... ол үшін бас ... айыруға сотталатын ауыр қылмыс
жасауы, егер ... осы ... екі рет ауыр ... ... үшін ... ... ... немесе аса ауыр қылмысы үшін сотталған
болса;
в) тұлғаның аса ауыр қылмыс жасауы, егер ол ... ауыр ... аса ... үшін ... ... ... ... қылмыстың қайталануының қарапайым (бір
реттік), күрделі (көп рет жасалған) түрлері анықталады.
Қарапайым (бір рет жасалған) қылмыстың қайталануы дегеніміз ... ... рет қана ... ... қылмыс жасауы.
Күрделі (бірнеше рет жасалған) қылмыстың қайталануы деп бұрын екі рет
немесе одан ... ... ... ... ... ... әдебиетте пенитенциарлық қылмыстың қайталануы да ерекше
аталады, оның мәні сотталған адам бас бостандығынан айыру ... ... рет ... ... ... он сегіз жасқа дейін жасаған қылмыстары үшін сотталғандықтары,
сондай-ақ осы ... ... ... ... ... немесе
жойылған сотталулар қылмыстың қайталануын тану кезінде есепке алынбайды.
Қылмыстардың қайталануы Қылмыстық Кодеспен ... ... ... ... ... жазаға әкеледі.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995ж.
2. Загородников Н.И., Стручков Н.А. ... ... ... права//Советское государство и право- 1981г., №7-С.125
3. Яковлев А.М. Совокупность ... по ... ... – М.: ... 1960г. – ... ... Е.А., ... Р.Р. Множественность преступных деяний как
институт советского уголовного права – Свердловск, 1967г. – 146с.
5. Пионтковский А.А. Уголовное право РСФСР. Часть ... М., ... Курс ... ... ... ... часть. Т.1. М.: Изд. юрид.
лит. 1970г.-720с.
7. ... Ю.М. ... в ... ... ... ... ... Гернет М.Н. Избранное произведения. М.: гос.юр.изд. 1948г.-840с.
9. Корнецкий.// Еженедельник ... ... 1924 г. ... ... ... Советских Республик /Тексты и постатейный
комментарий под редакцией С.Канарского. Гос. ... ... 1924 г. ... ... Г.К. Уголовный кодекс РСФСР. Л.1928 г.
12. Карницкий Д.А. Рогинский Г.К. ... М.С. ... ... ... ... изд. 4-е ... М. 1934 г.
13. Трайнин А.Н. Общее учение о составе преступления М.: Гос. ... г. ... ... М.М. ... и ... ... //Право и жизнь.
М.1923 г.Кн.5,6.
15. Утевский Б.С Вопрос о рецидивистах – профессионалах на Всесоюзном
совещании ... ... ... ... №1. стр. ... Познышев В.С. учебник уголовного права: Очерк основных начал науки
уголовного права. Общая часть . М. 1923 ... ... Ю.И. ... о ... ... в ... уголовном
праве: история и современность. Дисс. На соиск. д.ю.н. Саратов, 1998 г.
18. Куфаев В. Рецидивисты (повторно ... // ... ... М. 1924 ... ... Б.С. ... у нас преступников- профессионалов и что с
ними делать. // Административный вестник №4. С. 14-25
20.Утевский Б.С. ... и ... ... ... ... // ... юстиция. 1937 г. №2 С.29-37
21. Советское уголовное право. Часть общая М. 1952 ... ... .Под ред. ... ... М.: СПАРК 1997
г.-618с.
23. Миляненко Л. По ту сторону закона: энциклопедия преступного мира.
СПб. ... ... Е.О. ... ... Жеті ... ... ... А.Н. Борьба с рецидивной преступностью. М.: Гос.юр.изд.
1964г.-212с.
26. А.Жұмағали. Криминология. ... ... ... ... ... : ... ... среди лиц,
судимых к лишению свободы. Минск. 1998г.-342с.
28.Кашанина Т.В., Кашанин А.В. «Основы ... ... М., 1996. ... ... С. С. Проблемы теории права: В 2 т. Свердловск, 1972. Т. 1.
– С. 99-101
30.Джекебаев У.С. ... ... ... ... 1971. – С. 55

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 76 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Астық кептірудің қазіргі технологиясы9 бет
Ауыл шаруашылық малдарының эмбриондарын трансплантациялау69 бет
Герман тайпаларының діні мен әдет-ғұрыптары7 бет
Дене пропорциясы мен өлшемі9 бет
Жануарлар дүниесі биосфераның құрамдас бір бөлігі.11 бет
Жер планетасының ғасырлар бойғы барлық жануарлар дүниесі мен адамзат баласы үшін тіршілік негізі.docx4 бет
Күндегі белсенді аймақтардың мультифракталды қасиеттері5 бет
Мал шаруашылығы эмбриондар трансплантациясындағы донорлар, эмбриондар мен реципиенттер арасындағы әсерлесу19 бет
Мал шаруашылығында эмбриондарды трансплантациялау әдісін пайдалану38 бет
Микроорганизмдер генетикасы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь