Халықаралық валюта қатынастары жайлы

Кіріспе.

I. Халықаралық валюта қатынастары.

1.1. Халықаралық валюта мәні және құрылымы.
1.2. Халықаралық валюта жүйесінің дамуы кезеңдері.

II. Еуропалық валюта жүйесі және валюталық одақты құру проблемалары.
2.1. Еуропалық валюта жүйесі.
2.2. Қазақстан Республикасының валюта саясаты.

Қортынды
Қолданған әдебиеттер
Дүниежүзілік шаруашылық байланыстарын, валюта қатынастарынның жолға қойылған жүйесінсіз, оның нақтылы әлем денгейінде біліп, қаржыландыруға болмайды. Өзіне тән үлгісінде валюта қатынастары елдің ішінде қолданылатын ақша айналысының заңдарын жүзеге асырады және дамытады. Бұл қатынастардың эвалюциясы өндіргіш күштердің дамуына, халықарылық енбек бөлінісінің терендеуіне, капиталистік шаруашлықтың құрылымдық өзгерісіне байланысты.
Валюта қатынастары – бұл дүниежүзілік қатынастардың қолданылуына байланысты және елдер арасындағы шаруашылық байланыстарының алуан түрлеріне(сыртқы сауда, сыртқы капитал шығару, пайданы инвестициялау, ғылыми техникалық айырбас, туризм және т.б.) қызмет көрсететін экономикалық қатынастар.
Қазіргі заманда валюта қатынастарының әлуметтік-экономикалық функциясы сол, дүниежүзілік және бүкіл дүнежүзілік шаруашылық шеңберінде капиталдың ұдайы өндірісі үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз ету. Валюта жүйелері ұлттық және дүниежүзілік болып екіге бөлінеді
Ұттық валюта жүйесі – елдің ұлттық зандары бойынша айқындалатын валюта қатынастарын ұйымдастыру үлгісі болып табылады.
Дүниежүзілік валюта жүйесі – бұл дүниежүзілік шаруышылықтың дамуына байланысты және мемлекет келісімдерімен заң жүзінде баянды етілетін халықаралық валюта қатынастарын ұйымдастыру үлгісі болып келеді.
1. “Қ.Р-да ұлттық валютаны енгiзу туралы” Қ.Р. Президентiнiң заң күшi бар жарлығы // 12.11.1993.
2. “Қ.Р-ның ақша жүйесi туралы” Қ.Р-ның Заңы // 13.12.1996.
9. “Валюталық реттеу туралы” Қ.Р –ның заңы // 24.12.1996.
3. Баян Көшенова, Оқу құралы / Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары, - Алматы: “Экономика” 2000ж.
4. Байгiсиев Майдан-Әлі / Халықаралық валюта қатынастары және валюталық құқық: Оқу құралы. Алматы: Қазақ университетi, 2004. – 302 бет.
5. Ақша, несие, банктер: Оқулық / Ғ.С. Сейiтқасымов. – Алматы : Экономика, 2001, - 466 б.
6. С.Б. Мақыш , Оқу құралы / “Ақша айналысы және несие” – Алматы, Қазақ университетi, - 2000ж.
7. Экономическая теория./ А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-Петербург 2001г.
10. Бұхарбаев Ш.М. “Валюталық бағамның және оның атқарылуы тәртiптерiнiң елдiң сыртқы экономикалық қызметiне әсерi” // Банки Казахстана. №1.- 2005 ж.
11. С.Б.Мақыш “Валюталық операциялар және валюталық мәмiлелер” // ҚазҰУ хабаршысы. №5, - 2003 ж.
12. Бертаева К.Ж. «Наличные и срочные валютные операции» // Банки Казахстана, №3, 2004г.
13. Вестник Национального банка РК , 2006 ж. №1,2.
        
        Жоспар
Кіріспе.
I. Халықаралық валюта қатынастары.
1.1. Халықаралық валюта мәні және құрылымы.
1.2. ... ... ... ... ... ... валюта жүйесі және валюталық одақты құру проблемалары.
2.1. Еуропалық ... ... ... ... ... ... әдебиеттер
Кіріспе
Дүниежүзілік шаруашылық байланыстарын, валюта қатынастарынның жолға
қойылған жүйесінсіз, оның нақтылы әлем ... ... ... ... тән үлгісінде валюта қатынастары елдің ішінде қолданылатын
ақша айналысының заңдарын жүзеге асырады және дамытады. Бұл ... ... ... ... ... ... бөлінісінің
терендеуіне, капиталистік шаруашлықтың құрылымдық өзгерісіне байланысты.
Валюта қатынастары – бұл ... ... ... және ... ... ... ... алуан
түрлеріне(сыртқы сауда, сыртқы ... ... ... ... ... ... туризм және т.б.) қызмет көрсететін экономикалық
қатынастар.
Қазіргі заманда валюта қатынастарының әлуметтік-экономикалық ... ... және ... ... шаруашылық шеңберінде капиталдың
ұдайы өндірісі үшін ... ... ... ету. ... жүйелері
ұлттық және дүниежүзілік болып екіге бөлінеді
Ұттық валюта жүйесі – елдің ұлттық зандары ... ... ... ... үлгісі болып табылады.
Дүниежүзілік валюта жүйесі – бұл дүниежүзілік шаруышылықтың дамуына
байланысты және мемлекет ... заң ... ... ... ... ... ... үлгісі болып келеді.
І-ТАРАУ.Халықаралық валюта қатынастары
1.1. Халықаралық валюта жүйесінің мәні және құрылымы
ХХ ғасырдың орта ... ... ... ... және ... ... өз дамуында жаңа сатыға көтерілді.
Ашық экономика құруға ұмтылыстардың басты тенденциясы сауда ... ... ... ... жаңа валюта рыноктарын
құруды,әр түрлі ... ... ... ... ... ... дегеніміз – дәстүрлі ақша қызметінің
дүниежүзілік ақша қызметіне ауысумен байланысты жүзеге асатын ... ... ақша ... суда мен ... ... қозғалысын, пайданы инвестицияларға аудару,несие және қарыз
беруді, ғылыми- техникалық айырбасты, туризмді, ... және жеке ... ... ... ... қатынастар ұлттық және халықаралық денгейде жүзеге
асады. Ұлттық денгейде олар ұлттық влюта жүйесін ... ... ... ... – мемлекеттік зандармен бекітілген, елдің валюталық
қатынастарын ұйымдастыру нысаны(формасы).
Ұлттық валюта жүйесінің негізгі белгілеріне мыналар ... ... ... ... ... алтын валюта қорының құрлымы;
- Ұлттық валютаның паритеті мен ... ... ... ... ... ... ... шектеулердің деңгейі;
- Мемлекеттің сыртқы экономикалық есептеулерді жүзеге асыру тәртібі және
т.б.
Ұлттық валюта жүйесін байланыстыратын ... ... ... мен ... ... ... дегеніміз – жекелеген елдердің валюталарының ара
қатынасы немесе басқа елдің валютасы арқылы ... жеке бір ... ... - ... ... мөлшеріне сәйкес ара қатынасы.
Паритет валюта курсының негізі, бірақ валюта ... оның ... – дәл ... ... ... ... ... шеңберінде
валюталық қатынастарды ұйымдастыру нысаны.
Бұл жүйе дүниежүзілік ... ... ...... нәтижесінде пайда болып, кейінірек мемлекет ... ... ... валюта жүйесінің негізгі элементтеріне мыналар жатады:
- ұлттық және ұжымдық валюта бірліктерінің қоры;
- халықаралық өтімді (ликвидный) активтердің құрамы мен ... ... ... мен ... ... валюталардың өзара айып басталу жағдайы;
- халықаралық есептеулердің нысаны;
- халықаралық валюта нарықтары мен дүниежүзілік алтын ... ... ... ... ... ... ұйымдар (Халықарылық
валюта қоры – МВФ, Халықаралық даму банкі – МБРР және т.б.)
Халықаралық валюта ... ... ... тұрақты экономикалық
өсуді, инфляцияны ауыздықтауды,сыртқы экономикалық ... пен ... тепе – ... ... қамтамасыз ету шенберіндегі халықаралық
есептеулер мен валюта рыноктарын реттеу жатады.
Халықаралық Валюта жүйесі халықаралық ... ... ... ... ... әсер ететін ең маңызды механизмдердің
бірі.
1.2.Халықаралық валюта жүйесінің даму кезендері.
Халықаралық валюта жүйесі – ... ... ... Бұл жүйе ... ... дүниежүзілік щаруашлықтағы өзгерістер мен
қажеттіліктерге сәйкес бірте – ... ... даму ... халықаралық валюта негізгі төрт кезеңнен өтті және
сол кезеңдер ... ... ... төрт ... сипаттайды.
Халықаралық валюта жүйесінің бірінші түрі алтын стандарт жүйесі деп
аталады. Бұл жүйе ХІХ ... ... ... ... Ол ... ... валюталары ел ішіндегі нарықтарда алтынға ... ... ... ... ... мыналар жатады:
- әрбір валюта бірлігінде белгілі алтын мөлшерінің болуы;
- валютаны алтынға айырбасталу мүмкіндігі ел ... де, ... ... жерлерде сақталуы;
- алтын құймалардың монетаға (тиынға) айырбасталуы, алтынның еркін
экспортталуы мен импортталуы және ... ... ... ... ... ұлттық қоры мен ел ішіндегі ақша ұсынысы ... ... ... стандартқа негізделген халықаралық есептеулердің ... курс ... ... ... стандарттардың басқа түрлеріне, алтын
монета, алтын құйма және алтын девиз стандарттары жатады.
Алтын стандарттың бір ... ... ... көшу ... ... ... барысында жүзеге асып отырады.
Капиталистік шаруашылықты жүргізудің бірте – ... ... ... ... ... мен ... экономикалық
дағдарыстардың циклдық қайталанулары экономиканы реттеуді күшейтуді
обьективті қажеттігін ... ... ... ... күн ... ... Экономикаға мемлекеттің араласуының күшеюі
алтын стандартмен анықталатын ... ... ... ... ... валюта курсына айнала бастауына әсер етті.
Екінші жүйе – алтын девизді стандарт жүйесі 1922 жылғы Генуя
конференциясы ... ... ... ... ... бұл ... елдердің көпшілігі құптады. Алтын девизді стандарт ... ... ... ... ... девиздеріне
(банкноттар,вексельдер,чектер) айырбасталып, ... ... ғана ... ... валюта ретінде доллар мен фунт стерлингі
қабылданды. ... ... ... іс ... ... валюта курс
жүйесіне, ең алдамен алтын-валюталық стандарт ... ... ... ... – валюталық стандарт жүйесі ХХ ғасырдың 30- жылдарында
пайда болып, 50- жылдардың сонына қарай толық қалыптасты. Бұл жүйе ... ... ... ... тоқтатылды. Алтын – валюталық стандарт
жүйесі Бреттон-Вудс (АҚШ) қаласында 1944 жылы ... ... ... өз ... ... ... – Вудс ... жүйесінің
белгілеріне мыналар жатады:
- елдер арасындағы түпкілікті ақшалай есеп айырысу ... ... әр ... елдердің валюталары құнының өлшемі ретінде және халықаралық
несие төлеу құралы болып американдық доллар бекітілді;
- басқа ... ... ... мен үкімет мекемелері АҚШ-тың
казначейліктерінде 35 ... бір ... ... ... ... ... айырбастайды.
Унция – ағылшын өлшем жүйесіндегі масса бірлігі. Алтынның валюталық
бағасы ресми баға ... ... 1988 ... дейін аса көп өзгерістерге
ұшыраған жоқ.
- валюталарды өзара салыстыру және оларды ... ... мен ... көрсетілетін валюталық паритеттер негізінде жүзеге асырылады;
- әрбір ел өз валютасы курсының тұрақтылығын басқа бір ... ... ... ... ... міндетті болады.
Валюталардың нарықтық курсы белгіленген алтын немесе ... ... ... ... ... Паритеттерді өзгерту
жұмыстары төлем балансы ... ... ... ... ғана ... мемлекетаралық валюталық қатынастарды реттеу ... ... ... ... ... қоры арқылы жүзеге
асырылады.
Бреттон – Вудс келісімі халықаралық валюта жүйесінің ... ... ... ... рет ... валюта жүйесі үкімет аралық
келісімдерге негізделеді Бреттон – вудс жүйесі ... ... ... ... ... ... кеңейтуге, өнеркәсібі дамыған
мамлекеттердегі өндірістін өсуіне едәуір ықпал жасады.
60- ... ... ... – Вудс ... ... ... дүние
жүзілік шаруашлықты интернациоландыру процесімен қайшылыққа келе бастады.
Трансұлттық корпарациялар қызметінде валюталық алып ... ...... ... іс ... ... – бірте тек долларлық стандарт
жүйесіне айнала ... Ол аз ... ... өз экономикасы бірқатар
қйыншылықтарға тап болды, олардың ең бастысы ... ... ... ... ... ... артып, олардың ықпалының күшеюі 60- жылдардың
сонына ... ... ... шайқалтты. Еуропа елдеріндегі доллардың
қоры орасан зор сомаға ... ... ... ... қалыптастырды.
Айталық 90-жылдардың басындаАҚШ-тан тыс елдердегі доллардың ... 30 ... асып ... ... ... ... ... шектен шығып
кетті. Бреттон – Вудс жүйесінің долларды алтынға айырбастау ... АҚШ- ... ... ... алып ... ... Бреттон – Вудс жүйесі іс жүзінде күйреді. АҚШ
алтынды ресми бағасы бойынша ... ... бас ... нарықта алтынның бағасы күрт жоғарылап кетті.
Төртінші, халықаралық валюталық жүйе 1976 жылы ХВҚ – тың ... ... ... ... қабылданды. Төртінші ХВЖ-нің принциптері
төмендегідей:
1.Валюталық курстардың құны мен есептелу нүктесін айқындайтын құрал
ретіндегі алтынның функциясы жойылады, яғни ... ... ... ... ... ... ... айырбасталуы тоқтатылды.
2. Елдер арасындағы валюталық өзара қатынастар әлемдегі ... ақша ... ... ... ... Кез ... ... курстардың кез келген режимін тандауға мүмкіндік ... ... ... ... екі ... ... ... валюталардың сатып алушылық қабілеті.
ә) Халықаралық нарыққа валюталардың ... ... ... ... ақша ... ... яғни (қарыз берудің арнайы құқығы)
стандарты құрылды.
СДР негізгі резервтік валюта болып, басқа резервтік валюталардың ... СДР ... мен ... ... ... табылады.
90-жылдардың басында бесінші, халықаралық валюталық жүйе ... ... ... қаллыптасты.
Бұл жүйе екі элементтен тұрады:
1) негізгі тіреуші бірліктер ... ол ... ... ... ... ... ... курстарын сақтай алады.
2) Валюталық курстардың ауытқу диапозоны үлкен ... ... курс ... ... ... ... басқа валюталарға
қатысты валюталық курс еркін түрде өзгереді: Ямайка келісімінде қабылданған
СДР ... мен ... ... басушы болып қабылдануы тиіс еді.
Алғашында СДР бірлігі доллардың осыған сәйкес құрамына теңестіріледі.
1944 жылдың шілде айынан ... ... ... ... алынып
тасталды.
СДР курсы валюталық кәрзеңкі негізінде анықталады.
Валюталық кәрзеңке – 16 ел валюталарының ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік сауданың 1 пайыздан кем болмауы тиіс.
1978 жылдың бірінші шілдесінен бастап, валюталық кәрзеңкенің құрамы ... ... ... ... валюталарының күшеюіне байланысты
түзетілді.
1981 жылдың ... ... ... ... 5 валютаға дейін
қысқарды. Бұл қысқартудағы мақсат - СДР-дың шартты ... ... ... ... АҚШ ... ГФР маркасы, жапон ... ... ... фунт ... ... - бұл белгілі бір валютаның орташа ... ... ... ... ... ... Валюталық кәрзеңкені есептеуге
мынадай элементтер әсер етеді: оның ... ... ... ... ... ... ... курсы. Көптеген
экономистердің пікірі бойынша, СДР әрі резервтік валюта, әрі несие ... ... СДР ... ... ... ... ... валютаның тағыда бір түрі бар. Ол – валюталар кәрзеңкесінің құны
негізінде анықталатын ЭКЮ бірлігі. ... ... ... ... ... ол тек ресми байланыстарда ғана емес, жеке ... ... ... Айталық, ЭКЮ валюта бірлігі есебінде бірлескен қорларда
және халықаралық валюта – ... ... ... ауыл ... ... ... ... Еуропаның Одаққа мүше елдердің орталық
валюталық интервенция жасағанда т.б. ... ... Жеке ... ЭКЮ ... ... банктердің дипозиттері мен
кредиттерін қаржыландыратын валюта есебінде пайдаланылады. 500-ден аса
халықаралық ... ... беру ... ... пайдаланады. Еуропалық
валюта жүйесіне кіретін елдер валюталарының ... ... ... ... 30,4% , ... франкі- 19,3% ,ағылшын фунты-12,6% , итальян лирасы-
9,9 %, ... ... 9,5 %, ... ... 7,8 %, даниялық крон ... ... ... 5,2 %, португалдық эскудо- 0,8 %, гректердің драхмасы-
0,7 %, люксинбургтің франкі- 0,3% .
Еуропалық ... ... ... ... ... ... ... қарастырылған жоқ болатын. Бірақ, 70 ... ... ... ... одақ құру жолдары белсенді түрде ... ... ... ... АҚШ ... ... бірлігін жасауға ұмтылумен қатар, валюталар шайқасын тиімді бақылау
үшін валюталардың интеграциясын жүзеге асыруға мүдделі ... Одақ ... ... ... келіссөздердің нетижесінде
1979 жылы Еуропалық валюта жүйесі құрылады.
Еуропалық валюта жүйесі – ұлттық валюталардвң экономикалық интеграция
шеңберінде ... ... ... ... ... жиынттығын
көрсететін халықаралық (аймақтық) валюта жүйесі.
Еуропалық валюта жүйесі үш ... ... 1)ЭКЮ ... ... ... ... курстары мен интервенцияларының механизімі ;
3)валюта курсын тұрақтандыру үшін қолданылатын несиелеу механизімі.
Еуропалық ... ... ... ... міндеттер қойылады:
- Еуропалық одақ елдер ішінде сенімді валюталалық тұрақтылықты орнату.
- Тұрақты ... даму ... ... элементі болу.
- Экономикалық даму процестерінің байланысын ... ... жаңа ... ... ... экономика және валюталық қатынастарға ... ... әсер ... ... ... ... механизімі ЭКЮ-ді қалыптастыру және
реттелетін жүйе арқылы жүзеге ... ... ... ... ... мүше ... ... бірдей
ортақ болуына кепілдік береді.Еуропалық валюта жүйесінің қызмет етуі және
дамуы «делор жоспары» ... ... ... ... ... ... еуропа валюталарын біріктіру
жөнінде үш сатылы ... ... ... ... ... ... үйлестірілген экономикалық және валюталық саясатты жүзеге асыру;
2) Еуропалық ... ... ... ... ... ... одақтың ортақ валютасына ауыстыру.
1990 жылы Еуропалық валюта жүйесіне қатысушы елдер қатарына ... ... ... 1991 жылы бір ... Еуропалық экономикалық
кеністік құру жөніндегі Маастрих келісіміне қол қойылды. Осы келісімге
сәйкес Еуропалық одаққа мүше елдердің ... ... ... ... ... ... елдері валюталар курсының тербелуін реттеу мақсатында
құрылған валюта жүйесі 15 жыл бойына өзіне жүктелген қызметті ... ... 1992 ... ... бастап бұл жүйе жүрісінен
жаңылды. 1990 жылдың қыркүйегінде Еуропалық валюта жүйесінен ... ... ... испандық песет пен ... ... ... Бұл оқиғалардың басты себептерінің бірі аталған
елдердің орталық банктерінің биржалардың алып сатарлардың ... ... ... ... ... ... ... салдарынан 1993 жылы Еуропалық Валюта жүйесіне енетін
сегіз ақша бірліктерінің ... ... үшін ... ... ... деңгейіне дейін құлдырады. Өз кезегінде бұл едердің ... өз ... ... ... түрде қолданудан бас тартты.
Аталған валюталар белгіленген курстан 15 –ке ... ... ... Орталық банктер өз кезегінде айырбас ... ... ... ... ұстап тұру үшін қажет ... есеп ... ... ... Еуропалық валюта жүйесі және валюталық ... ... ... ... ... және ... ... ЕО-ның қалыптасу кезеңінен бастасақ, ол 1948 жылы Маршалл
жоспары аясында ... ... ... ... ... ... ынтымақтастық ұйымы ретінде құрылды. Әуелде құрамында ...... ... және ... болған бұл ұйым Бенилюкс
одағы деп те аталады. 1949 жылы ... ... ... ... Ал ... ... ... қол қойылып, көмір мен болат жөніндегі еуропалық
бірлестігі құрылды. Оның құрамына 6 ...... ... ... ГФР және ... ... өткен сайын ЕО-ның қызмет ауқымы кеңейіп, оған мүше елдердің саны
арта түсті. Мәселен, 1957 ... ... қол ... Рим ... ... ... экономикалық кеңістік және атом ... ... ... деп ... Оның ... ... ... құрып, ішкі сауда кедергілерін жоюға және ядролық энергияны бейбіт
мақсатқа пайдалануды дамытуға бағытталды. Арада он жыл ... яғни ... ... құрылымында өзгерістер жасалып, оның атқарушы органдары, атап
айтқанда, институттары – Еуропалық Комиссия, Еуорпалық ... ... және ... Сот ... ... алты жыл ... соң ... одаққа Дания, Ұлыбритания, Ирландия, ал
1981 жылы Грекия, 1986 жылы Испания мен ... ... ... Одаққа мүше мемлекеттердің саны 12-ге жетті. Енді ЕО-ның
өкілеттілігін ... ... ... ... шықты. Бұл айтарлықтай
күрделі шаруа еді. Өйткені, онда ... ... ... ... ... жатты. Ақырында оған да қол жеткізіліп, 1987 жылы ... ... ... және 1992 жылы ... мүше ... ... ... айналымына, қызмет көрсетуге, ... мен ... көшу ... ... еуропалық акт, сондай-ақ 1993 жылы
бірыңғай ішкі ... құру ... ... валюталық, саяси одақтар және
жалпы еуропалық азаматтық мәселелерін ... ... ... ... шарт күшіне енгізілді. Аталған шарт ... ... ... құжат болып табылады.
Кеңес одағы ыдырағаннан кейін Еуропалық Одақ өз шекарасын шығысқа ... ... ... ... ... он ... ішінде ЕО-ның қатары 25
мемлекетке жетті. Мәселен, 1995 жылы Австрия, Финляндия, Швеция, 2004 ... ... ... ... ... Польша, Словения, Словакия, Чехия
және Эстония қосылды. Одақ тарихында осы он жыл ... ... ... деп отырған себебіміз – осы кезең ішінде ЕО-ны ... жаңа ... ... ... қатар, ЕО-ның алдындағы ішкі және
сыртқы міндеттері нақтыланып, оның институттарын оған мүше ... ... және ... ... жетекшілік рөлін арттыру
міндеті белгіленді.
2002 жылдың 1 қаңтарында Еуропалық ... ... ... валютасы – еуро
айналымға енгізілді. Сөйтіп, ЕО-ның ... ... ... және
валюталық одақ құру үдерісі жемісті аяқталды.
Енді Еуропалық Одақтың ... ... сөз ... болсақ, олар
мыналар: Еуропалық Парламент, Еуропалық Одақтың кеңесі, Еуропалық Кеңес,
Еуропалық Комиссия, Аудиторлық сот, ... және ... ... инвестициялық банк, Еуропалық орталық банк және Еуропалық
омбудсмен. Осы ... ... ... ... бере кеткен де
артықтық етпейді ғой деп ойлаймыз.
Еуропалық Парламент тікелей дауыс беру ... бес ... ... ... ... Депутаттар саны жағынан ең көбі ... – 99. ... ... ... ... Ұлыбритания тұр – ... ... ... мен ... – 54, ... – 27, ... ... Португалия және Чехиядан – 24-тен, Швециядан – 19,
Австриядан – 18, ... ... және ...... ... ...... Латвиядан – 9, Словениядан – 7, Кипр, Люксембург және
Эстониядан – 6-дан, Мальтадан 5 ... ... ... ... ... жылдың маусымында өтуі тиіс.
Еуропарламенттің өкілеттілігі айтарлықтай ауқымды. Ол Еуроодақ Кеңесімен
бірлесе отырып заңнамалық ... ... ... және ... ... ... ... көрсетулерге, білім беру мен зерттеу
жұмыстарына, қоршаған орта мен денсаулық сақтауға, тұтынушыларды ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар,
қажет болып жатса, Еуропарламент Еуроодақ Кеңесінің шешімін ... ... ... тоқтатып тастауы ықтимал. Осы себепті Еуроодақ
Кеңесі ... ... және оны ... ... келісімдердің
қорытындысын Еуропарламентпен келісуге мүдделі. Бүгінде Еуропарламентте
тұрақты жұмыс істейтін 20 ... бар. Бас ... ... ... төрағасы Испания Социалистік жұмысшы партиясының өкілі
Хосе Боррель Фонтельес.
Еуропалық Одақ кеңесі ЕО-ның өкілетті шешім қабылдайтын басты органы ... Оның ... мүше 25 ... ... салалық министрлерінен тұрады.
Кеңес Еуропарламентпен бірлесіп, Одақтың заңнамалық актілері мен ... ... ... Комиссия дайындаған ... ... және мүше ... ... ... ... ... төрағалық ету алты ай сайын ротациялық негізде ауысып
тұрады. Мысалы, бұл міндетті өткен жылдың соңына ... ... ... еді. Оны енді ... жылдың алғашқы жартысы аяқталғанша Австрия
жалғастырады. Еуропалық Одақ кеңесінің бас ... ... ... ... бас ... ... 1999 ... бері НАТО-ның бұрынғы
бас хатшысы Хавьер Солана атқарып ... ...... жоғары саяси органы. 1974 жылы құрылған Кеңес
өз сессияларында ЕО-ның саяси ... ... ... ... ... мен ... ... белгілі бір мәселеге орай
ортақ пікірге келе алмаған ... оның ... ... ... ... ай ... ... мүше мемлекеттердің басшылары мен үкіметтер басшылары
тоқайласып, өткен жарты жылдың қорытындысын шығарады және ... ... ... ... ... Оны ұйымдастыру Еуропалық Кеңестің
мойнына жүктеледі.
Ал Еуропалық Комиссия Еуроодақтың ... ... ... ... ... ... кеңістік пен Атом энергиясы ... ... ... ететін институт болып табылады. Комиссия 1967 жылдың
екінші жартысынан бастап жұмыс істеп келеді, 20 ... бар. ... сол ... үкіметі бес жыл мерзімге тағайындайды. Ал Комиссия
президенті Одаққа кіретін елдер ... ... ... ... оны ... бекітеді. Комиссия Еуроодақтың шарттарын
сақтауды қамтамасыз етеді. ... ... ... Ол ... пен ... қызметтерден тұрады. Комиссияның қазіргі президенті –
Португалияның бұрынғы премьер-министрі Жозе Мануэля ... ... ... 2004 ... ... дейін Италияның жақында қайтадан сайланған
премьер-министрі Романо Проди атқарған болатын.
2.1.Еуропалық валюта жүйесі.
Еуропалық одақ ... ... ... ... ... ... Еуропалық валюта жүйесі құрылды.
Еуропалық валюта жүйесі – ұлттық валюталардың ... ... ... етумен байланысты экономикалық қатынастар ... ... ... ... Одақ ... ... күрделі келіссөздердің нетижесінде
1979 жылы Еуропалық валюта жүйесі құрылады.
Еуропалық валюта ...... ... экономикалық интеграция
шеңберінде қызмет етумен байланысты экономикалық қатынастар ... ... ... ... жүйесі.
Еуропалық валюта жүйесі үш элеметтерден тұрады: 1)ЭКЮ еуропалық Валюта
жүйесінің ... ... ... мен ... ... ... курсын тұрақтандыру үшін қолданылатын несиелеу механизімі.
Еуропалық валюта жүйесінің ... ... ... ... ... одақ ... ... сенімді валюталалық тұрақтылықты орнату.
- Тұрақты түрде даму стратегиясының негізгі элементі болу.
- Экономикалық даму процестерінің ... ... ... жаңа ... ... ... ... және валюталық қатынастарға тұрақтандырушы
фактор ретінде әсер ... ... ... атқарушы механизімі ЭКЮ-ді қалыптастыру және
реттелетін жүйе ... ... ... валюта валюталық қорлардың Одаққа мүше елдердің бәріне бірдей
ортақ болуына кепілдік береді.Еуропалық валюта жүйесінің қызмет етуі және
дамуы «делор ... ... ... ... ... ... Ж.Делор еуропа валюталарын біріктіру
жөнінде үш сатылы жоспар ... ... ... ... ... ... ... және валюталық саясатты жүзеге асыру;
2) Еуропалық одақтың ... ... ... ... ... одақтың ортақ валютасына ауыстыру.
1990 жылы Еуропалық валюта ... ... ... ... ... ... қосылады. 1991 жылы біртұтас Еуропалық ... құру ... ... ... қол ... Осы ... ... одаққа мүше елдердің үкімет басшылары валюталық ... ... ... ... валюталар курсының тербелуін реттеу ... ... ... 15 жыл бойына өзіне жүктелген қызметті ойдағыдай
атқарады. Дегенмен, 1992 ... ... ... бұл жүйе жүрісінен
жаңылды. 1990 жылдың қыркүйегінде Еуропалық валюта жүйесінен ... ... ... ... ... пен ... эскудо
девольвацияға ұшырайды. Бұл оқиғалардың басты себептерінің бірі аталған
елдердің орталық банктерінің биржалардың алып ... ... ... ... тосқауыл болуға қабілетсіздігі
болады. Осының салдарынан 1993 жылы Еуропалық Валюта жүйесіне ... ақша ... ... ... үшін белгіленген курстың ең
төменгі деңгейіне дейін құлдырады. Өз кезегінде бұл ... ... өз ... ... ... ... қолданудан бас тартты .
Аталған валюталар белгіленген курстан 15 –ке ауытқу мүмкіндігіне ие
болады. Орталық ... өз ... ... ... ... түрде
жоғарғы денгейде ұстап тұру үшін ... ... есеп ... ... келісімдеріне сәйкес Еуропалық одақ мемлекеттерінің ұлттық
валюталары күрсының бір – біріне катсты түпкілікті орнығуы 90- ... ... деп ... Бұл ... өзі үш ... ... кезені: 1998 жылы басталды. Бұл уақытта валюталық Одаққа қабылдау
критерйилеріне сай келетін елдер анықталды. ... ... ... қатарына инфляция деңгейі, мемлекеттік бюджкттің
тапшылығы (3%-дан артпауы тиіс ), есептеу ставквсы, ұлттық валютаның
тұрақтылығы жатады. Осы ... сай ... ... ... ... ... валюталық одақтын алғашғы мүшелері болады. әзірше
бұл критерйилерге Алмания, Люксинбург,ирландия және Австрия сай ... 1998 ... ... ... орталық еуропалық банк құрылды да, одан
әрі ... ... ... ... ... бастайды.
Екінші кезнде,(1990-2001ж.ж.) Еуропалық орталық банк, алғашқы қадам
ретінде валюта ... ... ... ... пайдаланатын
болады. Коммерциялық банктер мен қаржы ұйымдары дв валюталвқ рыноктарда
осы жолды ... ... ... ... екінші қадамы (2002-
2003ж.ж.)ұлттық ақшаларды жаңа еуропалық ақша ... – ЕУРО ... ... бірыңғай валюта айналымға түседі. Алғашқы кезде (6-ай
ішінде) жаңа валюта ұлттық валютамен бірдей айналымда болады. Көрсетілген
уақыттын соңына ... ... ... ... сай, ... төлем
құралы статусын жояды.
Үшінші кезенде Еуропалық валюталық экономикалық одақ кеңістігіндегі
банктік санақтардың барлығы еуропалық ... ... ... бойынша, бірінғай еуропалық валютаның дүние жүзіндегіең қуатты
валюталардың бірі болуына мол ... бар. Бұл ... ... ... ... ... ... және АҚШ , Жапония сияқты
елдермен нарық үшін күресте кқмектеседі деп күтілуде.
ЕУРО- ның пайда болуы ... ... мен ... келісім-шарттардың
кқлемін арттырады деген сенім бар. Қазіргі уақытта еуропалық ... ... ... ... ... ... ғана ... қамтуға шамалары жетіп тұр. Қалыптасқан жағдай ... одақ ... ... ... сәйкес емес. Бірыңғай
валютаны енгізу дүние хүзі инвесторларының еуропалық одаққа ... ... ... ... ... ... бір сәтте дүние жүзіндегі ең
маңызды нарыққа айналдырып жіберуі әюден мүмкін. Нәтижесінде, капиталдар
нарығында бұл ... ... ... ... ... болады.
ЕУРО-ның орнығуы дүниежүзілік қаржы нарығына өте маңызды өзгерістер
әкеледі. ... ... ... еуро ... мен иенаға төтеп
берердеий күш-қуат жинайтын болады.
Жаңа ақша бірлігі бар ... ... ... ... ... да күрт кемітеді. Мамандардың есептеулері бойынша бұл шығындар
жылына 40-50 млрд доллар сомасын ... ... ... тағы бір
пайдасы биржалық маклерлер еуропалық валюталварды ... ... ... есебінен оңай олжа табу көздерінен бір жола
айырылады.
2.2. Қазақстан Республикасының валюта ... ... ... нарық экономикасы жағдайында мемлекет
тарапынан валюталық реттеу ... ... ... ... ... өзінің маңызды тарихи даму кезеңінде валюталық саясат
жүргізуге тиіс. Қазақстанның алдында ... ... ... қатар халық шаруашлығын қайта құру, оны нарық ... ... ... алып жүру жұмыстары тұр. Жақын уақыттарға дейін ҚР-да
«валюта реттеу» заңы 1993 жылы 14 ... ... заң ... ... Қазақстан егемендік алғаннан кейін қабылданған бірінші заң еді. Бірақ
та ол кезде Қазақстан сом зонасында еді, ... жеке ... ... ... ... аз ... Бұл ... еліміз өзінің
ұлттық валютасын ... ... және ... ... резервін құру
жұмыстарының қажеттілігін түсінді. ... ескі ... ... ... жауап беру мүмкндігінің артта қалғаның
байқатты, ол кей жкрлерде қарама-қайшы сипатта болды. Ал ... ... ... ... ... ... 8-ші бабына түзетулер негізілді.
1996 жылы 24 желтоқсанда Қазақстанда «валюталық реттеу» түралы жаңа заң
қабылданды. Жалпы алғанда ... ... ... ... ... ... яғни бұл валюталық түсімнің көтерілуі және елден валюталық
ағылудың қысқаруы деген сөз. Басқаша айтқанда, ... ... ... ... бір ... ... валюта курсының тұрақтылығын қамтамасыз
ету, сондай-ақ, мемлекетке ... ... ... ... ... Сондықтан да валюталық реттеудің жаңа заңы бойынша,
нормативті құқық актілерін бекіту, хабар жинау, ... ... және ... ... ... Қазақстан заңы бойынша
валюталық реттеудің обьектісі болып, валюталық ... және ... ... заң ... ... байлыққа жататындар:
- шетел валютасы;
- құнды қағаздар мен төлем құралдары және құны ... ... ... ... ... ... ... болып «резиденттер» және «резидент
еместер» жатады. Қазақстан заңы ... ... ... ... ... ... жеке ... оның ішінде
уақытша шетелдерде мемлекеттік қызметте жүргендер;
- Қазақстан республикасының заңы бойынша құрылған ... ... ... және одан тыс ... филиалдар;
- Қазақстан Республикасынан тыс жердегі дипломатиялық, сауда және басқа
ресми ұйымдар;
Қазақстан Республикасындағы «резидент еместерге» жататындар:
- Қазақстан Республикасындағы ... жеке ... және ... ... ... филиалдары «резидент» түсінігінде
көрсетілген ұйымдар ... ... ... ... ... құқық берілу кезінде өтуге байланысты жүргізіледі, ... ... ... ... ... ... ... қызметте теңгені қолдану. «күнделікті валюта»
операцияларына жататындар;
- ... ... ... ... ... тауар мен қызмет көрсету
операциялары. Жеке меншік құқығын пайдалану, ... ... ... ... банк ... ... ... дивиденттер, әр
түрлі саудаға жатпайтын айналымдар (алық алименттер, зейнет ақы және
т.б.) операциялар,.коммерциялық және қаржы несиелері (180 ... ... ... валюталық операцияларға»: инвестиция оның
ішінде: құнды қағаздарды сатып алу және ... 180 күге ... және ... несие, шотқа салынған құралдар, тағыда басқа
күнделікті валюта ... ... ... ... валютасын сатып
алу елдің ішікі валюта ... ... 2-ші ... ... ... валюта қадағалау органы болып
табылатындар:
1. Қазақстан Рспубликасының валюта қадағалауынның негізгі орны болып
Қазақстан Рспубликасының Ұлттық банкі жатады. Банк ҚР- ның ... ... ... ... қызметін жүргізеді. ... ... және ... мемлекет органдары осы заң бойынша жұмыс
істейді. Халықаралық міндеттерді ... ... ... ... ... ҚР-ның президентінің араласуға құқығы бар, яғни кез
келген ... ... ... ... ... ... Республикасының ұлттық банкісі резиденттердің экспорттық
операцияларын төлем валютасына шектеу ... және ... ... ... ... ... және тәртіп орнатуға құқылы. Қазақстан
Республикасында валюталық ...... ... ... ... және ... органдарының араласуымен жүзеге асырылады.
Валюта қадағалау органдары ... ... ... ... ... ... және оларға жеке тапсырма беруге міндетті.
Қорыта айтқанда, мемлекет валюта байланыстарына ертеден-ақ араласқан.
Бастапқы кезде жанама, кейін халықаралық ... ... ... ... ... басталды. Валюта курсының арақатынасының үлкен
айырмашылығы және оның тез ауытқуы – ... ... ... ал ол
өздігінен ұлттық және әлемдік экономиканың әлуметтік және экономикалық
жағдайының өзгеруіне алып ... мен ... ... Қарым-қатынас...
2003 жылдың қыркүйегінде Еуропалық Комиссияның Қазақстандағы
өкілдігінің шақыруымен қазақстандық бір топ ... ... ... бас ... орналасқан Бельгияның астанасы – Брюссель қаласында болып
қайтқан. Сапар ... ... ... ... ... ... ... таныстыру болатын. Сол жолы ... ... ... ... да ... ... соның кәдеге асып
отырған жайы бар.
Еліміз тәуелсіздікке қол жеткізгелі бері көптеген беделді ... ... ... ... ... ... ... Еуропалық Одақ бар. Іргелі бұл ұйыммен берік байланыс орнату
еліміз үшін қай жағынан алып ... та ... ... ... ... ... зор. Себебі ЕО-ға мүше мемлекеттермен сауда-
экономикалық ынтымақтастықты дамыту Қазақстан тауарлары мен ... ... ... ... жол ашып қана қоймай, инвестиция ... ... ... ... Одақ пен ... ынтымақтастығы туралы сөз
қозғайтын болсақ, тараптар арасындағы дипломатиялық қатынас 1993 ... ... ... ... ... ... бері айтарлықтай қарқынмен дамып
келеді. Бұған 1995 жылдың 23 қаңтарында ... ... ... пен Еуропалық Одақ кеңесінің төрағасы А.Жюппенің Қазақстан ... ... ... және ... туралы келісімге, сондай-
ақ 2002 жылдың қарашасында Қазақстан Үкіметі мен Атом энергиясы жөніндегі
еуропалық кеңістік арасындағы термоядролық ... ... ... ... ... қол ... ... үлес қосты. Қазақстан мен
Еуроодақ делегациялары бұдан кейін де ... ... ... ... ... сөз ... Бүгінде ол өз нәтижесін беріп отыр
десек, артық айтқандық емес.
Қазіргі ... ... ... ... Азиядағы ең ірі сауда және
инвестициялық әріптесі болып табылады. ... ... ... ... ... ... 1994 жылы Қазақстан мен Еуроодақ ... ... 1 ... 84,5 ... АҚШ ... ... 2005 жылы бұл
көрсеткіш 15 миллиард 287,2 миллион ... ... ... ... ... сауда айналымындағы үлесі еліміздің жалпы сыртқы сауда
көлемінің 33,8 пайызын құрайтынының өзі біраз жәйттен хабар ... ... ... мүше ... мемлекеттерге келсек, Қазақстанмен тауар айналымы
көлемі ... ... (29,7%), ... (18,9%), ... (13,1%),
Нидерландының (6,4%), сондай-ақ Ұлыбританияның (4,7%) үлесі басым.
Байланыс орнағаннан ... ... ... Еуроодақ Қазақстан экономикасына
қомақты инвестиция салды және салып келеді. Қазірде оның көлемі 10 ... ... ... ... ... ... ... жұмсаған
инвестицияларының үлесі Қазақстан экономикасына салынған жалпы инвестиция
көлемінің (45 миллиард ... ... ... ... ... Еліміздің негізгі
инвесторлары Ұлыбритания (жалпы ... ... ... ... (5,5%), ... (1,7%) және ... (1,5%) мемлекеттері болып
табылады.
Еліміздің Еуроодақ алдында салмағының артуына жер қойнауы байлықтарының,
бірізді экономикалық ... мен ... ... бедерінде ішкі жалпы
өнімнің тұрақты ... ... ... ... оң ... етіп ... ... Ал жоғарыдағы инвестицияларға ЕО ... ... ... жүзеге асырылса, бұл ... ... ... ... ... үшін ... болсақ, 2003 жылы Еуропалық Одақ
бюджетінен жалпы ... 36,5 ... еуро ... ... ... ... проблемалары жөніндегі аймақтық өкілдігінің офисі
Орталық Азияның өзге елдерінде ... ... ... ... мен ... тығыз қарым-қатынас қалыптасқанын айғақтайды.
Қорытынды
Жалпы қорыта келгенде, әлем валюта нарығы екі түрге бөлінеді: ... ... ... жүйесі.
Яғни валюта қатынастар дегеніміз – дәстүрлі ақша ... ақша ... ... ... ... ... экономикалық
қатынастардың жиынтығы. Валюталық қатынастардың ... ... ... ... ... ... қалыптасу сауда
орталықтарында жүргізіледі. Дүниежүжілік валюта, халықаралық ... ... ... қағаздар нарықтары қалыптасуының алғы шарттары
болып келеді.
Тағы бір айта ... ... ол қор ... Қор биржасы – бұл құнды
қағаздардың қалыпты айналымына қажетті жағдай жасау, олардың ... ... және олар ... ақпараттар тарату, өз қызметінің ерекше
тақырыбы болып табылатын ұйым.
Қор биржасындағы операциялары оның мүшелері ғана ... ... ... ... ... құнды қағаздарды сатып алу ... ... ... ... ұлттық валюта теңгені ... ... ... ... соңғы қадамы болады. Оның экономикалық ... ... бар. ... енгізуге байланысты алда тұрған басты мақсат –
оның тұрақтылығымен жоғары сатып алу ... ... ету, ... ... ... ... ... теңгені тауарлармен, алтын-
алмас қорымен, валютамен қамтамасыз ету, оны қажетті денгейде ұстап ... ... бірі ... табылады.
Негізгі валюталарға қатынастылығы жағынан ... ... ... ... ... шаруашылық валюта
механизіміне нұқсан келтіреді,сол арқылы халықаралық ... ... ... етеді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. “Қ.Р-да ұлттық валютаны ... ... Қ.Р. ... заң күшi
бар жарлығы // 12.11.1993.
2. ... ақша ... ... ... Заңы // ... ... реттеу туралы” Қ.Р –ның заңы // ... Баян ... Оқу ... / ... ... банктер, валюта
қатынастары, - ... ... ... Байгiсиев Майдан-Әлі / Халықаралық валюта қатынастары және ... Оқу ... ... ... ... 2004. – 302 ... Ақша, несие, банктер: Оқулық / Ғ.С. Сейiтқасымов. – ... ... 2001, - 466 ... С.Б. ... , Оқу ... / ... айналысы және несие” – Алматы, Қазақ
университетi, - ... ... ... А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-Петербург
2001г.
10. Бұхарбаев Ш.М. ... ... және оның ... ... ... ... ... әсерi” // Банки Казахстана. №1.- 2005
ж.
11. С.Б.Мақыш “Валюталық операциялар және ... ... // ... №5, - 2003 ... Бертаева К.Ж. «Наличные и срочные валютные операции» // ... №3, ... ... ... ... РК , 2006 ж. №1,2.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық валюта қатынастары26 бет
Халықаралық валюта қатынастары және валюта курсы30 бет
Халықаралық валюта қатынастары туралы20 бет
Валюта қатынастары және валюта жүйесі25 бет
Валюталық жүйе және валюталық қатынастар18 бет
"Халықаралық валюта жүйесі."28 бет
1993 ж акша реформасы35 бет
21 ХҚЕС «валюталық бағам өзгерісінің әсері»23 бет
«БТА Банкі» АҚ-ғы ұйымды басқарудың әдістері мен тәсілдері17 бет
«Қазпочта» Акционерлік Қоғамының Батыс Қазақстан Облыстық филиалына жалпы сипаттама25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь