Қазіргі ғаламдық проблемалардың экономикалық жақтары

КІРІСПЕ 3
1 ӨРКЕНИЕТІЛІКТІҢ ҒАЛАМДЫҚ ПРОБЛЕМАЛАРЫНЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ КЛАССИФИКАЦИЯСЫ 4
2. ҚАРУСЫЗДАНУ . ҒАЛАМДЫҚ ПРОБЛЕМАЛАРДЫ ШЕШУДІҢ БАСТЫ КІЛТІ 6
3. КЕДЕЙЛІК, АШТЫҚ, АУРУДЫ ЖОЮ .ИНТЕРҰЛТТЫҚ МІНДЕТ 8
4. АҚПАРАТТЫҚ ӨРКЕНИЕТТІЛІКТІҢ ПРОБЛЕМАЛАРЫ 9
5. ЭНЕРГЕТИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ШИКІЗАТГЫҚ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ 11
ПРОБЛЕМАЛАРДЫ ШЕШУДІҢ ПЛАНЕТАЛЫҚ МАСШТАБЫ, 11
ЖЕРДЕ ТЕПЕ.ТЕНДІКГІ САҚТАУ ЖОЛЫ 11
ҚОРЫТЫНДЫ 13
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 14
«Ғаламдық проблемалар» термині алғашқы рет Батыс елдерінде 60-шы жылдарда пайда болып, әрі қарай кең квлемде таратыла бастады. Оның казіргі анықтамалары сол елдерде алғашқы рет ашылды. Ғылыми әдебиетгерде «ғаламдық проблемалар» терминінен басқаларда қолданылады: адамзаттың ғаламдық проблемалары, өркениеттіліктің ғаламдық проблемалары, FTP—ньщ ғаламдық проблемалары, дүниежүзілік экономикалық проблемалар, субғаламдық, әмбебаптық, жалпы дүниежүзілік және басқада проблемалар бар. Ғаламдық үғымы — франсуздың globol — жалпылама, латынның globcpu—шар деген сөзінің қорытынды туындысы.
Демек, ғаламдық дегеніміз жер шарындағы квкейтесті мәселелер ауқымын камту болып табылады.
Экономикалық даму мен географиялык жағдайының деңгейіне қарамай, ғаламдық проблемаларға әлеуметтік-экономикалык күбылыстар мен процестерді де жатқызамыз. Олар планетадағы барлық елдердің діңгекті мүдцелерін қамти отырып, дүниежүзілік қоғамдастықтағы мемлекеттердің өзара әрекеттенуінің дәйекті жолдарын іздестіріп, бүгіндері еркениеттілік адамдар тағдырының өмірлік маңызы барлығын паш етуде. Ғаламдық проблемаларға мыналар жатады: дұниежүзілік өз ара соғысты болдырмау; қоршаған ортаны қорғау; дамушы елдердің экономикалық артта қалуын жою; энергетикалық, шикізаттык, азық-түлік және демографиялык проблемалар; дүниежүзілік мұхит байлығы мен бейбіт — жағдайда космосты игеру; ауруларды жою және басқалар.
Бүл проблемалар басқару тәсілі және экономикалық процестердің динамикасы, үдайы өндіріс күрылымының әсерімен тығыз байланысты болып, жалпы экономикалық аспектіні айқындап көрсете түседі.
Ғаламдық проблемалардың ерекшелігі сол, оііыц барлығы адам тағдырына қатысты және оны шешуді тоқтату еркениеттілікті күйретумен бірдей немесе жердегі өндіріс қызметі мен өмір жағдайын деградациялау болып табылмақ.
Өркениеттіліктің болу негізі әртүрлі процесстердің осеріие үшырап отырады:
— милитаризация мен кару-жарақтану;
— қоршаған ортаньщ төзімсіз ластануы;
— кауіпті аурулардьщ тарауы мен өсуі: СПИД, рак, нашакорлык т.б.
— дамушы елдердегі демографиялық процесстердің асқыну салдарынан тақыр кедейлену, жумыссыздык, сауатсыздыкдың пайда болуы;
— жаппай мәдениеттілікті уағыздау әсерінен ұлттық мәдениеттің ыдырауы.
        
        ҚАЗІРГІ ҒАЛАМДЫҚ ПРОБЛЕМАЛАРДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЖАҚТАРЫ
ЖОСПАРЫ
КІРІСПЕ 3
1 ӨРКЕНИЕТІЛІКТІҢ ҒАЛАМДЫҚ ... МӘНІ ЖӘНЕ ... ... - ҒАЛАМДЫҚ ПРОБЛЕМАЛАРДЫ ШЕШУДІҢ БАСТЫ КІЛТІ 6
3. КЕДЕЙЛІК, АШТЫҚ, АУРУДЫ ЖОЮ -ИНТЕРҰЛТТЫҚ МІНДЕТ 8
4. ... ... ... 9
5. ... ЖӘНЕ ... ... 11
ПРОБЛЕМАЛАРДЫ ШЕШУДІҢ ПЛАНЕТАЛЫҚ МАСШТАБЫ, 11
ЖЕРДЕ ТЕПЕ-ТЕНДІКГІ САҚТАУ ЖОЛЫ 11
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ПРОБЛЕМАЛАРЫНЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ КЛАССИФИКАЦИЯСЫ
«Ғаламдық проблемалар» термині алғашқы рет Батыс ... ... ... ... әрі ... кең ... таратыла бастады. Оның казіргі
анықтамалары сол ... ... рет ... ... ... ... терминінен басқаларда қолданылады: адамзаттың ... ... ... проблемалары, FTP—ньщ ғаламдық
проблемалары, дүниежүзілік экономикалық проблемалар, ... ... ... және ... ... бар. ... ... франсуздың globol — жалпылама, ... ... ... ... туындысы.
Демек, ғаламдық дегеніміз жер шарындағы квкейтесті мәселелер ауқымын
камту болып табылады.
Экономикалық даму мен географиялык ... ... ... ... ... ... мен процестерді
де жатқызамыз. Олар планетадағы барлық елдердің діңгекті мүдцелерін қамти
отырып, дүниежүзілік қоғамдастықтағы ... ... ... жолдарын іздестіріп, бүгіндері еркениеттілік адамдар тағдырының
өмірлік маңызы барлығын паш етуде. Ғаламдық проблемаларға ... ... өз ара ... ... қоршаған ортаны қорғау; дамушы
елдердің экономикалық ... ... жою; ... ... ... және ... проблемалар; дүниежүзілік мұхит байлығы мен бейбіт
— жағдайда космосты игеру; ауруларды жою және ... ... ... ... және ... ... үдайы өндіріс күрылымының әсерімен тығыз ... ... ... ... ... ... ... проблемалардың ерекшелігі сол, оііыц барлығы адам ... және оны ... ... ... күйретумен бірдей немесе
жердегі өндіріс қызметі мен өмір жағдайын деградациялау болып табылмақ.
Өркениеттіліктің болу негізі ... ... ... ... ... мен ... қоршаған ортаньщ төзімсіз ластануы;
— кауіпті аурулардьщ тарауы мен өсуі: СПИД, рак, ... ... ... ... демографиялық процесстердің асқыну салдарынан
тақыр кедейлену, жумыссыздык, сауатсыздыкдың пайда болуы;
— жаппай мәдениеттілікті ... ... ... ... ыдырауы.
— дүниежүзілік мүхит ... ... ... Ғаламдық
проблемалардың ерекшелігі сол, тек қана барлық
мемлекет пен ... ... ... ... бірігуі нәтижесінде шешуге болады.
Барлық халыктар адамзатгы ... ... ... қүтқару,
экологиялык катастрофаны болдырмау, дамушы елдердегі ... ... ... қайтаруға мүдделі. Осы айтылған ... ... ... ...... өмір ... кетуіне жағдай
жасап, өркениеттіліктің дамуына сатылап көшу деген ... ... - ... ... ШЕШУДІҢ БАСТЫ КІЛТІ
XX- шы ғасырдың 80-ші жыддарыньщ екінші жартысында ... пен ... ... ... көз ... ... пен ... шегіне жетті. Осы кезде дүниежүзінде 50 мыңға жуық ... ... қоры ... олардың жалпы куаты шамамен 15 ... ... Бұл ... ... ... Хиросимадағы атом жарылысының қуатынан
миллион есе артық еді.
Адамзат тоталитарлық жойылудың адам айтқысыз қаупімен бетпе-бет ... ... ... ... ... ... ... емес,
тіпті адамзат ұрпағы толығымен тып-типыл болады.
Ғаламдық соғыс шығындары 80-ші жылдардың ортасында жыл ... 100 ... ... ... Соғыс дайындығына әдетте ... ... ... ... ... ... ... ресурстардың көптеген
мелшері жүмсалады. Ол адамзат дамуы мен өмір ... үшін ең ... ... ... еді. ... кару-жарақтарына жүмсалған көптеген ресурстар
ғаламдық масштабта ... зиян ... ... ... ... ... елдерде болған жер сілкінісі, қуаңшылық, су тасқыны,
тайфундар мен ... ... ... ... рет асып ... және ... түтынастары К.Марсктің сөзімен айтқанда: «тікелей
экономикалық қатынастарда сондай болып ... егер бар үлт суға ... ... ... ... қару-жарақтану күрделі саяси, әлеуметтік және экономикалық
шығындарға алып ... ... ... прогресс жетістігі қару-
жарқтануды есірумен емес, оны қысқартумен бағаланады. Экономиканы
демилитаризация ... ... ... ... ... соңғы
есепте басқада ғаламдық проблемалардың өзі шешілмек емес.
Совет Одағы 1987 жылғы тамызда Нью-Йорктегі ... ... үшін ... ... ... қорын күруды үсьшады.
«Стратегиялық бағытгағы қару-жарақгы кысқарту мен ... ... ... ... және ... ... туу қаупын дегенмен шектеді.
Мүскеуде екі ірі мүралық, державалар —АҚШ пен Ресей —1993 жылы ... ... СНВ-2 ... қол ... Шарт талабына сай стратегиялық қару арсеналын
2003-і жылға дейін қазіргі деңгейдің 2/3 ... ... ... ... қабылданып, дүниежүзілік іс-әрекетгерге катыстырылу мүмкіндігіне ... ... ... ... ... ... ... қосыдды. Ядролық
қаруды сынау полигоны Семей жауып, мүралық ... бар ... ... ... ... ... жер шіанетасыңда
алғашқылардың бірі болып мұрасыздық зонаға айнадды.
Мүралық қару АҚШ пен ... ... ... бар. Олар: Үлыбритания,
Франция, Қытай. ҚХР-сы 1996 жылы маусымның 29-да Лобнор полигонында кезекті
ядролык сынақ жасап, оған еңці мораторий ... ... ... ... ... ... ' ... ресурстарын бейбіт мақсатқа жүмсауды
көздеу-конверсия қарусыздану жағдайында соғыс өндірісін мен ... ... ... Конверсияны жүзеге асыру жаппай қаруланудың,
әлеуметтік-экономикалық салдарының ... ... ... ... ... оң ... ... жоспарын жасау халыкдралық ынтымақтастықтың жаңа даму жолын
айкындайды. Ол ... ... мен ... ... жою ... шаралардың жүзеге асуы. Ядролық қарусыздану мен жаппай қарулануды
жою ... ... ... ... кілті болмақ.
3. КЕДЕЙЛІК, АШТЫҚ, АУРУДЫ ЖОЮ -ИНТЕРҰЛТТЫҚ МІНДЕТ
Жер шарынын көп бөлігін қамтып отырған ... ... ... ... жою ... отыр. Қазіргі уақытта Жер
бетінде адамзат тарихында бұрын — сонды болмаған ... ... ... ... ... елдерде 800 млн ... адам ... 40 % ... ... жағдайда өмір сүруде. Болжам бойынша
2000 жылға дейін кедейлер саны 1,2 млрд адам болмакшы. Дамушы ... ... ... 50 млн. адам ... ... ал оның 15 млн. сәбилер. Азық-
түлік жағдайы төмендеп, оны өндіру ... көп ... «жеп ... ... ... жүгылуда. Демек, дамушы елдерде кедейлік, аштық,
аурудың ... ... ... байланысты. Дамушы елдерде
астықты импорттау жоғарғы қарқынмен өсуде: жьшына 70-ші ... ...... т., 1975 ж.- 80 млн.т., 1990 ж. - 135 млн.т, ал 2000 ж. -226 ... 37 ... АҚШ ... ... ... ... мұндай ақша жоқ та.
Әдетте, астық импорына кедей елдер мұқтаж екені белгілі.
Бар ресурстар мен халық саны ара ... ... ... ... жер ... ... 6 ... құраса, келесі ғасырда 8-14 млрд. өседі
деп кезделуде, соның 90%-тен астамы ең ... ... ... ... ... соң, ... ... кеткен жалпы
тікелей шығындар 6 трлн.доллардан асқаны белгілі болып отыр. Жыл сайынғы
соғыс шығындары ... ... ... ... ... жаппай карулану
қаркынын ескерсек, дүниежүзшде жалпы соғыс мақсатына жұмсалатын шығындар
кемдегенде әрбір 15 жыл ... екі есе ... ... ... ... шығындар дамушы еддерді қажетті
тамақ-тағамдармен және медициналық көмекпен камтамасыз етуге жетер еді.
Дәлірек айтсақ, ... адам және ... ... ... ... ... ... еді. Ал, одан ... ... ... ... ... ... ... жоюға,
азык-түлыкпен камтамасыз етуге бағыттауға болады.
4. АҚПАРАТТЫҚ ӘРКЕНИЕТТІЛІКТІҢ ПРОБЛЕМАЛАРЫ
Планетамыздағы дамыған елдер индустриалды дәуірден постиндустриалдыға,
өркениетті ақпараттық ... ... Туып келе ... ... ... барлық елдерге оның экономикасының дамуы мен сипатының
деңгейіне ... ... па, әдде ... емес пе) әсер етуде.
Қазіргі уакытта дамыған елдерде кешенді ... тез ... ... өндіріс сферасына ... ... ... ... компьютер жүйесін өндеумен байланыстырылады. Алыс кашықтарға
телекоммуникациялық, космостық, ... ... ... ... ... тасымалдайды. Нәтижесінде компьютерлік және
коммуникациялык жабдыктар өндірісі жоғары деңгейге көтерілді.
Дүниежүзіндегі бірқатар еркениетті еддерде ақпарат индустриясы ... ... ... ... ... асьш түсуде. Мысалы, АҚШ мен
Жапонияда ақпараттық өндіріс сферасында 50-% ке жуық ... ... ... ... ... болжауынша ХХІ-ші ғасырдын басында бүл
тенденция өсе түседі. Егер ғылыми кызметгер, инженер, техниктерге ... ... ... ... мамандарға 70%-ке, профаммистерге 70%
-ке дейін еспек.
Дүниежүзілік қауымдастықта акпараттык рынок пайда болып, оньщ ... ... ... жатады. Ақпараттық бизнес кдркынын
үдетуде және кызмет көрсету көлемін үлғайтуда. Егер 80-ші жылдардың ... ... ... табысы әлденеше миллион ... ... ... ... он ... ... көлемінде
сатып отыр.
Бұл деген жалпы ... ... ... ... - К. ... ... қоғамдык катынастардың
түрі ретінде тезірек үлғайтып, барынша карқынды күш алуда.
Акпараттык. катынастың үдеуі ... ... мен ... ... пайдаланумен түсіндіріледі. Құндылыктарға: білім,
ақпараттар, ғылыми-техникалық, жаңалыктар, алгоритмдар, ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалык жүйелерге әсер
етеді.
Ғалымдардын ойынша, ақпарат — қоғамдык өндірістің жаңа ... ... оның ... және ... ... ... ... байланысты ғалымдардың есептеуінше, акдараттық еркениеттілік
дәуірінде ... ... ... жаңа ... ... ... ... байланысты.
Экономикалык теорня ғылымы әндіріс зандары, беліну мен ... ... ... ... отырып, акдаратпен жақындаса
түседі. Өндіріс зандары мен ақпараттык. ... ... ... ... ... ... бағыт-бағдары жана халык шаруашылығы
сферасын қалыптастырьш, ... ... ол ... ... ... елдері мен Кдзақстан үшін экономиканы ақпараттандыру — ... ... Бүл үшін ТМД ... ... коп қаржы кажет етеді.
Соған ... ... ... ... ... ... ... телекоммуникация жедел дамытып, технологиялық артта ... ... ... ... ... ... оң тәжиірбені іске асырмакшы. Дүниежүзілік
экономиканы ақпараттандыру ... әз ... ... ... ... ... ... түрғындар санынын ішінде акпараттык. сектормен
айналысатындардын болуы;
— шаруашылык. ... ... ... ... ... ... бар акцараттык технология типтері мен олардың өзара
аракатынасы;
— жалпы үлттык акпарат берілу көлеміндегі ... ... ... ... ... өнімдегі акпараттық өидірістің үлесі.
Мүғщай критерилер дүниежүзінде басқа елдерде де ... ... ... экономика ақпаратгындыру үлтгык ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ШЕШУДІҢ ПЛАНЕТАЛЫҚ МАСШТАБЫ,
ЖЕРДЕ ТЕПЕ-ТЕНДІКГІ САҚТАУ ЖОЛЫ
Энергия түтынудын кұрлымы мен деңгейін ... ... ... ... ... ... ... айтарлықтай өсуіне
әкеледі. Егер казір әлемдік энергия түтыну 20 ... тонн ... ... ал XXI ... ... ... ... 30-38 млрд. тонн
құрамақ.
Қайта өндірілетін ресурстар (су энергиясы, жел, күн ... ... ... әлемділік энергия түтынудын 1/, қамтамасыз ете
алады. XXI ғасырда энергияның көп бөлігі ядролық отын есебінен ... деп ... ірі су ... ... салу ... ... ... ал
ірі жылу электр станцияларын пайдалану қоршаған ортаның катты, суық ... ... ... мен ... ... ... бәрі планетаның
климатына айтарлықтай әсер етеді. Қазіргі энергетиканың даму ... ... ... да, соғщай-ақ ғаламдық масштабта айтарлықтай және
көп жакты әсер ... ... ... атом ... ... ... ... өткір түр (мысалы, Чернобыль АЭС-сының
қасіреті).
Бірак, бүл адамзаттың өндірістік қызметінін тек бір ... ... ... азайуда, сонымен бірге биосфераны ластағщырьш ... ... ... 115 млн. т. ... 1 млн. т. ... 100 млн. т. ... азот тотығымен. 500 млн. т. шамасында
кеміртегі тотығы бөлінуде.
Егерде әлемдік кауымдастыктың өнеркәсібі аз қаддыкты және ... кеше ... оида осы ... ... ... пайдалы
өнімдерге айнаддыру және биосфераға айтарлыктай сауыктыру мүмкін еді.
XX ғасырдың басында академик В.И. Вернадский жер ... ... мен ... өзгерістер таяу болашакта планеталык сипат алады деп
болжам айтты. Бұл болжам шындыкка ... XX ... 50-ші ... ... ... өндірістік кызметтің және баска да нышандардың
еселей өсудегі масштабы жағдайында әуе және су ... ... мен ... ластану жүруде. Бүл адамзат коғамының түгелдей өмір
сұруінің ... ... ... ... әкеледі. Оның емір сүру
ортасынын бүзылуы ... ... ... ... Арал ... ... геңізінін жоғалуы - адамзат тарихындағы масштабының
аукымдылығымен және ... ... ... ... болмаған, Еуразия
материгінін Орталык бөлігінде континенталды климатты жұмсартқан, алып су
корының құрып кету ... Бүл ... және ... ... ... ... ғаламдык әзгерістерге әкеледі.
Казір әсіресе белгілі ғалым-экономистің сөзі өте манызды: «Егер, мәдениет
ретсіз дамыса және ... ... ... онда ол ... ... ... ... күкіртің тотығы, азот тотығы, көмір кышкыл тотығы және
баска да ... ... ... ... ... жауындар»
пайда болып, олар енеркәсібі дамыған елдерде 31 млн. га ... ... ... кышкыл тотығынын 2 еселенуі келесі жүз жылдықта «парник
эффектісі» ... ірі ... ... әкелуге қабілетті. Жыл сайын 6
млн. га жер ... ... 11 млн га ... ... ... бөлінбейтін ауа кенестігінің барлығы үшін бір түтас
орман массиві. «жеңіл планеталар» ... ... ... да ... ... бір космос.
Қоршаған ортаның корғау саласында халықаралық ... мен ... ... ... көп ... ... ... өндірістік және
басқа да міндеттерді шешумен байланысты.
Олардың арасында ... ... ... ... Жеке
алғанда әлемдік экологиялык проблемаларды іиешуде үлес ретінде ... мен ... ... аталатын халықаралық келісімдер
негізінде жасалғанда және әрбір елдің орындау кажеттілігі пайда болады.
ТЕРМИНДЕР МЕН КАТЕГОРИЯЛАР
Ғаламдык. ... ... ... ... ... ... және ресурстар проблемасы, ақпараттык
өркениет проблемасы, ... ... ... ... ... ... кедейлік, жүмыссыздык,
аурушандык және аштық ... ... ... ... пен космос проблемасы.
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
-----------------------
[1] Маркс К.. Энгельс Ф Шығармалар, 32-т; 45-бет

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Рим клубы7 бет
Табиғи ортаның ғаламдық экологиялық мәселелері22 бет
Экологиялық проблемалардың жаһандануы21 бет
Жалпы экология175 бет
Күн жүйесі эволюциясы3 бет
Экологиялық проблемалар туралы27 бет
Қазақстанның экологиялық проблеммалары6 бет
"swot талдау"3 бет
Кристалдар туралы5 бет
Моңғол шапқыншылығының жағымды жақтары мен апатты зардаптары1 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь