БҰҰ қызметіндегі адам құқы мәселесінің қорғалуы туралы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І ТАРАУ. БІРІККЕН ҰЛТТАР ҰЙЫМЫ ШЕҢБЕРІНДЕГІ АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫНЫҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ.ҚҰҚЫҚТЫҚ БАЗАСЫ
1.1 Адам құқықтары мен негізгі бостандықтарының мәні мен тарихы ... ... ...10
1.2 Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының (1948ж.) мәні мен маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
1.3 БҰҰ шеңберіндегі жеке тұлғаның саяси, азаматтық, экономикалық, әлеуметтік құқықтарына қатысты негізгі құжаттарының ерекшеліктері ... ... .19

ІІ ТАРАУ. АДАМ ҚҰҚЫ МЕН НЕГІЗГІ БОСТАНДЫҚТАРЫН ҚОРҒАУДАҒЫ БҰҰ.ның ҚЫЗМЕТІ
2.1 Адам құқықтарының сақталуы мен жүзеге асырылуын қадағалайтын бақылаушы органдардың негізгі қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
2.2 Адам құқықтарының сақталмауына қарсы БҰҰ көлемінде атқарылып жатқан іс.шаралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31

ІІІ ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН МЕН БҰҰ.НЫҢ АДАМ ҚҰҚЫ САЛАСЫНДАҒЫ ЫНТЫМАҚТАСТЫҒЫ
3.1. Қазақстан Республикасының адам құқы жөніндегі халықаралық.құқықтық негізге қосылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...41
3.2 Қазақстан Республикасында адам құқының сақталуы және жүзеге асырылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 44
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 59

Сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...62

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...67
Тақырып өзектілігі. Адам құқықтары мен бостандықтары – тұлғаның құқықтық статусының негізін құрайтын жалпы адамзаттық ұлы қазына. Адамзат баласы ғасырлар бойы адам құқығы мәселесiне ерекше назар аударумен келедi. Талай-талай қақтығыстар, соғыстар, көтерiлiстер болғанда да әрбiр жаңа ұрпақ адам құқықтарын қорғай отырып, адам құқықтары мен бостандықтарының субъектiлердiң кең шеңберiне таралуына ұмтылыстар жасады.
Қазiргi қоғам дамуының негiзi адамның басты құқықтары мен бостандықтарының мәнiнiң өсуiмен сипатталады. Адам құқығы мәселесі әлем мемлекеттерінің демократизациялануына орай қоғамдық санада нық орнады. Бұл мәселе қазіргі кездегі ең қызықты әрі “сәнді” мәселе ретінде газет-журнал беттерінде, телевизор экрандарында, мемлекет қайраткерлері, саяси көшбасшылар, парламентарийлер, ғылыми конференция қатысушыларының сөйлеген сөздерінде өте жиі кездесетін болды. Адам құқығы мәселесі тек құқықтық емес, сонымен қатар саяси, этикалық сипат ала отырып, қазіргі кездегі халықаралық сахнадағы ең өзекті мәселелердің бірі болып отыр.
Қоғамның және жеке болмыстың әртүрлi аспектiлерiн қамтитын адамзат дамуының ең жоғары құндылығы – адам құқығы. Адам құқығын қорғау үшiн бiрiншi кезекте адамның негiзгi құқықтары мен бостандықтарын заң мазмұндарында көрсете отырып, оның қамтамасыз етiлуi мемлекет тұрғысынан ғана емес, жалпы адамзат, халықаралық қауымдастық тұрғысынан ескерiлуi, сол бағытта iс-әрекеттер жасалуы қажет.
Бұл қажеттілік әсіресе екінші дүниежүзілік соғыстан кейін айқын көрініс тапты. Адам құқықтарының жалпыға бірдей қорғалуы мен қамтамасыз етілуі - әлемдік қауымдастық тарапынан шешілуі тиіс ең маңызды мәселе болып қалыптасты. Бiрiккен Ұлттар Ұйымы өзiнiң қызмет етуiнiң бiрiншi күндерiнен бастап адам құқығына үлкен мән бердi. Ол адам құқықтары төңiрегiнде 70-тен аса халықаралық құжаттарды қабылдады. БҰҰ-ның Жарғысы, Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы, Адам құқықтары жөніндегі халықаралық пактілер мен аталған саладағы басқа да құжаттардың қабылдануы соғыс нәтижесінде қалыптасқан ауыр жағдайды біршама өзгертті. Халықаралық құжаттардың барлық түрлерi заңдық сипатына және жүзеге асырылуына байланысты өздерiнiң ерекшелiктерiне ие.
Аталған құжаттар мүше - мемлекеттерге адам құқығын қорғау саласында тек заңды міндеттер жүктеп қана қоймай, сонымен қатар мемлекеттердің аталған міндеттерді орындауын қадағалайтын халықаралық механизмдер жүйесін құруды көздеді. Бұл жүйе қазіргі кезде екі деңгейде дамуда: әмбебап және аймақтық. Өзінің әмбебаптылығына орай адам құқығы мәселесі бүкіл әлем тарапынан танылуда.
1. Устав ООН и Статут Международного Суда. Нью-Йорк;ООН, 1994.
2. Всеобщая декларация прав человека. ПРООН.Алматы,2002.
3. Международный пакт об экономических, социальных и культурных правах.
ПРООН.Алматы,2002.
4. Международный пакт о гражданских и политических правах. ПРООН.
Алматы,2002.
5. Қазақстан Республикасының Конституциясы.- Алматы: Қазақстан,1995.
6. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет болып қалыптасуы мен
дамуының стратегиясы.-Алматы:Дәуір,1992.
7. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның болашағы қоғамның идеялық бірлігінде.-
Алматы:Қазақстан-ХХІ ғасыр,1993.
8. Назарбаев Н.А. Пять лет независимости.-Алматы: Өнер,1996.
9. Токаев К.К. Организация Объедненных наций:полвека служения миру.-
Алматы:Атамұра,1995.
10. Қ.К.Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясының 50-сессиясында сөйлеген сөздері//Дипломатия жаршысы.-1996.-№1.
11. Қ.К.Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясының 51-сессиясында сөйлеген сөздері//Дипломатия жаршысы.-1997.-№1.
12. Абишев Т. О роли судебных и внесудебных институтов в имплементации международных конвенций по правам человека./ Под ред. Т.Д. Абишева-Астана,2005г.-166с.
13. Калюжный В. Роль офиса Омбудсмена Республики Казахстан в процессе международного сотрудничества и совершенствования законодательства. Сборник докладов./Под ред. Т.Д.Абишев.-Астана,2005.-с.48
14. Кофи А.Аннан. Партнерство во имя всемирного сообщества.Годовой отчет о работе Организации за 1998 год.-Нью-Йорк:ООН,1998.
15. Права человека. Сборник международных договоров и законодательных актов Республики Казахстан в области прав человека. Т.1.ч.1. Универсальные договоры.-Алматы,1996.-435с.
16. Права человека. Сборник международных договоров и законодательных актов Республики Казахстан в области прав человека. Т.1.ч.2. Универсальные договоры.-Алматы,1996.-555с.
17. Права человека. Сборник международных договоров и законодательных актов Республики Казахстан в области прав человека.Т.2.ч.1. Региональные договоры. -Алматы,1997.-343с.
18. Права человека. Сборник международных договоров и законодательных актов Республики Казахстан в области прав человека.Т.2.ч.2. Законодательство РК.-Алматы,1997.-423с.
19. Международная жизнь 2000-2009.
20. Дипломатия жаршысы 1996-2004.
21. Егемен Қазақстан 2000-2008.
22. Саясат 1999-2008.
23. Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.
24. Морозов Г.И. ООН(основные международные правовые аспекты структуры и деятельности). -М.,1962.
25. Мовчан А.П. Международная защита прав человека.-М.,1958.
26. Манов Б.Г. ООН и содействие осуществлению соглашений о правах человека.-М.,1986.
27. Кондратьев В.Н. Международные договоры в области прав человека.-М.,1994.-с.124.
28. Бобров Р.Л., Малинин С.А. Организация Объединенных Наций.-ЛГУ.,1959.
29. Карташкин В.А. Международная защита прав человека.-М.,1976.
30. Бурлацкий Ф.М. Деятельность ООН: итоги и преспективы.-М.,1993.
31. Обузов К.Л. Права человека в международном праве.-М., 1994.
32. Яковлев И.И. Международная защита прав и свобод человека.-М.,1976.
33. ООН итоги, тенденции, перспективы.-М.,1970.
34. А.Азаров. Права человека. –М.,2003.
35. Баглай М.В. Дорога к свободе. – М.: Международные отношения,1994.
36. Глушкова С.И. Права человека в Росии:история,теория,практика.Учебное
пособие.- Екатеринбург,2002.
37. Крэнстон М. Права человека. Документы о правах человека. Paris: Editions
de la Seine,1975.
38. Морозов Г.И. Международные организации.-М.,1988.
39. Ефимов Г.М. Устав ООН – инструмент мира.-М.,1986.
40. Козырев А.В. Мы и мир в зеркале ООН.-М.,1991.
41. Николайко И.В. Права человека и система ООН.-Киев: “Наук думка”,1991.
42. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.
43. Сарсембаев М.А. Адам құқықтары жөніндегі комиссия; Адам
құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы.-Қазақстан ұлттық
энциклопедиясы.Т.1.-Алматы,1998.96-97б.
44. Сарсембаев М.А. Защитить права человека// Огни Алатау.-1991.
45. Сарсембаев М.А. Права и бесправие (о правах человека в Казахстане и СНГ) //Мысль.-1992.-№4.
46. О роли внесудебных институтов в имплементации международных конвенций по правам человека./Под общ.ред.: Т.Д.Абишева, Г.М.Есиргеповой.-Астана,2005.
47. Журсимбаев С.К. Права человека в международно-правовых актах и Конституции Казахстана.
48. А.Калимукашева. Қазақстан Республикасындағы адам құқықтары бойынша уәкілдің мәртебесі//ҚазҰУ хабаршысы.-2005.-№2.80-83 б.
49. Бюжеева Б.З. Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясына жарты ғасыр//ҚазҰУ хабаршысы.-1999.№ 1.54-58б.
50. Сабитова А.А. Права женщин в международных документах и конституционных актах государств//Вестник КазНУ.-2007.-№3-4.с.110
51. Декларация тысячелетия Организации Объединенных Наций.
http://www.unfpa.uz/rus/docs/millennium/millenniumdeclaration.html
52. Адам және азамат құқықтарының декларациясы. http://liberte.newmail.ru/declaration.html
53. Адам және азамат құқықтарының декларациясы.2-бап. http://liberte.newmail.ru/declaration.html
54. Всеобщая декларация прав человека: ПРООН.Алматы,2002.-c.7
55. Международный пакт об экономических, социальных и культурных правах. ПРООН.Алматы,2002.-c.14
56. Основные сведения об ООН.-М.,1995.-с.186.
57. Лазутова М.Н. права человека:история и современность.-М.,1992.-с.57.
58. Образ и реальность. Вопросы и ответы об Организации Объединенных Наций.-М.: Информационный центр ООН в Москве, 1999.-с.82-83.
59. Права человека в истории человечества и в современном мире/ Под.ред. Е.А. Лукашевой.М.,1989.-с.64.
60. Основные сведения об ООН.-М.,1995.-с.198.
61. Основные сведения об ООН.-М.:Юридическая литература,1995.-с.196.
62. Бюжеева Б.З. Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясына жарты ғасыр//ҚазҰу хабаршысы.-1999.№ 1.54-58б.
63. Сто восемьдесят третье пленарное заседание.
http://www.un.org/Depts/dhl/landmark/amajorr.htm
64. Основные сведения об ООН.-М.:Юридическая литература,1995.-с.191
65. Всеобщая декларация прав человека. ПРООН.Алматы,2002.-c.8
66. Всеобщая декларация прав человека. ПРООН.Алматы,2002.-c.8-12
67. Всеобщая декларация прав человека. ПРООН.Алматы,2002.-c.7
68. Всеобщая декларация прав человека. ПРООН.Алматы,2002.-c.7
69. Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.-с.88
70. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.189.
71. Кондратьев В.Н. Международные договоры в области прав человека.-
М.,1994.-с.124.
72. Международный билль о правах человека.-А.,2002.-с26-28.
73. Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.-с.97.
74. Кандлер Е.С. Права человека:идеи, нормы,рельность.-М.,1997.-с.24.
75. А.Азаров. Права человека. –М.,2003.
76. Сонда, 132б.
77. Сонда, 168б.
78. Кандлер Е.С. Права человека:идеи, нормы,рельность.-М.,1997.-с.34.
79. Кандлер Е.С. Права человека:идеи, нормы,рельность.-М.,1997.-с.28.
80. Международные конвенции и декларации о правах женщин и детей.
Сборник универсльных и региональных международных документов.-
М.:ИЦ-Гарант,1997.
81. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.196.
82. Комитет по ликвидации расовой дискриминации.
http://www.ohchr.org/Documents/Publications/FactSheet12ru.pdf
83. Права человека:сборник межд.-правовых документов/Сост.Щербаков В.В.- Мн.:Белфранс,1999.-с.452.
84. Права человека:сборник межд.-правовых документов/Сост.Щербаков В.В.- Мн.:Белфранс,1999.-с.586.
85. Права человека:сборник межд.-правовых документов/Сост.Щербаков В.В.- Мн.:Белфранс,1999.-с.613.
86. Международный билль о правах человека.-А.,2002.-с.8.
87. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.201.
88. Международные конвенции и декларации о правах женщин и детей.
Сборник универсльных и региональных международных документов.-
М.:ИЦ-Гарант,1997.
89. Международные конвенции и декларации о правах женщин и детей.
Сборник универсльных и региональных международных документов.-
М.:ИЦ-Гарант,1997.
90. Международные конвенции и декларации о правах женщин и детей.
Сборник универсльных и региональных международных документов.-
М.:ИЦ-Гарант,1997.
91. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.203.
92. Мартинсон К. Основные органы ООН и их деятельность.-М.,2000.-с.11.
93. Сонда.с.14.
94. Мартинсон К. Основные органы ООН и их деятельность.-М.,2003.-с.18.
95. Мартинсон К. Основные органы ООН и их деятельность.-М.,2003.-с.32.
96. Мартинсон К. Основные органы ООН и их деятельность.-М.,2003.-с.44.
97. Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.-с.114.
98. А.Азаров. Права человека. –М.,2003.-с.100.
99. Яковлев И.И. Международная защита прав человека.-М.,1968.-с.83.
100. Сонда. с.116.
101. Основные сведения об ООН. -М.: Юридическая литература, 1995.-с.211.
102. Обузов К.Л. Права человека в международном праве.-М., 1994.-с. 133.
103. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.215.
104. Словарь прав человека./Отв. ред. А. Кузнецов.-М., 1993.-с.12.
105. Образ и реальность. Вопросы и ответы об Организации Объединенных
Наций.-М.: Информационный центр ООН в Москве, 1999.-с.142.
106. Основные сведения об ООН.-М.,1995.-с.201.
107. Международная конвенция о пресечении преступления апартеида и
наказания за него. www.pravoby.info/megdoc/part4/megd4843.htm
108. А.Азаров. Права человека. –М.,2003.-с.145.
109. Сонда. с. 147.
110. Послание Президента РК Н.Назарбаева народу Казахстана от 18.02.05г.
www.aic.gov.kz/documents/poslanye_2005.doc
111. Қазақстан Республикасының Конституциясы.-А: Қазақстан, 1995.-3б.
112. “ Казахстан ратифицировал факультативный протокол к международному
пакту о гражданских и политических правах, что позволит жителям
страны обращаться с жалобами на нарушение их прав в Комитет ООН по
правам человека”. http://pravo.pushkinlibrary.kz/text/byulletenKZ.html
113. О роли внесудебных институтов в имплементации международных
конвенций по правам человека./Под общ.ред.: Т.Д.Абишева,
Г.М.Есиргеповой-Астана,2005г.-
114. 1949 жылғы Женева конвенциясы - ҚР Жоғарғы Кеңесінің Қаулысы
31.03.1993 http://polina-m.by.ru/geraldica_history_flagi_kz.htm
115. 1984 жылы 10-желтоқсанда қабылданған Азаптауға, қадір-қасиетті
қорлайтын адамшылыққа жатпайтын қатігездік жолмен жәбірлеуге қарсы
халықаралық конвенция.
http://www.pavlodar.com/zakon/?kod=003000000000
116. Конвенция против пыток.
http://www.un.org/russian/documen/convents/torture.htm
117. Қазақстан Республикасының Конституциясы.- Алматы: Қазақстан,1995. -
12-13б.
118. http://un.by/documents/humrights/viennaprog/
119. http://www.pavlodar.com/zakon/?dok=02168&ogl=all
120. http://hrc.nabrk.kz/gsdl/cgi-bin/library?e=d-000-00---0HRCru-
akalru,HRCru-01-1-0--0prompt-10---4------0-1l--1-ru-50---20-about---
00021-001-1-0windowsZz-1251-
00&a=d&c=HRCru&cl=CL4.1&d=HASH014843461a08bb982da12b45
121. http://www.catbest.ru/?p=72&page=1
122. М.С. Башимов Аппараты омбудсменов мира Вестник КазНУ.-2002.- №2
123. http://www.unesco.kz/cgi-bin/library?e=d-000-00---0HRCru-
akalru,HRCru-01-1-0--0prompt-10---4------0-1l--1-ru-50---20-about---
00021-001-1-0windowsZz-1251-
00&cl=CL4.1&d=HASH014843461a08bb982da12b45&x=1
124. Институт Омбудсмена В Республике Казахстан/ Башимов М.С.// Журнал
российского права. -2003. - № 12. - С. 128 – 140
125. О роли внесудебных институтов в имплементации международных
конвенций по правам человека./Под общ.ред.: Т.Д.Абишева,
Г.М.Есиргеповой-Астана,2005г.- 48стр.
126. http://www.ombudsman.kz/news/detail.php?ID=1562
127. http://www.un.org/russian/events/humanrights/2007/udhr.shtml
128. http://www.gazeta.kz/art.asp?aid=88754
129. http://www.nomad.su/?a=3-200809100240











Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

Құжаттар:
1. Устав ООН и Статут Международного Суда. Нью-Йорк;ООН, 1994.
2. Всеобщая декларация прав человека. ПРООН.Алматы,2002.
3. Международный пакт об экономических, социальных и культурных правах.- ПРООН.Алматы,2002.
4. Международный пакт о гражданских и политических правах.-ПРООН. Алматы,2002.
5. Қазақстан Республикасының Конституциясы.- Алматы: Қазақстан,1995.
6. Права человека. Сборник международных договоров и законодательных актов Республики Казахстан в области прав человека. Т.1.ч.1. Универсальные договоры.-Алматы,1996.-435с.
7. Права человека. Сборник международных договоров и законодательных актов Республики Казахстан в области прав человека. Т.1.ч.2. Универсальные договоры.-Алматы,1996.-555с.
8. Права человека. Сборник международных договоров и законодательных
актов Республики Казахстан в области прав человека.Т.2.ч.1.
Региональные договоры. -Алматы,1997.-343с.
9. Права человека. Сборник международных договоров и законодательных
актов Республики Казахстан в области прав человека.Т.2.ч.2.
Законодательство РК.-Алматы,1997.-423с.
10. Декларация тысячелетия Организации Объединенных Наций.
http://www.unfpa.uz/rus/docs/millennium/millenniumdeclaration.html
11. Адам және азамат құқықтарының декларациясы.
http://liberte.newmail.ru/declaration.html
12. Права человека:сборник межд.-правовых документов/Сост.Щербаков
В.В.- Мн.:Белфранс,1999.
13. Международные конвенции и декларации о правах женщин и детей.
Сборник универсальных и региональных международных документов.-
М.:ИЦ-Гарант,1997.

Мемлекет қайраткерлерінің еңбетері мен сөйлеген сөздері:

1. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет болып қалыптасуы мен дамуының стратегиясы.-Алматы:Дәуір,1992.
2. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның болашағы қоғамның идеялық бірлігінде.-Алматы:Қазақстан-ХХІ ғасыр,1993.
3. Назарбаев Н.А. Пять лет независимости.-Алматы: Өнер,1996.
4. Токаев К.К. Организация Объедненных наций:полвека служения миру.-Алматы:Атамұра,1995.
5. Қ.К.Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясының 50-сессиясында сөйлеген сөздері//Дипломатия жаршысы.-1996.-№1.
6. Қ.К.Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясының 51-сессиясында сөйлеген сөздері//Дипломатия жаршысы.-1997.-№1.
7. Абишев Т. О роли судебных и внесудебных институтов в имплементации международных конвенций по правам человека./ Под ред. Т.Д. Абишева-Астана,2005г.-166с.
8. Калюжный В. Роль офиса Омбудсмена Республики Казахстан в процессе международного сотрудничества и совершенствования законодательства. Сборник докладов./Под ред. Т.Д.Абишев.-Астана,2005.-с.48
9. Кофи А.Аннан. Партнерство во имя всемирного сообщества.Годовой отчет о работе Организации за 1998 год.-Нью-Йорк:ООН,1998.

Әдебиеттер:

1. Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.
2. Морозов Г.И. ООН(основные международные правовые аспекты структуры и деятельности). -М.,1962.
3. Мовчан А.П. Международная защита прав человека.-М.,1958.
4. Манов Б.Г. ООН и содействие осуществлению соглашений о правах человека.-М.,1986.
5. Кондратьев В.Н. Международные договоры в области прав человека.-М.,1994.-с.124.
6. Бобров Р.Л., Малинин С.А. Организация Объединенных Наций.-ЛГУ,1959.
7. Карташкин В.А. Международная защита прав человека.-М.,1976.
8. Бурлацкий Ф.М. Деятельность ООН: итоги и преспективы.-М.,1993.
9. Обузов К.Л. Права человека в международном праве.-М., 1994.
10. Яковлев И.И. Международная защита прав человека.-М.,1976.
11. ООН итоги, тенденции, перспективы.-М.,1970.
12. А.Азаров. Права человека. –М.,2003.
13. Баглай М.В. Дорога к свободе. – М.: Международные отношения,1994.
14. Глушкова С.И. Права человека в Росии:история,теория,практика.Учебное пособие.- Екатеринбург,2002.
15. Крэнстон М. Права человека. Документы о правах человека. Paris: Editions de la Seine,1975.
16. Морозов Г.И. Международные организации.-М.,1988.
17. Ефимов Г.М. Устав ООН – инструмент мира.-М.,1986.
18. Козырев А.В. Мы и мир в зеркале ООН.-М.,1991.
19. Николайко И.В. Права человека и система ООН.-Киев: “Наук думка”,1991.
20. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.
21. Сарсембаев М.А. Адам құқықтары жөніндегі комиссия; Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы.-Қазақстан ұлттық энциклопедиясы.Т.1.-Алматы,1998.96-97б.
22. О роли внесудебных институтов в имплементации международных конвенций по правам человека./Под общ.ред.: Т.Д.Абишева, Г.М.Есиргеповой.-Астана,2005.
23. Журсимбаев С.К. Права человека в международно-правовых актах и Конституции Казахстана.-А.,1998.

Мерзімді басылымдар:

1. Международная жизнь 2000-2009.
2. Дипломатия жаршысы 1996-2004.
3. Егемен Қазақстан 2000-2008.
4. Саясат 1999-2008.
5. ҚазҰУ хабаршысы 1996-2006.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ... ... ... және әлемдік экономика кафедрасы
Бітіру жұмысы
БҰҰ ҚЫЗМЕТІНДЕГІ АДАМ ҚҰҚЫ ... ... 4 курс ... ... ... ... т.ғ.к.,доцент
Бюжеева Б.З.
Норма бақылаушы ... т ... ... ... ... жіберілді__________________т.ғ.д.,доцент Черных И.А.
Алматы,2009
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ……...........…………………..…………………………………..…….3
І ТАРАУ. БІРІККЕН ҰЛТТАР ҰЙЫМЫ ШЕҢБЕРІНДЕГІ АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫНЫҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ-
ҚҰҚЫҚТЫҚ БАЗАСЫ
1.1 Адам ... мен ... ... мәні ... Адам ... ... ... декларациясының (1948ж.) мәні мен
маңыздылығы.................................................................
....................................13
1.3 БҰҰ ... жеке ... ... ... ... құқықтарына ... ... ... ... АДАМ ҚҰҚЫ МЕН ... ... ҚОРҒАУДАҒЫ БҰҰ-ның ҚЫЗМЕТІ
2.1 Адам құқықтарының сақталуы мен жүзеге асырылуын қадағалайтын бақылаушы
органдардың ... Адам ... ... ... БҰҰ ... ... жатқан іс-
шаралар.....................................................................
.........................31
ІІІ ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН МЕН БҰҰ-НЫҢ АДАМ ҚҰҚЫ САЛАСЫНДАҒЫ ЫНТЫМАҚТАСТЫҒЫ
3.1. Қазақстан ... адам құқы ... ... ... ... адам ... сақталуы және жүзеге
асырылуы....................................................................
........................................44
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.................................59
Сілтемелер..................................................................
.........................................62
Пайдаланылған ... ... Адам ... мен ...... ... негізін құрайтын жалпы адамзаттық ұлы қазына. Адамзат
баласы ғасырлар бойы адам ... ... ... назар аударумен келедi.
Талай-талай қақтығыстар, соғыстар, көтерiлiстер болғанда да әрбiр ... адам ... ... ... адам құқықтары мен бостандықтарының
субъектiлердiң кең шеңберiне таралуына ... ... ... ... негiзi адамның басты құқықтары мен
бостандықтарының мәнiнiң ... ... Адам ... ... әлем
мемлекеттерінің демократизациялануына орай қоғамдық санада нық орнады. Бұл
мәселе қазіргі кездегі ең қызықты әрі “сәнді” мәселе ... ... ... ... ... ... саяси
көшбасшылар, парламентарийлер, ғылыми конференция ... ... өте жиі ... ... Адам ... мәселесі тек құқықтық
емес, сонымен қатар саяси, этикалық сипат ала отырып, қазіргі ... ... ең ... ... бірі ... ... және жеке ... әртүрлi аспектiлерiн қамтитын адамзат
дамуының ең жоғары құндылығы – адам құқығы. Адам ... ... ... ... ... ... құқықтары мен бостандықтарын заң
мазмұндарында көрсете отырып, оның қамтамасыз етiлуi ... ... ... жалпы адамзат, халықаралық қауымдастық тұрғысынан ескерiлуi, сол
бағытта iс-әрекеттер жасалуы ... ... ... екінші дүниежүзілік соғыстан кейін айқын
көрініс тапты. Адам құқықтарының жалпыға ... ... мен ... - ... ... ... шешілуі тиіс ең маңызды мәселе болып
қалыптасты. ... ... ... ... ... етуiнiң бiрiншi күндерiнен
бастап адам құқығына үлкен мән бердi. Ол адам ... ... ... халықаралық құжаттарды қабылдады. БҰҰ-ның Жарғысы, Адам құқықтарының
жалпыға бірдей декларациясы, Адам ... ... ... ... ... саладағы басқа да құжаттардың қабылдануы ... ... ауыр ... ... ... Халықаралық құжаттардың барлық
түрлерi заңдық сипатына және ... ... ... ... ... ... мүше - ... адам құқығын қорғау саласында
тек заңды ... ... қана ... ... қатар мемлекеттердің
аталған міндеттерді орындауын қадағалайтын халықаралық механизмдер жүйесін
құруды көздеді. Бұл жүйе қазіргі кезде екі ... ... ... ... ... ... орай адам құқығы ... ... ... танылуда.
Халықаралық органдардың көпжылдық тәжірибесі көрсеткендей, олар
адам құқығын қорғаудың қосымша кепілдемесі мен ... ... ... ... ... Адам ... ... бірдей декларациясы,
Азаматтық және саяси құқықтар жөніндегі ... ... ... және ... ... ... халықаралық пакт пен оған қосымша
екі Факультативті ... ұзақ ... ... ... ... ... Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының өзі
әр сөзіне дейін қайта қарастырылып, қатысушы мемлекеттердің ... ... да өз ... ... ... ... ... жүзеге асыруда БҰҰ-на мүшелік етіп,
аталған ... ... ... ... ... ... аталған халықаралық құжаттарға сәйкестендіріліп жасалды. ... мен ... ... ... ... аударылып, арнайы
жұмыс органдары құрылды. Осының өзі Қазақстан халқы үшін аса ... ... ... ... ... аса ... ... ететін ең
үлкен ұйым - Біріккен Ұлттар Ұйымы шеңберінде адам ... ... ... осы ... ... ... ... тудыратын
өте өзекті мәселе деп ойлаймын.
Зерттеу нысаны – БҰҰ шеңберіндегі адам құқы ... ... ... ... Адам ... ... БҰҰ ... қорғалуын
зерттеуде халықаралық құжаттардың маңыздылығы мен ... ... ... ... ... ... ... қатар Қазақстан
Республикасы аумағында осы салада ... ... ... ... ... ... ... мақсаты – БҰҰ ... ... ... құжаттарға негізделе ... адам ... ... ... сараптау, Қазақстан Республикасындағы осы
негізде атқаралып жатқан жұмыстарды қарастыру. Осы мақсатқа жету ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымының адам құқығын ... ... ... ... маңыздылығын қарастыру;
2. Біріккен Ұлттар Ұйымы органдарының аталған саладағы қызметіне ... ... ... адам ... сақталмау салаларын
анықтау мен олардың алдын алу жолдарын іздестіру;
4. ... ... ... ... кейінгі кезеңдегі
халықаралық құжаттарға қосылуы мен аталған саладағы атқарылып ... ... ... ... ... ... Бітіру жұмысының алдына қойылған
мақсат пен міндеттерін жүзеге асыруда ... ... ... бөліп қарастыруға болады. Бірінші топ –құжаттар. Оған БҰҰ-ң Жарғысын
жатқызуға болады. Халықаралық ... ... ... айқындаған
және Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының негізіне ... ... ... ... ... ... [1]. 1948 жылы қабылданған Адам
құқықтарының жалпыға бірдей ... БҰҰ ... ... ... ... сараптама беруге зор үлесін қосты [2]. ... ... ... мәселелердің халықаралық деңгейде қорғалу мәселесін
көтерген құжаттардың бірі болып табылады. 1966 жылы ... ... ... ... ... ... пакт пен ... әлеуметтік
және мәдени құқықтар жөніндегі халықаралық пакт – осы екі құжат ... ең ... адам ... ... ... ... ретінде маңызды роль атқарды . Олар Адам ... ... ... ... ... ... құжатқа жинақталған [3-4]. Қазақстан
Республикасы 1991 жылы тәуелсіздігін жариялағаннан ... ... ...... Республикасының Конституциясы(1995ж.) [5]. Конституцияның
1/3 бөлігі адам құқықтары мәселесіне арналғанын атап ... ... ... ... ... ... еңбектерін жатқызуға
болады. Қазақстан Республикасы тәуелсіздігін алғаннан кейін халықаралық
қатынастардың толлықанды ... ... ... ұйымдарға мүшелік етіп,
халықаралық құжаттарға қосылуды баян ететін Президентіміздің еңбектері де
пайдаланылды[6-8]. Сонымен ... ... ... ... ... әлемге танылуына, басқа елдермен ынтымақтастығын нығайтуға,
елдің демократияға өту жолындағы атқарылып ... ... ... ... атақты саясаткер және дипломат ... ... ... ... ... ... Марат Тажинның сұхбаттары қолданылды [9-11].
Министр Адам құқықтарының жалпыға бірдей ... 60 ... БҰҰ ... ... ... ... Республикасының құқық
қорғау механизмдерін дамыту мен жетілдіру бағдарламасы жөнінде сөз қозғап,
әлемдегі бүгінгі күнгі қауіп-қатерлер мен олардың ... алу ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Адам ... ... ... ... аталған Комиссияның құқықтық және
демократиялы мемлекет құру механизмі ретіндегі ролін анықтау ... ... Адам ... орталығының басшысы В.Калюжный
мырзаның Қазақстан Республикасындағы Омбудсмен институтының халықаралық
ынтымақтастық үрдісі мен ... ... ролі ... ... жұмысты жазу барысында құнды дерек болды[13].
Адам құқықтары мен ... ... аса ... ... ... хатшысы Кофи Аннанның адам құқықтары мен ... ... ... ... де жұмыста қолданылған болатын[14]. Ол өз
сөздерінде осы күнгі халықаралық ... толы ... ... ... ... ету мен халықтар арасындағы өзара түсінісушілікке
жету жолында үнемі алдыңғы қатарда жүріп ... ... ... жазу барысында адам құқықтары мен бостандықтары жөніндегі құжаттар
жинағы Қазақстандағы адам құқығының қорғалу деңгейін сараптауда аса ... ... ... ... жазу ... ... ... тағы бір тобы - бұл
мерзімдік басылымдар болды. ... 1994 ... ... ... басылымдағы газет-журналдар пайдаланылды[19-22].
Тақырыптың ғылыми зерттелу деңгейі. БҰҰ-ның адам ... ... ... осы ... ... құжаттар мен олардың қабылдану
тарихы, қабылдану ... ... ... мен қайшылықтары
мәселесімен нақты айналысқан адам саны өте аз ... адам ... ... ... қорғалуы, осы саладағы БҰҰ-ның арнайы органдары
жөнінде жазылған еңбектер, ... ... Кез ... адамның
қызығушылығын тудыратын осы күрделі мәселемен айналысқан ... де ... ... Адам ... ... ... ... халықаралық ұйымдардың қызметіне сараптама берген
Островский Я.А.[23], ... А.П. ... ... ... ... ... Островский Я.А. БҰҰ-ның халықаралық қауымдастықтағы
ролі мен оның шеңберіндегі адам ... мен ... ... көп көңіл бөлген болатын.
Г.И.Морозов БҰҰ-ның құрылымы мен қызметіндегі халықаралық ... ... ... ... кең ... ... ... Аталған
еңбек БҰҰ-ның құқықтық ... ұйым ... ... ... алғашқы жұмыстардың бірі болып табылады. А.П.Мовчан өз
еңбегінде адам құқықтарының халықаралық қорғалу аспектілерін қарастырады.
Біріккен Ұлттар Ұйымы ... ... ... авторлар қатарына
Б.Г.Манов [26], В.Н.Кондратьев [27], Р.Л. Бобров , С.А.Малининді[28] ... ... ... ... БҰҰ-ның тарихына тоқтала отырып, ұйым
туралы жалпы мәліметтер береді. В.Н.Кондратьев ХХ ... ... ... ... соның ішінде БҰҰ шеңберіндегі құжаттарға көңіл бөледі.
БҰҰ-ның құрылуы мен ... ... ... мен құжаттар
қабылдау барысындағы туындаған мәселелерге назар аударған зерттеушілер
қатарына В.А.Карташкин [29], ... [30], ... ... [32] ... жатқызуға болады. Аталған ... Ф.М. ... ... құрылғаннан кейінгі атқарған қызметіне,
соның ... адам ... мен ... ... ерекше көңіл
бөледі. В.А.Карташкин, К.Л.Обузов және И.И. Яковлев адам ... ... ... ... ... ... ... жөнінде шыққан “ООН: ... ... атты ... [33] ... құжаттар, ұйымның жұмыс жасау
салалары, халықаралық ынтымақтастықты нығайтудағы аса ... ... ... даму ... ... құқықтары мен бостандықтарының ... ... ... ... жөніндегі кеңестік және шетел авторларының еңбектері
бітіру жұмысын жазуда аса маңызды болды. Олардың ... А.Я. ... ... [35], ... [36] , ... жатқызуға
болады. А.Я.Азаров адам құқықтарының қазіргі әлемдегі жалпылама мәні мен
қолданылуы, халықаралық ... ... ... зерттейді. Адам
құқықтарының саяси,азаматтық, құқықтық аспектілеріне көңіл ... ... мен ... ... мен ... ... ... мен жолдарын қарастырады. Құқықтар мен бостандықтардың
халықаралық ... ... ... ... ... мәселелеріне
көңіл бөледі. С.И.Глушкова Ресей қоғамындағы адам құқықтарының тарихы,
бүгіні мен ертеңін сараптайды. М.Крэнстон адам ... мен осы ... ... құжаттармен жұмыс жасаған. Еңбекте халықаралық ұйымдар
шеңберінде қабылданған адам ... ... ... ... ... ... ... еңбегі халықаралық
ұйымдарды зерттеуде ... мен ... ... ... мәселесінің
маңыздылығын көрсете отырып, ұйымдардың келешектегі жағдайына көңіл
аударды[38].
БҰҰ ... ... ... , ұйым шеңберіндегі халықаралық
қатынас дәрежесін анықтау мен оған бара беруге ... ... ... ... ... декларациясының негізі ретінде БҰҰ-ның Жарғысын
зерттеген авторлар қатарына Г.М.Ефимов [39], ... ... [41] ... болады.
“Основные сведения об Организации Объединенных Наций” атты ұжымдық
еңбекте БҰҰ-ның ... ... ... шешу үшін күрес пен ... ... ... ... ... мен ... ... Республикасындағы адам құқықтары мен бостандықтарының
қорғалуы мен қамтамасыз етілу механизмдерін ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің
жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссия мүшесі М.А. ... ... ... адам ... мен бостандықтарына қатысты жүйенің
қалыптасуын зерттеу барысында ЕҚЫҰ-ның Алматыдағы орталығы шығарған “О ... и ... ... в ... ... ... ... человека” атты жинағы аса маңызды болды [46]. ... ... ... 3 ... Астана қаласында өткізілген “Адам ... ... ... ... және соттан тыс институттардың
ролі” атты ... ... ... ... ... мен бостандықтарын қамтамасыз ету мәселесін ғылыми
тұрғыдан айқындаған С.К.Жүрсімбаевтың еңбегі өте маңызды болды[47].
Сонымен ... ... Б.З. ... адам ... ... ... тарихи
аспектілерін ашуға бағытталған мақалалары септігін ... ... ... ... ... жан-жақты саралауда кең көлемде
септігін тигізген болатын, алайда мәселе әлі де ... ... ... ... негізі.
- БҰҰ шеңберіндегі көпжақты қарым-қатынастардағы адам құқықтары мен
бостандықтарының қорғалуы мен ... ... ... сипатын,
салдарын мен болашақ перспективаларын анықтаудағы сараптау,талдау әдісі.
- Адам құқықтары мен бостандықтарының халықаралық ... орны ... екі ... және ... ... ... ... үлесін
анықтайтын сараптамалық әдіс;
- Адам құқығы жөніндегі құжаттардың ... мен ... ... ... және қадағалау әдісі;
Жұмыстың ғылыми жаңашылдығы жұмыстың барлық ... үшін аса ... ... адам құқы ... ... ... Автор БҰҰ
шеңберінде аталған салада қабылданған маңызды құжаттар мен қорғауды қажет
ететін адам ... ... ... ... ... Ғылыми
айналысқа ресми құжаттар, шетел зерттеушілерінің еңбектері, статистикалық
мәліметтер, оның ... ... ... ... ... ғылыми
деректер енгізілді. Жұмыста ... ... мен ... ... ... ... ... қолданылуы мүмкін. Қазақ
тіліндегі материалдардың жетіспеуіне ... ... орыс және ... ... ... материалдардың оқу процесінде қолданылуына да
болады.
Жұмыстың қолданыстық маңыздылығы - көптеген дерек көздеріне ... ... БҰҰ ... адам құқы ... қорғалуына
дипломатиялық және құқықтық негіздерге сүйене отырып, жан-жақты сараптама
берілді. ... ... ... қауымдастықта алатын орнына ерекше
көңіл аударылып, Қазақстан Республикасы үшін осы ... ... ... ... орай ... ... үшін жақында
ратификацияланған Халықаралық пактілердің толық орындалуына барлық жағдай
жасауға, ішкі қағидаларды халықаралық стандарттарға сай ... ... ... ... ... ... ... қатарына қосылып, әлемнің
алдыңғы қатарлы мемлекеттерімен тең дәреже иеленуіне жағдай жасалуы мүмкін.
Жұмыс барысында пайдаланылған ... мен ... ... оқу ... адам ... ... мен қамтамасыз ету
мәселелері бойынша арнайы курс барысында қолданылуы ... ... ... БҰҰ ... ... адам ... ... мәселесіндегі
халықаралық құжаттардың, соның ішінде әсіресе ... ... ... ... ... декларациясының, қабылдану қажеттігі туды.
Одан басқа адамдардың ... ... ... ... және
мәдени құқықтарын қамтамасыз етуге бағытталған халықаралық құжаттар да
жарық көрді. Аталған ... ... ... ... елдерін біріктіре
отырып, адам құқы қорғалуының ортақ механизмін қалыптастырды.
2. БҰҰ органдары ... ... ... ... атқарып жатыр. Адам
құқықтарының барлық салаларын ... ... ... оң шешуін
табуына тигізген әсері мол. Қоғамның ерекше қорғауға алынатын санатына
көп көңіл ... Адам ... ... мен ... ... аса ... ... қоғам
санаттары – әйелдер, балалар, қарт адамдар мен ... ... ... ... ... қорғалуына БҰҰ тарапынан ерекше назар ... ... ... осы ... ... ... жолдары
іздестірілуде.
4. Қазақстан Республикасы өз тәуелсіздігін жариялағаннан кейін 1992 жылы
БҰҰ-на мүшелік ете ... ұйым ... ... адам ... құжаттарға қосылу үрдісін бастады. Қазіргі таңда адам құқы
саласында қабылданған аса маңызды құжаттарды ... ... ... сай ҚР Президентінің жанындағы Адам құқықтары
жөніндегі Комиссия, Адам құқықтары жөніндегі ... ... ... ... жұмыс жасауда.
Жұмыстың құрылымы: кіріспе, үш тараудан, ... ... ... әдебиеттер тізімінен тұрады.
І-ТАРАУ. БІРІККЕН ҰЛТТАР ҰЙЫМЫ ШЕҢБЕРІНДЕГІ АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫНЫҢ ... ... Адам ... мен ... ... мәні мен ... ... барлық құндылықтардың арасынан шын мәнінде әмбебап,
жалпыға бірдей құндылық деп ... – бұл адам ... ... Екі ... мың жыл ... ... танып, қалыптастырған
адам құқықтары қазіргі заманға сай қалып пен түсінікке ие ... ... ... ... ретінде адам құқықтары мен бостандықтары
халықаралық қатынастар үшін маңыздылығын ХХІ ғасырда да жоғалтпайды. Ондай
тұжырымдамаларды 2000 жылы ... ... ... Мыңжылдық саммитіне
қатысушы мемлекет және үкімет басшылары ... ... [51]. ... ... қағидасы халықаралық қатынастардың басты қағидаларынаң
бірі болып табылады.
Жалпы алғанда, адам ... бір ғана ... беру ... ... адам ... кең көлемді мәселе болып табылады. ... мен ... кең ... 1789 жылы ... ... азамат құқықтарының декларациясында ... ... ... “Әр ... басты мақсаты – адам мен азаматтарды табиғи
құқықтармен қамтамасыз ету” деп ... Яғни әр ... ... адам және ... оның ... ... ... бар күш-
жігерін салуы керек. Декларация сонау ХVІІІ ... ... ... ... ... жоғалтқан жоқ. Оның себебі
Декларацияда жарияланған құқықтар мен ... ... ... ... пайдаланылуында. Қарастырылған құқықтар мен ... ... ... ... ... ... мен ... адамдардың өз қабілеттерін дамытуға құқылы екендігі; әркімнің заң
алдында тең қорғалуы; адамдардың ар-ождан мен ... ... ... мен ... мәні мен ... тек ... ... кейін ғана зерттеліп, барша халықтың қызығушылығын
тудырды. 1945 жылы БҰҰ-ның құрылуы адам ... мен ... ... ... ... аса үлкен маңызға ие болды. Аталған ұйымның тарапынан
қабылданған Адам ... ... ... декларациясы дүние жүзі халқын
адамның азаматтық, саяси, экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтарының
үлгісімен ... ... ... айтылғандай, Декларация –
“бүкіл халықтар мен мемлекеттердің ұмтылысы” болуы тиіс[54]. Осы Декларация
негізінде кейіннен бірқатар ... ... ... ... ... мен бостандықтары табиғаты жағынан өте әмбебап ... ... Адам ... ... ... ... ... барлық адамдар еш ... ... ... ... ие. Халықаралық қағидалар мен демократиялық ... ... адам мен ... ұлт, дін, ... тіл, шығу тегі,
наным-сенімдеріне алаланбай тең құқықтар мен бостандықтарды ... ... ... Ер ... мен ... бірдей бостандықтар мен
оларды жүзеге асыру құқықтарына ие.
Екіншіден, барлық ... мен ... ... тұрғысынан
әмбебап болып табылады. Өмір сүру, ой ... заң ... ... ... ... ... азаматтық алу еркіндігі сияқты
жалпыға бірдей адам құқықтары бұл ұлттық, ... ... ... ... ... ... саяси тәртіп пен мемлекеттің
халықаралық статусына ... ... ... тән ... ... адам құқықтары мен бостандықтарының жалпыға бірдей ... ... ... де ... ... Адам ... аралда, егеменді тәуелсіз мемлекетте, біреудің қарамағындағы
егемендігі шектелген мемлекетте, қай ... ... ... ... мен ... ие ... адам құқықтары мәселесі барлық мемлекеттердің
қызығушылығын ... ... ... ... Адам ... мен
бостандықтарының жалпыға бірдей болуы мен әмбебаптылығының мойындалуы оның
тек мемлекеттің ішкі ... ... ... ... ... Ол ЕҚЫК-
нің адамзат өлшемі бойынша Конференциясының Мәскеулік жиналысындағы саяси
құжатында(1991ж.) көрініс ... ... ... ... ... бостандықтары, демократия мен заң жоғарылығына тиісті ... ... ие, ... аталған құқықтар мен ... ... ... ... құрайды. ЕҚЫК-нің адамзат өлшемі
саласында қабылданған міндеткерліктері барлық ... ... ... және ... мемлекеттің ішкі істеріне жатпайтыны жарияланды.
БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы мен Европа Кеңесінің ... ... ... ... адам ... ... ... көзқарасты бірнеше рет
мойындаған болатын.
Адам құқықтары мен бостандықтарының бөлінбестігі мен өзара байланысы туралы
сөз ... ... адам ... ... ... ... мен ... белгілі бір тізбек бойынша ... ... ... ... ... болады. Оның негізіне Адам
құқықтары жөніндегі халықаралық билль ... ... адам ... ... ... ... әр түрлі дәрежедегі
міндеткерліктер жүктейді. Мысалы, Экономикалық, ... және ... ... ... пакт ... тек ... ретінде ғана
мазмұндайды: “Осы Пактке қатысушы әрбір мемлекет жеке өзі, ... ... ... пен ... ... ... ... және
техникалық салаларындағы бар мүмкіндіктерді пайдалана отырып, тиісті
тәсілдермен, оның ішінде заң ... ... ... осы ... ... ... дәйекті түрде жүзеге асырылуын ... ... Ал ... және ... ... ... халықаралық пакт
“Осы Пактке қатысушы әрбір мемлекет осы ... баян ... ... ... ... және ... ... аумақта тұратын барлық
жұртты ...осы құқықтармен ... ... ... жариялайды[55].
Сонымен қатар, соңғы жылдары адам құқықтары мен бостандықтары ортақ
кешен, құқықтар жүйесін құрайтыны жайлы жалпы ... ... ... ... адам ... ... конференцияда қабылданған Вена
Декларациясы мен Іс-шаралар ... ... ... ... ... ... тәуелді және өзара байланысты” екенін ... де ... ... адам ... ... ... ... тең негізде, бірдей назар аудара отырып қарауы тиіс. Ұлттық, аймақтық
ерекшеліктер мен ... ... және діни ... ... алу ... мемлекеттер саяси, экономикалық және мәдени жүйелерінен
тәуелсіз адам құқықтары мен басты ... ... мен ... ... жарияланды[56].
Адам құқықтарының шығу кезеңіне байланысты бөлінісіне келетін
болсақ, “адам құқықтарының ... ... ... ... болады.
Адам құқықтарының бірінші буыны – ойлау еркіндігі, ар-ождан мен діни
бостандық, заң алдындағы теңдік құқығы, өмір сүру ... жеке ... мен ... сот тарапынан әділдік күту ... ... ... Бұл ... адам ... үшін ... ұзақ тартыс
нәтижесінде қалыптасып, демократиялық мемлекеттердің ... Олар ... ... адам құқықтарының ішіндегі “ең ескісі”
болып табылады. Осы құқықтардың ішінде саяси құқықтар маңызды рол ... ... ... ... ... ... болады. Саяси құқықтарға сайлау
құқығы, халық атынан өтініш жазу құқығы, сөз және баспасөз ... ашу ... ... ... құқықтар ХVІІІ ғасырдағы еуропалық
және американ философиясы мен ... ... ... ... олар ... құжаттары – Адам ... ... ... мен ... және ... ... жөніндегі
халықаралық пакт(1966ж.) және аймақтық келісімдерде – Адам ... ... ... жөніндегі еуропалық конвенцияда(1950ж.) көрініс
тапты.
Адам құқықтарының ... ...... ету мен ... таңдау
еріктілігі жөніндегі құқықтар, әлеуметтік қамтамасыз етілу, демалу құқығы,
балалар мен аналардың қорғалуы, білім алу ... ... ... ... ... ... үшін ... күрес барысында
қалыптасты. Бұл құқықтардың іске асуы мемлекеттің ... ... ... жарияланған әлеуметтік, экономикалық және мәдени құқықтардың ... ... ... кепілдік берілуі қажет. Адам құқықтарының екінші
буыны бірінші ... ... ... ... бастады. Екінші буын
құқықтарының ... ... ... ... социалистік және
батыс мемлекеттерінің идеологиялық және саяси ымырасының нәтижесі болып
табылды. ... ... ... ... ... ... әлем елдері қолдау
тапқан әлеуметтік-экономикалық құқықтардың ... ... ... 1948 жылы Адам ... ... ... декларациясын қабылдауда
да, Адам құқықтары жөніндегі халықаралық билльді құрастыру барысында да
ұзақ талқыға салынған болатын.
Адам ... ... ... - жеке ... мен халықтар
құқықтары, аз ұлтты ... ... ... өмір ... таза ... ... өзін-өзі билеу құқығы, қарусыздану құқықтары мен адамзаттың
жалпы мұрасын иемдену құқығы. Адам ... ... ... екінші
дүниежүзілік соғыстан кейін ғана қалыптасты[57].
Жоғарыда айтылғандай, адам ... ... ... ... ... ... оларды қамтамасыз етуде Ұлттар Лигасының
маңызы зор ... ... ... ... ... қарсы, әйелдер мен
балалар саудасына қарсы ... ... ... ... ... ... жағынан аз халықтарды қорғауға бағытталған арнайы халықаралық
құқықтық шаралар жетілдіріле түсті. ... ... адам ... ... ... ... тек қарапайым құқықтармен ғана айналысқан
болатын. Сонымен қатар оның мүше-мемлекеттерді заңды ... ие ... ... қолынан келген жоқ. Осы орайда 1945жылы әлемдегі ең
беделді ... ұйым - ... ... адам ... ... ... қадам болған болатын.
Адам құқықтарын қорғауды жүзеге асыру барысында белігі бір іс-
шаралар реті ... ... ... ... ... түсінігінің қалыптасуы; б) міндетті нормалардың құрылуы; және в)адам
құқықтарын жүзеге ... ... және ... ... ... ... іс-
шараларға негізделе отырып, БҰҰ қазіргі ... ... ... ... орындауда.
1.2 Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының (1948ж.) маңыздылығы
Адам құқығын қорғау мен қамтамасыз ... ... рет ... бірі - Адам ... ... ... ... болды.
Декларация мақсаты- онда реттелген құқықтар ме бостандықтардың ... ... мен ... – бүкіл халықтар мен мемлекеттердің
ұмтылыстары арқылы қамтамасыз ету. Адам құқықтары жөніндегі ... ... ... ең ... 1943-1945жылдары БҰҰ-ның Жарғысын қабылдау
кезінде АҚШ тарапынан көтерілді.
Халықаралық қауымдастық 1945 жылы Біріккен Ұлттар ... ... ... ... ... ... ... болатын. Аса маңызды
халықаралық-құқықтық құжаттардың бірі болып табылатын ... ... ... пен ... ... ... осы мақсатта
бейбітшілікке төнетін қауіпті тойтару және ... ... ... ... да ... ... ... отыруды және бейбітшілікті
бұзуға әкелетін халықаралық даулар мен ... ... және ... қағидаларына сәйкес бейбіт жолдармен реттеу және шешуді адамзаттың ... ... ... ... ... ... құрылуы мен оның
Жарғысындағы айтып кеткен ережелердің бекітілуіне екінші дүниежүзілік ... ... ... құқығы саласындағы халықаралық қорғау механизмін жасап ... сол ... не ... ... ... ... ... және оны жаңа
халықаралық ұйымның құрылуымен байланыстыру қаншалықты дұрыс болды?
Оның себептері кейіннен Адам ... ... ... ... көрініс тапты. Олар келесі пункттерге негізделді:
• “Адам ... ... ... ... адам ... арының
зығырданын қайнататын тағылық жағдайға әкеліп соғады”.
• “Дүние жүзі адамдары сөз бен наным-сенім ... ие ... ... мұқтаждықтан ада болатын ортаны құру - адам баласының ... ... ... ... ... лайықты өмір сүруі үшін
азаматтық, саяси, әлеуметтік-экономикалық құқық кешенімен қамтамасыз
етілуі қажет ... ... ... ... пен ... ... көтеріліске мәжбүр болатын
жағдайды тудырмау үшін, адам құқықтары заң билігімен қорғалуы тиіс”.
• БҰҰ-ның Жарғысы мүше-мемлекеттерді “БҰҰ-мен ынтымақтаса ... ... мен ... ... жалпыға бірдей құрметтеліп сақталуына
ықпал жасауға” міндеттейді. “Осы міндеттемелерді толыққанды жүзеге асыру
жолында осы құқықтар мен ... ... мен ... ... ... зор”.
• Құқықтар мен еркіндіктердің бірыңғай ... ... адам ... қадамдарға негіз бола отырып, олардың ... ... мен ... ... үшін ұлттық және халықаралық шаралардың
қолдануына ықпал жасайды[59].
АҚШ-ның Адам құқықтарының декларациясын жасап ... ... ... ұйымдарының(Америка заң институты, Бейбітшілікті
қамтамасыз ету жөніндегі ... ... ... ... белсенді
жұмысымен айқындалды. Олар Адам құқықтарының декларациясын жасап шығарумен
айналысып, оны БҰҰ-ның Жарғысының ... ... оған ... ... ұсынған болатын. Латын Америка мемлекеттері де осы позицияларды
ұстанды. Америка ұйымдарының қысымымен 1944жылы ... ... ... ... ... ... ... Жарғысын жасаудағы конференцияда
АҚШ үкіметі Жарғыға Адам құқықтарының декларациясын қосуды ұсынған болатын.
Алайда бұл ұсыныс КСРО мен Ұлыбританияның наразылығын ... ... ... ... тиіс ... ... - болашақ ұйымның құрылымы мен
атқаратын жұмысы деп пайымдады. ... ... ... бұл ... ... мәселесін екінші дәрежелі деп санады.
Мәмілеге келу үшін АҚШ болашақ Жарғыға тек БҰҰ-ның адам ... ... мен ... ... ... ... ... АҚШ
пен Латын Америка мемлекеттері 1945ж. мамыр-маусымында өткен БҰҰ Жарғысының
соңғы нұсқасын бекіткен Сан-Франциско конференциясында ... ... ... ... және ... да үкіметтер Жарғыға БҰҰ-
ның адам құқығы саласындағы стратегиясын айқындайтын баптардың қосылуына
дауыс берген болатын. Осылайша ... ... ... адам ... мақсаттары мен міндеттері, БҰҰ-ның жауапты органдары бекітілді.
БҰҰ-ның Жарғысында “адам құқығын қорғау” ... ... ... ... ... мен дамыту” терминдері қолданылғанын атап көрсеткен
жөн. Оған себеп болған келесі мәселе – ... ... ... және ... елдер, адам құқығын мемлекеттің ішкі істеріне
жататын мәселе деп ... және ... бұл ... ... да ... құқығын беруге дайын болған жоқ. Бұл ұстанымдар Жарғының 2 бап, 7
тармағында көрініс тапты. Онда ... осы ... ... ... ... ... ... жоқ” екені айтылған[60].
Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының жобасын дайындау
мен оны қабылдау өте ... ... және ... ... ... ... Әртүрлі көзқарастар мен ұсыныстарды салыстырып, саралап
қарап ... ... Бас ... күрделі халықаралық сайыстың нәтижесі
ретінде Декларацияның осы ... ... ... Адам ... ... ең маңызды құжат 1946 жылдың ... ... 1948 ... ... дейін жаңа ғана құрылған БҰҰ-ның қамқорлығымен, бірқатар
қоғам қайраткерлерінің еңбегі нәтижесінде жарыққа шықты[61].
АҚШ, ... ... және өзге де ... ... 1215 ... ұлы ... 1776 ... Американың Тәуелсіздік
декларациясының, 1789 жылғы Францияның Адам және ... ... ... ... ала ... ... және саяси
құқықтармен шектеліп қалуды ұсынса, өзге мемлекеттер (Мексика, Ирландия,
КСРО және ... ... ... және ... ... орын ... ... болды.
Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясын ... ... әсер ... жағдай – бұл оны дайындауға көрнекті тұлғалардың ат
салыса қатысуы. Олардың ішінде басты роль ... 1946 жылы ... Адам ... ... ... ... ... Рузвельт (АҚШ),
П.Чанг (Қытай), Шарль ... ... Рене ... ... ... жұмысына едәуір көмектескен Джон Хамфри (Канада заң қызметкері,
БҰҰ хатшылығының жаңадан құрылған адам құқығы бөлімінің директоры).
1948 жылы ... ... Адам ... жөніндегі комиссия бекіткен
Декларация жобасы 1948 жылы қазанда Париж ... ... ... Бас
Ассамблеясына ұсынылып, адам құқығы мәселесімен ... ... ... мен ескертулері Бас ... ... ... ... ... ... тек бір ғана ... БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы 1948 жылы 10-желтоқсанда Адам құқықтарының
жалпыға бірдей декларациясын қабылдайды [62].Декларацияны ... 58 ... 48-і ғана бұл ... ... да, 8 мемлекет
дауыс беруден бас тартты, ал қалған екеуі отырысқа қатысқан жоқ. ... бас ... ... КСРО ... социалистік даму үлгісіндегі
мемлекеттер жатты. Сауд Арабиясы да дауыс берген жоқ болатын. Оның бірден-
бір себебі – Декларациясы ... ... ... ішкі ... ... Оған ... жарияланған әйел мен еркек теңдігін мысал
ретінде келтіруге болады. ... ... ... ... да Декларацияның 17
және 19 баптармен келіскен жоқ болатын. Онда ... неке құру ... ... Алайда барлық мұсылман мемлекеттеріндегідей Мысырда да ... ... дін ... ... ... ... ... Аталған
мәселелер қарастырылып, ортақ ымыраға келуге бар ... ... жылы 10 ... ... ... ... Бас ... құқықтарының жалпыға бірдей декларациясын қабылдауы оның басты
жетістіктерінің бірі болып табылады. ... бұл ... ... мен ... ... асыруға ұмтылуы тиіс мәселе” ретінде
айқындады. Ол ... ... мен әлем ... ... ... мен ... ... және мойындалуына өз
үлесін қосуға шақырды. Әр жыл сайын 10 ... яғни ... күн, ... Адам ... күні деп ... ... айта ... нәрсе — Декларация адам құқықтарын жеке бір
елдің ішкі проблемасы емес, оның ... ... ... де ... ... ... ... Жалпы айтқанда, бұл құжат XX ғасырдың ... ... ... ... ... және ... құқық
қорғау қозғалысының түпқазығына айналды[64].
Декларацияның 1 және 2 ... ... ... ... ... ... мен ... тең болып ... ... ... ... ... ... мен бостандықтарға “нәсіліне, түр-
түсіне, жынысына, тіліне, дініне, саяси ... ... да ... ... ... ... ... тектік-топтық немесе басқа
жағдайларға қарамастан ... ... ... құқықтар мен
бостандықтарға алаланбай, бірдей ие болуы тиіс” деп көрсетілген[65].
Декларацияның 3-21 баптарында адамдардың азаматтық және ... ... ... келесілер жатқызылған:
• Өмір сүру, бостандықта болу және жеке басына қол сұғылмау құқығы;
• Құлдықтан және кіріптарлықтан ... ... ... ... ... ... ... жатпайтын
қатігездік жолмен жәбірленуден немесе жазаланудан еркін болу;
• Қайда жүрсе де құқық ... ... ... ... заң ... тең
қорғалу құқығы; Декларацияның ережелерін бұзатын кемсітуден ... ... ... ... тең ... ... ... бұзылуы жағдайында құқығын құзыретті ұлттық сот арқылы
тиімді түрде қалпына келтіру құқығы;
• Адамның жеке немесе ... ... ... өз ... ... жасап баспанасына, хат жазысып-алысу құпиясына қол сұғылуынан,
ар-намысы мен абырой беделіне нұқсан келтірілуінен қорғалу құқығы;
... ... ... алу ... Некеге тұрып, отбасын құру құқығы;мүлік иемдену құқығы;
• Ой-пікір, ар-ождан және дін бостандығы;наным-сенім бостандығы және ... ... ... ... ... ... мен ... құру бостандығы;
• Өз елін басқару ісіне тікелей ... және ... ... ... қол ... құқығы.
22-27 баптарда адамдардың экономикалық, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... Еңбек ету құқығы; тең еңбек үшін еш кемсітусіз тең еңбекақы алу ... құру мен ... кіру ... Тынығу мен мәдени демалыс құқығы;
• Адамның денсаулығы мен әл-ауқатын қамтамасыз етуге лайықты өмір ... ... ... алу ... ... ... ... араласу құқығы.
Соңғы баптарда (28-30) “әр адамның ... баян ... мен ... ... ... ... алатын әлеуметтік және
халықаралық тәртіпке ... ... ... ... мен ... ... әр адам тек басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын
тиісті түрде тану мен құрметтеу ... ... ... ғана ... ... моральдің, қоғамдық тәртіп пен игіліктің әділетті
талаптарын ... ... ... ... ... ... шектеуге ұшырауы тиіс” екендігі және әр ... өзі ... ... ... ... баян ... себепті қазіргі күннің өзінде Адам ... ... ... ... ... өсуде? деген сұрақты қарастырған кезде
оның ... ... ... ... ...... тұлғаның құқықтық статусын
бекіту, мемлекеттер қамтамасыз ету мен сыйлауға міндетті болған әр ... ... ... ... ... ең ... халықаралық құжат болып
табылады. БҰҰ-ның Жарғысында адам ... ... ... ... қай ... ... мәселе туындап отырғанын айқындауды қажет
етті. БҰҰ Жарғысының жасалынуы ... оған адам ... ... туралы ұсыныстар да болды. Алайда ондай ұсыныстар қабылданған жоқ.
Жарғының ұйымдастырушы акт ... алуы ... онда ... аталған
ұсыныстардың орын алуы орынсыз болды. ... ... ... ... оларды бекіту процедураларын, қамтамасыз ету ... мен ... ... ... ... ... Және, ең ақырында, адам
құқықтарының тізімін Жарғыға енгізу оны толықтай өзгертуді ... ... орай адам ... ... ... ... қажеттілігі туды.
Ондай құжат Адам құқықтарының жалпыға ... ... ... ... БҰҰ ... ... адам ... мен еркіндіктерінің
әмбебап тізбесі ретінде қарастыруға болады. Кейіннен бұл ... ... ... саны тағы ... ... ең алғаш адам құқығы мәселесі жөніндегі
біріккен жұмысын белгілеген құжат ... ... ие ... тек ұсыныс
ретінде ғана жариялануы өте тиімді болды. Оның басты себебі - БҰҰ тиісті
халықаралық ... ... ... бұл ... бірнеше онжылдықтарға
созылып кету қаупі туды. Мемлекеттер ... ... ие ... ұсыныстарға
қарағанда әлдеқайда ұзақ әрі мұқият қарастырады. Адам ... ... өзін ... ... 18 жыл ... ... Адам ... бірдей декларациясын оларға негіз ретінде ... ... тек 1976 жылы ... ... яғни бұл ... тағы 10 жыл ... сатылы әрекеттер, яғни алдымен арнайы Декларация, одан кейін
Декларация ... ... ... ... БҰҰ-ң адам құқығы
саласындағы саясатына тән құбылыс екенін де атап кеткен жөн. Адам құқығы
саласындағы ... да бір ... ... ... – бұл ... ... ала үйлестіру, қажетті келісімді жасап ... ... ... ... ... ... қабылданған
декларациядан кейін әрдайым тиісті келісім жасалына бермейді. ... ... бір ... ... мен ... ... ... мүлдем
жоқтығы немесе мемлекеттердің заңды күшке ие міндеттерді қабылдауға ... ... ... ... ... да ... Адам ... халықаралық келісім алдын ала декларацияны қабылдауды қажет етпей
де ... Яғни бұл ... ... ... ала ... жоқ немесе мемлекеттер заңды күшке ие нормаларды қабылдауға
дайын болады. БҰҰ-ң адам ... ... ... ... мен ... ... алғышарт құжат деп ... Адам ... ... ... ... мемлекет
ішіндегі заңнаманы да бағыттаушы құрал болды. Ол көптеген мемлекеттердің
Конституцияларының негізі ретінде ғана ... ... ... кең ... заңнама негізі ретінде де алынған болатын. Бұл өте маңызды мәселе,
себебі ұлттық заң – бұл әрбір ... адам ... ... ... ... Декларацияның Кіріспесінде: “...адам құқығының ... ... ...... ... ... емес[67]. Осылайша, адам
құқығы саласындағы халықаралық ынтымақтастық жолдары айқындалған болатын:
ең бастысы – мемлекетішілік шаралар, ... ... ... ... жүзеге асыру мен оның ... ... ... шаралар
қолданумен айналысатын арнайы органдардың жұмысы.
Төртіншіден, Декларация адам ... ... ... ... Декларация Кіріспесінде: “...міндеттемелерді толыққанды
жүзеге асыру жолында осы құқықтар мен ... ... ... ұғып ... маңызы зор” деп көрсетілген[68]. Яғни, адам
құқығы әлемнің әр жеріндегі саяси тәртібі әр түрлі ... ... қол ... ... ... ... ... отырғанымыздай, Адам құқықтарының жалпыға бірдей
декларациясы адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау мен қамтамасыз ... ... ... болды. Онад жинақталған адам құқықтарының барлық
дерлік аспектілері ... ... адам ... ... ... алып келді. Декларацияның заңды күшке ие болмауы
себебінен оған көптеген мемлекеттер қосылуға қызығушылық ... БҰҰ ... жеке ... ... ... ... құқықтарына қатысты негізгі құжаттарының ерекшеліктері
а) Азаматтық және саяси құқықтар ... ... пакт ... ... және ... ... ... халықаралық пактілер.
Адам құқықтарының жалпыға бірдей ... ... ... ... ... ие болмағандықтан, адам құқықтарын қорғау мен қамтамасыз
етудің заңды қағидаларын қалыптастыратын және де ... ... ... ... ... ... ... Осыған орай тағы екі Пактіні жасап
шығару жұмысы басталған болатын. Оның бірі – экономикалық, ... ... ... ... ...... және ... құқықтар жөнінде.
Олар Декларацияда жарияланған құқықтарға міндетті заңды күшін беру ... ... және ... ... ... ... Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пакт пен ... ... ... ... ... пактіге қосымша Факультативті
хаттама 1966 жылы 16 ... Бас ... бір ... ... құжаттар Декларацияның өзімен және 1989 жылы ... ... ... бірге Адам құқықтары жөніндегі халықаралық ... ... ... ... Адам ... ... ... декларациясына
негізделгенімен, қамтитын құқықтары әр түрлі. Екі пактіде бекітілген және
Декларацияға қосылмаған ең ... ... – бұл ... ... ... ... шешу және табиғи байлықтары мен ресурстарды еркін игеру
құқығы.
Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар ... ... 1976 жылы 3 ... ... ... 1994 жылы 31 ... оған
қосылған мемлекеттер саны 131-ге жетті. Пакт келесідей ... ... ... мен ... ... ... Әділ және ... еңбек жағдайына ие болу құқығы;
• Әлеуметтік қорғалу ... ... алу және ... ... пен ... ... ... құқығы;
Пактіге сәйкес аталған құқытар еш кемсітусіз жүзеге асырылуы ... ... ... ... ... баяндамаларын экономикалық
және әлеуметтік кеңеске өткізуі тиіс (ЭКОСОС). Кеңес Пактіні жүзеге асыруға
көмек көрсету үшін ... ... және ... құқықтар бойынша 18
сарапшыдан тұратын Комитет құрған болатын. Ол баяндамаларды қарастырып, оны
мүделлі үкімет ... ... Оның ... ... ... ... ... мүше-мемлекеттерге Пактіде көрсетілген құқықтарды
жүзеге асырумен қатар, мемлекеттердің ... ... ... дайындау процедураларының ... ... ... қатар, Комитет Кеңеске жеке баяндамаларды ... ... ... ... мүмкін. Азаматтық және саяси құқықтар
жөніндегі халықаралық пакт пен оған ... ... ... ... жылы 23 наурызда күшіне енді. 1994 жылы 31 желтоқсандағы ... ... 129, ... 80 ... ... ... ... еркіндігі, заң алдындағы теңдік, ... ... мен ой, ... дін, ... ... бейбіт жиналыс
еркіндігі, кәсіподақ еркіндігі, мемлекеттік іске араласу еркіндігі мен аз
ұлттар құқықтарын қорғау көзделген. Келесідей ... ... ... ... ... айыру, еріксіз қамауда немесе тұтқында ұстау, бас
бостандығынан айыру, құлдық пен ... ... ... ... ... ... ... адамшылыққа жатпайтын қатыгездік жолмен
жәбірлеу немесе жазалау, жеке ... ... ... ... ... ... ... немесе діни өшпенділікке әкеп соғатын, өздігінен
кемсітуге, ... ... ... ... ... да бір үгіт ... тыйым салынған [72].
Пакт бойынша оны жүзеге асыруға бағытталған ... ... ... ... ... баяндамаларын қарастыруға арналған
18 адамнан тұратын ... құру ... ... ... соң ... ... ... Сонымен қатар
Комитет мүше-мемлекеттерге Пактінің жалпы ережелерін жүзеге ... ... ... ... ... ... ережелердің
сақталуы жағдайында Комитет қандай да бір мүше-мемлекеттен басқа мүше-
мемлекеттің Пактіге қатысты ... ... ... ... ... Адам ... ... Комитет мүше-мемлекеттердегі
азаматтар құқықтарының бұзылуы жағдайында жеке адамдардан ... ... ... ... ... функция бірінші Факультативті хаттамада
бекітілген. Комитет өзінің жабық жиналыстарында жеке ... ... ... ... ... ... хаттары мен басқа да жеке
заттары құпия түрде сақталады. Сонымен ... ... ... ... біте сала ... Бас Ассамблея сессиясындағы Комитеттің жыл
сайынғы баянадамасында қайталанады. Бірінші ... ... ... ... ... ... шағымдар негізінде қабылданған шешімдер
нәтижесінде бірнеше мемлекет өз заңнамаларына өзгертулер ... ... ... ... босатылып, адам құқығының бұзылуына тап
болған тұлғаларға компенсация төленеді. Комитет ... ... ... ... мен ... шешімдерді орындауын
қадағалайтын механизм құрылған.
Ату жазасына қарсы бағытталған Азаматтық және ... ... ... ... ... ... ... хаттаманы Бас
Ассамблея 1989 жылы 15 ... ... 1994 жылы 31 ... ... ... 26 ... өздеріне міндеттемелер алып, оған
қосылды. Ол ... ... ... Адам ... ... ... құқығы жөніндегі халықаралық билльмен қатар адам құқықтары
бұзылуының нақты ... ... ... құқықтық актілер қабылданды.
Оларға қысаша тоқталатын болсақ:
ә) Нәсілдік жікшілдіктің барлық түрлерін жою ... ... 1963 жылы Бас ... нәсілдік жікшілдіктің барлық
түрлерін жою туралы БҰҰ Декларациясын қабылдады. ... ... ... ... ... ... ... ұлты бойынша
адамдарға қатысты ... ... ... ... мен БҰҰ Жарғысында
жазылған принциптерді жоққа шығару, Адам ... ... ... ... ... бұзу және де ... ... арасындағы достық және бейбіт қатынастарды қамтамасыз етуге
кедергі ретінде қарастырылады[74].
Екі жыл ... соң Бас ... ... ... барлық
түрлерін жою туралы Халықаралық конвенция қабылдаған болатын. Конвенцияны
қабылдамас бұрын бірқатар талқылаулар ... ... ... бойынша келіспеушіліктерін білдірді. Мысалы, жеке азаматтардың
хабарлауын қарау түрі мен ... ... ... ... ... Бұл ережелерге Үшінші комитетте социалистік елдердің өкілдері
қарсы ... ... ... ... ... тұрғындардың
арнаулы өтінішін қарау мәселесіне қарсылық білдірмеді[75]. Ал ... ... ... ... Конвенцияны іске асыру шараларына
қатысты ... ... ... ... ... жеке ... ... үзілді-кесілді қарсы шықты[76]. Іске асыруға ықпал
ету шараларын өңдеу жікшілдікті ескерту мен аз ... ... ... бөлімшесінде басталды. Филиппин өкілі Инглес комиссия бөлімшесіне
Конвенцияны жүзеге асыруға қатысты ... ... ... ... жобаның баяндамаларды қарау әдістерін қамтыған 1-бабын ғана ... ... ... шешті. Адам құқықтары жөніндегі Комиссия ЭКОСОС-тың
іске асырған шараларын қарастырмай-ақ, осы ... ... ... ... ... ұсынды[78].
Конвенцияны іске асыру шаралары нақтылы Бас Ассамблеяның ... ... ... ... ... жасалынды. Бас Ассамблеяның қол
астында Филиппиндік өкілдіктерінің ұсынған, Комиссия ... ... ... да ... ... ... баптардың жаңа жобасы болды. Гана өкілдерінің келісім
комиссиясын ... ... ... ... болды[79]. Кейіннен барлық
ұсыныстар біріктіріліп, 1349-ші мәжілісте Гана, Мавритания және Филиппин
өкілдерінің ұсынған ... де ... ... Үш ... ... ... ... - нәсілдік жікшілдікті жою
Комитеті Бас Ассамблеямен емес, қатысушы мемлекеттерімен сайлануға тиіс деп
саналды. Мұндай өзгеріс ... ... ... ... 1969 жылы 4 қаңтарда күшіне енді, ал 1994 ... ... оған 142 ... ... етті. Мүше-мемлекеттер нәсілдік
сипат бойынша жікшілдікке жол бермейтін және әр ... ... ... ... түсінісушілікке қолғабыс болатын саясат ... ... ... ... ... міндеттер
жүктелді:
• Жеке тұлғалар, топтар немесе кеңселердің нәсілдік жікшілдікке байланысты
қандай да болсын ... ... және ... ... ... ... осы ... сәйкес шараларды жүзеге ... ... Кез ... ... ... ... тарапынан жасалынатын нәсілдік
жікшілдікті қорғау ... ... ... ... және ... ... ... саясатын қайта қарастыру мен
нәсілдік жікшілдікке негіз бола алатын заңдар мен қаулыларды жою;
• Көпнәсілді ұйымдар мен ... ... ... ... адам ... саласында қабылдаған және мүше-
мемлекеттердің басым бөлігі ратификациялаған ең ... ... ... ... ... ... 18 адамнан тұратын сарапшы орган ... ... ... ... ... комитет мүше-мемлекеттердің
Конвенцияны жүзеге асырудағы шаралар жөніндегі баяндамаларды қарастырады,
оларды ... ... ... ... ... ... береді. Ол
сонымен қатар жеке тұлғалар ... ... ... құралған топтардан,
мүдделі мемлекет Конвенцияға Комитеттің ондай шағымдарды ... ... ... ... бұзылуы жайлы шағымдарын
қарастыра алады.
1973 жылдан бастап Бас Ассамблея тарапынан расизм мен ... ... ... ... атты ... жүзеге асырыла
бастады. 1993 жылы расизм мен нәсілдік жікшілдікке қарсы күрестің үшінші
онжылдығы ... ... ... ... заң, ... ... білім беру және ақпарат салалары арқылы пайда болуы
мүмкін ... жаңа ... ... ... ... ... ... Ассамблеяның айтуынша, расизм мен нәсілдік жікшілдіктің барлық
түрлері, сонымен қатар этникалық артықшылық ресми ... ... ... ... ... қазіргі әлемдегі адам құқықтары
бұзылуының ең ауыр ... бірі ... ... оған ... бар ... керек.
Расизм мен нәсілдік жікшілдікке қарсы бірінші онжылдық 1973жылы, ал
екіншісі сәйкесінше – 1983 жылы жарияланған ... ... мен ... ... ... бойынша екі бүкіләлемдік конференция 1978 және 1983
жылдары Гаванада өткізілді[81].
Нәсілдік ... ... ... жою ... ... өз ... енуі мен ... жікшілдікке қарсы күрес жөніндегі
комитеттің ... 30 ... ... ... ... туралы баяндамалары мен есептерін ... ... ... алып ... Әр ... ... бұл ... жатады: Ата заңға нәсілдік ... ... салу ... енгізу; нәсілдік жікшілдікпен күресу мақсатымен заңдар мен
қаулыларды жүйелі түрде қайта ... ... ... ... ... заңдар қабылдау; Комитет ұсынысымен Заңнамаға өзгерістер енгізу; оқу
бағдарламаларының жасалуы; нәсілдік жікшілдік мәселесімен ... ... ... осы және т.б. жетістіктер Комитет ... ... ... ... жетістіктермен қатар Комитет алдында біраз қиындықтар да
туындаған болатын. Халықаралық қауымдастық назарын ... ... ... ... ... ... қарсы күрес жөніндегі
комитет өз жұмысына кедергі келтіріп, мандатын ... ... ... екі ... мәселені көтеріп отыр. Туындаған мәселелердің бірі ... ... ... ... мен ... Оның ... себептері айқындалған болатын - адам құқықтарымен
айналысатын ұлттық кадрлардың жетіспеуі, баяндамада ... ... ... ... ... ... ... әлі де болса
қауіпті қатерлер қатарына жатқызылады, сондықтан ... ... ... ... мәселе қаржылық сипатқа ие. Нәсілдік
жікшілдікке ... ... ... комитет құрылған кезде Комитет шығындары
БҰҰ-ның бюджеті емес, оған мүше-мемлекеттер жарналары ... ... деп ... болатын. Мүше-мемлекеттерге жүктелген төлемақы
көлемінің ... аз ... ... олардың уақытылы төленбеуі
есебінен Комитет жұмысында біраз қиындықтар туындайтын ... 1985 ... ... сома ... ... төленсе, одан кейінгі жылдары
толығымен ... ... ... ... сол ... екі рет үш аптаға созылатын Комитет сессиялары қысқартылған болатын.
Болашақта Комитет БҰҰ-ң Конвенция ... оған ... ... ... ... ... ... бола отырып, өз
кезегінде, Конвенцияның ... ... бар ... ... ... Аталған мүдделерге қол жеткізу үшін келесідей төрт бағытта ... ... ... ... артықшылық иедяларын таратуға қарсы шара ... ... ... ... мен ... ... тыйым салу;
• Нәсілі,ұлты, түр-түсі немесе этникалық тегіне ... заң ... ... теңдігін қамтамасыз ететін заң қабылдау;
• Нәсілдік жікшілдік актілеріне ... ... мен ... ... ... ... БҰҰ ... мен адам құқықтары жөніндегі халықаралық келісімдер туралы
ақпарат тарату мен қоғамды ... ... ... ету ... ... мен ... Нәсілдік жікшілдіктің барлық түрлерін жою
жөніндегі халықаралық конвенцияның іске асу шараларын ... ... ... ... ... ... ... Бұл
Конвенцияның іске асыру шаралары да пактіні талқылағандағыдай әр ... ... ... ... ... ... ... комитетте арнайы мекемелер құруды және мемлекетаралық ақпараттарды
қарау түрін жақтады. Олардың көзқарастарының өзгеруіне нәсілдік ... өте ... адам ... ... сияқты мәселенің болуы еді.
Сол себепті де ... ... кең ... ... ие болуға
тиіс деп шешілді.
Нәсілдік жікшлідіктің барлық түрдерін жою ... ... ... ... ... оның ... ... қатарлы мәселелерді шешудегі тигізген септігі зор болды. Аталған
мәселемен айналысушы комитет жұмысы кездесетін қиыншылықтарға ... ... ... Комитет жұмысының жоғарыда айтылып кеткен басты
төрт бағыты бойынша жұмыс істеуі ... ... ... ... қол жеткізу мүмкіндігі, туындаған мәселелерді тез әрі ... бар ... ... ... қорытынды жасауға болады.
б) Апартеид қылмысын болдыртпау және сол үшін жазалау ... ... ... жікшілдікпен қатарлас болған тағы бір
мәселе – бұл апартеид мәселесі. Апартеид ... ... алу мен сол ... жөніндегі халықаралық конвенцияның жобасы Оңтүстік Африкада белең
алған адам құқығының бұзылу ... ... ... ... ... ... ... Конвенция жобасы Бас
Ассамблеяның 2786 және 2784 ... ... Адам ... ... 28-ші сессиясында талқыланды. Комиссия қарауына ... ... ... және ... ... ... ... апартеид қылмысының алдын алу мен сол үшін ... ... ... ... ... жікшілдіктің барлық түрлерін жою ... ... ... ... ... ... Бұл
хаттама іске асыруға қажет ... ... ... ... ... жауапкершілігі, баяндамаларды ... ... жою ... ... ... ... БҰҰ ... соттың заңды күшке ие болуы. Нәсілдік ... ... ... ... нәсілдік жікшілдіктің барлық
түрлерін жою жөніндегі халықаралық ... ... ... ... ... ... беру барысында БҰҰ мекемелерінің апартеид
қылмысына сәйкес ... ... ... ... сұрауға; апартеид
қылмысына жауапты мекемелердің, жеке тұлғалардың, мемлекет ... ... ... мемлекеттерден ақпарат алуға және осыларға қарсы
қолданылатын шаралар жөнінде білуі кірді.
Бас Ассамблеяның ... ... ... мақұлданған
Конвенцияның қаралған жобасы ... ... ... жобасына
халықаралық қылмысты жауапкершілік, баяндамаларды қарау сияқты хаттамадағы
көптеген ... ... Бас ... 27-ші сессиясында іске
асыруды қолдау шараларының нақтылы ... ... ... ... ... ... ұсынып, оның хаттамада берілген Нәсілдік жікшілдікті
жою ... ... ... ... ... Бұл ... мемлекеттердің пікірлері екіге бөлініп, Адам құқықтары жөніндегі
Комитеттің 29-сессиясында екі қөзқарас ... ... Бірі іске ... ... адам құқықтары жөніндегі Комиссияға жүктеу ... ... ... ... ... құруды жақтады[85]. Конвенция
жобасын қарау үшін адам ... ... ... ... ... ... енгізуге келісімге келеді. Жұмысшы тобының жобасына
халықаралық қылмыстың сот алдындағы халықаралық ... ... ... ... Бұл ережелер Гвинея, Нигерия және КСРО өкілдері
ұсынған жобаларда қамтылмаған еді. Әлдеқайда нақтылы күйде ішкі сот ... ... ... ... ... Жоба ... ... қылмыс жасағаны үшін жеке ... ісін ... ... ... ... сотын қарауға өкілетті болды.
Сондай-ақ ... тобы ... ... ... даулы мәселеге
байланысты халықаралық соттың өкілеттілігін ұсынған Филиппин ұсынысын
қолдады, тек бұл ... ... ... ... ... ... ... жасауынан кейін ғана берілуге тиіс болды.
Жұмысшы тобы жасаған Конвенция жобасы, адам ... ... мен ... құптағаннан кейін Бас Ассамблеяның ... ... ... талқылау барысында Конвенция БҰҰ халықаралық
сотының заңдылығының міндетті еместігін нақтылады. Ұзақ ... ... ... ... ... ... құқықтары жөніндегі
Комиссияға)жүктелді.
в) ... ... ... барлық түрін жою жөніндегі
Конвенция. Нәсілдік жікшілдікке қарсы күрес аясында ... ... аз ... ...... ... жікшілдік мәселесі
де өте маңызды мәселе болып табылады. БҰҰ осы мәселеге өте көп ... ... ... ... пен әйел ... теңдігін нақты атап
көрсеткен ең алғаш заңды құжат болып табылады. Жарғы ... ... ... ... құқықтарына, адам тұлғасының құндылығы мен ар-
намысына, еркек пен әйелдердің теңдігіне ... ... ... ... ... Бұл ... одан әрі Адам ... жалпыға
бірдей декларациясында көрініс тапқан. Онда айтылғандай, “барлық адамдар
тумысынан азат және ... мен ... тең ... ... ... “әр ... жынысына қарамастан Декларацияда жарияланған барлық
құқықтар мен ... ... ие ... ... адам ... ... ... құру барысында әйелдер
құқығымен айналысатын арнайы ... – 1946 жылы ... және ... ... Әйел ... ... комиссия құрылды. 45 мүшеден тұратын
Комиссия ... ... ... жету мәселелерін қарастырады,
әйелдердің саяси, экономикалық және ... ... ... ... ... ... асыруға және жедел шешілуі тиіс әйел
құқықтарына ... ... ... ... ... ... ... Комиссия сонымен қатар әйел жағдайларын жақсартуға
бағытталған құжаттар мен ... ... ... ... және ... дайындаумен айналысады.
Өз жұмысында Комиссия құқық құрастырудан гөрі ... ... ... кедергі келтіретін факторларды зерттеуге көбірек
көңіл ... ... ... ... ... және мәдени
алғышарттарына көңіл бөлу саласына ауысты. ... 1993 жылы Бас ... ... ... ... зорлық әрекеттерін жою туралы
Декларацияны қабылдады. Декларация зорлықты жанұяда немесе ... ... ... ... ... немесе қорғалатын физикалық немесе
психологиялық зорлық деп айқындайды. Декларацияда әйелдерге қатысты зорлық
әрекеттерінің ... әсер ету ... ... қорғалуы тиіс
құқықтар, мемлекет және халықаралық ұйымдар тарапынан жүргізілуі тиіс ... ... ... ... Комиссияның басты қарастырған мәселесі – бұл
әйел теңдігі ұғымының мықты ... ... ... ... Бас Ассамблея қабылдаған әйелдердің саяси құқығы жөніндегі Конвенция
мүше - мемлекеттер әйел мен ... ... ... ... ... қабылдаған БҰҰ-ның ең алғаш құжаты болып табылады. 1962 жылы Бас
Ассамблея қабылдаған Некеге тұру ... ... ... тұру жасы ... ... ... Конвенция ұлттық Заңнама арқылы ... ... ... да тең ... ... ... ... жұмысының шарықтау шегі Әйелдерге қатысты жікшілдіктің
барлық ... жою ... ... ... ... ... барлық түрін жою жөніндегі Конвенция 1971-1979 жылдары
алғашында ЭКОСОС-тың әйелдер ... ... ... БҰҰ ... Үшінші комитетінде қаралды. Алғашында конвенциямен
Комиссияның 5/ХХІҮ/ қаулы-қарарымен құрылған әйелдер ... ... тобы ... Жаңа ... ... жоспарына байланысты
елдердің ескертпелерінде іске асыру шараларына сәйкес әртүрлі бір-біріне
ұқсамайтын ұсыныстар болды. Яғни, Канада үкіметінің ... ... ... ... ... ... баяндамаларды ұсыну ережелері мен
жеке тұлғалар және мемлекеттер арыздарын ... ... ... ... ... ... ... халықаралық және
ұлттық бейүкіметтік ұйымдардың ашық түрде ескертпелер жасауына ... ... деп ... ... ... нәсілдік жікшілдіктің барлық
түрлерін жою жөніндегі Конвенция сияқты, азаматтық және ... ... ... ... ... ... да ... бақылау
жүйесін ұсынды[89]. Жұмысшы тобы нақтылы ... ... ... екі ... ... ... ... және альтернативті.
Жобаның негізгі бабы ... ... ... ... төрт жыл ... әйелдер
жағдайы жөніндегі Комиссиясы, қатысушы-мемлекеттер Конвенция ережелерін
қалай іске асырып жатқандығын қарап, ... ... ... ... ... түрі ... комитет құруды, оның
құрамындағы сарапшылар Комиссия мүшелерінен болғаны дұрыс ... ... ... 4 ... ... ... қызмет бабындағы шығындарын
мүше-мемлекеттер өтеуге тиіс болды. 1979 жылы Бас Ассамблея қабылдаған бұл
Конвенция ... ... ... әйел ... қорғаудың басты
құжаты болып табылады. Конвенция 6 бөлім мен 30 баптан тұрады, әйелдердің
саяси және ... ... ... ... ... ... ... неке мен отбасы өмірі салаларындағы жікшілдіктің алдын алу үшін
мемлекет тарапынан қабылдануы тиіс шаралар ... ... Онда ... ... гуманитарлы құқық контекстіндегі анықтамасы мен
заңды түрде әйелдер ... ... оны ... ... ... ... 1994 жылы 31 желтоқсанда Конвенцияға 138 мемлекет
қосылған болатын. ... 23 ... бар ... ... ... ... ... Конвенцияға сәйкес оның жүзеге асырылуын ... ... ... болып табылады. Мүше-мемлекеттер Комитетке Конвенция
ережелерін жүзеге асырудағы шаралары ... ... ... ... ... адам ... қорғау мен қатамасыз ету
саласындағы жұмысының маңыздылығын атап ... жөн. ... ... ... қабылданған құжаттар көптеген мемлекеттердегі барлық адамдардың
өздеріне тиісті табиғи құқықтарын ... ... тең әрі ... жікшілдік, апартеид секілді қауіп-қатерлерден арылуына және т.б
мәселелердің шешілуіне тигізген әсері өте зор. ... ... ... ... ... ... адам құқықтары
мен бостандықтарының толық саралануына алып ... ... ... ... ... ... ... пәрменділігін
арттыруда қойылған талаптар мен ... ... ... ... ... ... орнатуға шақыру қажет.
ІІ ТАРАУ. АДАМ ҚҰҚЫ МЕН НЕГІЗГІ БОСТАНДЫҚТАРЫН ҚОРҒАУДАҒЫ БҰҰ-ның ҚЫЗМЕТІ
2.1 Адам құқықтарының сақталуы мен жүзеге ... ... ... ... қызметі
БҰҰ шеңберінде қабылданған халықаралық құжаттардың жүзеге асырылуы
мен адам ... ... ... әр ... ... ... 1946 жылы ЭКОСОС құрған Адам құқықтары жөніндегі Комиссия БҰҰ Бас
Ассамблеясына ЭКОСОС ... адам ... ... ... ұсыныстар,
кепілдемелер мен ізденіс-баяндамаларды беруге міндеттеледі. Уақыт өте келе
Комиссия БҰҰ-ң адам құқығымен ... ... ... ... ... ... және ... ұйымдардың форумы болып
есептеледі. Бұл форум ... ... адам ... ... ... бөлісуге мүмкіндік алады. Үш жылға сайланатын 53 мүше-
мемлекеттен құралған Комиссия жыл сайын 6 ... ... ... ... ... ... ... нақты мемлекеттер мен территорияларда,
сонымен қатар ... ... адам ... ... ... ... ... Бұл механизм Жұмысшы топтарын құру мен нақты
мемлекет пен ... ... ... ... бекітуді көздейді.
1946 жылы ЭКОСОС тарапынан Комиссия жұмысына көмек ... үшін ... ... қорғау мен жікшілдіктің алдын алу жөніндегі Подкомиссия
құрылған ... Ол ... ... ... ... ... ... тұрады. Подкомиссия кепілдемелер беріп, ұлт,дін,нәсіл және ... аз ... ... мен жікшілдіктің алдын алу мәселелері бойынша
зерттеулер жүргізеді.
а) Адам ... ... ... ... және ... жүзеге асыру.Тегеран қаласында өткен адам құқықтары жөніндегі
халықаралық конференциядан ... 25 жыл ... соң 1993 ... ... конференция адам құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету
мен қорғаудағы халықаралық қауымдастық ... ... ... ... ... Вена ... мен ... халықаралық қауымдастықтың адам құқықтары мен бостандықтарын
қамтамасыз ету мен қорғауға бағытталған ... ... ... ... жылы БҰҰ Бас ... ... Конференцияның күн тәртібі
келесі пункттерден құралды:
• Адам құқығы саласындағы прогресске кедергі ... ... ... ... ... алу ... іздестіру;
• Даму, демократия және адам құқықтарын толық ... ету ... Адам ... жан-жақты жүзеге асыру саласында туындаған жаңа
қиындықтар;
• Адам ... ... ... ынтымақтастықты нығайту,
БҰҰ-ның әрекет және механизм пәрменділігін арттыру мен бұл әрекеттерді
жүзеге ... үшін ... ... және ... ... ... ... дамушы және өндірісі дамыған мемлекеттер арасында
келесідей сұрақтар бойынша ... ... адам ... ... мен ... ерекшеліктер арасындағы тәуелділік, адам
құқықтары кешенінің толықтай ... ... мен ... ... ... мен ... және ... құқықтарының өзара тәуелділігі, азаматтық
және саяси құқықтарды жүзеге ... ... ... адам құқықтарын
қамтамасыз ету мен олардың ... ... ... реттеу
мәселелері. Ортақ шешімге келу тек соңғы дайындық жиналысында ғана мүмкін
болды.
Конференцияға Үкімет өкілдері, ... ... мен ... ... мен 841 бейүкіметтік ұйым тарапынан қызығушылық байқалды.
Вена декларациясы мен ... ... 171 ... консенсус
арқылы қабылдады;1993 жылы желтоқсанда оны ... Бас ... ... Бас ... ... ... кепілдемелерді толық
жүзеге асыру үшін шара қолдануға шақырды. ... ... ... қол ... ... Адам ... ... жоғарғы комиссары қызметін құру туралы
ұсыныс;
• Адам ... ... ... ... ... Даму құқығын адам құқықтарының бөлінбес бөлігі ретінде ең алғаш консенсус
жүзінде тану;
• Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар кешенінің бөлінбестігі ... ... және ... ... ... ... ... шешім;
• Демократияны адам құқығы ретінде тану мен ол ... ... және заң ... ... ... ашу;
• Ланкестік шаралары, әдістері мен тәжірибесі адам құқықтарының бұзылуына
бағытталғанын ... ... ... ... ... мен ... ... мен саясатын күшейту.
Вена декларациясы мен Іс-шаралар бағдарламасы, сонымен ... ... ... ... да ... ... Оның ... геноцид,
этникалық тазалау, жүйелі жәбірлеу фактілері; “еш ... ... ... ... ... ... өкілеттілік ететін үкімет” арқылы
сипатталатын өзін өзі ... ... ... және ... ... ... жұмысшы-мигранттар, мүгедектер мен босқындарды
қоса отырып, қоғамның ... ... ... ... бойынша шешімдер;
БҰҰ-ның адам құқығы саласындағы әрекет бағдарламасына әйел құқығын қосуға
бағытталған жаңа ... ... ... ... ... есепке ала
отырып, әйелдер мен қыз балалар құқығын қарастыру бар.
Декларация мен Іс-шаралар бағдарламасында БҰҰ ... ... мен ... ... ... аймақтық ұйымдар мен ... даму ... адам ... ... ... мен ... ... маңызды орынға ие болуы керек екендігі мойындалды.
ә) Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссар.1993 жылы желтоқсанда
Бас Ассамблея БҰҰ-ң Адам ... ... ... ... ... ... қызметші тұлғасы ретінде бекітті. Оған Бас хатшының басшылық және
бағыттаушы ролі негізінде адам ... ... ... ... ... ... ... Жоғарғы комиссар 1994 жылы ақпан айында
бекітілді.
Жоғарғы комиссар ... ... ... ... ... және ... қорғау мен қамтамасыз етуге көмек көрсету;
даму құқығын қорғауды қамтамасыз ету мен жүзеге асыру және бұл ... ... ... ... ... ... Адам ... Орталығы және басқа
да мекемелер арқылы кеңес қызметі мен техникалық және ... ... адам ... ... мәселелерге қатысты БҰҰ-ның қоғамдық
ақпарат ... мен ... беру ... ... бүкіл
әлемдегі барлық адам құқықтарының толық жүзеге асырылуы мәселелерін шешу
мен туындаған кедергілерді жоюға көмек ... адам ... ... ... ... ... нығайту; БҰҰ жүйесінің органдары
бекіткен мәселелерді шешу мен оларға адам құқығын қорғау мен ... ... ... ... ... ... қатар, адам құқықтарын қорғауды жүзеге
асыру мен қамтамасыз етудегі ... ... ... ... ... адам ... саласындағы іс-әрекеттерді ... ... ... БҰҰ ... рационализациялау,
адаптациялау және нығайту; Адам құқықтары орталығының әрекеттерін ... ... ... жылы 28 ... Бас ... БҰҰ Бас ... Пан Ги Мунның
ұсынысын бір ауыздан қабылдап, Наванетхем Пиллэйді (Оңтүстік ... ... ... ... ... комиссары қызметінде бекітті. Оның төртжылдық
мерзімі 2008 жылы 1 қыркүйекте басталды.
2004 жылдың 1 шілдесінен 2008 ... 30 ... ... БҰҰ ... жөніндегі жоғарғы комиссары қызметін Луиза Арбур ... ... ... осы ... ... Сержиу Виейра ди Меллу (Бразилия)
БҰҰ ... ... ... ... атқару кезінде 2003 жылы 19 тамыздағы
БҰҰ Бағдадтағы өкілдігінде болған жарылыс нәтижесінде қайтыс болды. ... Адам ... ... ... комиссар қызметін Бертран Рамчаран
(Гайана) атқарды[95].
б) Адам құқықтары ... Адам ... ... ... органдарына адам құқығын қорғау мен қамтамасыз етуде көмек көрсету,
мүдделі органдардың ... ... ... ... адам ... ... ... жариялау мен тарату жатады. Орталық адам құқықтары
жөніндегі ... оның ... адам ... ... ... мен ... ... қорғау мен жікшілдіктің алдын алу жөніндегі Подкомиссияға
қызмет етеді.
Женевада орналасқан орталыққа Адам құқықтары жөніндегі Бас ... ... мен 5 ... және адам ... ... ... басқармасы кіреді. Байланыс бөлімшесі адам құқықтарының бұзылу
мәселелері жөніндегі ақпаратты сараптаумен айналысады. ... ... адам ... ... ... ... топтары мен Арнайы
баяндамашылар сияқты зерттеу органдарына қызмет көрсетеді және ... ... ... ... ... ... құжаттар бөлімшесі адам құқығы жөніндегі келісімдер мен
конвенциялардың ... ... ... Заң ... ... алдын алу бөлімшесі адам құқытары жөніндегі құжаттарды
дайындауға көмек ... ... ... бойынша зерттеулер мен
баяндамалар дайындаумен айналысады. Техникалық және кеңес беру қызметін
көрсету бөлімшесі ... ... мен ... көмек бағдарламасын жүзеге
асыруға байланысты әкімшілік функцияларды жүзеге асырады. 1994 жылы ... ... ... ... ... ... көрсетілді.Орталықтың
жергілікті бөлімшелері Гватемала, Камбоджа, Бурунди, Хорватия, Руанда ... ... Адам ... сақталмауына қарсы БҰҰ көлемінде атқарылып жатқан іс-
шаралар
Біріккен Ұлттар Ұйымы адам құқықтарының бұзылуына қарсы ... ... ... мен ... ... ... және жеке ... мен
ұйымдар шағымдарын құпия түрде қарастыру арқылы жүзеге асырады.
Адам құқықтары жөніндегі Комиссия мен аз ұлтты халықтарды қорғау мен
жікшілдіктің алдын алу ... ... жыл ... ашық ... елде көрініс тапқан адам құқықтарының бұзылуы мәселелерін талқылайды.
Бұл органдар мен бейүкіметтік ұйымдар мүшелері ... ... ... ... ... ал оған ... үкіметтер жауап қайтаруға тиісті
болады. Жоғарыда ... ... ... ... зерттеу жүргізу
үшін сарапшылар тобы құрылуы мүмкін, қарастырылып отырған аймақтарға арнайы
миссиялар жіберіліп, үкіметпен келіссөздер жүргізіледі, ... ... ... ... ... ... болған жағдай өте
күрделі болған жағдайда ... ... ... ... топ) ... жеке ... (арнайы баяндамашы) жүктеу
қажеттілігі туралы шешім қабылдауға құқылы. ... ... ... ... ... тиісті үкіметті қажетті өзгертулер енгізуге
шақырады. Ол сонымен қатар тиісті үкіметпен ынтымақтастық барысындағы ... ... ... толық көлемде қалпына ... ... ... ... үшін сарапшыларды тағайындауы мүмкін. Көп ... ... ... созылады. Мысалы, Палестина және ... ... да ... адам ... бұзылу фактілерін
Комиссия 1968 жылдан бері қарастырды.
1995 жылы ... ... ... бойынша Комиссияның Арнайы баяндамашылары
Ауғанстан, Бурунди, Куба, Экваториалды Гвинея, Иран, Ирақ, Мьянма ... ... қоса ... ... араб ... ... ... Югославия мен Заирге жіберілді[97].
Комиссия сонымен қатар ... ... ... ... адам
құқығын қамтамасыз ету мен бұзылуының “тематикалық” мәселелерін зерттеу
арқылы адам ... ... ... ... ... ... ... топтың зорлық-зомбылық пен еріксіз жоғалып кету ... ... ... ... бойынша арнайы іс-әрекеттерін келтіруге болады.
Арнайы баяндамашылар сот ... тыс ... ... озбырлық
әрекеттер, өлім жазасына ... ... ... ... ... Арнайы баяндамашылар зерттеген адам құқықтары жөніндегі
мәселелер арасынан келесілерді атап ... ... ... ой-пікір бостандығының бұзылуы; әйелдерге ... ... ... ... ... көздей отырып бала асырап
алу. Баяндамашыларға жеке тұлғалар мен ұйымдардан шағымдар келіп түседі.
Қажетті ... олар ... ... ... ... отырып, адам
құқықтарының бұзылу жағдайлары мен оларды болдырмау мәселелерін зерттейді.
Арнайы келісімдерге сәйкес адам құқықтарының ... ... ... ... ... ... жою туралы
конвенция, Азапталуға қарсы конвенция мен ... ... ... ... мемлекеттер БҰҰ-н өз ... ... ... ... ... өкілетті етуі мүмкін.
Конвенцияның жүзеге асырылуын бақылайтын Комитетке осы Конвенцияға қатысушы
мүше-мемлекет азаматынан ... ... ... ол ... ... алып , қатынас орнатуға құқылы болады. Комитет бұл мәселенің
қандай да бір басқа халықаралық форумда ... және ... ... ... әрекеттерінің нәтижесіз аяқталғанын тексеріп келе, өз жұмысын
бастайды. Бұл шарттар жүзеге асқан жағдайда ... ... ... ... түскен барлық ақпаратты екі жаққа да таныстырып, оның
негізінде өз көзқарасын айтады.
1503 процедурасына ... адам ... ... ... ... ... ... аталған шағым беру механизмінің
ережелеріне сай келмейтін адам құқығының бұзылуы туралы мыңдаған хаттар ... ... ... Осы ... қарастыру үшін құрылған ЭКОСОС
1503(XLVIII) резолюциясымен реттеліп отыратын процедура әдетте ... деп ... ... бірі ... ... жағдайда адам
құқықтарының бұзылуы туралы хаттар мен ақпараттар құпия түрде жинастырылып,
адам құқықтары жөніндегі Комиссия және ... ... ... ... ... ... оларға жауап қайтару
мүмкіндігі беріледі.
Жеке шағымдар мен ... ... ... Подкомиссия қарастырады.
Егер де ол “адам құқықтарының бұзылуы іс ... ... ... көз ... онда ... ары ... зерттеу жұмысын жүргізетін
Комиссияға жіберіледі. ... ... ... ... ... ... жіберу туралы шешімі ... ... ... Осы ... ... ... Комиссия әлемнің барлық
аймақтарынан келіп түскен шағымдарды қарастырады. ... ... сай ... ... ... БҰҰ ... қағидаларына қайшы келсе немесе саяси мүдделер көздеген
жағдайда қабылданбайды;
• Тиісті үкімет бар ... ... ... ... де адам ... ... бұзылуы көрініс тапқан жағдайда ғана шағым қабыданады;
• Шағымдар жеке тұлғалар немесе бірнеше адам тобынан құрылуы мүмкін;
• Құпия шағымдар және ... ... ... негізге ала отырып
жасалынған шағымдар қабылданбайды;
• Әр жолдамада фактілер, шағымдану мақсаты мен бұзылған құқықтар келтірілуі
тиіс;
1503 процедурасына сәйкес ... ... ... ... ... Support Services Branch OHCHR-UNOG,1211 Geneva 10,
Switzerland ; Fax: (4122) 917-9011 [98].
Сот құзырынан тыс қол ... мен ... ... ... ... Адам ... ... Комиссия сот ... ... өлім ... мен адамдардың жоғалып кету фактілерін
зерттеудің арнайы ... ... ... ... ... әрекеттердің нәтижесінде жоғалып кету
фактілері бойынша Жұмысшы тобы ... 3 рет ... ... ... және ... ұйымдардан, жеке тұлғалар, олардың
жанұялары мен өкілдерінен ақпарат алады. Ол осы ... ... ... ... ... ... ... мен тұрғылықты жайы туралы
мүмкіндігінше толығырақ ақпарат беру туралы өтініш жібереді. ... ... ... ... ақпарат жоғалып кеткен адамның туыстарына ... ... ... мен ... кету және оны ... ... жалпы кепілдемелер тиісті үкіметтерге және Комиссияға жіберіледі.
Жұмысшы топ төтенше жағдайларда жедел шара ... ... ... ... ... шара қабылдау” процедурасын құрды.
1982 жылы Адам құқықтары жөніндегі Комиссия сот құзырынан тыс өлім
жазасын қолдану ... ... ... әлде ... ... ... адам
өлтіру фактілерін зерттеу бойынша Арнайы ... ... ... ... ... ... ... қақтығыс барысындағы әрекеттерді
реттейтін құқықтық нормалар мен адам құқықтары бұзылуының сипаты ... ... ... ... түскен ақпаратқа, әсіресе ақпарат сот
құзырынан тыс өлім ... ... ... ... көздеген жағдайда
жауап беруге өкілеттілік алады. Ол кезде ... ... ... нормаларды жүзеге асыра отырып, өлім қаупі туған адамдардың
өмірін қорғау ... ... ... ... ... ... жағдайларды ол сот
құзырынан тыс өлім жазасының қолданылуы мен озбырлық әрекеттер ... ... ... ... ... беру ... жібереді. Ол
үкімет шақыруымен елдерді аралауға да мүмкіндік ала алады. Оның баяндамасы
Адам құқықтары жөніндегі Комиссияның ашық ... ... ... ... ... ... жылы Бас Ассамблея
барлық тұлғаларды азапталудан және басқа да ... ... ... мен жазалау түрлерінен қорғау туралы Декларация қабылдады. Онда
аталған әрекеттердің адам құқықтары мен бостандықтарын ... ... жылы ... ... ... саласындағы қызметшілердің, әсіресе
дәрігерлердің, қамаудағы ... ... және ... ... ... қатысты медициналық этика принциптерін қабылдады.
1984 жылы Бас ... ... және ... да ... ... Конвенция қабылдады. 1994 жылы 31 ... ... ... ... ... қылмыс деп санап, оны жасаған тұлғаларды сот жүзінде
жазалауға шақыратын Конвенциямен келісіп, оны қабылдаған болатын. ... ... ... ... ... ... ... қарамастан мүше-
мемлекет соттарында жазаланады. Мүше-мемлекеттің де бұл қылмысқа ... ... ... ... жағдайында халықаралық тергеу жүргізу
мүмкіндігі де қарастырылған. ... ... ... ... алу үшін
қолданылатын шаралар туралы мүше-мемлекеттерден ақпарат алатын, 10 ... ... ... ... Комитеті құрылады. Комитет ақпаратты
қарастырып, оған ... ... сын ... ... ... жайлы басқа мүше-
мемлекеттер мен Бас Ассамблеяға мәлімет береді. БҰҰ-ның азапталу құрбаны
болған тұлғаларға ерікті ... ... қоры ... құрбандары мен олардың
туыстарына гуманитарлы, заңды және қаржылық ... ... Қор ... ... ... ... ... мен әлеуметтік реабилитация
жобаларына жұмсалады[100].
1985 жылы Адам құқықтары жөніндегі комиссия азапталу мәселелері
бойынша ... ... ... Ол ... ... ... ... алып,төтенше жағдайларда шұғыл шара қолдана алады. Ол сонымен қатар
нақты бір мемлекетте қалыптасқан жағдайды ... ... ... ... ... ... бойынша жалпы кепілдемелер ұсынады.
Балалар құқығының қорғалуы мен қамтамасыз ... ... ... Бас ... ... құқығын қорғаудағы алғашқы ... 1946 жылы БҰҰ ... ... ... ... ... Екі ... соң
1948 жылы Адам құқықтарының жалпыға ... ... мен 1966 ... Халықаралық пактілерде балалар ерекше қорғауға алынатын ... ... ... ... ... ... байланысты болған
құжаттардың бірі - 1959 жылы Бас Ассамблея қабылдаған ... ... ... ... Онда ... ... ... етуге арналған
10 қағида жарияланды. Декларацияда “адамзат балаларға өзінде бардың ... ... ... екендігі айтылған[101]. Балалар құқығы жөніндегі
декларацияның 20 жылдығында БҰҰ 1979 ... ... бала жылы ... ... орай бірқатар құқықтық ұсыныстар көрініс ... ... жылы ... ... ... ... Адам ... жөніндегі
комиссиясында Балалар құқығы жөніндегі конвенция қабылдауды қарастыру
ұсынысы да ... ... ... жоба авторы Польша халықаралық ... Адам ... ... ... ... мәтіні бойынша жұмыс
10 жыл жүріп, Декларация қабылдануының 30 ... ... ... ... жасау көптеген жиналыстарда талқыланып, БҰҰ Бас
Ассамблеясының 1989жылы 20- ... 44/25 ... ... ал 1990 жылы 26 ... ... қол ... ... Конвенцияны
20 мемлекет ратификациялағаннан кейін 1990жылы 2 ... ол ... 1993 ... Адам ... жөніндегі Вена конференциясында 1995 жылға
дейін ... ... ... үшін ... ... ... шешім
қабылданды[103]. Конвенция балалар ... ... мен ... ... құра ... ... ұлттық, мәдени, экономикалық,
саяси және әлеуметтік даму ... ... Бұл ... ... ... толық орындап, өзінің ұлттық өмір сүру ерекшелігін еш
бұзбайды және өзіне ғана тән ... ... ... ету шараларын
жүзеге асыра алады. Конвенция әмбебаптылығы ... ... ... ... ... (африкаанс тілінен аударғанда “бөліну”)
мемлекет тарапынан бекітілген нәсілдік жікшілдік мен ... ... Ол ... Африка үкіметінде 1948 жылдан бастап 1990 жылдың
басына ... ... ... ... ... танылды.
Апартеид жағдайында Оңтүстік Африка халқы түр-түсіне қарай бірнеше бөлек
топтарға бөлінді: қара(африкандықтар), ақ(еуропалықтар), түрлі-түстілер ... Қара ... ... 73% ... - басты құқықтар
мен бостандықтардан айрылған топ ... ... ... ... араласуға тыйым
салынды, репрессиялық заңдар мен шаралар қолданылды.
Сегрегация ... ... ... ... ... ... ... – халықты тіркеу(1950ж.), оның негізінде нәсілдік категориялар
анықталып, халық ... ... ... ... ... ... ақ ... аймақтар мен африкалық резервацияларға бөлінді, ал
ақ зонадағы халық ... топ ... ... ... “ақ зоналарында” нәсілдік топтардың қоныс тебу аудандары туралы
заң (1950ж.) негізінде ақ емес ... ... ... ... тебу зоналары
бойынша бөлінді(түрлі-түсті, индийцтер, қаралар), ал ... ... ... ... бөлінген ауылдарда этникалық белгілері бойынша
бөлінді.
“Бантустан” деп аталатын ... ... 10 ... ... ... ... ... әр “ұлттық тобына” бір-бірден берілді.
Бантустан территориясы 81жер учаскесінен ... ... ... саны ... ... ... 4 есе көп болғанымен де, резервациялар ... ең ... ... 13 %-н ғана алып ... Ассамблея мен Қауіпсіздік Кеңесі апартеидті БҰҰ-ның Жарғысына
қайшы деп жариялады. ... ... ... ... ... ... ал ... Кеңесі апартеидті ар-ожданға ... ... ... ... пен ... ... ... деп қарастырды. БҰҰ-
ның органдары апартеидті жоюға бағытталған халықаралық қауымдастықтың әр
түрлі шаралары ... ... ... ... ... – 1977 ... Кеңесінің Оңтүстік Африкаға қару-жарақ тасымалдауға эмбарго
жариялауы[104]. 1989 жылы Оңтүстік Африка үкіметі ... да ... ... ... алып келген үрдістің негізін қалады. Саяси тұтқындар
босатылды, апартеид заңдары жойылды, жаңа конституция қабылдау мен басқа да
саяси ... шешу үшін ... ... ... ... 1994 жылы ең ... ... көппартиялы сайлау өткізілді.
Мемлекетте 1994 жылы мамырда алғашқы нәсілдік емес демократиялық үкімет пен
парламенттің ... ... ... түбімен жойды.
Апартеидке қарсы халықаралық күрес.Оңтүстік Африка үкіметінің
расистік саясаты БҰҰ-ның 47 ... ... ... ... ... болды. Бұл мәселе 1946 жылы БҰҰ-да ең ... рет ... ... ... Африка үкіметінің оңтүстік африкалық үнді халқына қатысты
жікшілдік сипатындағы заң қабылдауы туралы шағымданған болатын. ... ... ... ... ... ... кең ... 1952 жылы
Ассамблеяның күн тәртібіне қойылды.
50-жылдары Бас Ассамблея Оңтүстік Африка үкіметін бірнеше рет ... ... ... келетін апартеид саясатынан бас тартуға шақырды.
Алайда Оңтүстік Африка БҰҰ ... ... және ... деп ... олар мемлекеттің ішкі істреіне араласпау принциптеріне сай келмеді.
1960 жылы 21 наурызда Шарпевильдегі апартеидке ... ... 69 ... ... нәтижесінде БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Оңтүстік Африканы ол
саясаттан бас тартуға міндеттеді. 1966 ... ... 21 ... ... орай ... ... жікшілдікті жою үшін күрес күні ... 1962 жылы Бас ... ... ... ... бақылау мақсатымен апартеидке қарсы БҰҰ-ң Арнайы комитетін құрды.
Арнайы комитет тез арада халықаралық қауымдастықтың ... ... ... ... жүзеге асыру мен Оңтүстік Африка халқына қолдау ... ... ... әрекет орталығына айналды.
1961 жылдан бастап Бас Ассамблея ... ... ... ... ... ... ... Ол мемлекеттерді Оңтүстік
Африкамен дипломатиялық қатынастарды үзуге; ... ... ... ... ... үшін порттарды жауып тастауға; оңтүстік африкалық порттардан
келген кемелерге қарсы шара қолдануға; Оңтүстік ... ... ... ... ... Африкаға тиісті немесе онда тіркелген барлық әуе
кемелеріне мемлекет ... ... ұшып ... ... ... Африкаға мұнай мен шикізаттың стратегиялық түрлерін тасымалдауға
ерікті түрде ... ... ... 1962 - 1988 ... ... ... Кеңесін бірнеше рет ... ... ... санкциялар енгізуге шақырды. 1963 жылы Қауіпсіздік Кеңесі
Оңтүстік Африкаға қару-жарақ ... ... ... ал 1977 жылы ... бұл ... міндетті сипатқа ие болды. ... шара ... VII ... ... ... Онда халықаралық
бейбітшілік пен қауіпсіздікке ... ... ... күштеу сипатындағы
шара қолдану мүмкіндігі туралы жазылған.
Оңтүстік Африкаға қатысты тағы бір шара ретінде Бас Ассамблея 1970-
1974 жылдары ... ... Бас ... ... ... ... ... мойындаған жоқ. 1974 жылы ... ... ... ... ... мойындаудан бас
тартатынын және бұл шара “Оңтүстік Африка делегациясының Бас ... ... ... ... ... ... Осыдан кейін
Оңтүстік Африка Ассамблея жұмысына араласудан шеттетілді.
Сол 1974 жылы Ассамблея Оңтүстік Африканы БҰҰ ... ... ... ... мен ... апартеид саясаты жойылғанша
шеттетуді ұсынды. Ал 1974 жылы ... ... ... Африканы БҰҰ
мүшелігінен шығару туралы ұсынысы жарық көрді, алайда қажетті дауыс санының
жиналмауына орай бұл мәселе оң шешімін тапқан ... ... ... ... ... Ұйымы қолдаған Оңтүстік Африканың
Африкан ... ... (АНК) мен ... ... ... ... Оңтүстік Африканың азаттық қозғалыстарына саяси, моральді және
қаржылай көмек көрсетуге бағытталған бірқатар шараларды жүзеге ... ... да ... Қауіпсізідік Кеңесі де ... ... ... адам ... және ... ... үшін ... заңдылығын
мойындады. Ассамблея өкілдерінің айтуынша, бұл ... ... ... қару ... ... ... да ... бар болатын. 1974 жылдан
бастап Ассамблея АНК және ПАК өкілдерін Оңтүстік ... ... ... ... ... ... Бас ... бірнеше рет саяси
тұтқындарды босату ұсынынсын ... Ол ... үшін ... ... азаптау және тұтқындарды өмірінен айыруды айыптады. Қауіпсіздік
Кеңесі бірнеше рет саяси процестерде қабылданған ату ... алып ... ... 1976 жылы ... 11 ... ... ... Африка саяси
тұтқындарының күні деп жариялады.
Оңтүстік Африканың спорт саласындағы жікшілдік саясатына назар ... Бас ... ... ... ... жеке ... ... Спорттағы апартеидке қарсы халықаралық
декларация(1977ж.) және Спорттағы апартеидке қарсы халықаралық ... ... жылы Бас ... ... ... жою мен ... ... конвенция қабылдады[107]. 1976 жылы Соуэто мен басқа
аймақтардағы ... ... ... 16 ... ... ... халқының халықаралық күні, ал 9 ...... ... ... ... күні деп ... Сол ... Бас Ассамблея үкіметтік, үкіметаралық ұйымдар, кәсіподақтар,
шіркеулер, ... ... ... мен ... да ... ұйымдар
атқаруы тиіс апартеидке қарсы іс-әрекет бағдарламасын мақұлдады. 1977 ... ... 21 ... бастау алатын апартеидке қарсы күрес жылын,
1982 жыл – Оңтүстік Африкаға қарсы санкциялар мен мобилизациялану ... Әр ... ... БҰҰ ... ... жою жолдарын
табуға бағытталған халықаралық және ... ... ... ... ... ... өз ... және одан ... ... ... ... ... ... негіз болған
үрдістің басталуын сипаттады. Халықаралық жағдайдың біршама жақсаруы
қақтығыстарды бейбіт реттеуге, ... ... ... алып ... ... мәселелер кешені бойынша бірқатар келісімдердің
жасалуына жол ашты. ... ... ... ... ұйымдардың
апартеид жүйесін келіссөздер мен жаңа конституциялық тәртіп орнату арқылы
жою туралы талаптары көрініс тапты. Ол ... ... ... ... ... ... ... құлауы мен конституциялық өзгеріс
қажеттіліктерін жариялаған жаңа ... ... ... ... алып ... жылы ... ... үкіметінің апартеид жүйесін өзгерту ... ПАК, ... ... ... ... ... істеуін жаңғырту;
27 жыл қамауда болған Нельсон ... ... ... тұтқындарды босату;
оңтүстік африкандықтарға мемлекет ішінде және одан тыс саяси ... БҰҰ ... ... ... Жоғарғы Комиссармен келісім
жасасып, ... ... ... ... мүмкіндік жасауды көздеді.
Сонымен қатар үкімет апартеидтің басты заңды құрылысы мен заңдарын
жойды, ... ... ... ... ... және ... ішіндегі бейбітшілік пен түсінісушілік орнату мақсатын көздей
отырып ... ... және ... ... ... ... келісім
жасасты. Келісімнің жүзеге асырылуын қадағалау үшін ... ... мен ... алу ... комиссия құрылды(Голдстон комиссиясы).
Бұл үрдісті қолдай отырып, Бас Ассамблея 1989жылы желтоқсанда өткен
апартеид мәселесі жөніндегі арнайы сессиясында апартеид және оның ... ... ... ... ... Декларацияда Оңтүстік
Африка халқын апартеид жүйесін жоюға арналған келіссөздер жүргізу мен ... емес ... ... өту шараларын қолдануға үндеу көрініс
тапты. 1991жылы желтоқсанда ... ... ... ... ... ... халықаралық қауымдастық ролі, өтпелі кезең
шаралары мен жаңа Конституция қабылдау және ... ... ... ... ... бағытталған шешімдерді жүзеге ... ... ... ... қол ... үшін келіссөздер жүргізе бастады.
БҰҰ өтпелі кезең шараларын жүзеге асыруға көмегін көрсетіп ... ... мен ... ... ... ... апаратын саяси
процесті қолдады. 1992 жылдың шілде және тамыз ... ... ... ... өтпелі кезең шараларына көмек көрсетуі туралы 2
резолюция қабылдады. Осы резлюцияға сәйкес Бас хатшы ... ... ... тоқтату туралы кепілдемелерді жеткізу үшін ... ... ... өкіл ... ... ... ... жіберілді; ал
Қауіпсіздік Кеңесі аймаққа БҰҰ-ң Оңтүстік Африкадағы ... ... ... ... ... ... ... жоспары құрылымын
нығайту мен зорлық әрекеттерін тоқтатуға көмек көрсету мақсатын көздеді.
Миссия өзінің жұмысын ... ... ... ... ... ... ... АБҰ, ЕО бақылаушы топтарымен
және Достастық хатшылығымен келісе отырып атқарды. ЮНОМСА қызметкерлері
партиялардың іс-әрекеттеріне ... бөле ... ... және ... ... ... ... отырды. Үкіметтік құрылымдар,
саяси партиялар мен ұйымдар, азаматтық бірлестіктер және де басқа ... ... ... ... ... желтоқсан айында Бас Ассамблея халықаралық қауымдастықты
Оңтүстік Африкада болып жатқан үрдісті ... ... ... ... ... ... жақсаруына байланысты қайта қарауға
шақырды. Байқалып отырған прогреске орай Бас Ассамблея ... ... ... ... мен жеке ... ... ... және
спорттық қатынастарды қайта жаңғыртуды ұсынды. 1993ж. қыркүйек айына қарай
көппартиялы келіссөздер форумында нәсілдік емес ... ... және ... ... өткізу, өтпелі кезең атқарушы кеңесін ... ... ... ... ... ... конституциялық мәселелер
мен өтпелі кезең шаралары бойынша ... ... ... 24 қыркүйек
күні АНК президенті Нельсон мандела БҰҰ Орталық кеңсесіндегі апартеидке
қарсы арнайы ... сөз ... ... Өз сөзінде ... ... ... жолындағы тарихи прогресс мемлекетке
қосымша импульс беру ... ... ... ... ... ... алып ... ұсынды. Бас Ассамблея қазан айында
бір ауыздан экономикалық ... ... ... ... ... көппартиялы келіссөздердің өткізілуі мен
өтпелі кезең Конституциясы және сайлау заңы туралы ... ... ... ... ... Бас ... жаңа арнайы өкілі
бекітілді. Арнайы өкіл сайлау өткізуге көмек ... ... ... ... ... ... айқындау үшін мемлекетке
жіберілді.
9 мамырда Парламент Нельсон Мандела мырзаны ... ... деп ... 10 ... ол ... және ... біркелкілік
үкіметінің басшысы ретінде өз жұмысына кірісті. ... ... ... емес ... ... ... ... апартеид жүйесінің
46 жыл бойғы билігін жойды. 25 мамырда Қауіпсізідік Кеңесі қару-жарақ әкелу
мен басқа да шектеу ... ... алып ... Ал 23 ... 24
жыл өте келе, Оңтүстік Африка өкілі Бас Ассамблеядағы өз ... ... ... ... мен ... адам құқы ... ынтымақтастығы
3.1. Қазақстан Республикасының адам құқы жөніндегі халықаралық-құқықтық
негізге ... даму ... мен оның ... ... бұл – адам құқығы ролі мен оның саяси-құқықтық ... ... 1991 жылы ... ... ... мен ... ... күндерден бастап жоспарлы экономика мен ... ... ... заң ... ... тармақтарының бөлінуі мен адам
құқығын сыйлауға негізделетін нарықтық ... мен ... жүйе ... көшу ... ... ... Өзін
демократиялық,зайырлы, құқықтық және әлеуметтік бағыттағы мемлекет ретінде
жариялап, Қазақстан ... ең ... ... ... адам, оның
құқығы мен бостандықтарын мойындады.
Аталған мақсаттарға жету жолында экономикалық төмендеу, ... өмір ... ... ... кешуге тура келді. Белгілі ... жету ... ... ... Қазақстан сол кезде
“экономикасы қабілетсіз, ... бос, ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін экономикалық
реформаларды жүзеге асыра отырып, Қазақстан үкіметі бір уақытта ... мен ... ... ... ... ... ... жүргізді. Реформалардың негізіне 1995 жылы 30 ... ... ... ҚР Конституциясы алынды.
Мемлекетіміздің Конституциясында адамның өмір сүру, жеке ... ... жеке ... мен ... қол сұғылмауы, осы құқықтардың сотта
қорғалуы сияқты құқықтары мен бостандықтары ... ... мен ... ... ... ... және ажырамас болып
табылатыны” бекітілген[111].
Қазақстан мәдениетті демократиялы ... ... адам ... ... ... сай ... ... жүргізу
жолында әлемдік тәжірибені қолдану қажеттілігін түсіне отырып, БҰҰ мен
оның адам ... ... ... ... ... ... күні ... адам құқығын қорғау мен қамтамасыз ету саласындағы
30 негізгі халықаралық келісімдердің ... ... ... ... ... ... және саяси құқықтар жөніндегі халықаралық
пакт пен Экономикалық, әлеуметтік және ... ... ... ... атап өту ... және саяси құқықтар жөніндегі халықаралық пакт 1966 жылы
қабылданып, 162 ... ... ... ... ... тек 2003 жылы 2 ... ұзақ ... нәтижесінде қол қойып,
2006 жылы 24 қаңтарда ратификациялады. Ал 2006 жылы 24 ... Пакт ... ... ... Адам ... ... ... декларациясымен
салыстырғанда, Азаматтық және саяси құқықтар жөніндегі пакт ... ... ... және оған қосылған мемлекеттерге белгілі бір міндеттер
жүктейді. ... ... ... 4 ... ... ратификациялаған халықаралық келісімдер оның заңдары алдында
заңды күшке ие және арнайы ... ... ... ... ... ... ... және саяси құқықтар жөніндегі халықаралық
пактіге қосылған ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін қажетті іс-шаралар ... мен заң ... ... шара ... ... ... болатын.
БҰҰ Бас Ассамблеясының 32-сессиясына қатысу үшін Нью-Йорк қаласына іс-
сапары кезінде Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... қол ... Азаматтық қоғам үшін ең
маңыздысы – 2007 жылы 25 ... ... және ... ... жөніндегі
халықаралық пактіге (бірінші)Факультативті хаттамаға қол қоюы болды.
Хаттамаға ... жеке ... ... ... ... деңгейде қорғалуына мүмкіндігі туды. Сонымен қатар БҰҰ-ның
Адам құқықтары жөніндегі комитетіне ... ... ... ... ... ... жөніндегі жеке шағымдарды қарастыру
мен олар бойынша шешім ... ... ... Алайда БҰҰ Адам
құқықтары жөніндегі Комитет тек Комитет ... ... ... ... ... мүше-мемлекеттерге қатысты шағымдарды қарастыра
алады. Хаттаманың 11-бабына сәйкес, Пактіге қосылған әр мемлекет Хаттаманы
ратификациялап, оған қосылуға құқылы.
2008 жылы 18 ... ҚР ... №257 ... ... ҚР ... желтоқсандағы Азаматтық және саяси құқықтар ... ... ... ... ... ... Заң жобасы ҚР
Мәжілісінің қарауына берілді. Яғни Заң ... ... ... әр ... өз құқықтарының ұлттық деңгейде қорғалуына қол
жеткізе алмаған жағдайда, АСҚХП-де бекітілген құқықтарының ... ... ... Адам ... ... ... жіберуі мүмкін. Бұл
ереже Қазақстан Республикасының Хаттаманы ... ... ... ... қатысты ғана қолданысқа енгізілді. 2009 жылы
11 ақпанда ҚР ... ... ... және ... ... ... ... қосымша Факультативті хаттаманы
ратификациялау туралы” ... қол ... ... ... Конституциясында бекітілген адам және азамат құқықтары мен
бостандықтары, аталған Декларация ... ... ... ... ... болсақ, бұл тұрғыда небәрі 17 жыл тәуелсіз даму тарихы бар
біздің ... да ... ... аз емес. Ең алдымен, еліміздің
Ата Заңының баптарына сараптама жасайтын болсақ, Декларацияның түгелге ... ... ... табиғи құқықтарына байланысты нормалардың
республика Конституциясында толық ... орын ... ... ... бекітілген адамның нәсіліне, түр-түсіне, тіліне, дініне, саяси
немесе басқа да айырмашылықтарына қарамастан, ... ... ... ие болу ... ... өмір ... жеке басының бостандығы
құқығы, ешкімді азаптауға, қатыгездік немесе оның адамдық қадір-қасиетін
қорлайтындай ... ... не ... жол ... ... әркімнің құқық
субъектісі ретінде танылу құқығы, заң алдында бәрінің теңдігі және ... ... тең ... ... және ... да ... Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген және Ата
Заңның осы баптарын басшылыққа ала ... ... ... да ... ... ... 2006 ... қаңтар айында Республика
Парламенті БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы 1966 жылы бекіткен Декларацияны ... ... ... және саяси құқықтар туралы және ... және ... ... ... ... пактілерді
ратификациялады. Яғни, бұл пактілер Қазақстан үшін міндетті күшке ие болды.
Қазақстан республикасы өзінің тәуелсіздікке қолы ... бері ... адам ... ... ... пактілерден басқа да адам
құқықтары саласында төмендегі халықаралық келісімдерге де қосылды: ... ... ... - ҚР ... ... ... 31.03.1993 ж.[114],
1949 жылғы Женева конвенциясына Қосымша хаттама - ҚР ... ... ... ж., 1984 ... ... құқықтары жөніндегі конвенция -
ҚР Жоғарғы Кеңесінің ... ... ж. 1998 жылы ... айында Адам
құқықтарының жалпыға бірдей ... 50 ... ... Адам ... мен еркіндіктері” атты тақырыпта өткен
халықаралық конференцияға сәйкес, 1998 ... ... ... ... ... ... халықаралық - құқықтық құжаттар тобын бекітті.
Сол құжаттар бойынша: 1965 жылдың 21-желтоқсанында БҰҰ ... ... ... ... барлық түрлерін жою жөніндегі халықаралық
конвенцияға; БҰҰ Бас Ассамблеясында 1979 жылдың 18-желтоқсанында әйелдерге
байланысты жікшілдіктің барлық ... жою ... ... ; ... ... қағидалар негізінде 1984 жылы ... ... ... қорлайтын адамшылыққа жатпайтын
қатігездік жолмен ... ... ... ... ... атап өткендей, Қазақстанның “Азаптауға, ... ... ... ... ... жәбірлеуге қарсы
халықаралық конвенцияға” қосылуы өз ... ... ... ... Яғни ... ... қарай Қазақстан үкіметі өз
аумағында қылмыс жасап ұсталғандарға қарсы ешқандай азаптау, жәбірлеу ... ... ... ... ... тәсілді пайдалану қылмыстық
әрекет деп есептелінеді. Азаптау, ... бұл ... ... Оны ... ... түп-тамырымен жою үшін барлық
мемлекеттердің, олардың мекемелерінің, осы бағыттағы ... ... ... ... ... ... ... көрсетуі тиіс. Осы
мәселедегі қызметтің ... ... ... халықаралық
семинарлар мен конференциялардың маңыздылығы өте зор. Халықаралық деңгейде
көтерілген осы мәселеге өз үлесін қосу мақсатында ... бұл ... ... 29 ... қол ... ... ... жәбірлеу тәсілдері
адам құқықтары мен еркіндіктеріне тікелей нұқсан тигізетін залалдар.
Конвенцияның 1 ... ... ... бере ...... - бұл
қандайда бір адамға жасаған немесе жасамаған қылмысты мойындату мақсатында,
немесе қандай да бір ... алу ... ... ... ... күш ... ... Әрине, Қазақстан үшін бұл саладағы
келесі саты осы халықаралық конвенцияны жүзеге ... ... ... ... ... қабылданған адам құқықтары мен
еркіндіктеріне байланысты құжаттарды толық көлемде жүзеге ... ... әлі де ... оңай емес. Алайда Қазақстанның келешегі үшін маңызды да,
міндетті мақсат.
3.2 Қазақстан ... адам ... ... және ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Адам ... ... ... ... ... ... жөніндегі комиссия 1994 жылы 12 ... ҚР ... ... ... ... Оның ... ... – адам
құқықтарын қорғау мен қамтамасыз ... ... және ... ... Сол ... бері Адам ... ... комиссияның
қызметі мен жұмыс бағыттары үнемі жетілдірілуде.
2003 жылы 19 ... ... ... ... ... ... Президентінің жанындағы Адам құқықтары жөніндегі
комиссия бойынша жаңа құжат ... Оған ... Адам ... ... Қазақстан Репсубликасы Конституциясына сәйкес
мойындалатын және ... адам және ... ... ... ... басшысының конституциялық өкілеттілігін жүзеге асыруға көмек
көрсететін кеңестік орган болып табылады.
Мемлекет басшысы жанындағы Адам ... ... ... адам ... ... мен ... ... оң әсер етіп қана ... ... мен ... ... ... өзара тең ынтымақтастық пен
ықпалдастықты жақсартудағы байланыстырушы түйін ... ... ... ... ... ... құрама бөлігі болып
табылады.
Мемлекет ... ... Адам ... ... ... ... 44- бабы мен “Қазақстан Республикасының Президенті” туралы
ҚР Конституциялық заңының 33- бабына сәйкес және адам құқықтарын қорғаудағы
жалпыға ... ... ... сай ... атап кеткен
жөн[117]. ... Адам ... ... ... 1978 жылы 18-29
қыркүйек аралығында Женевада адам құқықтарын қорғау мен қамтамасыз етумен
айналысатын ұлттық және ... ... ... халықаралық семинар
өткізді. Онда адам құқытары жөніндегі ұлттық ... ... ... ... ... ... қабылданды. Кейіннен бұл басшылық
принциптерін БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі ... мен БҰҰ ... ... ... ... ... ... БҰҰ Бас
Ассамблеясы БҰҰ-на мүшелік еткен барлық мемлекеттерді адам құқығына қатысты
мәселелерді шешу процесіне қоғамның әр ... ... ... ... ... ... ұлттық басқармаларды құруға ... ... ... жылы 7-9 ... ... БҰҰ Адам ... ... комиссиясының
аясында адам құқықтарын қорғау мен қамтамасыз етумен айналысатын ... ... ... ... алғаш халықаралық жиналыс
өткізілді. Ол БҰҰ ... ... ... мен ... ... ... ... қарастыру мен адам құқықтары жөніндегі
ұлттық басқармалардың пәрменділігін арттыру жолдарын зерттеуге бағытталды.
Оның ... БҰҰ Адам ... ... ... ... ... ... от 10.03.1992)және БҰҰ Бас Ассамблеясы ... ... от ... адам құқықтары жөніндегі ... ... ... мен ... ... қағидалар ретінде
(Париж қағидалары) бекітті. Париж ... ... ... 2 түрі бар: Адам ... ... ... мен ... Адам құқықтары жөніндегі комиссия ... ... ... ... ... ... Үкімет жанында
құрылуы мүмкін.
Париж қағидалары 1978 жылы жасалынған басшылық ... ... әрі ... 1993 жылы ... ... ... Адам құқықтары
жөніндегі бүкіләлемдік конференцияда қабылданған Вена декларациясы мен Іс-
әрекет бағдарламасында (кейіннен бұл құжаттар 1993 жылы ... ... Бас ... ... бекітілді) “тиісті ... ... ... жүретін адам құқықтары жөніндегі ұлттық
басқармалар адам құқығын қорғау мен ... ету ... өте ... ... ... ие” ... бекітілген [118]. БҰҰ Бас
Ассамблеясы мен Адам ... ... ... бекіткен Париж қағидалары
мен адам құқықтары жөніндегі ұлттық басқармалар ... ... ... ... ... адам ... жөніндегі ұлттық
басқармалардың 2 түрі де жұмыс істеуде: Мемлекет басшысының жанындағы ... ... ... мен ҚР-дағы адам ... ... Адам ... ... ... ... ... қағидалары мен Париж қағидаларында (адам құқықғын қорғау
саласындағы жалпыға ... ... ... ... Адам ... ... мен Адам ... жөніндегі Уәкілдің(Омбудсмен)
тәуелсіз институт ретінде қатар жұмыс ... ... ... қорғау
жүйесінің халықаралық стандарттарға сай келуінің бірден-бір белгісі болып
табылады.
Президенттік республика жағдайында Мемлекет басшысы жанындағы ... ... ... ... ... ... мен оның азаматтық
қоғам және мемлекеттік органдар арасындағы делдалдық қызметі адам ... ... ... айқындау ғана емес, сонымен қатар мемлекеттік
органдар, бейүкіметтік құқық қорғау ұйымдары мен ... беру және ... ... ... ... ... мемлекеттегі адам
құқықтарын қорғау мен қамтамасыз ету механизмдерін дамытуға түрткі болды.
Мемлекет басшысы жанындағы кеңестік орган ретіндегі Адам ... ... ... ... заң ... ... және сот
билігінің өкілдері, ... ... ... ... ұйымдар, діни бірлестіктер, білім беру және ғылым ... ... ... мен ... да ұйым ... шоғырланған.
Комиссия құрамында бейүкіметтік сектор өкілдерінің ... ... ... ... кең ... баға беру, Мемлекет басшысына
адам ... ... ... ... ... ... уақытылы
хабарлауға мүмкіндік береді. ҚР Президенті жанындағы адам ... ... ... ... қызметі мен құрылымы БҰҰ Бас
Ассамблеясы мен Адам құқықтары ... ... ... адам ... ... ... ... жөніндегі комиссиялардың)
мәртебесі мен құрылымына ... ... ... халықаралық
стандарттарға(Париж қағидаларына) сай келеді.
Адам құқықтарын қорғаудың басқа да соттан тыс қорғау институттарына
қарағанда Адам ... ... ... ... мен ... ... пен ... қоғам арасындағы делдал, адам құқығы саласындағы
өзара ынтымақтастық алаңы ролінде көрсете отырып, адам ... ... ... ету ... мемлекеттік құқықтық саясаттың жүзеге асырылуына
мүмкіндік береді. Өзінің 15 жыл ... ... ... Адам ... комиссия Қазақстандағы демократиялық процестердің дамуына орасан
зор үлесін қосты. Париж қағидаларына сәйкес Комиссия қызметінің бір ... ... ... ... және ... да кез ... ... адам құқықтары жөнінде ұсыныстар мен баяндамалар берілетінін атап
өтуге болады. Жұмыс барысында Комиссия өз ... ... ... атап ... прокуратура, басқа құқық қорғау органдары, сот,
атқарушы билік ... ... ... ... ... ... ... алды. Осындай ынтымақтастық негізінде Комиссия
аталған ұйымдардан мемлекеттегі адам ... ... ... сараптау
үшін ақпарат алып, одан ҚР-дағы адам және азамат құқықтарының ... жыл ... ... ... да арнайы баяндамалар жасауда қолданылатын
ұсыныстар, ... ... ... ... ... ... бір бөлігін Комиссия ... ... ... дөңгелек үстел, семинар барысында береді.
Париж қағидаларында, сонымен ... ... мен ... ... ... қызметінің негізінде Қазақстандағы адам және
азамат құқықтары мен ... ... – Ел ... осы басты
функцияны жүзеге асыруда жүйелі көмек көрсету ... ... ... адам және ... ... ... жөніндегі жыл сайынға
баяндама арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... ... қорғау мен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... құқық қорғау ұйымдары қатысады. Қазақтсандағы
адам құқықтарын ... ... ... ... ... материалдары
Қазақстан Республикасының азаптау және басқа да қатігез әрекеттерге қарсы,
әйелдерге қатысты жікшілдіктің барлық ... жою ... Бала ... ... және ... ... барлық түрлерін жою туралы
халықаралық конвенция талаптарын орындау туралы баяндамада көрініс ... ... ... ... конвенциялар нормаларының
имплементациясына Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Адам
құқықтары ... ... ... ... ... мен ... да
қатігез әрекеттерге қарсы, Балалар құқықтары ... ... ... туралы баяндамалар Адам құқықтары жөніндегі комиссия
Хатшылығы ... ... ... атап ... ... ... Адам ... жөніндегі комиссия өзінің Сарапшылық-
консультативтік кеңесімен қатар адам ... ... ... ... ... сай ... ... сараптаумен
айналысады. Ұлттық заңнаманың жеке нормаларының ... ... ... ... Комиссия ол туралы Қазақстан Республикасының Әділет
министрлігіне ... ... ... ... ... ... ... комиссия мемлекеттік органдарға ... ... ... мәселелері бойынша кеңес береді. Адам құқықтарын
қорғау мен қамтамасыз ету саласындағы ұсыныстарында Адам ... ... ... ... ... ... мен
адам құқықтары саласында ратификацияланған халықаралық ... ... БҰҰ ... ... комитеті Қазақстан Республикасының
Азаптауға қарсы конвенция ... ... ... ... ... ... мемлекетімізде жүзеге асырылып жатқан азаптауға қарсы
іс-шараларды оң бағалаған болатын. Сонымен қатар Қазастанға ҚР ... ... ... ... ... ... ... толықтыру
ұсынылды. БҰҰ Комитетінің ұсынысы Мемлекет басшысы жанындағы Адам құқықтары
жөніндегі ... ... ... ... жеке ... ... жеке түрі ... бөліп көрсетуге қарсылық білдіруіне
қарамастан ҚР 2002 ж.21 желтоқсанындағы Заңына сәйкес ҚР Қылмыстық кодексі
347-1 “Азаптау” ... ... ҚР ... ... ... енгізілуі ұлттық заңнаманы халықаралық нормаларға лайықтандыру мен
қылмыстық процесс ... ... ... ... ... Адам ... ... комиссияның ұсынысымен 2002 жылы 8
тамызда Балалар құқығы туралы ... ... ... ... ... балалар құқығы ... ҚР ... ... ... комиссияның түзету орындары мен ... ІІМ ... ... ... ... берілуі туралы
ұсыныстары, Қазақстанның Азаматтық және саяси құқықтар ... пакт пен ... ... және ... құқықтар
жөніндегі халықаралық пактіге қол қою туралы ... да ... ... ... ... ... ... органдарға адам
құқықтары ... ... ... ... мен ... туралы ұсыныстар да береді. Қазақстанның ... ... ... ... ... ... және мәдени құқықтар
жөніндегі халықаралық паткілерді, сонымен ... ... және ... ... ... ... қосымша екі Факультативті хаттаманы
ратификациялауына көмек ретінде Адам құқықтары жөніндегі комиссия 2004 ... ... ... ... ... “Қазақстандағы адам құқықтарын
қорғаудың халықаралық механизмдерін дамыту мен Азаматтық және ... ... ... ... ... ... ... перспективалары ” тақырыбында халықаралық ... ... Оған ... Адам ... ... ... ... өзінің жыл сайынғы бандамаларында ҚР ... ... ... ... адам ... саласындағы халықаралық келісімдерге
қосылуды ұсынған ... ... адам ... саласындағы
халықаралық келісімідер бойынша міндеттемелердің ... ... Адам ... ... ... халқыралық гуманитарлық құқық
және адам құқықтары жөніндегі халықаралық ... ... ... ... ... қатысады.
Комиссияның бірден-бір міндетіне Республика азаматтары, шетел
азаматтары, азаматтығы жоқ ... мен ... ... ... ... ... туралы шағымдарын қарастыру жатады. Жыл
сайын Комиссия ... ... ... ... ... ... және 270 ... шағым қарастырады. ... ... ... ... ... ... қорытындыларымен іс ... үшін ... ... ... ... орталық және жергілікті атқарушы органдар) ... ... ... ... Адам ... жөніндегі
комиссияның жеке азаматтар шағымдары бойынша ұсыныстары немесе сауалдарында
көрсетіледі. Мысалы, 2003 жылы ... ... ... ... ... ... ... әділ қарастырылуына күмән келтіретін 47
шағымды арнайы бақылауға алды. Олардың ішінде 23 шағымда адам ... ... ... ... ... ... Адам ... комиссияның көмегі негізінде бұл азаматтардың құқықтары қалпына
келтірілді.
Комиссияның халықаралық ... атап ... БҰҰ ... ... ... адам құқықтары жөніндегі Жоғарғы
Комиссарының Орталық ... ... ... ... ... ... Комиссары басқармасымен, ... ... ... ... БҰҰ ... ... ... қатар адам
құқықтарын қорғау мен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... атап ... жөн. Мемлекет басшысы
жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссия БҰҰ Даму Бағдарламасы, ... ... БҰҰ ... ... ... ЕҚЫҰ ... ұйымдармен қатар Қазақстанда азамат шағымдары мен олардың
құқықтарының соттан тыс тәртіпте ... ... ... ... ... ... ... алғаш ұсынған болатын.
Қазақстан Республикасының құқық қорғау саласында Адам құқықтары жөніндегі
комиссия мен Адам ... ... ... ... ... ... демократиялы құқықтық мемлекет құруға және адам ... ... ... ... ... сай келу ... табады[120].
ә) Қазақстандағы Омбудсмен институтының ... ... ... ... - осы бағытта үздіксіз атқарылған қыруар
жұмыстың жемісі. Талай жылдар бойы мамандар осы құрылымның адам ... ... ... оны ... ... тәжірибені жинақтауға бар
күшін салған. Әсіресе, БҰҰ-ның Даму бағдарламасы, БҰҰ адам ... ... ... басқармасы, Еуропадағы Қауіпсіздік және
Ынтымақтастық жөніндегі ұйым ... ... ... ... ... жөн. Осы және ... да құрылымдардың барлығы Омбудсменнің халықаралық
стандарттарға, әсіресе, Париж қағидаларына сай заңнамасын ... ... ... ... ... құру идеясы 1995 жылы ... Сол ... бір топ ... ... тұлғалар Женева қаласына барып, онда
БҰҰ Даму Бағдарламасының ҚР-дағы тұрақты өкілі Найджел Рингроуз және БҰҰ ... ... Е. ... ... ... ... ... ішінде ҚР Президенті Әкімшілігінің халықаралық бөлімінің
меңгерушісі Ыдрысов Е. А., ҚР ... ... ... ... ... К. А. және ҚР ... жанындағы адам құқықтарын
қорғау жөніндегі комиссияның хатшысы Байқадамов Б. К. болды. Бұл топ ... ... ... жоғарғы комиссарының ... ... ... ... ... институтын құру туралы
тұңғыш рет ұсыныс жасаған болатын.
Бірақ, ол кездегі басты мақсат – бұл ... ... оны ... еді.
Осы орайда, 1997 жылды ерекше ... ... жөн. Сол жылы ... құру ... ... ... шеңбері анықтала бастады.
Оған өз ... ...... ҚР ... ... Адам ... комиссия және БҰҰ Даму Бағдарламасы. Істі алға жылжытқан да ... ... 1997 жылы ... адам құқықтарын қорғау жөніндегі құрылымның
пайда болуын насихаттайтын дөңгелек үстелдер мен ... ... ... БҰҰ Даму ... мен ҚР ... ... Адам құқықтарын
қорғау жөніндегі ... ... ... дайын болды. Бұл құжат
Комиссияның потенциалын күшейтіп, осы құрылымды ... ... Бұл жоба ... зерттеліп, кейін 1998 жылы ҚР Үкіметі, БҰҰ
ДБ мен Комиссияның тарапынан оған қол қойылды.
1998 жылдан бастап осы жобаның ... ... ... ... семинарлар, халықаралық сарапшылар мен байқаушылармен кездесулер
ұйымдастырылды. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... мен Парламенті мүшелерінің, сондай-ақ үкіметтік емес
ұйымдардың қатысуымен біріккен жұмыс топтары құрылды. Мәселен, 1998 ... ... ... адам ... ... ... ... өтті. Ал, 1999 жылдың қыркүйегінде дәл ... ... ҚР ... ғимаратында Қазақстанда жаңа институттың құрылу
болашағын талқылап өтті. Мемлекеттің лауазымды ... ... ... ... ... қарай жаңа құрылымның пайда
болу мәселесін жан-жақты қарастыруды ... 1999 ... ... ... адам ... ... ... құрылымдарға арналған тағы
бір халықаралық конференция өтті. 1999 ... ... ҚР ... спикері Адам құқықтары жөніндегі Декларацияның 50 жылдығына ... ... ... Қазақстанда Омбудсмен институтын құруға
шақырып, сөз сөйледі.
Мемлекеттің жоғары лауазым иелері, халықаралық ұйымдардың жетекшілері ... ... ... ... ... ... ... іс-
шаралар Қазақстанда Омбудсмен институтының қажеттігін дәлелдеп берді. Оның
үстіне, конференциялар, семинарлар, БҰҰ Даму ... мен ҚР ... адам ... ... ... сарапшылары мен
кеңесшілерінің бірлескен жұмысы өз жемісін берді.
Қазақстанда ... ... ... ... мемлекет және қоғам
қайраткерлері қолдады. Олардың арасында – ҚР Парламенті Сенатының төрағасы
Ө.Байгелді, ҚР ... ... ... ҚР ... Сотының
төрағасы М.С. Нәрікбаев, ҚР Жоғарғы Соты ... ... ... және ... ... Е.А. ... бар.
Әсіресе, И.И. Роговтың еңбегін ерекше атап ... жөн. Ол ... ... ... ... қана ... заң жүйесі жөнінде пайдалы
кеңестер беріп, ұжымның жұмысына ... ... ... мен ... ... ... ... әбден танылған
халықаралық сарапшылар қатысты. Олардың арасында ЕҚЫҰ ұйымының ... Дин ... ... АҚШ ... ... ... ... адам құқықтары жөніндегі Жоғарғы ... ... ... ... ... адам ... жөніндегі Жоғарғы
комиссары басқармасының аға кеңесшісі Питер Хоскинг (бұрын Жаңа Зеландия
бойынша адам ... ... ... ... ... БҰҰ ... ... бюросының кеңесшісі секілді ... ... ... ... құру ... ... нақты ұсыныстар мен
тұжырымдарды айқындаған азаматтардың қатарында ҚР Президенті жанындағы ... ... ... төрағасы Ж.М. Әбділдин, ҚР Президенті
жанындағы адам ... ... ... ... Б.К. ... ... үйлестірушісі және ҚР-дағы БҰҰ Даму Бағдарламасының тұрақты өкілі
Герберт Берстокты атап ... ... 2000 ... ... ҚР ... ... С.С. ... бұйрығымен арнайы жұмыс тобы
құрылды. Бұл топтың алдында «Қазақстан ... адам ... ... ... ҚР Заңының жобасын жасау міндеті тұрды. Жұмыс
тобына ҚР Президенті ... ҚР ... ... ... Жұмыс тобы заң жобасын дайындап, қыруар іс тындырды. ... ... алға ... ... ... Даму Бағдарламасы, БҰҰ-ның адам
құқықтары жөніндегі Жоғарғы ... ... және ... да ... ... отырып жүзеге асырды. Кейін, бұл заң жобасы ҚР-ның
министрліктері мен мекемелерінде қызу талқыланып, ... ... жаңа ... ... заң ... көп ... ... шындық.
Мемлекеттің жоғары лауазымды тұлғалары осы құрылымның пайда ... ... әлі де ... ... жетерлік еді. Мәселен,
Омбудсменнің мәртебесі мен оның ... Әлем ... ... әр ... ... ... елдерінде Омбудсмен мемлекеттің ең
жоғарғы лауазымды тұлғаларының бірі болып табылады. Және оның өкілеттігі де
кең. Ол ... ... бір іс ... қылмыстық тергеу бастауға құқылы.
Бірақ, Швеция мен ... ... ... бар. ... ... ... айналып кеткен Омбудсмен институты мемлекеттің құқықтық
жүйесінің бөлінбес ... ... ... мұндай дәрежеге жету
әзірге мүмкін емес. Сондықтан, пікірталастар ... ... ... кеңес беру функциясын ғана жүзеге асыратын құрылымға
сәйкестендіру қажет делінді[121].
Омбудсменнің дүниежүзінде кеңінен таралған ... ... ... Бұл – адам құқықтары бұзылды деген жерлерге барып, тексеру ... сол заң ... мен ... ... ... ... құрылым. Бірақ, берілген кеңестер мен талаптардың толыққанды ... ету үшін ... ... ... беру ... ... ... тек Қазақстанда ғана емес, әлемнің көптеген елдерінде де
әлі табылған жоқ. Өйткені, шет ... ... ... ... ... ... ... көзге ілмеушілік көп
кездеседі. Омбудсмен ... бір ... ие ... ... ... ... жету ... соғады. Бірақ, мемлекеттік органдар,
әсіресе, құқық қорғау органдары ... ... ... ... қарсы болады. Олардың басшылыққа алатын себебі – адам ... ... ... ... ... - сот. Ал, прокуратура адам
құқықтарының бұзылмауын қамтамасыз ... ... ... Бұл ... орын жоқ. Дәл ... ... Қазақстанда да кездесті. Және
олар біздің елімізде жаңа құрылымның пайда болуына ... ... ... ... Жұмыс тобы 2001-2002 ... ... заң ... ... ... ... Әр түрлі инстанциялар
тарапынан Омбудсменнің құзыреті, ... және ... ... қамтамасыз етілуі төңірегінде көптеген ... сын ... Заң ... дайындаған топ бұл кезеңде бірқатар
жетістіктерге ... ... ... мен ... ... ... ... баптарды қорғап қалды. Заң ... бар ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас жасауының арқасында 2002 жылы Омбудсмен
институтын құру мемлекеттік маңызы бар мәселелердің күн ... ... ...... бір ... мемлекеттің бір айнасы іспетті.
Бұл – мемлекет өркениеттілігінің деңгейін және оның адам ... ... ... ... ... 2002 жылы ҚР ... істер министрі Қ.
Тоқаев осы мәселенің маңыздылығын ... рет ... ... ... БҰҰ Адам
құқықтарын қорғау жөніндегі комиссиясының Женева қаласында өткен 58-ші
сессиясы кезінде Қ.К. ... ... ... ... ... ниет
білдірді. 2000-2002 жылдары аралығында БҰҰ Даму бағдарламасы ... ... ... ... ... жаңа құрылымды
құру үшін халықаралық ... ... ... ... алу ... Бұл ретте БҰҰ Даму Бағдарламасының ҚР-дағы жаңа өкілі Фикрет
Акчураның рөлін ... ... ... Ол, ... ҚР Президенті
жанындағы адам құқықтарын ... ... ... ... ... ... ... Омбудсмен институтының құрылуына бар
күш-жігерін ... ... ... ҚР ... Н.Ә. ... ҚР Конституциясының 7
жылдығына орай сөз сөйледі. Өз сөзінде ... ... ... ... бар ... болашақта біздің елімізде де
құрылатынын ашық айтты. ҚР Конституциясына сәйкес, ҚР ... ... ... ... ... ... болып табылатыны белгілі.
Осыған орай, 2002 жылы қыркүйектің 19-да ... адам ... ... ... құру жайында Президенттің арнайы ... ... адам ... мемлекеттік лауазымды тұлғалардың қол
сұғуынан қорғауды, заңнаманың және құқық мирасқорлығы тәжірибесінің ... ... ... бағдарламаларды дайындап, оларды жүзеге
асыруды мақсат тұтады. Омбудсменнің жұмысы ... ... ... ... ... халықаралық міндеткерліктеріне
және осыған ұқсас құрылымдардың әлемдік тәжірибесіне сай ... ... ... ... емес ұйымдармен, бұқаралық ақпарат
құралдарымен және ... ... ... ... ... Омбудсмен жұмысының негізгі қағидалары: жариялылық, әділдік және
бейтараптық. Омбудсмен жұмысының бұл ... ҚР ... ... ... ... ұлттық құрылымдардың мәртебесі туралы
Париж Қағидаларына сай келеді.
Заңға сәйкес, Омбудсменді ҚР ... ҚР ... ... ... тағайындайды. Бұл Омбудсменнің Қазақстандағы саяси-
қоғамдық деңгейінің жоғарылығын ... ... ... ... ... ... және ... әрі Президент,
әрі Парламент мүшелері қатысып ... ... ... ... мерзімі
заңнамада бекітілгендей – 5 жыл. Және де бұл оның ... ... ... ... ... бекітілген жағдайларда Президент
қана тоқтата алады. Мысалы, өзінің міндеткерліктерін орындауға ... ... ... ҚР ... ... кезде, айыпты деп
табылатын болса және ... да ... Оның ... ... ... ... тізімі толықтай заңнадама бекітілген. Одан басқа
себептер Омбудсменнің өкілеттігін тоқтата ... Бұл – оның ... ... және ... ... атқаруының кепілі.
Сонымен қатар, заңнамада бекітілгендей, Омбудсмен тәуелсіз, және оның ... қол ... ... салынған. Ол ешкімнің алдында жауап бермейді.
Омбудсмен өзінің жұмысын Адам құқықтарын қорғау жөніндегі Ұлттық ... ... Бұл – ... ... ... ... ... қызметкерлерін тағайындайды, Орталықтың Жарғысын дайындайды. Бұл
Омбудсменнің әкімшілік ... ... және ... ... көрсетеді. Заңға сәйкес, Омбудсменнің жұмысы ... ... Бұл да – оның ... ... ... ... – Омбудсмен ешкімнің алдында жауап бермейді және оның ... ... ... ... Бұл ... ... қағидаларына және әлемдік
тәжірибеге сай ... ... ... бұл ... жаңа ... тағы да дәлелдейді.
Адам құқықтарын қорғап-қолдауда Омбудсмен көптеген өкілеттіктерге ие. ... ҚР ... ғана ... ... ... ... жатқан шетел
азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар жайында сөз болып отыр. Өзінің ... ... ... ... ... құқытары бар:
Кез келген адамның құқықтарын мемлекеттің лауазымды ... ... ... ... ... ... арыз келіп түссе де, түспесе де
Омбудсмен тергеу бастауға құқылы. Осылайша, Омбудсмен өз ... ... ... Адам ... бұзылуы бойынша басталған тергеудің жан-
жақты жүргізілуін қамтамасыз ету үшін іс-шара қабылдауға; ... ... ... ... ... тұлғаларымен қажет жағдайда
кездесуге, ... ... ... етіп, алуға, мемлекеттік мекемелердің
кез келгеніне, соның ... ... ... мен ... ұсталатын құқық
қорғау органдарының ғимаратына еркін кіріп-шығуға құқылы.
Адамның бұзылған құқықтарын ... ... үшін ... лауазымды
тұлғаларына кеңестер беруге; Мемлекеттің лауазымды тұлғалары қабылданған іс-
шаралар жайында бір ай ішінде жауап беруі тиіс.
Бұқаралық ақпарат құралдарында ... ... ... ... жайында
жариялауға; Қажет деп тапқан жағдайда Омбудсмен ҚР Президенті мен ... ... ... жолдау жазуға; ҚР-дағы заңнама негізін жетілдіру,
оның халықаралық стандарттарға сай келуін ... ету ... ... ... дамуына үлес қосуға;
Білім беру бағдарламалары, ақпараттық ... және ... да ... адам ... ... саласында ынталандыру жүйесін дамытуға
құқылы[124].
Сөйтіп, Омбудсмен өз ... кез ... істі ... ... ... алуға, қажетті ақпаратты талап етуге,
қоғамдық пікірге жүгінуге құқығы бар. Өз ... ... ... ... ... құрып, жұмысқа мамандарды,
сарапшыларды және халықаралық ... ... ... ... ... ... мен мүмкіндіктері заң жүзінде бекітілген. Және
ол Омбудсмен жұмысының пәрменділігінің, әрі адам ... ... ... ... ... бар оқиғаларды әділ бағалаудың кепілі болып
табылады.
Омбудсмен өкілеттіктерінің ... оның ... мен ... ... ... саяси-қоғамдық мәртебесінің жоғарылығы, сондай-ақ,
ұйымдастыру, ... ... ... қамтамасыз етілуі Омбудсмен
жұмысының кепілі болып табылады. Сонда ғана Омбудсмен адам құқықтары ... ... ... ... ... осы саладағы
халықаралық ынтымақтастықты нығайтуда үлкен жетістіктерге жете алады. Бұл
жерде Омбудсмен институтының ... ... ... ... ... ... тағы бір ... айтып өту керек.
Қазақстанда Омбудсмен жұмыс істей бастаған алғашқы жылдар ең ... ... ... ... ... болды. Өйткені, бұл – еліміздегі мүлдем жаңа
құрылым. Сондықтан, оның пәрменділігі жұмыстың нәтижесіне қарай ... ... адам ... ... ... ... айналу үшін халық
тарапынан танылып, өзінің өміршеңдігін дәлелдеуі ... ... ... ... нормативтік құқықтық базаға сәйкес
құқықтық қорғау саласында шет мемлекеттердің осындай институттарымен,
халықаралық ... ... ... ... ... ... ... конвенциялар мен шарттарға қосылу және
кейін оларды ұлттық заңнамаға енгізу ... ... ... ... ... Украина, Қырғызстан, Молдова, ... ... ... ... іс қимыл барынша тығыз жасалады.
Шет елдердің омбудсмендерінің барлық хаттары бойынша республика мемлекеттік
органдарының қатысуымен тексерулер уақытылы өткізіледі және тиісті ... ... ... Адам ... жалпыға бірдей декларациясының
60 жылдығына арналған мерекелер аясында Уәкіл мен ... ... Баку және ... ... ... халықаралық
конференцияларға қатысты, онда Қазақстандағы адам құқықтарымен байланысты
ахуал ... ... ... ... 2008 жылы ... Женева
қаласында БҰҰ-ң Адам құқықтары жөніндегі кеңестің 7 ... ... ... әйелдерге қатысты азаптауларға, қоған лоққыға қарсы ... ... ... ұстау, сондай- ақ жеткілікті баспана, азық - түлік
және ойыңды еркін білдіру құқықтарын қамтамасыз ету сияқты ... ... ... ... ... ... үстелдер өтті. Қорытынды
құжат тек ... ... ... ... ... ... ... қорғау
мекемелері ғана адам құқықтарын қорғаудың берік және ... ... ... ... ... ... және адам құқықтарының
халықаралық жүйесінің, әсіресе адам құқықтары жөніндегі ... ... ... ... ... да ... ... серіктес болады
деген тезисі тағы да бекітілді. Сессия кезінде ... ... ... ... қорғау ұйымдарының өкілдерімен,
сондай ақ БҰҰ жүйесінің құрылымдық бөлімшелерінің басшыларымен ... жылы ... ... және ... Азия ... Human ... бөлімшесі директорының орынбасары Рейчел Денбермен және осы ұйымның
Орталық Азия бойынша ... ... ... ... ... ... ... Д. О. Донеллмен, Чехия Республикасының Сыртқы істер
министрлігінің саяси істер ... Бас ... ... ... ... және гуманитарлық көмек жөніндегі уәкілі Г. Нокемен, ГФР
Бундестагының депутаты А. Ватцпен, ... ... ... депутаты Т. Ивинскимен және басқалармен кездесулері ... ... ... ... Қазақстанның азаматтық
қоғамның қызмет етуі үшін ... ... адам ... ... ... ... ... гендерлік саясатты іске асыру жөніндегі
атқарып отырған жұмысы туралы ақпарат жеткізілді.
Адам ... ... ... 2008 жылғы желтоқсанда БҰҰ Бас
Ассамблеясының Адам құқықтарының жалпыға бірдей ... ... ... ... ... арнайы отырысына қатысты, оның
қорытындысы бойынша екі аса маңызды құжат қабылданды:
БҰҰ-на мүше ... ... ... ... рет ... адам
құқықтары толық көлемде сақталатын бір де бір аймақ жоқ екенін ... ... ... және мәдени құқықтар туралы
халықаралық пактіге Факультативтік хаттаманы құратын ... ол ... ... мүше ... ... ... ... БҰҰ
органдарына оларды қорғау үшін тікелей жолдану құқығын қамтамасыз ... ... ... ... Қазақстан Мүгедектерінің құқықтары туралы
конвенцияға және оған қосымша Факультативті хаттамаға қол қою ... олар ... ... ... қолдауға және қорғауға , оларды
кемсітуді жоюға, еңбекке, денсаулық ... ... ... және ... ... ... қамтамасыз етуге, сот билігіне қол
жетімділігін, жеке бастарына қол ... ... ... жүру ... ... етуге бағытталған. Осы мағынада, бұл
мәселені ынталандыру жөніндегі дайындық жұмысы бойынша ... ... ... ... ... рөлін атап өтсе артық емес. Уәкіл
тиісті ұстанымды белгіленген тәртіппен Үкіметке жеткізген.
2008 ... ... ... ... ... қарсы комитетінің 41-
сессиясы аясында Қазақстан Республикасының Азаптауға қарсы және ... ... ... ... қасиетін кемсітетін адами емес жазалауларға ... ... ... жөніндегі шаралар туралы екінші мерзімдік
баяндамасын қорғау өтті.
Баяндаманы қорғау ... ... ... ... ... ол ... бас ... айыру орындарындағы адамдардың
құқықтарын қорғау жөніндегі мекемелер мониторингінің ... ... ... белгілеу жөніндегі ұстанымын жария етті.
Аталған жылы Уәкілдің ... ЕҚЫҰ ... ... ... ... оның барысында адамдар трафигі мен ... ... ... қарсы әрекет жасаумен байланысты және ... іс ... ... ЕҚЫҰ ... Адам ... ... ... 60 жылдығына арналған халықаралық конференцияны
ұйымдастырушылардың бірі болды.
2008 жылғы қазанда Варшавада Уәкіл ... ... ... ... ... ... міндеттемелерді орындау ... ... ... оның ... ... адам ... қамтамасыз етудің
неғұрлым өзекті, атап айтқанда құқықтық қорғау білім алу, өлім ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның
ұстанымы жария етілді.
2008 жылы Қазақстан Республикасында БҰҰДБ Тұрақты Өкілдігімен
өзара іс ... ... ... ... ... ... және ... бойынша БҰҰДБ-ң Братислава аймақтық орталығы шығарған «Человеческое
достоинство и справедливость для ... атты ... ... үшін
«Омбудсмен в Казахстане» тақырыбында материал дайындалды.
Сонымен қатар, Уәкілдің БҰҰдың Балалар қорымен ... ... ... атап ... жөн. Атап ... 2006 жылы басталған
«Қазақстанда Балалар омбудсмені институтын құру» жобасы ... ... ... мен ... мүддесінде әлеуметтік экономикалық
бағдарламаларды іске асыру мониторингі мен бақылауды жоспарлау және ... ... ... ... ... ... ... іс
шаралар өткізілді.
Уәкіл мекемесі Еурокомиссияның Қазақстандағы, Қырғызстандағы,
Тәжікстандағы ... ... ... «ЕО пен ... ... ... ... жылдарға арналған жаңа ... ... ... ... ... атап айтқанда :
• мемлекеттік органдардың әкімшілік жұмыс ету ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы Омбудсмен мекемесінің институциональдық мүмкіндіктерін одан
әрі нығайту, сондай- ақ Уәкіл мекемесі ... ... ... ... ... білім беру орталықтарында оқытуды
ұйымдастыруға қатысты бағдарламаларды әзірлеуге және іске ... ... ... ... ынтымақтастық аясында Данияның
халықаралық ортада белгілі адам ... ... ... өткізілді, олардың қорытындылары бойынша мемлекеттік
қызметкерлерді ... ... ... ... ... етуіне
дайындау мағынасында құқықтық қорғау тақырыбы бойынша тренингтер ... ... ... ... қол ... өкілі Қазақстанда Нидерланды ... ... ... ... мен ... ... зерттеу орталығымен бірлесіп
«Старлинк» бағдарламасы аясында ұйымдастырылған жоғары деңгейдегі семинарға
қатысты. ... ... ... қауіпсіздік секторда деморатиялық
басқару мен ... ... - ақ ... ... және ... ... ... бақылауды жүзеге асыруға көмек көрсету болды.
«Қазақстан Республикасы – Еуропалық Одақ» Сот билігі және ... ... ... комитет шеңберінде адам құқықтары жөніндегі тараптар
арасында диалог орнады, оның барысында ... ... ... ... ... ... ... қатысты ұсыныстар айтты. Атап
айтқанда, қазақстандық тараптың Уәкіл мәртебесін ... ... оның ... құру ... сондай ақ жалпы қабылданған
халықаралық стандарттарға сәйкес басқа мәселелерге назар аударылды.
«Сорос Қазақстан» қоры, «Фридом Хаус», ... ... ... сияқты халықаралық құқықтық қорғау ұйымдарымен ынтымақтастық
жалғасып жатыр.«Сорос Қазақстан» қорының өкілдігімен ... ... ақ адам ... ... жас сарапшылар үшін сайыс өткізу
жөніндегі басшылықты ... ... ... уағдаластыққа қол
жеткізілген.
Уәкіл мекемесі Қазақстанның НАТО- мен ... ... ... іске ... жөніндегі жұмысына қатысуы жалғасты. Атап айтқанда,
соңғы кезде Уәкілдің халықаралық ынтымақтастық ... ... ... ие ... бұл белгілі бір деңгейде Қазақстанның 2010 жылы ЕҚЫҰ-да
төрағалық етуіне байланысты.
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен ... ... ... ... «Еуропаға шығатын жол» мемлекеттік бағдарлама
келешекте Уәкілге ... ... ... жүйесіне кірігуге жол аша
отырып, Еуропа мемлекеттерімен ынтымақтастық, соның ... ... ... мен ... ... ... ... институттары
арасындағы серіктестік қатынастарды көздейді[129].
Адам құқықтары жөніндегі уәкіл 2008 жылғы желтоқсанда Конституциялық
Кеңеспен бірлесіп Адам ... ... ... ... ... ... халықаралық ғылыми практикалық конференцияны өткізді, ол
елімізде маңызды ағарту іс шарасына айналды, Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ақ конференция
барысында беделді халықаралық сарапшылар ... ... осы ... ... ... және ... ықпал етеді.
Қазақстан Республикасының тәуелсіздік алғаннан бергі өткен 17 жыл
ішінде адам құқықтары мен ... ... мен ... ... атқраған жұмысы сөзсіз өте ... ... ... ... ... экономикалық, әлеуметтік реформалардың
қабылдануы Республика дамуындағы маңызды қадам болып ... 1992 ... ... ... ... ... ... қоғам
құру және адам құқығы саласындағы халықаралық ... сай ... ... ... ... тәжірибені қолдану қажеттілігін түсіне
отырып,БҰҰ-на қосылуы, БҰҰ шеңберінде ... ... қол ... ... бет алуы ... ... тарихындағы елеулі
оқиға болып табылады. Республика аумағында жұмыс атқарып жатқан адам
құқықтары мен ... ... ... айналысатын органдар – ҚР
Президентінің данындағы Адам құқықтары ... ... мен ... ... ... ... жоғарыда қарастырылып өткендей аса
қарқынды ... ... ... мен ... ... ... мен қамтамасыз
етілуі – адамның құқықтық статусының құраушысы әрі бөлінбес бөлігі болып
табылады. Адам құқықтарының ... ең ... ... ... ... халықаралық қауымдастық тарапынан қамтамасыз етілуі қажет мәселе
болып қалыптасты.
Екінші дүниежүзілік ... ... ... ... әлем ... ... тарихындағы теңдесі жоқ құжат - Адам құқықтарының жалпыға бірдей
декларациясының қабылдануы адам құқы ... ... ... ... ... ... Әрқилы қиянаттарға қарсы және адамның ар-намысы үшін
үздіксіз күрес ... бойы ... ... ... орын ... – ішкі ... үстем болып, адам санасына, заңға
және қоғамдық салтқа енуінің өзіндік жеңісінің белгісі деп ... ... ... ... декларациясының маңыздылығы өте зор. Онда
адам және ... ... ... ... ... ... ... тиіс құқықтары мен бостандықтары толыққанды айқындалды.
Бұл құжаттың әлем елдерінің ... ... ... ... маңызын да атап кеткен жөн. Декларация алғаш рет ... ... ... әлем ... ... ... негіз
болған құжат болып табылады. Декларацияны қабылдау барысында туындаған
даулар мен ... ... ... оған ... ... өз
заңнамаларын құжатқа сәйкестендіріп өзгертуі халықаралық қауымдастықтың
демократиялану ... ... аса ... бір ... болып табылады.
Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының заңды ... ... ... ... жарияланған құқықтар мен ... күш беру үшін 1966 жылы адам ... ... ... және ... ... жөніндегі халықаралық пакт пен Экономикалық,
әлеуметтік және мәдени құқықтар жөніндегі ... ... ... ... декларацияда аталған құқықтар мен бостандықтарға тереңірек
үңіліп, мүше-мемлекеттерге міндеттер жүктеген ... ... ... ие
құжаттардың қабылдануы мүше-мемлекеттерді халықаралық стандарттарға сай
реформалар жасап, ... ... ... ... ... ... ... құжаттардан басқа адамның ... ... оған ... ... алдын алуға қатысты бірқатар
конвенциялардың қабылдануы да адам құқығын қорғау саласындағы өте ... ... Атап ... Нәсілдік жікшілдікке қарсы конвенция, Әйелдерге
байланысты жікшілдіктің барлық түрлерін жою жөніндегі конвенция, Апартеид
қылмысын болдыртпау жөніндегі конвенциялардың ... БҰҰ ... ... ... ... ... адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау мен
қамтамасыз етумен айналысатын арнайы ... ... ... ... БҰҰ ... ... орнын атап кеткен жөн. Адам құқықтары
жөніндегі жоғарғы комиссар, Адам құқықтарының ... ... ... ... ... адам құқығының барынша қорғалуына зор үлесін
қосқан ... ... ... ... ... ... ... 1993 жылғы Вена декларациясы мен Іс-шаралар
бағдарламасы және т.б., БҰҰ-ның осы ... ... ... арттырудың жаңа жолдарын іздестіру мен пайда ... ... ролі ... ... Арнайы құрылған комиссиялардың
дау ошақтарындағы зерттеу жұмыстары да кеңінен жүргізілуде. Мәселен, арнайы
комиссияның Израиль мен Палестина ... ... пен ... адам ... ... ... зерттеу жұмыстарын атап өтсе болады. Одан
басқа Комиссия өкілдерінінің ... ... ... ... жүргізуі мен зерттеу нәтижесінде аса қажет материалдар жинауы
өте маңызды.
Адам құқықтарының бұзылу фаткілерін ... үшін ... ... ... ... сай емес ... түскен хаттарды қарастыру
мақсатымен 1503 процедурасының ойлап табылуы да ... ... ... мән ... ... көрінісі болып табылады.
Қоғамның ерекше қорғалатын санатына жататын топ – балалар құқығы да
БҰҰ тарапынан қорғалуда. 1946 жылы ... ... қор ... сол ... осы ... дейін қарқынды жұмыс істеп келе жатыр. Осы жылдары Балалар
құқығы ... ... одан соң ... негізінде Балалар құқығы
жөніндегі Конвенция қабылданды. Аталған ... ... ... ... ... ... құра ... мемлекеттердің саяси,
экономикалық және әлеуметтік даму жағдайларын толық ескереді. Осыған орай
мемлекеттер Конвенцияда қойылған талаптарды ... ... ... ... сүру ... еш ... ... құқығын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... адам ... мен бостандықтарын қорғау ... ету ... ... келе жатқан еңбегі әлемдегі басқа ... ... ... ... зор ... болып табылады.
Еліміздің де осы ұйым шеңберіндегі атқарған жұмысы аз емес. Оның
адам құқықтарын қамтамасыз ... қол ... ... ... әрі
даусыз. Қазіргі кезде еліміз осы саладағы ... ... ... мен ... ... Конституцияға және жалпы қабылданған
әлемдік стандарттарға сәйкес азаматтардың құқықтарын іске ... ... ... ... ... ... ... дамуда және
жетілдірілуде.
Адам құқықтарымен байланысты ахуалдың ... ... ... ... ... қоғамды одан әрі демократияландыруда
белгілі бір дәрежеде ықпал ететін қоғамдық және ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің өз азаматтарының құқықтарын заңнамалық қамтамасыз
етуде және заңның нормаларын күнделікті өмірде қолдануда ... ... ... ... ... бір сәйкессіздіктерден көрінетін
жоғарыда аталған үрдісті баяулататын ... бар ... ... ... ... ... ... осы ахуалда Уәкілдің оған
мемлекет жүктеген функциялары өзекті әрі талап етілуде. Ұлттық құқық қорғау
институты ... оның ... ... адам құқықтары ... ... ету ... ... ... ... ... ретіне танылады.
Мемлекеттік органдар мен азаматтық сектордың көбінесе ... ... ... ... ... байланысты болатын адам құқықтарын
қамтамасыз ету міндеттерінің ортақтығын түсінуі тұрақтылық пен ... ... ... ... ... конституциялық
құқықтарын қорғауды қамтамасыз етуге ықпал ететіндігі күмәнсіз.
Сілтемелер тізімі:
1. Устав ООН и Статут Международного Суда. Нью-Йорк;ООН, 1994.
2. ... ... прав ... ... ... пакт об ... социальных и культурных правах.
ПРООН.Алматы,2002.
4. Международный пакт о гражданских и политических правах. ПРООН.
Алматы,2002.
5. ... ... ... ... Қазақстан,1995.
6. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет болып қалыптасуы мен
дамуының стратегиясы.-Алматы:Дәуір,1992.
7. Назарбаев Н.Ә. ... ... ... ... ... ғасыр,1993.
8. Назарбаев Н.А. Пять лет независимости.-Алматы: Өнер,1996.
9. Токаев К.К. Организация ... ... ... ... ... БҰҰ Бас ... 50-сессиясында сөйлеген
сөздері//Дипломатия жаршысы.-1996.-№1.
11. ... БҰҰ Бас ... ... ... ... Абишев Т. О роли судебных и ... ... в ... ... по правам человека./ Под ред. Т.Д. Абишева-
Астана,2005г.-166с.
13. ... В. Роль ... ... ... ... в ... сотрудничества и совершенствования законодательства.
Сборник докладов./Под ред. Т.Д.Абишев.-Астана,2005.-с.48
14. Кофи А.Аннан. Партнерство во имя всемирного ... ... ... Организации за 1998 год.-Нью-Йорк:ООН,1998.
15. Права человека. Сборник международных договоров и ... ... ... в ... прав человека. Т.1.ч.1.
Универсальные договоры.-Алматы,1996.-435с.
16. Права человека. Сборник международных договоров и ... ... ... в ... прав человека. Т.1.ч.2.
Универсальные ... ... ... Сборник международных договоров и законодательных актов
Республики Казахстан в ... прав ... ... -Алматы,1997.-343с.
18. Права человека. Сборник международных договоров и законодательных актов
Республики Казахстан в области прав ... ... ... жизнь 2000-2009.
20. Дипломатия жаршысы 1996-2004.
21. Егемен Қазақстан 2000-2008.
22. Саясат 1999-2008.
23. Островский Я.А. ООН и ... ... ... Г.И. ... ... ... аспекты структуры и
деятельности). -М.,1962.
25. Мовчан А.П. Международная ... прав ... ... Б.Г. ООН и ... ... ... о правах
человека.-М.,1986.
27. Кондратьев В.Н. Международные договоры в области прав ... ... Р.Л., ... С.А. ... Объединенных Наций.-ЛГУ.,1959.
29. Карташкин В.А. Международная защита прав человека.-М.,1976.
30. Бурлацкий Ф.М. Деятельность ООН: итоги и преспективы.-М.,1993.
31. Обузов К.Л. Права человека в ... ... ... ... И.И. ... ... прав и ... человека.-М.,1976.
33. ООН итоги, тенденции, перспективы.-М.,1970.
34. А.Азаров. Права человека. –М.,2003.
35. Баглай М.В. Дорога к свободе. – М.: ... ... ... С.И. ... ... в Росии:история,теория,практика.Учебное
пособие.- Екатеринбург,2002.
37. Крэнстон М. Права человека. Документы о правах человека. ... la ... ... Г.И. Международные организации.-М.,1988.
39. Ефимов Г.М. Устав ООН – ... ... ... А.В. Мы и мир в ... ... Николайко И.В. Права человека и система ООН.-Киев: “Наук думка”,1991.
42. Основные ... об ... ... ... Сарсембаев М.А. Адам құқықтары жөніндегі комиссия; Адам
құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы.-Қазақстан ұлттық
энциклопедиясы.Т.1.-Алматы,1998.96-97б.
44. Сарсембаев М.А. Защитить ... ... Огни ... ... М.А. ... и бесправие (о правах человека в Казахстане ... ... О роли ... институтов в имплементации международных конвенций
по правам человека./Под ... ... ... ... С.К. Права человека в международно-правовых актах и
Конституции ... ... ... ... адам ... ... мәртебесі//ҚазҰУ хабаршысы.-2005.-№2.80-83 б.
49. Бюжеева Б.З. Адам құқықтарының жалпыға бірдей ... ... ... ... ... А.А. ... женщин в международных документах и
конституционных актах ... ... ... ... ... Объединенных Наций.
http://www.unfpa.uz/rus/docs/millennium/millenniumdeclaration.html
52. Адам және ... ... ... Адам және азамат ... ... ... ... прав ... ... Международный пакт об экономических, социальных и культурных правах.
ПРООН.Алматы,2002.-c.14
56. Основные сведения об ... ... М.Н. ... ... и ... ... и реальность. Вопросы и ответы об Организации Объединенных Наций.-
М.: Информационный центр ООН в Москве, 1999.-с.82-83.
59. Права ... в ... ... и в ... мире/ Под.ред.
Е.А. Лукашевой.М.,1989.-с.64.
60. Основные сведения об ООН.-М.,1995.-с.198.
61. Основные сведения об ООН.-М.:Юридическая ... ... Б.З. Адам ... ... бірдей декларациясына жарты
ғасыр//ҚазҰу хабаршысы.-1999.№ 1.54-58б.
63. Сто восемьдесят третье пленарное ... ... ... об ... литература,1995.-с.191
65. Всеобщая декларация прав человека. ПРООН.Алматы,2002.-c.8
66. Всеобщая декларация прав человека. ПРООН.Алматы,2002.-c.8-12
67. Всеобщая декларация прав человека. ... ... ... прав ... ... ... Я.А. ООН и ... человека.-М.,1968.-с.88
70. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.189.
71. Кондратьев В.Н. ... ... в ... прав ... ... билль о правах человека.-А.,2002.-с26-28.
73. Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.-с.97.
74. Кандлер Е.С. Права человека:идеи, ... ... ... ... ... ... 132б.
77. Сонда, 168б.
78. Кандлер Е.С. Права человека:идеи, нормы,рельность.-М.,1997.-с.34.
79. Кандлер Е.С. Права человека:идеи, нормы,рельность.-М.,1997.-с.28.
80. Международные конвенции и ... о ... ... и ... ... и ... международных документов.-
М.:ИЦ-Гарант,1997.
81. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.196.
82. Комитет по ликвидации расовой дискриминации.
http://www.ohchr.org/Documents/Publications/FactSheet12ru.pdf
83. ... ... ... ... ... Права человека:сборник межд.-правовых документов/Сост.Щербаков В.В.-
Мн.:Белфранс,1999.-с.586.
85. Права человека:сборник межд.-правовых документов/Сост.Щербаков В.В.-
Мн.:Белфранс,1999.-с.613.
86. ... ... о ... ... ... ... об ... Юридическая литература,1995.-с.201.
88. Международные конвенции и декларации о правах женщин и ... ... и ... международных документов.-
М.:ИЦ-Гарант,1997.
89. Международные конвенции и декларации о правах женщин и детей.
Сборник универсльных и региональных международных ... ... ... и ... о ... ... и детей.
Сборник универсльных и региональных международных документов.-
М.:ИЦ-Гарант,1997.
91. Основные сведения об ООН.-М.: ... ... ... К. ... органы ООН и их деятельность.-М.,2000.-с.11.
93. Сонда.с.14.
94. ... К. ... ... ООН и их ... ... К. ... органы ООН и их деятельность.-М.,2003.-с.32.
96. Мартинсон К. Основные органы ООН и их деятельность.-М.,2003.-с.44.
97. Островский Я.А. ООН и ... ... ... ... ... ... ... И.И. Международная защита прав человека.-М.,1968.-с.83.
100. Сонда. с.116.
101. Основные сведения об ООН. -М.: Юридическая литература, 1995.-с.211.
102. ... К.Л. ... ... в ... праве.-М., 1994.-с. 133.
103. Основные сведения об ООН.-М.: ... ... ... прав ... ред. А. Кузнецов.-М., 1993.-с.12.
105. Образ и реальность. ... и ... об ... ... ... ... ООН в Москве, 1999.-с.142.
106. Основные сведения об ... ... ... о ... ... апартеида и
наказания за него. www.pravoby.info/megdoc/part4/megd4843.htm
108. А.Азаров. Права человека. –М.,2003.-с.145.
109. Сонда. с. 147.
110. ... ... РК ... народу Казахстана от 18.02.05г.
www.aic.gov.kz/documents/poslanye_2005.doc
111. Қазақстан Республикасының ... ... ...... ... ... протокол к международному
пакту о гражданских и политических правах, что позволит жителям
страны обращаться с жалобами на нарушение их прав в ... ООН ... ... О роли ... ... в ... ... по правам человека./Под общ.ред.: Т.Д.Абишева,
Г.М.Есиргеповой-Астана,2005г.-
114. 1949 жылғы Женева конвенциясы - ҚР Жоғарғы Кеңесінің Қаулысы
1993. ... 1984 жылы ... ... Азаптауға, қадір-қасиетті
қорлайтын адамшылыққа жатпайтын қатігездік жолмен жәбірлеуге қарсы
халықаралық конвенция.
http://www.pavlodar.com/zakon/?kod=003000000000
116. Конвенция против пыток.
http://www.un.org/russian/documen/convents/torture.htm
117. Қазақстан Республикасының Конституциясы.- ... ... ... ... ... 120. ... ... Аппараты омбудсменов мира Вестник КазНУ.-2002.- №2
http://www.unesco.kz/cgi-bin/library?e=d-000-00---0HRCru-
akalru%2CHRCru-01-1-0--0prompt-10---4------0-1l--1-ru-50---20-
about---
00021-001-1-0windowsZz-1251-
00&cl=CL4.1&d=HASH014843461a08bb982da12b45&x=1
Институт Омбудсмена В Республике Казахстан/ Башимов М.С.// Журнал
российского ... -2003. - № 12. - С. 128 – ... роли ... ... в имплементации международных
конвенций по правам человека./Под общ.ред.: Т.Д.Абишева,
Г.М.Есиргеповой-Астана,2005г.- 48стр.
http://www.ombudsman.kz/news/detail.php?ID=1562
http://www.un.org/russian/events/humanrights/2007/udhr.shtml
http://www.gazeta.kz/art.asp?aid=88754
http://www.nomad.su/?a=3-200809100240
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Құжаттар:
Устав ООН и Статут ... ... ... ... ... прав ... ПРООН.Алматы,2002.
Международный пакт об экономических, социальных и культурных правах.-
ПРООН.Алматы,2002.
Международный пакт о гражданских и политических правах.-ПРООН.
Алматы,2002.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... договоров и законодательных
актов Республики Казахстан в области прав человека. Т.1.ч.1.
Универсальные договоры.-Алматы,1996.-435с.
Права человека. Сборник международных договоров и ... ... ... в ... прав человека. Т.1.ч.2.
Универсальные договоры.-Алматы,1996.-555с.
Права человека. Сборник международных договоров и законодательных
актов Республики Казахстан в области прав человека.Т.2.ч.1.
Региональные ... ... ... ... ... договоров и законодательных
актов Республики Казахстан в области прав человека.Т.2.ч.2.
Законодательство РК.-Алматы,1997.-423с.
Декларация тысячелетия Организации Объединенных Наций.
http://www.unfpa.uz/rus/docs/millennium/millenniumdeclaration.html
Адам және азамат құқықтарының ... ... ... ... ... конвенции и декларации о правах женщин и детей.
Сборник универсальных и ... ... ... ... ... мен сөйлеген сөздері:
Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет болып қалыптасуы мен
дамуының стратегиясы.-Алматы:Дәуір,1992.
Назарбаев Н.Ә. ... ... ... ... ... ... Н.А. Пять лет ... Өнер,1996.
Токаев К.К. Организация Объедненных наций:полвека служения миру.-
Алматы:Атамұра,1995.
Қ.К.Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясының 50-сессиясында ... ... БҰҰ Бас ... ... ... жаршысы.-1997.-№1.
Абишев Т. О роли судебных и внесудебных институтов в ... ... по ... человека./ Под ред. Т.Д. Абишева-
Астана,2005г.-166с.
Калюжный В. Роль офиса Омбудсмена Республики Казахстан в процессе
международного сотрудничества и совершенствования законодательства.
Сборник докладов./Под ред. Т.Д.Абишев.-Астана,2005.-с.48
Кофи ... ... во имя ... ... ... ... ... за 1998 год.-Нью-Йорк:ООН,1998.
Әдебиеттер:
Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.
Морозов Г.И. ООН(основные международные правовые аспекты структуры и
деятельности). -М.,1962.
Мовчан А.П. Международная защита прав ... Б.Г. ООН и ... ... соглашений о правах
человека.-М.,1986.
Кондратьев В.Н. Международные договоры в области прав человека.-
М.,1994.-с.124.
Бобров Р.Л., Малинин С.А. Организация Объединенных Наций.-ЛГУ,1959.
Карташкин В.А. Международная ... прав ... Ф.М. ... ООН: ... и ... К.Л. ... ... в международном праве.-М., 1994.
Яковлев И.И. Международная защита прав человека.-М.,1976.
ООН итоги, тенденции, перспективы.-М.,1970.
А.Азаров. Права человека. –М.,2003.
Баглай М.В. ... к ... – М.: ... ... С.И. ... ... в Росии:история,теория,практика.Учебное
пособие.- Екатеринбург,2002.
Крэнстон М. Права человека. Документы о правах человека. Paris:
Editions de la ... Г.И. ... ... Г.М. ... ООН – ... мира.-М.,1986.
Козырев А.В. Мы и мир в зеркале ООН.-М.,1991.
Николайко И.В. Права человека и система ООН.-Киев: “Наук думка”,1991.
Основные ... об ... ... ... М.А. Адам құқықтары жөніндегі комиссия; Адам құқықтарының
жалпыға бірдей декларациясы.-Қазақстан ұлттық энциклопедиясы.Т.1.-
Алматы,1998.96-97б.
О роли внесудебных институтов в имплементации международных конвенций
по правам ... ... ... ... С.К. Права человека в международно-правовых актах и
Конституции Казахстана.-А.,1998.
Мерзімді басылымдар:
1. Международная жизнь 2000-2009.
2. Дипломатия жаршысы 1996-2004.
3. ... ... ... ... хабаршысы 1996-2006.
Интернет материалдары:
www.unfpa.uz
www.un.org
www.zakon.kz
www.liberte.newmail.ru
www.unesco.kz
www.hrc.nabrc.kz
www.gazeta.kz
www.aic.gov.kz
www.pravo.pushkinlibrary.kz

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 90 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
БҰҰ қызметіндегі адам құқы мәселесінің қорғалуы70 бет
БҰҰ қызметіндегі адам құқығы мәселесінің қорғалуы70 бет
«Kazzinc» АҚ Өскемен МК базасында «Special high grade» маркалы катодтық мырыш өндіру цехын жобалау54 бет
«Атмосфераның құқықтық режимі»16 бет
Адвокатура мен адвокаттық қызметтің түсінігі мен маңызы95 бет
Азаматтардың қорғанысы туралы және қазіргі жағдайы15 бет
Азаматтық объектілерді қорғау43 бет
Азаматтық қоғам және мемлекет3 бет
Азаматтық құқық - құқық саласы ретінде32 бет
Азаматтық құқықтың қағидалары25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь