Сел және су тасқындарынан қорғану

Кіріспе
Негізгі бөлім
СЕЛГЕ ҚАЛАЙ ДАЙЫНДАЛУ ҚАЖЕТ
СЕЛДЕРДІ АЛДЫН АЛУ БОЙЫНША ІС.ШАРАЛАР
СЕЛ ТАСҚЫНЫ КЕЗІНДЕ НЕ ІСТЕУ ҚАЖЕТ
СЕЛ ТАСҚЫНЫ ЖҮРГЕННЕН КЕЙІНГІ ІС.ӘРЕКЕТ
Сел және су тасқындары
Қар басып қалушылыққа ұшырауға ықтимал автожолдар учаскелері
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Төтенше жағдай дегеніміз - табиғат немесе өндіріс апаттарының зардаптарын күнделікті қызметпен, қаражатпен жоюға мүмкіндік бермейтін, ол үшін әдейі материалдық, техникалық, ақша қаражатын және адам күшін талап ететін жағдай.
Қазақстан мемлекетінің орналасқан жері – орасан зор, кең байтақ. Ол жерлерде табиғат апатының неше түрі: жер сілкіну, қар тасқыны, қатты жел, су тасқыны сияқты құбылыстар жиі болып жатады.
Зілзала - бұл кенеттен пайда болатын, халықтың қалыпты тірлігін күрт бұзатын, материалдық құндылықтарды үлкен шығынға ұшырататын, сондай-ақ адамдар мен хайуанаттардың өлім-жітімі болатын табиғат құбылысы.
Әрбір зілзаланың өзіне тән физикалық қасиеті, пайда болу себебі, қозғаушы күші, сипаты мен даму сатысы, қоршаған ортаға өзіндік ықпал ету ерекшелігі бар.
Зілзала кез келген мемлекет үшін үлкен ауыртпашылық, келтірер залалы мол төтенше оқиға.
Қазақстан Республикасы аумағында мынадай зілзалалар болуы мүмкін: жер сілкінісі, сел, қар көшкіні, сырғыма, дауыл, су тасқыны, буырқасын, өрт.
Дүние жүзінде су тасқынына бүкіл зілзаланың 40 пайызы келеді екен, 20% - тропикалық циклондары, 15% - жер сілкінісінің, ал қалған 25% - зілзаланың басқа түрлері.
Каспий теңізі деңгейінің өзгеруіне, Арал теңізінің құруына, Балқаш көлінің таяздауына байланысты құбылыстар табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар арасында ерекше орын алады.
1. «Гражданская оборона» . Под ред. В.Н. Завьялова, М., «Медицина» , 1989ж.
2. «Тіршіліқ қауіпсіздігі курсы бойынша жоғары оқу орындары студенттеріне арналған оқу құралы» Суровцев А.А. және т.б. Алматы., 2003. 1 кітап.
3. «Тіршілік қауіпсіздігі» Жүнісбаев Н.Ә.
11. Здоровье населения РК и деятельности учреждений здравоохранения в 2006г (статистические материалы) Алматы, 1997г.
        
        Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Төтенше жағдай ... - ... ... ... ... ... ... қаражатпен жоюға мүмкіндік
бермейтін, ол үшін ... ... ... ақша
қаражатын және адам күшін талап ететін жағдай.
Қазақстан мемлекетінің ... жері – ... зор, кең ... ... ... ... неше түрі: жер ... ... ... жел, су ... сияқты құбылыстар жиі болып
жатады.
Зілзала - бұл ... ... ... ... қалыпты тірлігін
күрт бұзатын, материалдық ... ... ... ... адамдар мен хайуанаттардың өлім-жітімі ... ... ... өзіне тән физикалық қасиеті, пайда болу
себебі, ... ... ... мен даму ... ... ортаға
өзіндік ықпал ету ерекшелігі ... кез ... ... үшін үлкен ауыртпашылық, келтірер
залалы мол ... ... ... ... ... ... болуы
мүмкін: жер сілкінісі, сел, қар ... ... ... ... буырқасын, өрт.
Дүние жүзінде су ... ... ... 40 ... ... 20% - ... циклондары, 15% - жер сілкінісінің,
ал қалған 25% - ... ... ... ... ... ... Арал ... құруына,
Балқаш көлінің таяздауына байланысты құбылыстар ... ... ... арасында ерекше орын ... ... тау ... мен құрғақ сай арналарында пайда болатын минералды
бөлшектер, тастар және тау жыныстарының сынықтары (тасқын көлемі 10—15-тен
75%-ға ... ... ... ... орын алуына әдетте жауын-
шашын, өте сирек жағдайда қардың үдемелі еруі, сондай-ақ теңіз және үйінді
көлдердің жарылуы, опырылу, ... жер ... әсер ... сел ... ... ... 2,5— ... құрайды, бірақ
бөгеттің бұзылуы барысында 8–10 м/с дейін жетуі мүмкін. Тас балшық
үймегінің биіктігі 15 м-ге дейін жетіп, салмағы 300 тонна ... ... ... ... ... да белгілі. Қозғалған сел тасқынының
күрсілі мен гүрілі алыс қашықтықта естіледі. Апатқа адамдар ... ... ... ... ... тұрғындар), тұрғын
үйлер, инженерлік және жол құрылымдары ұшырауы мүмкін. Сел қаупі оның
талқандағыш күшінде ғана емес, сонымен қатар оның ... ... Сел ... ... бола алады. 
СЕЛГЕ ҚАЛАЙ ДАЙЫНДАЛУ ҚАЖЕТ 
Әдетте сел тасқындары болатын жер белгілі. Тауға шығардың алдында ... ... ... біліп алған жөн, және оларға әсіресе жаңбыр
мол жауғаннан кейін жоламаған дұрыс. Естеріңізден шығармаңыз, сел
тасқынынан аулақ жүргенде ғана, одан сақтануға ... ... ... ... шығардың алдында электр қуат, газ бен су құбырын
ажыратып, есік, терезе және ауа ... ... ... ... ... АЛУ ... ІС-ШАРАЛАР 
Сел қауіпті аудандарда селге қарсы бөгеттер мен тоғандар орналастырылады,
айналма арықтар құрылады, тау көлдерінің деңгейі ... ... ... тау баурайында жер нығайтылады, бақылау жүргізіледі,
хабарландыру жүйесі ұйымдастырылады және көшіру ... ... ... ... ... келе ... сел тасқынының шуын естісеңіз, тез арада алқап түбінен
кемінде 50-100 м.-ден кем емес жоғары қарай көтерілу қажет. Бұл
жағдайда «дүркіріген ... алыс ... ... ... ... ауыр тастар атқылауы мүмкін екендігін естен шығармаған жөн». 
СЕЛ ТАСҚЫНЫ ЖҮРГЕННЕН КЕЙІНГІ ІС-ӘРЕКЕТ 
Зардап шеккен адамдарға жәрдем көрсетіп, сел ... ... ... ... ... ... жерлеріндегі үйінділерді реттейтін жасақтар
мен органдарға қолғабыс етіңіздер. 
Егер Сіз зардап шеккен болсаңыз, өзіңізге дәрігерлік ... ... ... тырысыңыз. Дененің зақымдалған жерлерін, мүмкіндігінше,
көтеріңкірілген күйде ұстап, олардың үстіне мұзды (сулы материяны) салып,
қысатын байлауышты байлаған дұрыс. Дәрігерге ... және су ... ... ... ... Бөген, Сайрамсу өзендері ... ... жер үсті су ... болып табылады. Облыста ұзындығы
10-нан 200 км құрайтын барлығы 118 кіші ... 28 су ... және 25 ... Олар елді ... ... ... ... қызметін атқарады, жер
суару үшін пайдаланылады. Қарқынды шаруашылық қызметтің әсерінен ... ... бір ... сапалық және сандық өзгерістерге ұшырады,
елді мекендер мен ірі ... ... ... өзен ... жерлердің санитарлық ахуалы нашарлап кетті, ал күзгі-көктемгі
тасқын кезінде бұл өзендер ... ... үшін ... ... Өйткені,
барлық өзендер таулы жерден бастау алады және олардың жылдамдығы жаңбыр
немесе еріген қар суы ... ... ... ... ... ... ... өзен жағаларын шайып, үйлер мен өзге де нысандарды зақымдауда.
Толассыз жауған ... ... ... мұз суларынан болатын көктемгі
тасқын нәтижесінде Түлкібас, Төлеби, ... ... ... ... ... ... мен ... қаласының аумағында 143,7 мың
тұрғыны бар, көлемі 16,7 ш. км. ... су ... ... аймақтар пайда
болуы мүмкін. Тасқын және су басып қалудың ең ықтимал кезені 20 ... ... ... ... ... тасқын ғимараттардың, жолдар мен көпірлердің қиратылып
зақымдануына, бірқатар ... ... ... ... бұзылуына,
басқару байланысы мен хабарлау жүйелерінің ... ... ... ... ... су ... мен су ... қалуға әкеп соқтыруға бейім өзендер
мен су қоймалары:
- Арыс өзені, Ақсу өзені, Келес өзені, Бадам өзені, ... ... ... Сырдария өзені;
- Шардара су қоймасы, Бөген су қоймасы, Бадам су қоймасы, Косқорған су
қоймасы, Қапшағай су қоймасы.
Облыс аумағында 5 ірі сі ... ... су ... Су басып қалуы ықтимал көлемі 16000 ш. ... ... су ... ... облыстың үш ауданы Шардара, Арыс және
Отырар аудандарының 70973 тұрғыны бар елді мекендері апатты су ... ... ... ... су ... Су ... қалуы ықтимал көлемі 400 ш. км. құрайды. Су
басып қалу ықтимал аймақта 3,2 мың тұрғыны бар 5 елді ... ... ... ... ... аудандарының Жұлдыз, Маятас, Бадам-2, ... мен ... ... бір ...... поселкесі, «ПК ЮПМ»
АҚ, МЖК аумағының бөлігін су басады.
Қапшағай су қоймасы. Су ... ... ... көлемі 400 ш. км. құрайды.
Су басып қалу ықтимал аймаққа Бәйдібек ауданының 1610 тұрғыны бар ... ... ... су ... Су ... ... ... көлемі 180 ш. ... Су ... қалу ... ... Түркістан қаласының 2,2 мың
тұрғыны бар Оранғай елді ... ... ... тасу ... – қыс ... температураның минус 20-
30 градусқа дейін кенет төмендеп кетуінен өзен ... ... 20-30 ... мұз басып, қатып қалады. Су қоймасынан 800-900 м3/сек. дейін су
жіберу ... ... ... су мұз үстінен ағып, жағалардың төмен
жерлерінде жаға бөгеттерінен асып кетеді. Сондай-ақ ... ... ... себебі – мұз басқан айдынның ... емес ... ... ... ... ... ... Олар өзен арнасының бағыты өзгерген кезде
шиырланып, көпір аралығында ... ... ... әкеп ... ... жою үшін:
- қордаланған мұзды жару жұмыстарын жүргізу қажет, ... ... ... ... ... арнаның бұзылған жері арқылы жақын маңайдағы
екі іргелес жатқан мұздақтар бірігеді. Нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... арнасының бойында орналасқан қорғау бөгеттерін
қалпына келтіру жұмысын жүргізу, су ... қалу ... жою ... және ... ... қаражат бөлу қажет етіледі;
Арнаны түзеу және жағаны күшейту жұмыстарын кезекті күзгі-көктемгі су
тасқыны кезінде жүргізбестен, тасқын ... ... жыл ... ... ... ... сулар жағаны шайып, автожолдарды басып, көпірлерді
зақымдап, жақын маңайда орналасқан тұрғын үйлерді ... қалу ... ... ... ... ... әкеп соқтырады.
4. Тасқын, су басып қалу кезінде қирап бұзылуы және шайылып кетуі
ықтимал автомобиль және темір жолдар мен ... 20 км ... ... бар ... олар – М-39 ... ... – Термез автожолы, 612-632 км, көпірлер – 5 ... 33 км ... ... бар ... ауданы - Р-310 Кентау-Түркістан-Төрткүл 123-128 км, ОК-84;
Отырар ауданы - Ок-10 Шәуілдір-Көксарай-Байырқұм 11-13 км, ... 15-16 ... ... – ОК-82 «Біркөлік» санаторийіне кірер жол 4-6 ... 22-25 км, ... ... ... жол 10-12 ... ... - ОК-2 Бірлік-Екпінді 412-416 км,560-567 км,Тараз-
Ақкөл-Кентау 206-210 км. Көпірлер - 23 бірлік.
Ұзындығы 6,2 км ... ... Парк жол ... 3216 км. (500 ... ... - стансаның Түлкібас солтүстік қылтасы (300 м); Түлкібас
ауданы – Күншағыр – Отрабат ... екі ... ... 5 ... ... ... (400 м.) ... тармағы, Арыс-Ташкент.
Көпірлер - 5 бірлік.
Облыста сейсмикалық қауіпті 47 учаске анықтаталған.
Облыс аумағында сел тасқындары негізінен Бадам, ... ... ... Балдыбрек, Өгем және Жабағлысу өзендерінде байқалуда.
Көшкін қаупі бар қозғалыстар түрлі сипатта – ... ... ... ... сұйық заттардың ағысына дейін болуы мүмкін. ... ... түрі ... ... ... ағын ... табылады.
Көшкіннің дамуы геологиялық (жер бедерінің қуаты, оның шағы мен
генезисі), гидрометеорологиялық ... ... ... ... ... ... жер үстінен ағуы) тікелей байланысты.
Таулы аудандарды көп мақсатты қарқынмен игеру ... ... ... ... ең ... олардың іргесінің суландыру
каналдарын, суармалы жерлер мен өзге де ... ... ... кезінде шайылып бұзылуымен байланысты. Сайып келгенде, мұның
барлығы көптеген ... ... ... ... опырылып
бұзылу ықтималын арттырады.
Қазығұрт, Төлеби және Түлкібас аудандарының аумағында көшкін қауіпті
13 телім, онда 850 адам тұрады, 150 үй, 1 ... 1 ... үйі ... ... қар, ... ... жел және ... кенет төмендеуі
Гидрометеорология жөніндегі Оңтүстік Қазақстан облыстық ... қыс ... ... жол мен ... жекелеген
учаскелерін қар басып қалуы ықтимал. Қиын жағдай жердің төмен жақтарында
және ... ... ... ауыл ... ... ... және ... қозғалыс қарқыны төмен елді мекендерде орын алуы мүмкін.
Оңтүстік Қазақстан облысында автожолдар желісінің ұзындығы 5268,9 ... Оның ... км – ... ... бар ... ... 118 ... және 823
су өткізгіш құбырлар орнатылған, ... ... ... ... РМК ... ... ... қызмет көрсетеді;
4467,9 км – жергілікті маңызы бар жолдар, оларда 378 көпір және 3699
су өткізгіш ... ... ... ... ... жолдары» РМК қызмет көрсетеді.
Қар басып қалушылыққа ұшырауға ықтимал автожолдар учаскелері
Қыс мезгілінде ұзындығы 383,5 км жергілікті ... бар ... 27 ... ... қар ... ... мүмкін. Республикалық
маңызы бар жолдарда 10 бірлік, жергілікті маңызы бар жолдарда 7 ... ... ... ... ... ... және Түлкібас аудандарының аумағындағы
тауларда болуы мүмкін. Көшкін қаупі ықтимал 5 учаске бар, онда 350-ге ... ... 45 үй, 1 ... 1 ... үйі орналасқан.
Қорытынды
Қорытынды
Төтенше жағдай кезінде елдің ... ... күрт ... сақтау жұмыстарын ұйымдасқан әдістемелік түріне әкеледі. ... тез ... ... ... тек жоспарланған апат кезімен дәрігерлік
жүйедегі арнайы жобаланған оқу шаралары кезінде ғана мүмкін болады.
Төтенше жағдай кезінде дәрігердің мүмкіндігі ... ... ол ... ... ... ... ... қарап, оған жедел дәрігерлік көмек
көрсетуі керек болады. Бұл кезде көптеген зардап шегушінің өмірін аман алып
қалу ... ... ... ... ... ұйымдасқан түрі мен зардап
шегушіге апат болған жерден бастап, оларды тасымалдау кезінде де ... ... ... ... ... ... ... кезіндегі жұмыстың жағдайы дәрігердің тұлғасына ерекше
талап қояды, ол тез арада дұрыс шешім қабылдай ... ... Ал бұл ... тек, ... арнайы білімі мен тәжірибесі мол ... ғана ... ... бір ... ... ... ... көрсетіп үлгеруі қажет.
Апат салдарына байланысты, адамдарды сол аймақтан әкетіп, оны ... Бұл шара ... ... түрде жүзеге асырылады. Зілзаланың
түріне, ауқымына орай, төтенше жағдай болған ауданның емдеу орталықтарының
жайына сай, ... ... ... ... ... ұйымдары іске
қосылады. Ең басты мақсат жараланған адамдарға дер ... ... адал ... көмек көрсету болып саналады.
Пайдаланған әдебиеттер
1. «Гражданская оборона» . Под ред. В.Н. ... М., ... ... ... ... курсы бойынша жоғары оқу орындары студенттеріне
арналған оқу құралы» Суровцев А.А. және т.б. ... 2003. 1 ... ... ... ... ... Здоровье населения РК и деятельности учреждений здравоохранения в
2006г (статистические материалы) Алматы, 1997г.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тіршілік қауіпсіздік негіздері95 бет
Халықтың төтенше жағдай кезіндегі іс әрекеті26 бет
Жер сілкінісі, сел, су тасқыны кезіндегі халықтың іс-әрекеті. қоршаған ортаның ластанушыларынан қорғану әдістері9 бет
«Ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың құқықтық режимі»19 бет
Альфа кенорны бойынша ұңғыманның түп аймағына әсер ету әдістерін талдау ( ҚСЖ )67 бет
Арысқұм кен орнының мұнай тасымалдау құбырларын корозиядан қорғау60 бет
Ауыл шаруашылығы мамандарының табиғат қорғау саласындағы міндеттері6 бет
Ерекше қорғалатын табиғи аймақтарда туристерге қызмет көрсету79 бет
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жалпы сипаттамасы76 бет
Еңбекті қорғаудың түсінігі және қағидалары60 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь