Семей ядролық сынақ полигонының проблемалары

1. Кіріспе 5
2. Проблеманың қазіргі жай.күйін талдау 6
2.1. Жалпы сипаттамасы 6
2.2. Тұрғындар денсаулығының жай.күйі 7
2.3. Бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонының аумағындағы радиациялық ахуал
8
2.4. Әлеуметтік инфрақұрылым объектілерінің жай.күйі 11
2.5. Өңір тұрғындарын әлеуметтік қорғау 12
3. Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері 13
4. Бағдарламаны іске асырудың негізгі бағыттары мен тетігі 14
4.1. Тұрғындарды медициналық сауықтыру және өңірдегі ауруға шалдығу деңгейін азайту
14
4.2. Рациациялық және ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және Семей өңірі үшін жарылыстардан кейінгі құбылыстардың ауқымын бағалау

15
4.3. Әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту және тұрғындарды әлеуметтік қорғау
16
4.4. Ғылыми.техникалық әлеуетті әртараптандыру 17
Қолданылған әдебиеттер.
Бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонының проблемаларын кешенді шешу жөніндегі 2005-2007 жылдарға арналған бағдарлама мүдделі министрліктердің, агенттіктердің, ведомстволардың, Шығыс Қазақстан, Қарағанды, Павлодар облыстары әкімдіктерінің және «Бұрынғы Семей ядролық полигонының және Арал өңірінің проблемаларын кешенді шешу бойынша ұсыныстар әзірлеу жөніндегі ведомствоаралық жұмыс тобын құру туралы» Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің 2003 жылғы 22 тамыздағы № 182-ө өкімімен құрылған ведомствоаралық жұмыс тобы мүшелерінің ұсыныстары негізінде әзірленді.
Республиканың экологиялық қауіпсіздігі проблемасы бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонының (бұдан әрі – ССП) аумағындағы радиациялық ахуалмен тікелей байланысты.
Қазіргі уақытта радоиактивтік зақымданған аумақтардың шекаралары аяғына дейін анықталмаған және де белгіленбеген.
ССП маңындағы аумақтарда халықтың ауруға шалдығуының жоғары екендігі байқалады.
Ядролық сынақ жүргізу инфрақұрылымын жою жөнінде жұмыстар, халықаралық бағдарламалар мен жобалар шеңберінде зерттеулер жүргізу барысында, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 12 наурыздағы № 235 қаулысымен бекітілген «Қазақстан Республикасында атом энергетикасын дамыту» атты республикалық мақсатты ғылыми-техникалық бағдарламаны іске асыру кезінде алынған нәтижелер өңірдің радиоэкологиясының проблемаларымен қатар тұтастай бірқатар жаңа проблемаларды анықтады. Бұл проблемалар, ең алдымен таратпау режимі мәселелерімен және ядролық әрі радиациялық қауіпті объектілердің қауіпсіздігімен байланысты.
ССП аумағында шаруашылық қызмет реттелмеген. Жеке және заңды тұлғалардың санкцияланбаған шаруашылық қызметі және осыған байланысты радиоктивтіліктің қайталама көшу мүмкіндігі пайда болуы байқалуда.
ССП проблемаларын шешу қажеттігін халықаралық қоғам мойындады. БҰҰ Бас Ассамблеясы жағдайдың маңыздылығын мойындап, өңірге көмек көрсету мәселесі бойынша үш резолюция қабылдады:
1997 жылғы 19 желтоқсандағы № А/RES/52/169/М «Қазақстандағы Семей өңірінің халқы мен экологиясын сауықтыру және оны экономикалық дамыту мақсатындағы халықаралық ынтымақтастық және жұмысты үйлестіру»;
1998 жылғы 16 қарашадағы № А/RES/53/1Н «Қазақстандағы Семей өңірінің халқы мен экологиясын сауықтыру және оны экономикалық дамыту мақсатындағы халықаралық ынтымақтастық және жұмысты үйлестіру»;
2000 жылғы 27 қарашадағы № А/RES/55/44 «Қазақстандағы Семей өңірінің халқы мен экологиясын сауықтыру және оны экономикалық дамыту мақсатындағы халықаралық ынтымақтастық және жұмысты үйлестіру».
Халықаралық көмектің, жекелеген мемлекеттік, салалық (секторалдық) және өңірлік бағдарламалар шеңберінде қабылданып жатқан шараларға қарамастан, өңірдің проблемаларын шешу жөніндегі тұтас ұстаным жоқ.
Осының барлығы бар проблемаларды кешенді шешуді көздейтін бірыңғай бағдарламалық құжат әзірлеуге қажеттілік туғызды, бұл өңірдің жүйелік мониторингін жүргізуге және алынған нәтижелер негізінде барабар басқару шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді.
1. « Экологиялық бағдарлама ». Алматы. Атамұра. 2004 жыл.
2. «Қазақстанның Республикасының экологиялық ахуалы және оны мәдени қайта құру негіздері» Жақсыбеков,Әбдіғапшар ,Сейдуллаұлы.
3. «Қазақстанның экологиялық қолайсыз аймақтары». Алматы 1991 жыл.
4. «Қазақстанның қазіргі экологиясы».Нұрихан Нұрманқұлқызы Сейдақұлова. Алматы. Мерей. 2002 жыл.
5. «Қазақстанның биосферасы : жер,су,радиоэкологиялық жағдайы». Нұрихан Құрманқұлқызы Сейдақұлова. Алматы. 2001 жыл.
6. «Экология мен табиғатты тиімді пайдалану». Алматы. Ғылым. 2004 жыл.
7. «Экология Казахстана». Панин Михаил Семенович. Семипалатинск.2005 год.
8. «Экология». Бейсенова Әлия Сәрсенқызы. Алматы. Ғылым 2001 жыл.
        
        Жоспар
| | | ... ... |5 ... ... қазіргі жай-күйін талдау |6 ... ... ... |6 ... ... денсаулығының жай-күйі |7 ... ... ... ядролық сынақ полигонының аумағындағы | |
| ... ... |8 ... ... инфрақұрылым объектілерінің жай-күйі |11 ... ... ... ... ... |12 ... ... ... мен ... |13 ... |Бағдарламаны іске асырудың негізгі бағыттары мен тетігі |14 ... ... ... ... және ... ... | |
| ... ... ... |14 ... ... және ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және | |
| ... ... үшін ... ... құбылыстардың | |
| ... ... |15 ... |Әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту және тұрғындарды | |
| ... ... |16 ... ... ... ... |17 |
| ... ... | |
| | | |
| | | |
1. ... ... ... ... полигонының проблемаларын кешенді шешу
жөніндегі 2005-2007 жылдарға арналған бағдарлама мүдделі ... ... ... ... ... ... ... және «Бұрынғы Семей ядролық полигонының және Арал
өңірінің проблемаларын кешенді шешу бойынша ұсыныстар әзірлеу ... ... ... құру ... ... ... ... 2003 жылғы 22 тамыздағы № 182-ө ... ... ... тобы ... ұсыныстары негізінде әзірленді.
Республиканың экологиялық қауіпсіздігі проблемасы ... ... ... ... (бұдан әрі – ССП) ... ... ... ... уақытта радоиактивтік зақымданған аумақтардың шекаралары
аяғына ... ... және де ... ... ... ... ... шалдығуының жоғары екендігі
байқалады.
Ядролық сынақ жүргізу ... жою ... ... ... мен жобалар шеңберінде зерттеулер жүргізу
барысында, сондай-ақ Қазақстан ... ... 1999 ... ... № 235 ... бекітілген «Қазақстан Республикасында
атом энергетикасын дамыту» атты ... ... ... іске ... ... ... нәтижелер өңірдің
радиоэкологиясының проблемаларымен ... ... ... ... ... Бұл проблемалар, ең алдымен таратпау ... және ... әрі ... ... ... байланысты.
ССП аумағында шаруашылық қызмет реттелмеген. Жеке және ... ... ... қызметі және осыған ... ... көшу ... пайда болуы байқалуда.
ССП проблемаларын шешу қажеттігін халықаралық қоғам мойындады. БҰҰ Бас
Ассамблеясы жағдайдың ... ... ... ... ... мәселесі
бойынша үш резолюция қабылдады:
1997 жылғы 19 ...... ... ... ... мен ... ... және оны экономикалық дамыту
мақсатындағы халықаралық ... және ... ... ... 16 ...... ... Семей өңірінің
халқы мен экологиясын сауықтыру және оны экономикалық дамыту мақсатындағы
халықаралық ... және ... ... жылғы 27 қарашадағы № А/RES/55/44 «Қазақстандағы Семей өңірінің
халқы мен ... ... және оны ... дамыту мақсатындағы
халықаралық ынтымақтастық және жұмысты үйлестіру».
Халықаралық көмектің, жекелеген мемлекеттік, салалық (секторалдық)
және ... ... ... қабылданып жатқан ... ... ... шешу ... ... ... ... барлығы бар проблемаларды кешенді шешуді ... ... ... ... ... туғызды, бұл өңірдің жүйелік
мониторингін жүргізуге және алынған ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
2. Проблеманың қазіргі жай-күйін талдау
2.1. Жалпы сипаттамасы
Семей ядролық ... ... (ССП) ... үш: ... және Шығыс Қазақстан облыстарының қиылысында орналасқан және
жалпы 18 мың ... км. ... ... ССП жұмыс істеген уақытта
(1949-1989 жылдар) оның аумағында 466 ядролық ... ... 30 жер ... 88 әуе және 348 жер асты ... ... бұл ... 13 ... ... ... ... алып ... Сарапшылардың түрлі бағалаулары бойынша
шамамен 1,2 миллион тұрғын радиациялық сәулеленудің әсеріне ұшырады.
Қазақстан ... ... 1991 ... 29 ... 409 Жарлығымен Семей ядролық сынақ полигоны жабылды.
«Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық ... ... ... азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы» 1992 ... ... ... ... ... нормаларында ядролық
сынақтардың әсеріне ұшыраған ... ... ... бұрынғы Семей
облысының аумақтары, Глубокое, Шемонаиха, Ұлан, Зайсан, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан облысының
бұрынғы Таврия, Самара, Серебрянск аудандарының ... ... ... Павлодар облысының Баянауыл, Май, Лебяжі ... ... ... ... осы ... ... Егіндібұлақ ауданының елді
мекендерін қоса алғанда (бұдан әрі – Семей өңірі) жатқызылды.
Көрсетілген аумақтарды жіктеген кезде ... ... ... ... ... ... ... Бесқарағай ауданындағы Долон және
Бөденелi селолық кеңестерiнiң, бұрынғы Жаңасемей ауданындағы ... ... елдi ... шекарасы шегіндегі елді мекендер төтенше радиациялық
қауiптi аймаққа жатқызылды.
Ең жоғары ... ... ... ... ... облысының бұрынғы
Абай, Бесқарағай аудандарының елді мекендері, сондай-ақ бұрынғы Абыралы
және Жаңасемей елдi мекендерi, Павлодар ... Май ... ... ... селолық кеңестерiнің шекаралары шегіндегі елді мекендер
жатқызылды.
Полигонды жапқаннан кейін басталған ядролық ... ... ... ... ... ... сынау инфрақұрылымын жоюды, әскери-
өнеркәсіп кешенінің объектілерін ... ... ... ... ... мен дәрежесін объективті бағалауды, сондай-
ақ ядролық сынақ салдарларының халық ... әсер ... ... ... және іске ... қамтиды.
2.2. Тұрғындар денсаулығының жай-күйі
ССП-ға жататын аумақтағы тұрғындарға мақсатты бағытталған медициналық
сауықтыру бұрынғы Семей ядролық ... ... ... ... сынаулар салдарынан зардап шеккен халықты ... ... атты ... ... ... 1997 жылғы 17
наурыздағы № 336 ... ... ... ... медицина және экология ... ... ... ... ... ... мен ... дозалары
көрсеткіштері туралы деректер алуға, сынақ салдарынан халықтың денсаулығын
бағалауға мүмкіндік берді.
Республикалық бюджет қаражаты ... ... ... ... ҒЗИ-ы 2003 жылы 45 млн. ... ... ... ... ... ... ... медициналық көмек
көрсетті. Отан соғысы мүгедектеріне арналған республикалық ... 127 млн. ... ... ... ... ... 3000 жуық
зардап шеккендерге жоғары білікті медициналық көмек көрсетті.
Семей өңірінің халқына медициналық ... ... ... мәселелерді шешуге халықаралық ұйымдар да көмектесуде.
Жапония Үкіметі медициналық жабдықтар жеткізуді және ... ... ... ала ... жаңа ... ... ... іске асырды. Осы жобаның техникалық қолдау
арқасында 2002-2003 ... ... ... Абай және ... тұратын тұрғындарға тексеру жүргізілді.
2001 жылдан бастап Қазақстан тұрғындары үшін радиациялық және
химиялық ... ... ... ... ... ТАСИС жобасы
іске асырылуда.
Сонымен қатар, жоғарыда айтылған «бұрынғы Семей ... ... ... ... ... ... шеккен халықты медициналық
оңалту бағдарламасында» көрсетілген іс-шараларға олардың тиімділігіне ... ... ... бар.
2002-2003 жылдары Шығыс Қазақстан облысындағы тұрғындардың ауруға
шалдығуы осы ... ... ... 1,25 есе ... 2002 және 2003 ... ... ... өңір бойынша 100 мың
тұрғынға шаққанда ... ... ... 57517,8 ... республикалық көрсеткіштерге қарағанда тиісінше 71825,7 және
69638,0 құрады.
Шығыс Қазақстан, Қарағанды,  Павлодар облыстарында балалардың ... ... ... ... ... есеге артты және 100 мың балаға шаққанда Шығыс Қазақстан ... – 107584,5 және ... ... ... бойынша –
90235,1 және ... ... ... ... – 86602,2 және
103440,2 құрады, ... ... ... ... тиісінше 78315,2 және 87619,3 құрады.
Өңірдің республика бойынша онкологиялық аурушаңдығы ең ... ... ... 100 мың ... ... Шығыс Қазақстан облысы бойынша
тиісінше – 1143,6 және 1121,0, Қарағанды облысы бойынша – ... 635,2, ... ... ... – 476,8 және 506,2 ... көрсетілген
жылдардағы республикалық көрсеткіштерге қарағанда тиісінше 523,0 және 519,2
құрады.
Осы облыстарда жалпы өлім-жітім жоғары болып қалуда және 100 ... ... ... ... ... ... облысы бойынша 1229,8
және 1276,4 (оның ішінде онкологиялық ауруға ...... 182,7 ... ... облысы ... – 1237,1 ... (156,2 және 153,2), ... ... бойынша – 1095,4 және
1152,7 (153,7 және 162,8) ... ... ... бойынша 2002-2003 жылдары өлім-жітім көрсеткіші
100 мың тұрғынға ... ... 1005,3 және 1041,5, оның ... ... – 127,2 және 125,7 ... ... ССП-ға жатқызылаған аумақта тұратын тұрғындардың
денсаулығының ахуалына кешенді талдауды дайындаудың және оны ... ... іске ... ... пайда болады.
2.3. Бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонының аумағындағы радиациялық ахуал
1993 жылғы 13 желтоқсандағы Қазақстан ... мен ... ... арасындағы Континентаралық баллистикалық зымырандарды шахталық іске
қосу қондырғыларын жою, авариялық жағдайлардың зардаптарын жоюға ... ... ... тоқтатуға қатысты келісімді орындау үшін ядролық
сынақтарды өткізу инфрақұрылымын жою жөніндегі жұмыстар атқарылды.
Жер асты сынақтарын ... ... ... тау
алқабының 181 штольнясы, 13 пайдаланылмаған ұңғыма және ... ... ... іске қосу ... ядролық қаруды сынау үшін пайдалануға
мүмкіндік бермейтін жағдайға келтірілген (порталдарды ... ... ... ... мен Қазақстан Республикасы Үкіметінің
арасындағы 1997 жылғы 28 наурыздағы келісімге ... ... ... ... ... ... ... алаңдарында орналасқан қару-
жарақ қызметінің қалдықтарын консервациялау ... ... ... ... жылы ... бюджет қаражаты есебінен бұрынғы Семей
ядролық сынақ полигонының шекарасын нақтылау және келісу жөніндегі жұмыстар
басталды.
Сонымен ... 1990 ... ... бері ... қоса ... ... халықаралық ұйымдар, полигонға және оның маңындағы аумақтарға бағалау
жүргізді, бірақ осы күнге дейін олардың жан-жақты радиологиялық ... ... ... соңына дейін анықталмаған және бекітілмеген.
ССП-ның барлық аумағының алаңымен салыстырғанда зерттелген алаң өте
аз.
Қазіргі уақытта, алаңдық ... - 25%, ... ... 90% ... ... ... 40% ... зерттелген.
Шектелген қаржыландыруға байланысты алаңдық зерттеулер шағын ауқымды
кесте бойынша ... ... ... ... аясы ... ірі
ауқымды кесте бойынша жергілікті зерттеу жүзеге асырылады.
Соңғы жылдары ССП аумағында ... ... ... ... ... ... ... едәуір радиоактивті
ластану учаскелерін көрсетті. Бірінші кезекте бұл ... ... және ... жарылыс бұлттарының іздерімен байланысты.
ССП-ның маңызды проблемасы кейіннен өз кезегінде су көздерін ластауға
әкеліп ... ... ... ... ластануы болып
табылады.
Бұрын радициялық жағынан (ССП солтүстік және батыс бөліктері) қолайлы
болып саналған аумақтарда әскери радиоактивті заттарды сынақты өткізу ... ... ... ... ... отынының
құрамдауыштарымен ластанған орындар бар. Көлемі аз ... ... ... ... ... ... ... нәтижелеріне
байланысты елеулі радиоактивті ластанған учаскелер табылуда. ... ... және ... ... ... ... ... ССП аумағында Қазақстанда бар төрт ядролық зерттеу
реакторларының ... осы ... ... Олар ... ... ... орталығының екі сынау кешенінде (алаңдарында) орналасқан,
оның біреуінде республикалық маңызы бар иондаушы сәулеленудің ... ... ұзақ ... сақтау пункті де орналасқан.
Қазіргі уақытта «Байқал» кешенінде орналасқан қойма Қазақстан
Республикасының барлық аумағынан ... ... 20 ... астам
ампулдық көздерін қамтиды. Осы жерде тоқтатылған БН-350 реакторынан
шығарылатын пайдаланылған ядролық ... да ... ... бәрі ... ... қару ... жүргізу инфрақұрылымына кірген
және оларды жою жұмыстарын ... ... ... ... және ... ... аумағының қауіпсіздігін қамтамасыз
ету мәселесін өзекті ете түседі.
Бұрынғы полигонның қауіпсіздігі проблемасы бұрынғы полигон ... ... ... ... байланысты және осының салдарынан
радиоактивтіліктің қайталама көшу мүмкіндігі пайда болады.
Мұндай қызметтің алдын алу және ... кесу ... ... Ұлттық ядролық орталығы» Республикалық мемлекеттік
кәсіпорнында ... ... ... ... тұратын Шаруашылық
қызметтерінің мониторингі қызметі құрылады.
Алайда, жеке тұлғалар тарапынан қара және ... ... ... алу мақсатында бұрын жабылған штольняларға кіру әрекеттері бар. 2002
жылдың соңындағы жағдай бойынша ... 181 ... 109-на ... ... Бұл ретте, ядролық қару-жарақ қызметінің ... алу ... ... кіру ... жоқ ... ... ... шаруашылық қызмет жүргізу Қазақстан Республикасының Жер
кодексімен, «Атом энергиясын пайдалану ... ... ... ... «Лицензиялау туралы» Қазақстан Республикасының
заңдарымен, Қазақстан Республикасы Президентінің «Жер ... және ... ... ... 1996 ... 27 ... № 2828
заң күші бар ... және ... ... ... ... ... туралы» 1998 ... 12 ...... «Азып-тозған, ластанған және бүлінген жерлерді қорғаудың, пайдаланудың
және консервациялаудың тәртібі ... 1997 ... 16 ... № 976
Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулыларымен регламенттеледі.
ССП-да жұмыстар ... ... ... ... ... мемлекеттік қадағалау функциялары ССП-дағы шаруашылық қызметтің кез
келген түрімен атом энергиясын пайдалануға ... ... ... ... ... ... Республикасы Энергетика және
минералдық ресурстар министрлігінің Атом энергетикасы комитетіне жүктелген.
Бірақ, ... ... ССП ... өз ... ... 17 заңды
тұлғадан, тек 3 кәсіпорында Қазақстан ... ... ... ... ... Атом ... комитетінің
лицензиясы бар. Мұның негізгі себебі ... ... ... ... ... табылады.
Мұның барлығы ядролық және радиациялық қауіпті объектілерінің ... ... ... ... және қауіпсіздікті қамтамасыз ету
қажеттігін туғызады.
Ядролық сынақтар, жоғарыда ... ... ... радиофобия
проблемасын да тудырды. Осыған байланысты жұртшылықты ССП-да болып жатқан
құбылыстардың мәні туралы кеңінен ... ... ... ... ... ССП аумағында шаруашылық қызметті жүргізуді
регламенттейтін проблемаларды және нормативтік құқықтық базаны білу ... жеке ... ... және ... ... ... ... етеді.
2.4. Әлеуметтік инфрақұрылым объектілерінің жай-күйі
Соңғы жылдары ССП маңындағы аумақтардың әлеуметтік инфрақұрылымын
дамыту ... ... ... қабылданды.
2000-2003 жылдар аралығында ССП өңірінде республикалық және жергілікті
бюджеттер есебінен жалпы құны 991,7 млн. теңгеге 9 мектеп, ... ... ... ... ... және 5 ауыз ... ... тұрғызылды.
Ауылдық жерде ауруларды скринингтеу бойынша іс-шаралар өткізу үшін
Семей ... ... ... және экология ҒЗИ жанынан
консультативтік-диагностикалық ... ... ... сүт безі ... ... шалдыққан науқастардың
көбеюіне байланысты Семей қаласында онкологиялық диспансер жанынан 2003
жылы маммологиялық ... ... жылы ... ... ... ... есебінен екі
мектептің, үш денсаулық сақтау ... ... оның ... ... радиологиялық орталықтың құрылысы басталды. Бұл ... ... 649,2 млн ... ... ірі ... ... болып табылатын Шығыс-Қазақстан облыстық
халықты оңалту орталығы -  Семей мемлекеттік ... ... оқу ... ... істейді. Оның ... ... ... АҚШ және ... ... ... ... қатынастары бар. Орталық қосымша бөлімшелермен және тәжірибелі
кадрлармен жеткілікті ... ... ... ... ... ... ... онкологиялық науқастардың
диагностикалаудың, дозиметриялаудың радиоизотоптық әдістерін бірлесіп
жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... ұйымдар жеткіліксіз.
Қазіргі денсаулық сақтау объектілері негізінен қазіргі санитарлық
талаптарға сай емес ... ... ... орналасқан және қажетті
жабдықтармен жеткілікті жарақтандырылмаған.
ССП маңындағы аумақтарда халықты сапалы ауыз сумен ... ... ... ... облысында халық орташа 70,2 % құбыр ... ... ... ... 0,5 % ... 1,5 %- ашық су ... ... қамтамасыз
етілуде, ал ауылдық жерлерде 2004 жылдың бірінші жарты жылындағы мәліметтер
бойынша халықтың тек 19,4 % ғана ... суын ... ... ... жылы ... ... бойынша 56
су құбырларының құрылысы зарарсыздандырғыш қондырғылардың, санитарлық
қорғау құрылғыларының ... және ... алу ... ... санитарлық талаптарға жауап бермейтінін көрсетті,
осыған байланысты радионуклидтердің ауыз суға түсу ... ... ... ... қазіргі уақытта өңірді ауыз сумен жабдықтауды
жақсарту жөнінде қосымша шаралар қолдануда. ... ... ... ... «Ауыз су» бағдарламасын жүзеге асыру ... жылы ... ... ... ... 16 елді
мекенде 1153,32 млн. теңге ... ... ... ... ... жүзеге
асырылуда.
2.5. Өңір тұрғындарын әлеуметтік қорғау
Семей ядролық сынақ полигоны маңындағы ... ... ... ... «Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтар- дың
салдарынан зардап ... ... ... ... туралы»
1992 жылғы 18 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... жүзеге асырылады. Бұл Заңда ядролық сынақтардың салдарынан
зардап шеккен азаматтардың мәртебесі мен ... ... ... жеңілдіктердің және басқа іс-шаралардың тізбесі айқындалған.
Заңда ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарға бір ... ... ... әрі - ... ... ... ... республикалық бюджетте зейнеткер жасына толған және ... оны ... ... ... ... бар ... өтемақыны төлеу үшін
қаражат көзделеді. 2004 жылы бұл мақсаттарға 197,1 млн. теңге көзделген.
Төтенше және ең жоғары радиациялық ... ... ... ... ... 1 ... дейін зейнетке шыққан азаматтарға зейнетақыларына
үстемеақы төленеді.
Зейнетақыға қосылатын ... ... ... ... ... ... ... берешектің едәуір бөлігі
өтелген. Азаматтардың зейнетақысына ... ... ... ... ... үшін 2004 жылы республикалық бюджетте ... ... ... ... ... ... құқығы бар азаматтардың қалған
санаттарын тіркеу Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына ... ... Бұл ... ... құқығы бар азаматтарды тіркеу және
есепке алу ... ... ... ... ... құрылатын
арнайы комиссиялар жүзеге асырады.
Сонымен қатар, жұмыс істейтін ... бір ... ... ... ... ... ... база жоқ, осыған байланысты ... ... ... ... ... ... дерекқорын
түгендеу жұмысы жалғасып жатыр.
Заңға сәйкес жұмыс ... ... олар ... ... ... ... еңбекақы мен қосымша еңбек демалысына құқығы бар.
Сонымен қатар, «Қазақстан ... ... ... ... 10 ... ... ... Заңының нормасына
сәйкес қызметкердің ... ... ... ... ... ... байланысты айқындалады, ал қосымша еңбекақы көзделмейді.
Осыған байланысты, осы заңнамалық кесімдерде бұл қарама-қайшылықты жою
қажеттігі ... ... ... аумақтарға барлық елді мекендерде табысы
аз азаматтарға атаулы әлеуметтік көмек көрсету және халықты жұмыспен қамту
мәселелерін шешу ... ... ... асырылады.
Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің деректері бойынша
2003 жылы Шығыс Қазақстан ... ... ... ... республика
бойынша 8,8 %-ға қарағанда 7,3 %, 2004 жылғы екінші тоқсанда – тиісінше 7,0
% және 8,3% ... ... ... ... ... төлемдер мен жеңілдіктер
халықты оңалту және ... ... ... ... ... ... ... етпейтінін атап өту қажет.
3. Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері
Бағдарламаның мақсаты өңір ... өмір ... ... ... ... ... экономикалық және медициналық-әлеуметтік
факторларын жақсарту болып табылады.
Алға қойылған мақсатқа қол ... үшін ... ... ... отыр:
халықты медициналық оңалту және ... ... ... ... ... ... радиологиялық бағалау және
халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөнінде шаралар қабылдау;
әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту;
ССП ғылыми-техникалық әлеуетін әртараптандыру.
Аталған міндеттерді шешу ... ... кең ... шараларды
әзірлеуді және іске асыруды көздейді.
4. Бағдарламаны іске асырудың негізгі бағыттары мен тетігі
Алға қойылған мақсатты және ... шешу төрт ... ... ... ... ... ... және өңірде аурушаңдықтың
деңгейін төмендету; радиоактивті улануға ұшыраған аумақтарды радиологиялық
бағалау және халықтың қауіпсіздігін ... ету ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық әлеуетті
әртараптандыру.
Бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонының проблемаларын кешенді ... ... ... оны іске ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Іс-шаралардың кешенділігі Семей полигонындағы ядролық сынақтардың
салдарын жою ... ... ... барлық бағыттары бойынша
мақсатты бағытталған және ... ... ... ... ... ... ... деңгейлерінің қызметін үйлестіруге және
мүмкіншілігін жұмылдыруға ... ... іске ... жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуын
бақылау ... ... іске ... ... ... ... бағалау жүзеге асырылатын болады.
4.1. Халықты медициналық оңалту, алдын алу және өңірде аурушаңдықтың
деңгейін төмендету
ССП-ның халқын сауықтыру үшін:
«Семей ядролық сынақ ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау туралы» Қазақстан Республикасы
Заңының  қолданысына жатқызылатын аумақтарында тұратын және тұрған халықтың
денсаулығының жай-күйі ... оның ... 1992 ... ... қорытынды дайындау;
ядролық сынақтар мен иондаушы сәулелендірудің ... ... ... ... халықты мақсатты диспансерлеу жүйесін құру
жөніндегі ұсыныстар дайындау;
ядролық сынақтар мен иондаушы сәулелендірудің ... ... ... ... Қазақстан Республикасы халқының мемлекеттік
медициналық автоматтандырылған тіркелімін ... ... ... ... сынақтан өткізу әсеріне ұшыраған халықтың қаны ... ... ... құру ... ... тұжырымдау;
Семей өңірінің проблемалары жөніндегі 1999 жылғы Токио халықаралық
конференциясының қорытындылары ... ... ... ... ... ... ... өңірінің халқы мен экологиясын сауықтыру
және оны экономикалық дамыту мақсатындағы халықаралық ынтымақтастық және
жұмысты үйлестіру» атты ... іске ... ... ... ... ... ... күшейту;
ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен адамдар ... ... ... ... алу ... ... жөнінде
ұсыныстар тұжырымдау;
Шығыс Қазақстан облысы Курчатов ... ... ... қондырғыларда жұмыс істеу ерекшелігін ескере отырып, медициналық
қызмет көрсетуді жетілдіру жөнінде ұсыныстар тұжырымдау ... ... ... ... және ... ... емдеу,
денсаулық сақтаудың материалдық-техникалық базасын нығайту жөнінде қосымша
шаралар қабылданады.
Осы мақсатта Қазақстан Республикасы ... 2004 ... ... № 1438 Жарлығымен бекітілген Денсаулық сақтау ісін
реформалау мен ... ... ... ... мемлекеттік
бағдарламасы шеңберінде 2006 жылы Семей қаласында облыстық онкологиялық
диспансердің радиологиялық орталығын ... ... ... 2005 ... ... облысының Өскемен қаласында онкологиялық диспансердің
жанынан Сәуле терапия орталығының құрылысын бастау ... ... ... құрылысына 2005-2007 жылдар ішінде республикалық бюджеттен
1542,3 млн.теңге бюджет қаражатын бөлу көзделіп отыр.
Семей өңірінің ... ... ... ... ... ... жарақтандырылған жаңа объектілерді салумен байланысты:
Шығыс Қазақстан облысының Семей қаласында облыстық онкологиялық
диспансердің радиологиялық ... ... ... ... ... Қазақстан облысының Өскемен қаласында онкологиялық диспансер
жанынан Сәуле терапия орталығын ... ... ... ... ... технологияларды енгізу жөнінде іс-шаралар жоспарын әзірлеу
көзделіп отыр.
4.2. Семей өңірі үшін радиациялық және ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
және жарылыстан кейінгі ... ... ... ... ахуалды бағалау үшін «Семей ... ... ... ... ... зардап шеккен азаматтарды
әлеуметтік қорғау туралы» Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... туралы кешенді
қорытынды дайындау көзделуде;
Бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонының ... ... ... Семей ядролық сынақ полигонының шекарасына ревизия жасау ... және ... ... мен ... жүргізудің
қауіпсіздігін қамтамасыз етілуін регламенттейтін нормативтік-техникалық
базаны әзірлеуді;
ядролық және ... ... ... ... ету және ... режимін қолдау жөніндегі іс-шаралар жоспарын
жүргізуді;
ядролық қару қызметінің ... ... және ... жою және ... және ... ... аумақтарды
ремедиациялау (қалпына келтіру) бойынша іс-шаралар кешенін жүргізуді;
ССП аумағында жарылыстан ... ... ... ... ... ... ... картасын жасауды;
ССП радиоэкология мәселелері жөнінде халықты ақпараттандыру мен
ағарту жөніндегі жұмыстарда басқарушы ... ... ... ... және оны ... ... ... іске асыру
көзделіп отыр.
Көрсетілген іс-шаралардан басқа, ССП маңындағы ... ... су және жер ... ... ... қамтамасыз ету және басқа да шешімдерді көздейтін экологиялық
бағыттағы өңірлік бағдарламалар іске асырылады.
4.3. Әлеуметтік инфрақұрылымды ... және ... ... ... әлеуметтік инфрақұрылымын одан әрі дамыту мақсатында
бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонының маңындағы елді ... ... ... беру және ауыз ... ... ... ... жай-
күйін талдау.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2004 ... 13 ... 1438 ... ... ... Республикасының денсаулық
сақтау ісін реформалау мен дамытудың 2005-2010 жылдарға ... ... 11 ... № 1459 Жарлығымен бекітілген Қазақстан
Республикасында бiлiм ... ... ... ... арналған,
Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 ... 10 ...... ... ... ... ... аумақтарын
дамытудың ... ... ... ... іске асыру шеңберінде 2005-2007 жылдары 12 мектеп, 1
орталық аудандық және 2 ... ... ... ... ... осы ... 2 мектеп, 1 орталық аудандық аурухананың
және 1 туберкулезге қарсы ... ... ... ... ... үш жылдық кезең ішінде ... ... ... бөлу көзделуде.
Ауылдық аумақтарды дамытудың 2004-2010 жылдарға арналған мемлекеттік
бағдарламасы, Қазақстан ... ... 2002 ... ... № 93 ... ... ... жылдарға
арналған «Ауыз су» бағдарламасы шеңберінде 2005-2007 жылдар аралығында ауыз
сумен жабдықтаудың 9 объектісінің ... ... ... ... аяқталатын, сондай-ақ қайта жаңартылатын болады. ССП ... ... ... ... үш ... ... ... 1873,4
млн.теңге бөлу көзделіп отыр.
Бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонының маңындағы аумақтарда халықтың
тұрмыс деңгейін жақсарту үшін тұрақты жұмыс орнын құру және ... әрі ... ... ... ... ... ядролық сынақ полигонындағы ядролық ... ... ... ... ... қорғау туралы» Қазақстан
Республикасының Заңына ... ... ... және ... ... ... ... маңындағы елді мекендерде жұмыс істейтін халыққа төлейтін
«қосымша еңбекақы» ... ... ... ... ... сәйкес келтіру жөнінде ұсыныстар тұжырымдау көзделіп отыр.
Төтенше және ең жоғары радиациялық қауіпті аймақтарда тұратын ... ... 1 ... ... ... ... азаматтарға
зейнетақыларына үстемеақы төлеу жалғастырылатын болады.
4.4. ... ... ... ... мен ғылыми-техникалық әлеуетін одан әрі дамыту
мақсатында:
қазақстандық ТОҚАМАҚ термоядролық материалтану реакторын құруды ... ... ... ... етудің бағдарламасын іске асыру;
қазақстандық ТОҚАМАҚ термоядролық материалтану реакторын құру
жобасын іске асыру;
ядролық және ... ... ... «Қазақстан
Республикасының ұлттық ядролық орталығы» республикалық ... ... ... ... ... ... ... тұжырымдау;
«Байқал-1» зерттеу реакторының кешенінде радиациялық-қорғау камерасын
монтаждау және қатты радиоактивтік қалдықтардың ұзақ сақталу пунктерін
құру» ... ... ... ... ... Республикасының индустриялық-инновациялық стратегиясы
шеңберінде «Семей ядролық ... ... ... ... ... ... азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы» Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... экономикасының
нақты секторында инвестициялық жобаларды қаржыландыру мәселелерін пысықтау;
«Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың ... ... ... әлеуметтік қорғау туралы» Қазақстан Республикасы
Заңының  қолданысына жатқызылатын аумақтарында ... ... ... беру ... ... ... отыр.
Қолданылған әдебиеттер.
1. « Экологиялық бағдарлама ». Алматы. Атамұра. 2004 ... ... ... ... ... және оны ... ... негіздері» Жақсыбеков,Әбдіғапшар ,Сейдуллаұлы.
3. «Қазақстанның экологиялық қолайсыз аймақтары». Алматы 1991 жыл.
4. «Қазақстанның қазіргі экологиясы».Нұрихан Нұрманқұлқызы Сейдақұлова.
Алматы. Мерей. 2002 жыл.
5. «Қазақстанның биосферасы : ... ... ... ... Алматы. 2001 жыл.
6. «Экология мен табиғатты тиімді пайдалану». Алматы. Ғылым. 2004 жыл.
7. «Экология ... ... ... Семенович. Семипалатинск.2005 год.
8. «Экология». Бейсенова Әлия Сәрсенқызы. ... ... 2001 жыл.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қазақстанның экологиялық мәселелері»30 бет
Адам әрекеті нәтижесінде табиғи кешендердің өзгеруі12 бет
Невада-Семей полигонының инфрақұрылымы11 бет
Невада-Семей қозғалысы7 бет
Семей ядролық полигоны8 бет
Семей ядролық полигонындағы сынақтардың адамдарға, қоршаған ортаға әсері12 бет
Хан шыңғыс флорасы және экологиялық сипаттамасы45 бет
Қазақстанның ядролық қарудан бас тартуы. Семей полигоны8 бет
Қазіргі экологиялық проблемалар15 бет
«Семей былғары-мех комбинаты» ЖШС-дегі өндірістік шығындардың аудиті және талдауы66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь