Сыныптан тыс жұмыстар

I. Кіріспе.

II. Математикадан сыныптан тыс жұмысқа жалпы сипаттама.
1. Сыныптан тыс жұмыстың негізгі мақсаты.
2. Сыныптан тыс жұмыстардың негізгі сипаттамалық ерекшеліктері.

III. Сыныптан тыс жұмыстың мазмұны немесе қолданылатын тапсырмалар жүйесі.

IV. Сыныптан тыс жұмыс түрлері және оларға сипаттама, өткізілу тәртібі, оқу тәрбиелік мақсаттары.
1. Математикалық үйірмелер.
2. Математикалық олимпиадалар.
3. Математикалық кештер.

V. Сыныптан тыс жұмыстың мектеп өміріндегі маңызы.
Орта мектептегі математика пәні математика ғылымының негізінен туындайды, содан нәр алады. Ол мектепте өтілетін басты пәндердің алдыңғы сабында.
Математика араласпайтын ғылым, шаруашылық салаларының кем де кемдігін еске алсақ, оның өмірдегі орны ерекшелене, айқындала түседі. Сондықтан оның қазіргі қоғамдағы мәні мен маңызын, пайдасын, қолданысын оқушыларға жан-жақты терең түсіндіріп, олардың пәнге қызығушылығын ақыл - ой қабілетін арттыруда оқу құралдарының міндеті зор.
Қазіргі кезде мамандғы математик емес әуесқойлар аз ба? Сонда осы екі топтағы адамдарды күрделі де қиын ғылымға қызықтыра тартатын қандай күш? Ол математикаға құштарлық. Ал математикаға құштарлық сезімін оятуға тек математика сабағының өтілуі жеткіліксіз. Оның негізгі жетекші құралы - математикадан сыныптан тыс жұмыс шаралары.
Ал математика есептерінің қатаңдығына, күрделілігіне, қиындығына оқушылардың бәрі бірдей төтеп бере алмайтыны қалай? Бір есептің шешімі біреуді тебірентпестен, толқытпастан, бей-жай күйде қалдырып, ол екіншісінің ой – ұшқырлығын шыңдап, көңіл- күйін көтеретіні несі? Өйткені математика-кең өрісіті ғылым. Бірі оның шешімін дайын формуладан, белгілі бір ережеден тапса, ал екінші біреу шығармашылық ізденістен бастайды, оған фантастикалық шабытпен қарайды. Логикалық ой - жүйесінің оның тамашалығын, кереметтігін байқайды. Оқушылардың бойына осы тамашаларды сипаттайтын, шығармашылық ізденістерге құлшындыратын элементтерді егу, дарыту- қазіргі оқу құралының көтерер күй. Осыған сай оның ғылыми деңгейінің де жоғары болуы қазіргі өмір талабынан туындайды.
Осы айтылған мәселелерден келіп сыныптан тыс жұмыстың маңызды көрінеді. Сыныптан тыс жұмыс неғұрлым тартымды өтсе, оқушылардың пәнге қызығушылығы соғұрлым арта түсетіні сөзсіз.
Әрбір оқушыға өз күйіне сай, әрі қызықты тапсырмаларды таңдап алуға, өз қабілеттерін дамытуға көмектесетін оқу – тәрбиелік әрекеттер жүйесі қажет.
Сондықтан, орта мектептің кіші және орта біліктерінде математикадан (кең таралған) көлемі кең сыныптан тыс жұмыстар жүргізуі керек.
5-8 сынып оқушыларының факультативке дейінгі дайындықтарының тексерілген түрі, олардың жас ерекшеліктері мен қабілеттерін ескеретін сыныптан тыс жұмыстар болып табылады.
Сыныптан тыс жұмыстар орта білім беру мекемелерінің жалпы жүйесінде жоғарғы математикалық дайындығын қамтамасыз етеді.
Сыныптан тыс жұмыстар орта білім беру мекемелерінің жалпы жүйесінде жоғарғы математикалық дайындығын қамтамасыз етеді.
        
        Жоспар
I. Кіріспе.
II. Математикадан сыныптан тыс жұмысқа жалпы сипаттама.
1. Сыныптан тыс жұмыстың негізгі ... ... тыс ... ... ... ... Сыныптан тыс жұмыстың мазмұны немесе қолданылатын тапсырмалар
жүйесі.
IV. Сыныптан тыс жұмыс ... және ... ... ... ... ... ... Математикалық үйірмелер.
2. Математикалық олимпиадалар.
3. Математикалық кештер.
V. Сыныптан тыс жұмыстың ... ... ... ... ... тыс ... ... сипаттама.
Орта мектептегі математика пәні математика ғылымының негізінен туындайды,
содан нәр алады. Ол мектепте өтілетін басты пәндердің алдыңғы сабында.
Математика ... ... ... ... кем де ... ... оның ... орны ерекшелене, айқындала түседі. Сондықтан оның
қазіргі қоғамдағы мәні мен маңызын, пайдасын, қолданысын оқушыларға ... ... ... ... ... ... ақыл - ой ... оқу құралдарының міндеті зор.
Қазіргі кезде мамандғы математик емес әуесқойлар аз ба? Сонда осы екі
топтағы адамдарды ... де қиын ... ... ... ... күш? ... құштарлық. Ал математикаға құштарлық сезімін оятуға ... ... ... ... Оның ... ... ... -
математикадан сыныптан тыс жұмыс шаралары.
Ал математика есептерінің қатаңдығына, күрделілігіне, қиындығына
оқушылардың бәрі ... ... бере ... ... Бір ... ... ... толқытпастан, бей-жай күйде ... ... ой – ... ... ... күйін көтеретіні несі? Өйткені
математика-кең өрісіті ғылым. Бірі оның ... ... ... ... ережеден тапса, ал екінші біреу шығармашылық ізденістен бастайды, ... ... ... ... ой - ... оның тамашалығын,
кереметтігін байқайды. Оқушылардың ... осы ... ... ... құлшындыратын элементтерді егу, дарыту- ... ... ... күй. ... сай оның ғылыми деңгейінің де жоғары
болуы қазіргі өмір ... ... ... ... ... ... тыс жұмыстың маңызды көрінеді.
Сыныптан тыс жұмыс неғұрлым тартымды өтсе, оқушылардың пәнге қызығушылығы
соғұрлым арта түсетіні сөзсіз.
Әрбір ... өз ... сай, әрі ... ... ... ... ... дамытуға көмектесетін оқу – тәрбиелік әрекеттер жүйесі қажет.
Сондықтан, орта мектептің кіші және орта ... ... ... ... кең ... тыс жұмыстар жүргізуі керек.
5-8 сынып оқушыларының факультативке дейінгі дайындықтарының тексерілген
түрі, ... жас ... мен ... ... ... тыс
жұмыстар болып табылады.
Сыныптан тыс жұмыстар орта ... беру ... ... ... ... дайындығын қамтамасыз етеді.
Сыныптан тыс жұмыстар орта ... беру ... ... ... ... дайындығын қамтамасыз етеді.
Сыныптан тыс жұмыстар өзінің атына сай сабақтан басқа уақыттарда
өткізіледі. Оған ... да ... ... Оның ... түрлері: үйірме,
жарыстар, математикалық кештер, жиындар, сынақтар, математикалық қабырға
газеттері, ... ... осы ... ... ... ... оқушылардың негізгі математикалық қабілеттері мен
психологиялық ерекшеліктерін, мектепте өткізетін уақыттарын ... ... ... ... ... ... таратып ұйымдастыру
керек.
Сыныптан тыс жұмыстар - күшті әсер етуші педагогикалық әдіс. Оның пайдасы
үлкен, алайда ... ... ... мұғалімнің колында мұндай жұмыстар
кері әсер етуі мүмкін.
Қосымша сабақтар оқушы денсаулығына зақым келтіруі ... ... ... ... ... ... ету міндетті емес. Әркім өз
мүмкіндігінше шығару ... Бұл ... ... мен ... ... бірте-
бірте математикалық білімдерінің дамуына жеткілікті.
Бір өқу жылында, шамамен, 25 үйірме, 2 сынақ, 1 ... ... 1-
2 ... кеш ... ... Бұл ... ... төмендетуге
болады. Сыныптан тыс жұмыстарды өткізу оқушыларың басқа сабақтар мен ... ... кері ... тигізбеуі керек.
II. 1. Сыныптан тыс жұмыстың басты мақсаты
Сыныптан тыс ... ... ... - ... пәнге қызығушылығын
арттыру деп айтып өттік. Осы осы ... ... ... ... ... ... беруге, қазақтың тұрмыстық салт- дәстүрлері, әдет-
ғұрыптары ... ... ... ... ... Бұл – математикадан сыныптан
тыс жұмыстың екінші бір ... ... ... ... Математика сабағын
халық педагогикасымен байланыстырудың өзіндік қиын жақтары бар. Оның басты
себебі - мектептегі ... ... ... ... ... көпшілігінің біздің халыққа тән ... яғни ... ... сай ... ... ... жылдары басқа тілден
аударылған оқулықтардың біртіндеп құруы мен есептердің бірді - екілі болса
да өз ... бір ... ... аз да ... ... халқымыздың ертегілерінде, аңыз әңгімелерінде, шешендік, тапқыр
сөздерінде, салт - дәстүрлерінде математикамен байланысқан тұстарын ... ... ... асыл ... ... тыс жұмыс шараларының
кейбір тұстарында тиімді пайдалану, оқушыларды өз ұлтын сүюге, оның салт-
дәстүрі мен ... ... ... ... ... ғылым дамып |Еуропа ... ... ... жан ... |Бастау алды бұлардан ... ... ... ... |Барын алып, жоғын тауып, ... ... боп дін ... ... ... ... ... ... ... Азия мен
Еуропаға таралған», - дей отырып, ғылымның қай ... ... қай ... дамығанын оқушылар санасына көркем сөзбен жеткізсе, ол санада жақсы
сақталады, сол сияқты ана- тілінің қадір ... ... оны ... ... сөз ... кеңейтуге, математикалық ойлау қабілетін одан әрі
дамытуға көмегін тигізеді, оқушыларды математика ... ... ... ... есте ... қабілеттерін, жадын берік
қалыптастыру үшін мектеп бағдарламасындағы кейбір мәселелерді, мысалы, атап
айтсақ, ... ... 5 ... өту ... ... айтыс
түрінде мектептен тыс шараларда қолдануға әбден болдаы:
|Бір бұрышым тік болса ... ... ... ... ... ... ... |Бұрышыма қатысты ... ... ... болса |Бәрі дұрыс ойы айтқаным ... ... ... ... ... ... ... тең болса егер, |“Тең бүйірлі” ... тағы ... ... үшбұрыш” |Тең болса егер екеуі ... ... тең ... |Сөз ... ... ... ... ... ... деп ... ... қоса ... тыс ... ... ... ... есептер
мен санамақтар қарастырылады. Ертегі ... ... ... ... ой ... кеңейтсе, математикалық сиқырлар олардағы
математикалық құпияны білуге жетектейді.
Оқушылардың жан- ... ... мен ... орта ... қалыптасуын дамыту мақсатында ... өз ... ... ... ... Осы ... арнайы пәндер үшін
теориялық және тәжірибелік тұрғыдан тереңдетілген мектептер немесе ... да ... ... Алайда бұл барлық жағдайда мүмкін емес. Жалпы
кез- келген пән бойынша жақсы ... ... ... ... ... үздіксіз дамытып, өз бетімен ... ... ... қолдануға (үйрету) тәрбиелеу үшін сабақтан тыс ... ... ... мен ... ... ... сыныптардағы
жұмыстарды құрудың маңызды принциптерінің бірі ... бір ... ... ... ... ... ... қатысуға ниет білдірген кез-
келген оқушының дайындығын қалыптастыру.
Сонымен математикадан сыныптан тыс жұмыс шараларының негізгі ... ... ... ... ... ... арттыру, математикалық
фактілер мен мәліметтердің, іскерліктер дағдылардың, толықтырушы және
дамытушы білімдердің ... бір ... ... ... ... көпшілігінің сыныптан тыс жұмыстарға, ... ... ... ету ... Тек осы ... ғана математикалық
қабілеттері бар оқушылар алған ... одан әрі ... ... ... іскерлік түрлерінде қолдана алады.
II.2. Математикадан сынаптан тыс ... ... ... ... ... істеудің әр түрлілігі
– Оқушыларды математика пәнімен етене айналысуға баулу
– Салыстырмалы түрде бір тақырыпқа бөлінетін сағаттың аздығы
5-8 сыныптардағы ... тыс ... ... тән ... ... Олардың бірі- көптеген оқушылардың пәнге деген соңына ... ... ... ... осы ... оқушылардың сәйкес
қызығушылдықтары қатыптаса бастауы керек. Әрине математикамен айналысудың
нәтижелі болуы сыныптан тыс жұмыстардың басталу ... ... ... ... ... ... мен ... кез - келген жаста
ашылуы мүмкін, тек қажеті шарттар жақсы әсер етсе ... Бұл ... ... мен оның ... әр ... әр түрлі
сипаттағы қабілеттерді қажет ететінін ескеру керек. Белгілі бір оқушының
қандай ... ... ... ... ... үшін оған ... ... әр
түрлі математикалық іскерліктерге қатысуы крек. Әрине, оқушылардың әр түрлі
тақырыптарға байланысты қабілеттерін тексеру үшін өте көп оқу ... ... ... тыс ... ... ... ... математикаға деген қызығушылығы мүлде жоғалуы мүмкін Бұл
жағдайлар сыныптан тыс ... тағы бір ... ... ... ... өз ... тыс шақыра білуі крек. Бірте- бірте оны
тартып, келесі сыныптарда өз бетімен келетіндей ... ... ... Ал
бұл жерде оған мұғалімнің шеберлігі жауап береді десе болады. Математикадан
сыныптан тыс ... ... ... ... ... ... () ... керек. Әрине, бұл бағыт – бағдар беретін сан, әр сыныпта оқушылар саны
көптеу не болмаса аз болуы да ... ... ... ... санында
емес, олардың алатын білімінің сапасына ... ... ... ... бір ... ... ... болып табылады. Әсіресе төменгі
сыныптың ... ... ... ... дұрыс
жауаптарын, сәтті ескерту- түзетулерін байқаусыз қалдыруға болмайды.
Оқытушының өз ... ... ... көрінетін нәтижелерін көре
отырып, оларға ... ... ... ... оның педагогикалық
шеберлігін, оның оқушылардың қызығушылығын ... әсер ету ... ... ... ... ... ... мұғалім олардың ұсақ –
түйегі көп есептеулер мен жіктеулерді орындауды жақсы көретінін ескереді.
Бұл жаста ... аз ... ал ... асып ... көшіріп алу,
біріншілікке ұмытылу басым болады. Олар көп жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... мәлімет жинау кезекшілік атқару, тізім жасау, т.б.
Бұл жастағы оқушылардың ертегі, қызықты, көңілді оқиғалары, ... ... ... осы ... ... тыс жұмыстарды
ұйымдастырғанда пайдалана білу керек.
III. Халық есептері.
Қасқыр, қой және ... ... ... заманда бір адамға қасқыр, қой және бір бау шөпті біріне- біріне
жегізбей, судан алып өту ... ... ... ... бір ғана ... ... әлгі адам өзімен бірге бір ғана орынға қасқырға, не қойды немесе
бір бау шөпті алып өте ... ... әлгі адам бір- ... ... ... ... екінші жағасына алып өте алады?
Шешуі: Бірінші қойды алып өтеді, өйткені қасқыр шөпті жемейді. Екінші ... ... де, қой ... жемес үшін, қойды қайтадан екінші жағаға алып
кетеді. Ақырында қойды қайтадан алып өтеді.
Бұл есеп ... ... ... ... ... ... он екі балаға қалай тең етіп бөлуге болады? Бір алманы ... ... ... ... Төрт ... әр ... тең үш ... бөлеміз. Сонда 4 алма 4(3=12
бөлік болады. 12 балаға бөліктерді бір- бірден үлестіреміз. Енді қалған ... тең төрт ... ... ... 4(3=12 ... ... бір- бірден
таратып береміз. Сонда біз бір ... ... ... ... ... ... өрікті 9 табаққа, әр табақтағы өрік саны әр түрлі болатындай етіп, қалай
бөліп салуға болады?
Шешуі: Бірінші ... ... ... ... тағы сол ... ... ... бөліп салу керек. Өйткені 1+2+3+4+....8+9=45
екенін байқау қиын емес. Мұны теңдеу құрып та, ... ... та ... ... ... мен кемпір (тапқырлыққа арналған есеп).
Ертеде байлардың есігінде жүріп күн кешкен, панасы жоқ, ... ... ... ... Жаз ... ел ... ... сүйенері жоқ кемпір
жалғыз қалады. Түн ішінде кемпірдің сиырын ұрламақ болып ... ... -Ә, ... менің жалғыз сиырымды нысанаға алған екен, мен де ... деп ... ... жалма- жан бір шелек суды сапырып отырып,
мынандай өлең ... ... ... ... ... ... ... екеуге бер,
Төрдегі төртеуге бер
Өзің іш те маған бер”,- деген ... ... ... ... мұнымыз бекер болар. Бұл үй толы кісі, әрі ... есе ... екен ... деп ... ... ... тапқырлығымен
ұрыларды осылай қорқытыпты. Сонда үйдегі адам нешеу, ұры нешеу?
Шешуі: 1+1+2+4+1+1=10 ... : ... 10 ... 5 ... тұрмысы жан-жануарлармен тығыз байланысты болғандықтан, осы
тақырыпта төмендегідей өлең есептерді қарастырып, төрт ... ... ... ... айта ... ... маң басқан, |Мынау да бір ... ... ... тең ... ... көр ... ... ... бес ... ... төрт бөктергі, ... ... қос ... ... қос ... ... ... екі қой, ... көк ... ... ... ... қой. |Үн ... көк ... ... ... ... ап бір ... |
| ... бес ... |
| ... ... ... |
| |Ым- ... ... |
| |Үш үкі ... ... |
| ... ... ... |
| ... жеті ... |
| ... ... |
| |Топ ... ... тоқылдақ |
| ... ... ... |
| ... қызық іс болды, |
| ... ... құс ... |
| ... бір) ... ... және алгебра.
Ерте заманда бір шаһ мына бір есепті дұрыс шығарған ... ... ... ... ... Мен үш ... інжу ... едім. Үлкен ұлыма бірінші ыдыстағы інжудің
үштен бір бөлігін, ал кіші ұлыма соңғы ыдыстағының тек төрттен ... ... соң мен ... ... ... ... ең әдемі төрт інжуді, ортаншы
қызыма- екінші ыдыстағы ... ал кіші ... ... ... тек екі інжуді
ғана сыйға тарттым. ... соң ... ... 38, ... 12, ... 19 інжу қалды.
Мен ыдыстардың әрқайсысына қанша інжуден сақтағанмын?
Шаһ сарайына әр түрлі елдерден данышпандар келіпті. Соның ішінен ... ... бас ие ... ... О, мәртебелі, патшам! Егер бірінші ыдыста 38 інжу қалған ... ал ... ... сол ... 4 ... ... тартсаң, олай болса, осы 42 інжу
ыдыстағы інжудің жартысы еді. Сен осы ыдыстағы інжулердің ... ... ... ... емес пе? Олай ... бірінші ыдыста 84 інжу сақталсын.
Екінші ыдыста 12 інжу ... сен 6 ... ... ... бердің. Осы 18
інжу ... ... ... ... ... ... ... Сен бұл
ыдыстағының үштен бірін ортаншы ұлыңа сыйладың емес пе? Олай ... ... 27 інжу ... Ал үшінші ыдыста 19 інжу қалды, сен екі інжуді кіші
қызыңа сыйладың. Осы 21 інжу үшінші ыдыстағы інжудің төрттен үш ... ... ... кіші ұлыңа сыйладың емес пе? Олай болса, бұл ыдыста 28 ... ... ... шаһ ... атып ... ... ... жіберген екен.
Аса ризашылықпен үлкен сыйлық беріп, қонақ етіпті.
Ал оған бұл есепті шешуге ... ... мен ... ... ғылым- арифметика жәрдемдесті. Бұл өте ежелгі ғылым. Бұл ғылымның
атауы ... ... яғни ... ... ... ... сиқырлар:
Ойдағы санды табу.
Біз әрине бұл тақырыптағы есептермен көптеп кездестік. Сиқыршы әдетте
мынандай ... ... ... бір сан ... екіні қос, үшке көбейт,
бесті азайт, ойлаған санды азайт, т.с.с.- барлығы - бес, ... ... ... ... соң ... шыққан нәтижені сұрап біледі де, сол
сәтте сен ойлаған санды айтады.
«Сиқырлық» сыры, ... ап- ... оның ... ... алынған.
Мысалы, сиқыршы саған төмендегі кестенің сол жақ бағанадағы ... ... ... ойла |х ... ні қос |х+2 ... 3- ке ... |3х+6 ... ... |3х+1 ... ... ... |2х+1 ... ге көбейт |4х+2 ... ді ... |4х+1 ... соң ... ... ең соңғы шыққан нәтижені айтуды өтінеді. Оны сен
айтқан соң- ақ, ол ... ... ... ... ... Ол мұны ... ... түсіну үшін кестенің оң жақ бағанына ... онда ... ... ... ... Осы ... ... бір х санын
ойлаған болсаң, онда барлық амалдарды орындаған соң сенің ... ... ... ... біле ... ойлаған санды табу қиын емес.
Мысалы, сен сиқыршыға 33 шықты десең, 4х+1(33 теңдеуін шешіп, х(8 ... ... өте ... ... ... табу үшін ... ... нәтижеңе
қандай амал қолдану керек екенін сиқыршы алдын- ала біледі. Сендер осыны
біліп ... ... ... ... ... әрі ... ... күнді табу:
Сандардың үстіне сызықша белгісін қою арқылы мынандай математикалық ... ... ... ... оның туған жылының соңғы екі сандарын 20000- ға, туған айының
нөмірін 200- ге, ал туған ... ... ... осы ... қосуды ұсынасын.
Ол саған қосындыны айтады. Ал сен ол бойынша туған ... айы, ... ... сенің жолдасың 1977 жылы 19 қаңтарда туған болса, ол
мынандай есептеулерді орындайды:
1. 77 ( ... ... ... 1540000+200+38(1540238
Осы соңғы санды ол саған айтады. Ал сен осы бойынша жасырылған айы, күні,
жылын анықтайсың. Ол қалай?
Шешуі: 1540238- ді 2- ге ... яғни 1540238 : ... екі 77 ... 1977 ... ... екі сан 01 ... ... қаңтар айы,
ал соңғы екі сан- 19 туған күнді білдіреді. Ол былай:
1. ав ( ... (ав- ... ... ... екі саны)
2. сд (200(2сд00 (сд- туған айдың номері)
3. ke (2 (2 ke (ke- ... ... ... ... ... ... ... сиқыршы 2 – ге бөлу арқылы қатар туған ... ... ... шығарып
алатынын біз жоғарыда айттық.
IV. Сыныптан тыс жұмыстың негізгі үш түрін қарастыруға болады:
– үйірмелер
– олимпиадалар
– кештер
Бұл жұмыстар оқытушының жеке ... ... ... және ... ... квалификациясы жұмыстың сапасы мен
ғылыми – методологиясының деңгейіне әсер етпей қалмайды.
Үйірмелерді өткізу сабақтарға ұқсас болады. Сыныптағы және ... ... ... топтық оқу жұмысының ұйымдастыру формасымен анықталады.
Алайда ... ... ... ерік беру ... ... ... ... өз пікірін айтуға көбірек мүмкіндік беру керек. ... қате ... ... түзету, қарсылық айту кезінде тілі ... ... жете ... себеп болады. Оқушылардың бойында ... ... ... ... өз пікірін, басқаша жолын көрсету,
табу қызметтерін, ойын жеткізе білуін қамтамасыз ету керек. Өз ... ... ... шешу ... көрсетіп қана қоймай, есепті шешудің әр
түрлі ... ... бөлу өте ... ... ... 1 есепті 2-3 жолмен
шығару тиімді. Сыныптан тыс жұмысты өткізу мазмұны өзгеріп, ал үйірмелерді
өткізу темпі ... ... ... беру ... ... ... ... шығару әдістерінің әр-
түрлілігімен, сабақтағы математикаға қарағанда ... мен ... сол ... дараланады.
Оқушыларды таныс емес жағдайларда дұрыс бағытты анықтап, одан шыға ... ... ... ... ерекше есептерді шығара білуге
тәрбиелеу керек.
Үйірмеде өтілген тақырып бойынша сұрақтар қоя беру ... ... ... шығармашылық жағын дамыту, математикалық ... ... ... ... бір ... міндетті математикалық
білімдерді беру емес.
IV. Үйірменің бір сағатының өтілу барысы:
1. Үйдің терезесінде ... ... ... ... табыңдар. Бос
терезеге санды жазыңдар.
56 ... 24 34 ... ... ... ... ... ... санды табудың ережесін табыңдар. Бос торды
толтырыңдар.
84 |19 |16 | | |53 |11 |21 | | |41 |? |37 | |
3. ... ... ... 28 минут ішінде белгілі бір арақашықтықты жүріп
өтті. Қоңыздың жылдамдығы ұлудың ... ... жеті есе ... құмырсқа қоңыздың үстінде алдыңғыға қарағанда 4 есе артық жолды қанша
уақытта жүріп өтеді?
4. Алуа екі түзу сызық ... ... ... 3 ... ал ... 5 нүкте
белгіледі. Барлығы 7 нүкте белгіленді. Бұл қалай?
Үй тапсырмасы.
1. Сандар тізбегінің құрылу ережесін тауып, ... ... ... ... 5 ; 14; 41; 122; *;1094.
2. Апасы қамыр иледі. Бұл қамырдан 20 бауырсақ немесе 25 тоқаш ... 1 ... ... ... ... ... көбірек жұмсалса,
қамырдың жалпы массасын табыңдар.
3. Сектордағы сандардың орналасу ережесін тауып, жетпей ... ... 1 4
? 9
15 ?
8 25
3 ... ... іздестіру.
Оқу – тәрбиелік мақсаттары. Бұл тақырып оқушылар бойында байқағыштық, ішкі
дауысын ... ... ... ... қажіттілігін, заңдылықты көру
сияқты қасиеттерді дамытады.
Берілген тапсырмаларды орындау кезінде оқушылардың көңіл – күйі ... ... ... ... ... дер ... ... арнаға бұрып отыру,
балалардың ертеден-ақ шыдамдылық, ... ... ... ... ... қол жеткізуге ұмтылу, соның жолында еңбектену,
бір- бірімен санасы дамиды.
Жауаптары:
1. Санды табу ережесі: 2 терезедегі ... ... ... ... азайту керек.
72+27-43=56
34+21-19=36
315+261- 489=87
Ендеше ізделінді сан 87.
2. Ортаңғы тордағы санды табу үшін сол жақтағы торда ... ... оң ... ... ... ... ізделінді сан 20.
3. Егер құмырсқа ұлудың үстінде жүріп өткен жолға қарағанда 4- есе артық
жол жүрсе, оған 4 есе көп ... ... еді, яғни 112 ... (28 · ... ... ұлудыкіне қарағанда жеті есеге кіші болу ... ... ... Белгіленген нүктелердің бірі берілген түзулердің қиылысу нүктесі. Бұл
нүкте 2 түзуге де тиісті.
Е
М ... ... ... ... ... сан 5. ... ... санды алу үшін алдыңғы санды үшке
көбейтіп, нәтижеден бірді шегеру керек. Жұлдызшаның орнына 365 ... Егер әр ... 10 ... ... бөліп алсақ, осы 200 грамм қамырдан
(10·20=200) 5 тоқаш (25-20=5) жасауға болады. Ендеше әр тоқашқа 40
грамм ... ... ... ... ... қамырдың салмағы шығады
- 1 кг (40·25=1000).
3. Оң жақ секторға (сағат тілінің ... ... ... ... ... сандар жазылады. Сол жақ секторға қарама-
қарсы жақтағы саннан бірді шегергенде пайда болатын сандар ... ... оң жақ ... 16, сол жақ ... 24.
IV. 2. Математикалық олимпиада.
Мектепішілік олимпиадалар- оқушылардың негізгі математикалық идеялар мен
есептерді шешудің жаңа әдістерімен танысуының әдісі.
Олимпиада- қызықты ... ... ... ... ... өте ... де болмайды, алайда мектептегі есептерге ұқсастырып алуға да
болмайды. Олар оқушыларға бақылау ... ... әсер ғана ... ... ... ... бұл сыныптан тыс жұмыспен ... ... ... ... ... ... ... есептермен, әрі күтпеген шешу әдістерімен ... ... ... дамуына әсер етеді. Олимпидаға барлық оқушылар
қатыса алады. Оларға 4 ... ... ... ... үш ... беріледі.
Бірінші тапсырма өмірлік бақылауларға ... ... ... ... ... ... ... қатысты болса төртінші
тапсырма логикалық мазмұнда болу ... ... ... емес
шешімдерді қажет ететіндей қиын болуы керек.
Олимпиадаға дайындық кезінде оқушыларды ... ... ... жеңімпаздарымен таныстыру керек.
Жеңімпазға арналған ең жақсы сыйлық ізгі тілек жазылған математикалық кітап
болып ... ... ... ... ... ... Транзистордың бағасын алдымен 20% - ке түсірді, біраз уақыт ... тағы 10%- ке ... ... ... бағасына қатысты қанша
процент азайғанын анықта.
2. Есепте:
Бұл ... ... «+» ... 499 рет ... ... Бұл ... ... мен өтірікшілер тұрады. Біріншілері, ... ... ал ... ... ... ... бір ... оның кім
екенін сұрады. Жауабын толық естімеген соң басқа тұрғыннан алдыңғысы не
дегенін сұрады. Екіншісі: ... деп ... ... Екінші тұрғын кім
еді?
4. Серікбол, Дидар, Арман үшеуі балық аулауға барды. Әрқайсысы екі балықтан
аулады. Балықтардың 2 сазан, 2 бекіре, 2 ... еді. Олар 1 ... ... ... мектептегі жолдастарына апаруға келісті. Кез-
келген ағдайда ұлдардың мектепке 3 түрлі ... ... ... 3. ... кештер.
Математикалық кештердің мақсаты мен оның өткізу ... ... яғни ... есеп ... ... ... салулар сызғаннан ерекшеленеді. Мұнда оқушылар әдеби – көркем
кештің көрермені де бола ... ... ... деген қабілеті жоғары оқушылар ғана емес,
басқа да қызығушылығы төмен оқушылар қатыса алады. Олардың ... ... ... ... ... кешті безендіруге дайындық, газет шығару,
билеттер дайындау, өлеңдер оқу, ойын ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың пәнге деген
қызығушылығын арттыру, маңызды математикалық идеяларды неғұрлым қызықты
түрде беру, оларды ... ... ... ... өзі ... бірі - басқатырғаштарды ұнатса, екіншілерін- ... ал ... ұлы ... ... қызықтырады. Математикалық
кештердің құндылығы – оның мазмұнында және оқушылар ... ... ... ... қиялдайды, тұжырымдап үйренеді, дұрыс ойлап, сөйлеп
үйренеді. Осылайша, математика ... ... ... әрі ... әрі ... ... мәдениеттік құндылық қасиеттеріне ие болады.
Математикалық кештердің түрлері әр түрлі болады. Ол ... ... ... ... екі ... жарысы түрінде болуы мүмкін. Кештің
мазмұнын тек матемаитикалық ... ... ... ... ... де ... ... ребустар, кроссвортар, викториналар, қызықты
сұрақ – жауаптар, жұмбақтар, тұжырымда жасырылған ... ... ... ... ... ... ... қабілетін
жақсартады.
Шешімнің қысқалығы, нәтиженің ойда жоқ жерден шығуы, ... ... ... ... ... ... ... болуы-
математикалық кештің мазмұнын құрудың негізгі мәселелері.
Кешті ұйымдастырушының негізгі қызметі ... дау ... ... пікір
алмасу, қарсы пікір айтқызу, есептің шешімін дұрыс толық ... ... ... ... аты- жөндерін атау, т.б.
Мұндай кештер жылына бір – екі рет қана өткізілуі ... ойлы ... атты ... 8 ... ... ... ... «Озық ойлы оқушы» атты кеш.
Мақсаты: оқушылардың математикалық ой-өрісін ... ... ... ... ... ... ... «Бәйге».
1. Фигураларды зерттейтін ғылым.
2. Планиметрия геометрияның қандай бөлімі?
3. Барлық қабырғасы тең тік төртбұрыш.
4. Фалес теориясын айт.
5. Барлық ... тік ... ... Египет үшбұрышы деп қандай үшбұрышты айтамыз?
7. Барлық қабырғасы тең параллелограмм.
8. Пифагор теоремасын ... Екі ... ... ... ... ... құрал.
11. Қарама- қарсы қабырғасы паралель төртбұрыш.
12. Үшбұрыш деген не?
II бөлім. «Полиглот».
1. Жоқ өзінде бас та, қас та, ... да, ... ... тұр ... ... a ... Қабат- қабат қаттама, ақылың болса аттама.
(Кітап, книга, book)
3. Жиырма төрт ... ... бірі жеп ... ... as ... Алды артыңыз шексіз,
Жете алмайсыз біздерге.
Сәуле мен кесінді,
Шыққан тегін білесіз бе?
(түзу, прямая, straight)
III бөлім. «Кім ... ... бір ... 500, ... ... неге ... Тік ... периметрі 30 см, ұзындығы 11 см, ені неге тең?
3. Квадрат қабырғасы 9 см. ... неге ... ... орта ... 10 м, ... неге ... ... табандары 4 см және 6 см. Орта сызығаы неге тең?
6. Паралеллограмның бір қабырғасы 2 см, екіншісі одан 4 см ... ... ... ... 5 см квадраттың ауданы неге тең?
IV бөлім. «Шешендік».
Финалдағы екі оқушы «Математиканы не үшін ... ... ... ... бөлім. «Жорға».
1. Кесіндіні өлшейтін құрал.
2. Sin 00 мәні нешеге тең?
3. Жұп функция графигі қай оське симметриялы.
4. Тік ... ... ... формула.
5. Координаттарды математикада бірінші қолданған кім?
6. 17 құрама сан ба?
7. tg450 құрама сан ба?
VI бөлім. ... ... 7 қыз және әр ... бір - ... ... бар. ... неше ... Ұшақ Семейден Астанаға 1 сағат 40 минут ... ал кері ... ... ... ... ... 3 ... қашып келе жатты. Аңшы ... ... атып ... ... қалды?
4. Теңдіктің сол жағындағы теңдік орындалатындай етіп таңбаларын ... ... тыс ... ... ... маңызы.
Соңғы кезде яғни еліміздің тәуелсіздік алғаннан бері жылдар ішінде мектеп
өмірінде де ... ... игі ... ... ... Соның бірі
«Азаматтану», «Құқық», «Экономика», «Валеология» деген қосымша пәндердің
оқу кестесіне енгізілуі дер ... ... ... қай- ... да ... ... ... қажеттілік екеніне еш талас жоқ. Иә, әр оқушының
өз елінің тарихын, ана тілін тереңдете білуіне, Абай мұрасының оқып ... ... ... ... нұр ... нұр емес пе дей ... ... әлі де аса бір маңызды мәселенің қағажу қалып келе жатқанын
айтқым келеді.
Ол ... ... ... ... сызу ... мектепте оқытылу
жағдайы. Бұл пәндердің бүгінгі жайына көңіл аудартып отырған ... кай- ... ... да ... ... шығу тәуелсіз еліміздің болашақ
мамандары үшін аса маңызды. Тіпті бұл пәндерді терең білуге талпынысы бар
шәкірт тәрбиелеу ... ... ... мәселе дер едім. Неге десеңіз,
елімізде 300 - дей ... ... бар ... ... 80%- нан астамын түрлі
сала инженерлері, ауыл шаруашылық мамандары құрайды ... ... ... бұл ... ... меңгермеген адамнан келешекте нашар маман
шығатыны еш күмән туғызбайды. ... ... ... техниканың дұрыс
өркендеп, өрби алмай жатуының басты себебінде осы жерден іздестірген жөн.
Ендеше ... бұл ... ... ойлану қажеттігі әлдеқашан туды емес ... ... ... ... өндіріс ошақтары жандана бастаған кезде
терең білімді маман даярлау уақыт талабы.
Ендеше озық технологияның қыры мен сырына жетік, жаңашыл ... ... ... оны ... сан саласына енгізетін мамандарға
зәруліктің ең ... ... де ... ... бұл ... тым үстірт, ат
үсті оқытылуынан деп білеміз.
Әдетте осы тұрғыдан әңгіме қозғала қалса ... ... ... ... үшін ... пәнін оқытып жатырмаз, сол жетпей ме»
дейтіні бар. ... дәл ... ... ... ... Неге ... ... істеу мен өзің ойлап есептер шығару, күрделі есептердің
шешімін табу, сондай- ақ компьютердің бағдарламасын жасау, алгоритмін ... жер мен ... ... ... ақыл – ... ... ... сөз бекер айтылмаған.
Ойлану, іздену оқушының ой- өрісін дамытады. Дүниетанымын ... ... ... ... ... ... барша ілімнің атасы ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілеттерін арттырудағы музыка пәнінен жүргізілетін сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастырудың әдістемесі54 бет
Бастауыш сыныпта математикадан ұйымдастырылатын сыныптан тыс жұмыстар және оны өткізу әдістемесі36 бет
Биология пәнінен сыныптан тыс тәрбиелік жұмыстарды өткізу әдістемелері45 бет
Биологиядан сыныптан тыс жұмыстардың маңызы, формалары мен түрлері7 бет
Дене тәрбиесі бойынша сыныптан тыс жұмыстар66 бет
Информатикадан сыныптан тыс жұмыстар әдістемесі4 бет
Информатикадан сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастыру17 бет
Математикадан бастауыш мектепте сыныптан тыс жүргізілетін жұмыстар25 бет
Математикадан сыныптан тыс жұмыстардың негізгі түрлері24 бет
Мектепте жүргізетін сыныптан тыс және мектептен тыс тәрбие жұмыстарының түрлері, формалары және оның тәрбиелік мәні67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь