Жекеменшік экономикалық категория ретінде

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I. ЖЕКЕМЕНШІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯ РЕТІНДЕ ... ... .6

1.1 Жекеменшіктің экономикалық мәні мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2 Жекеменшік қатынастары және оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... 11

II ҚР.ҒЫ ЖЕКЕМЕНШІК ИНСТИТУТТАРЫ ЕНГІЗГЕН ТӘЖІРИБЕЛЕРІ.15

2.1 Жекеменшік институттары енгізген тәжірибелері ретінде ... ... ... 15
2.2 Қазақстан Республикасында жекеменшік дамуы ... ... ... ... ... ... ...17

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
Қазақстан Республикасының егемендік алып, нарықтық қатынасқа өтуіне байланысты нарықтық қатынастардың барлық түр-сиапттары қалыптасып, күннен күнге дамуының алғышарты жоспарланған мемлекеттік жекеменшікті жеке немесе ұжымдық жекеменшікке айналдыру қажеттігі болып табылады.
Дүние жүзінің тарихи дамуындағы қай кезеңді алып қарайтын болсақ, негізгі мәселе меншіктің айналасына топталады. Қоғам өмірінде меншікке байланысты қатынастар әрқашан маңызды роль атқарған. “Меншік” белгілі бір затты жеке мүлік адамның иеленуінен шыққан. Меншік қоғамдық негізгі бастауларға жатады. Сондықтан әрбір мемлекет меншік туралы заңдар қабылдап, оны қорғайды. Меншікті екі мағынада қарастыруға болады: құқықтық мағынада және экономикалық категория ретінде. Меншік құқықтық мағынада мүліктік қатынастарды білдіреді. Меншік иесі заңмен анықталған мүліктерге ие болады. Және ол қолындағы мүліктерге: иемдену, пайдалану және оған иелік жасау өкілеттігін алады. Экономикалық мағынасында меншік бүкіл шаруашылық процесін қамтып, пайдалы игіліктер мен қызметтерді өндіру, бөлу, айырбастау мен тұтыну қатынастарын білдіреді.
Ендігі басты мәселе – меншіктің мәні туралы. Жалпы меншік дегеніміз не? Міне, осы сұраққа жауап іздеп көрелік.
Меншік дегеніміз - өндіріс құрал – жабдықтарын және өндірілген өнімдерді иемденуге байланысты адамдар арасындағы туындайтын қоғамдық қатынастар. Меншік дегеніміз – материалдық және рухани игіліктерді пайдаланумен, оларды өндіру шарттары туралы адамдар арасындағы қатынастарды білдіреді. Басқаша айтсақ, меншік бұл адамдар арасындағы өндіріс факторлары мен нәтижелерін иемденуге байланысты объективті қатынастар жүйесі. Меншік – бұл зат емес, заттарға байланысты туындайтын қатынас. Меншік қатынастары иемдену, пайдалану, айналыс, тұтынудан тұрады. Иемдену – бұл нақты қоғамдық затты иелену әдісі. Қандай да бір материалдық игілікті өндіру – адамдардың өз қажетіне қарай табиғат байлығы мен энергияны иемдену болып табылады. Қоғамның дамуының әр түрлі кезеңдерінде затты иелену, яғни иемдену әдістері өзгеріп отырған. Өзінің ең қарапайым формасында иемдену адамдар материалдық игіліктерді өндіруді үйренбестен бұрын пайда болды. Осылайша, адамзат қоғамының әу басында адамдар табиғат өнімдерін өндірместен иеленді.
1. ҚР-ның Азаматтық кодексi. 2005 ж.
2. Акционерлік қоғамдар туралы 2008 жылғы 13 мамырдағы N 415-ІІ
Қазақстан Республикасының Заңы .
3. Указ Президента РК «О защите прав граждан и юридических лиц на свободу предпринимательской деятельности» от 27.04.98 г. / Биен, 21 мая 2003 г.
4. Фишер С., Дорнбуш Р., Шмалензи Р. Экономика. – М., 1993, гл. 25, 30.
5. Хейне П. Экономический образ мышления. – М., 1991, гл. 18.
6. Шуляк П.Н. Финансы предприятия. – Москва, - 2005 г.
7. Мейiрбеков А.Қ., Әлiмбетова Қ.Ә. Кәсiпорын экономикасы: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2008. – 252 бет.
8. С.Әкiмбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров / Экономикалық теория. Оқу құралы. – Астана: 2007. – 446 б.
9. Экономическая теория./ А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. Санк-Петербург – 2006г.
10. Курс экономической теории / Под ред. М.Н.Чепурина, Е.А.Киселевой. – Киров, 1994, гл.13.
11. Экономика: Учебник / Под ред. А.С.Булатова. – М., 1995, гл. 12.
12. Экономическая теория (политэкономия). Учебник. Под общей ред. В.И. Видяпина, Г.П. Журавлевой. - М., 2002.
13. К.Б. Блеутаева «Кәсiпкерлiктiң жаңа формаларын ынталандырудағы мемлекеттiң ролi» //Аль-Пари, 2008, №3-4.
14. М.Ж.Арзаева “Шағын және орта бизнестi қаржылық-несиелiк реттеудiң объективтi қажеттiлiгi” // ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы. №3, - 2009ж.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
.......................................3
I. ЖЕКЕМЕНШІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯ РЕТІНДЕ .........6
1. ... ... мәні мен ... ... ... және оның ... ... ЖЕКЕМЕНШІК ИНСТИТУТТАРЫ ЕНГІЗГЕН ТӘЖІРИБЕЛЕРІ.15
1. Жекеменшік институттары ... ... ... Республикасында жекеменшік ... ... ... ... ... ... ... өтуіне
байланысты нарықтық қатынастардың барлық түр-сиапттары қалыптасып, күннен
күнге дамуының ... ... ... ... жеке немесе
ұжымдық жекеменшікке айналдыру қажеттігі болып табылады.
Дүние жүзінің тарихи дамуындағы қай кезеңді алып ... ... ... меншіктің айналасына топталады. Қоғам өмірінде
меншікке байланысты қатынастар әрқашан маңызды роль ... ... бір ... жеке ... ... иеленуінен шыққан. Меншік ... ... ... ... ... ... ... туралы заңдар
қабылдап, оны қорғайды. Меншікті екі ... ... ... құқықтық
мағынада және экономикалық категория ретінде. Меншік құқықтық мағынада
мүліктік қатынастарды білдіреді. Меншік иесі ... ... ... ... Және ол ... мүліктерге: иемдену, пайдалану және оған иелік
жасау өкілеттігін алады. Экономикалық мағынасында меншік бүкіл ... ... ... ... мен ... өндіру, бөлу, айырбастау
мен тұтыну қатынастарын білдіреді.
Ендігі басты мәселе – ... мәні ... ... ... ... ... осы сұраққа жауап іздеп көрелік.
Меншік дегеніміз - өндіріс құрал – ... және ... ... ... ... ... туындайтын қоғамдық
қатынастар. Меншік дегеніміз – ... және ... ... ... ... ... ... адамдар арасындағы қатынастарды
білдіреді. Басқаша айтсақ, меншік бұл ... ... ... ... ... иемденуге байланысты объективті қатынастар жүйесі. Меншік –
бұл зат емес, заттарға байланысты ... ... ... ... ... айналыс, тұтынудан тұрады. Иемдену – бұл нақты қоғамдық
затты ... ... ... да бір ... ... ...... қажетіне қарай табиғат байлығы мен энергияны иемдену ... ... ... әр ... ... ... иелену, яғни иемдену әдістері
өзгеріп отырған. Өзінің ең ... ... ... ... игіліктерді өндіруді үйренбестен бұрын пайда болды. Осылайша,
адамзат қоғамының әу ... ... ... ... өндірместен
иеленді.
Мысалы: аңшылық, балық аулау, терімшілік және т.с.с. Әрі қарай,
өндірістің ... ... мен ... орай ... тек ... ... сондай – ақ адамдар өндірген өнімдер жатады. Иемдену – адамдар
арасындағы экономикалық ... ... егер мына зат ... онда бұл жайт ... ... шаруашылық байланыстарын сипаттайды
және бұл мүлікті кімнің ... ... бар, ал ... құқығы жоқ
екендігін көрсетеді. Иемдену әрдайым белгілі бір тұлғаның ... ... ... ... жеке ... ... орай жүзеге асырылса, жеке
иемдену (жеке меншік) айқын ... Егер ... ... ... ... қоғамдық иелену (қоғамдық меншік) орын алады. Біз меншік қатынастары
меншік нысандарын пайдалану, ... және ... ... ... ... ... ... иесінің өзі өндіру қызметімен айналыспайтын
болсын. Ол ... ... ... заттарын иеленуіне белгілі бір
жағдайларда мүмкіндік ... ... ... иесі мен ... ... ... ... туындайды. Кәсіпкер басқа біреудің меншігін
иелену, пайдалану мен керегіне жарату заңды құқығына ие ... ... ... ... жалға беру – меншік иесі мүлкін уақытша
пайдаланулары үшін басқа адамдарға белгілі бір ... беру ... ... Осыған байланысты бірнеше жағдайларды мысал ретінде ұсынайық:
1- ші Жағдай. Сіздің сағат жөндейтін шеберханаңыз бар ... ... ... ... шұғылданасыз. Бұнда шеберхана иесі де, шеберхананы
пайдаланушы да, еңбек нәтижесінің иесі де тек қана сіз ... ... ... ... сағат жөндейтін шеберханаңызды
өзіңіз пайдаланбай (онымен шұғылдануға уақытыңыз жоқ) жалға ... өзі ... ... жалақысы үшін шеберхана табысын иемденеді. Бұл
жағдайда шеберхана иесі – сіз, шеберхананы ...... ... иесі – ... болады. Ал сізге тиесілігі жалдау төлемі.
3-ші Жағдай. Барлығы 2-ші ... ... ... өзі ... ... шеберханаңызда өзінің жобасын ... ... ... және жалданған жұмыскерлердің еңбек нәтижесін өзі
иемденеді. Сіз өз ... ... үшін ... ... ... ... өзіне тиесілі жалақысын алады.
Бұл жағдайлардан мынаны көруге болады: меншік иесі, уақытша иесі,
еңбектің нәтижесін. Бұдан ... ... ... ... табыс әкеле
бастаған сәттен өзін экономикалық жағынан ақтай алады” деген ... Осы ... ... ... ... иесі пайда болады.
Меншік иесінің үш ... ... ... ... иесі ... ... иесі заттарды тұтынушы ретінде. Бұл жерде меншік иесі толық
құқыққа ие ... ... ... иесі. Ол заттардың толық құнының ... иесі ... ... ... иесі өзіне тиесілі мүлікке қатысты өз қалауы бойынша кез ... ... ... ... ... бұл ... ... тұлғалардың
меншігіне беріп, иелігінен шығаруға, мүлікті кепілге, жалға беруге құқылы.
Осылайша менің ... ... ... «ҚР-ғы жекеменшік
институттары енгізген тәжірибелері» деп алдым.
Бұл тақырыптың өзектілігі еліміздің нарықтық ... ... ... ... нысаны жекеменшіктік қатынастарға өтіп,
жекеменшіктің түрлі нысандарының дамуына байланысты жекеменшік түрлері мен
олардың ... ... ... талдау болып табылады.
Осы тақырыпты орындау барысындағы негізгі мақсат, міндеттерімді
келесідей топтастыруға ... ... ... ... ... ... ... мән-мағынасын ашу;
• Нарықтық экономикадағы жекеменшік түрлері, жекеменшік қатынастарының
іске асу процесін атап өту;
• ҚР-ғы жекеменшік институттары енгізген тәжірибелері
• Жеке ... ... ... ... ... ЖЕКЕМЕНШІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯ РЕТІНДЕ
1.1 Жекеменшіктің экономикалық мәні мен маңызы
Дүние жүзінің тарихи дамуындағы қай ... алып ... ... мәселе меншіктің айналасына топталады. Қоғам өмірінде меншікке
байланысты қатынастар әрқашан ... роль ... ... белгілі бір
затты жеке мүлік ... ... ... ... ... ... жатады. Сондықтан әрбір мемлекет меншік туралы заңдар қабылдап,
оны қорғайды. Меншікті екі мағынада қарастыруға болады: құқықтық ... ... ... ретінде. Меншік құқықтық мағынада мүліктік
қатынастарды білдіреді. ... иесі ... ... мүліктерге ие болады.
Және ол қолындағы мүліктерге: ... ... және оған ... жасау
өкілеттігін алады. Экономикалық мағынасында меншік бүкіл ... ... ... ... мен ... ... бөлу, айырбастау
мен тұтыну қатынастарын білдіреді.
Ендігі басты мәселе – меншіктің мәні туралы. Жалпы меншік дегеніміз
не? Міне, осы ... ... ... ... ... - ... құрал – жабдықтарын және өндірілген
өнімдерді иемденуге байланысты адамдар ... ... ... ... дегеніміз – материалдық және рухани ... ... ... ... ... адамдар арасындағы қатынастарды
білдіреді. Басқаша айтсақ, меншік бұл адамдар арасындағы өндіріс факторлары
мен ... ... ... ... ... жүйесі. Меншік –
бұл зат емес, заттарға байланысты туындайтын қатынас. ... ... ... ... ... тұрады. Иемдену – бұл нақты қоғамдық
затты иелену әдісі. Қандай да бір материалдық игілікті өндіру – ... ... ... ... байлығы мен энергияны иемдену болып табылады.
Қоғамның дамуының әр түрлі кезеңдерінде затты ... яғни ... ... ... ... ең қарапайым формасында иемдену адамдар
материалдық игіліктерді өндіруді үйренбестен бұрын ... ... ... ... әу ... ... ... өнімдерін өндірместен
иеленді.
Мысалы: аңшылық, балық ... ... және ... Әрі ... ... ... мен ... орай иемденуге тек табиғат өнімдері
емес, сондай – ақ адамдар өндірген ... ... ...... экономикалық байланыстарды бейнелейді, егер мына зат ... онда бұл жайт ... ... шаруашылық байланыстарын сипаттайды
және бұл мүлікті кімнің иемденуге ... бар, ал ... ... ... көрсетеді. Иемдену әрдайым белгілі бір тұлғаның ... ... ... ... жеке тұлғалардың мүддесіне орай жүзеге асырылса, жеке
иемдену (жеке меншік) айқын көрінеді. Егер өндіріс ... ... ... ... иелену (қоғамдық меншік) орын алады. Біз меншік қатынастары
меншік ... ... ... және ... ... дедік. Айталық,
өндіріс құралдарына меншік иесінің өзі өндіру қызметімен айналыспайтын
болсын. Ол ... ... ... заттарын иеленуіне белгілі ... ... ... ... ... иесі мен ... ... пайдалану қатынастары туындайды. Кәсіпкер басқа біреудің меншігін
иелену, пайдалану мен керегіне жарату заңды ... ие ... ... ... ретінде жалға беру – ... иесі ... ... үшін басқа адамдарға белгілі бір ақыға беру шартын келтіруге
болады. Осыған байланысты бірнеше жағдайларды ... ... ... ші Жағдай. Сіздің сағат жөндейтін шеберханаңыз бар делік және
өзіңіз сағат ... ... ... ... иесі де, ... да, ... нәтижесінің иесі де тек қана сіз боласыз.
2-ші Жағдай. Жаңағы, меншігіңіздегі сағат ... ... ... ... шұғылдануға уақытыңыз жоқ) жалға бердіңіз.
Жалгер өзі атқарған жұмысына жалақысы үшін ... ... ... ... ... иесі – сіз, ... пайдаланушы – жалгер, еңбек
нәтижесінінің иесі – ... ... Ал ... тиесілігі жалдау төлемі.
3-ші Жағдай. Барлығы 2-ші жағдайдағыдай, бірақ жалгер өзі жұмыс
істемейді, ... ... ... жобасын жүзеге асыратын
жұмыскерлерді жалдайды, және жалданған жұмыскерлердің еңбек нәтижесін ... Сіз өз ... ... үшін жалдау төлемін иемденесіз, ал
жалданған өзіне тиесілі жалақысын алады.
Бұл жағдайлардан мынаны көруге болады: меншік иесі, ... ... ... Бұдан барып (жаңағы жағдайлардан) “меншік табыс әкеле
бастаған сәттен өзін экономикалық жағынан ақтай алады” ... ... Осы ... ... ... меншік иесі пайда ... ... үш ... ... ... меншік иесі (мұрагер)
➢ меншік иесі заттарды тұтынушы ретінде. Бұл ... ... иесі ... ие ... ... ... ... Ол заттардың толық құнының меншік иесі және
бөтенсу құқығына ие.
Меншік иесі ... ... ... ... өз ... бойынша кез –
келген әрекеттер жасауға, соның ішінде бұл мүлікті басқа ... ... ... ... ... ... жалға беруге құқылы.
Жекеменшік – күрделі де көпқырлы құрылым. Ол ... ... ... ... ... ... қатынастардың екі тәсілдемесін
ажырата білу керек.
Бірінші тәсілдеме жекеменшікті нақты экономикалық ... ... ... ... ... ... ... құралдары мен
өндіріс нәтижелерін иемдену тұрғысындағы қатынастар.
Екінші тәсілдеме жекеменшікті қоғамның бүкіл ... ... ... ... ... ... ... өзегі болып табылатын
жекеменшікті келесі 2-ші суреттен көре ...... ... ... ... орны мен ... экономикалық мәні келесідей түсініктер арқылы сипатталады.
• Екі жұп категорияларының өзара байланысы: иемдену және жатсыну;
• Жекелену-қоғамдану ... жұп ... ... байланысы;
• Өндірістің жеке және заттық факторларын біріктіру тәсілі;
• Табыстарды үлестіру тәсілі;
... ... Ең ... ... ... мазмұнын екі түсініктің
сараптамасы негізінде алуға болады. Бір ... ... да ... ... ... мен ... ... иемденуінің
механизмі мен нысаны, ал екінші ... ... ... бірліктерден және тұтас қоғамнан шеттетудің сәйкес
формалары.
Иемдену деген қандай да бір қатынастар субъектісін осы қатынастардың
тұтас қоғам ... ... ... ... ... ... сүруіне айналдыруы дегенді білдіреді. Ал шеттету – ... да ... ... ... ... ... мүмкін еместігін
білдіреді.
2. Оқшауландыру – ... ... ... өндіруші белгілі бір тауарды
өндіруге мамамндануын білдіреді. Еңбек бөлінісі неғұрлым терең
болса, оқшауланған тауар өндірушілер арасындағы ... ... ... ... деген еңбектің қоғамдық сипатының дамуын білдіреді. Бір
жағынан қоғамдық еңбек бөлінісі және ... ... ... ... жеке тауар өндірушілер ретінде оқшауланған. Екінші
жағынан, еңбектің қоғамдық спатына ... ... бәрі ... ... ... ... ... Оқшауланған тауар өндірушілер
арасындағы экономикалық ... ... – ақша ... арқылы
жүретін тауар айырбасы болып табылады.
3. Жекеменшік қатынастарының ауқымды негізін өндіріс ... ... ... ... екі тәсілі ажыратылып жүр: тікелей және
сатылы.
Өндіріс құралдарын ... ... ... өндірушілермен
өндіріс процесінде, айналым саласын айналып өтіп ... ... ... ... ... ... Бұл жағдайда, бір адам
бейнесінде екі ... ... ... - өндіріс құралдарын жекеменшіктеуші
қызметі және материалдық игіліктерді ... ... ... ... ... ... ... мүддесі үшін
жүзеге асырылады.
5. Жекеменшік субъектілері: жеке тұлғалар, ... ... ... ... ... ... органдары бола алады. Жекеменшік
объектілері: ... ... ... ... құнды қағаздар, ақпарат,
интелект, жұмыс күші ... ... ... ... ... ... сипатталады.
Жекеменшік құқықтары бұл адамдар ... ... ... ... билік ету құқықтарының санкцияланған тәртіп
қатынастарының жиынтығы.
Жекеменшік ... ... асуы үшін ... ... өте ... Жекеменшік құқықтарының айрықшалануы – бұл
жекеменшіктің объектісін, субъектісін және ... ... ... ... ... ... жекеменшіктің толық
құқықтар шоғыры 11 элементтен тұрады.
• Иелік ету құқығы, яғни игіліктерге айрықша нақты бақылау ... ... ... құқығы, яғни игіліктердің пайдалы қасиеттерін өзі ... ... ... ... яғни ... ... кім және қалай қамтамасыз
ететінін шешу құқығы;
• Табысты алу құқығы, яғни игіліктерді пайдалану нәтижелеріне иелік ету
құқығы;
• Егемен ... яғни ... ... ... ... ... жою
құқығы;
• Қауіпсіздікке ие болу құқығы, яғни игіліктердің сыртқы орта ... ... ... ... ... мұраға қалдыру құқығы;
• Игіліктерді шексіз пайдалану құқығы;
• Сыртқы ортаға зиян тигізетін тәсілмен пйдалануға тыйым ... ... алу ... жауапкершілік құқығы, яғни игілікті қарызды өтеу
үшін өндіріп алу мүмкіндігі;
• Қалдықты сипат құқығы, яғни ... ... ... ... ... ... мен институттардың болу
құқығы.
Жекеменшік қатынастары – ... және ... ... қол жеткізуден шеттетулер жүйесі. Егер ресурстарға қол
жеткізуден шеттетулер жоқ болса, олар – ... ... ... тиесілі
емес, немесе бәріне тиесілі, өйткені оларға еркін қол жеткізуге болады, ал
бұлар – бір ... деп ... ... ... әрқашанда шектеулі болатын экономикалық
ресурстар болып табылады. Басқаларды ресурстарға ... қол ... ... ... ... айрықшалауды білдіреді.
Айрықшалаудың мәні мен мақсаты – ресурстарға жекеменшік құқықтарын
олардан ... көп ... ... ... ... ... ... алуына жағдай жасау.
1.2 Жекеменшік қатынастары және оның түрлері
Жекеменшік – тарихи категория. Нақты бір ... ... ... ... ... сәйкес, айрықша қасиеттеріне ие
жекеменшіктің тарихи ... ... жүр. ... ... ... түрлі сатыларындағы қандай да бір жекеменшік ... ... ... ... бар болатындықтан, түрлі иемдену
нысандарын немесе ... ... ... Оларға:
1) жеке иемдену нысандары;
2) ұжымдық иемдену формалары;
3) қоғамдық иемдену нысандары ... да бір тип ... ... бір түрлер болуы мүмкін. Осылайша:
1. Жеке жекеменшік:
• Жеке;
• Жеке еңбектің;
• Жеке капталистік болып бөлінеді.
2. ... ... ... ... Акционерлік;
• Ортақ өндіріс болып табылады.
3. Қоғамдық жекеменшік;
• Жалпы мемлекеттік;
• Муниципалдық болып бөлінеді.
Меншiктiк ... ... ... ... ... үш ... өтуге болады:
• Индивидуалдық немесе жеке кәсiпкерлiк;
• Серiктестiк ... ... ... ... ... кәсiпкерлiк деген бiр адам ... ... ... ... ... ... ... бiрге менеджер қызметiн
атқарады. Оның мүлiгi мен жауапкерлiгiнде шек ... ... ... ...... аз мөлшерде болуы.
Артықшылықтары: меншiк иесiсiнiң әрқайсысы барлық ... ... ... ... өзi ... ... Индивидуалдық бизнесмен
заңды тұлға болмайды. Сондықтан ол тек табыс салығын төлейдi, корпорацияға
белгiленген салық төлемейдi. Бизнестiң аса кең ... бұл ... ... ... сферасына, фермаларға, заңгерлiк iс-әрекеттерге ... ( ... ... екi және одан да көп адам ... бизнестiң түрi. Бұл да заңды тұлға емес, ... ... ... ... және ... ... ... шексiз жауапкершiлiк артады.
Артықшылығы: ұйымдастырылу жеңiл, қосымша қаражаттар және жаңа идеялар ... ... ... ... ... дами ... ... тапшылығынан қосымша капиталды iске ... ... ... мүшелерiнiң барлығы бiрдей iс-әрекет мақсаттарын жетiле
түсiнбеуi.
Корпорация деп бiр заңды ... ... ... ... ... ... ... жиынтығын атайды. Корпорация меншiгiне құқықтар акцияларға
сәйкес бөлшектерге бөлiнедi. Сондықтан корпорацияның иелерi акция ... ... өзi – ... ... деп ... ... ... салығы салынады.
Акционерлік қоғам деп өзінің қызметін жүзеге асыру үшін қаражат тарту
мақсатында ... ... ... тұлғаны айтады. Ал акция – ... ... ... ... ... ... акционерлік қоғам
шығаратын және олардың түрлері мен санаттарына ... ... ... ... ... және ... таратылған жағдайда
оның қалған мүліктерінің бір бөлігін иемдену құқығын куәландыратын құжат.
Акционерлік қоғам өз ... ... ... ... барлық
мүлікпен жауапты болады. Акцонер қоғамның міндеттемелері бойынша жауап
бермейді, тек өзіне тиесілі ... ... ... ... қызметіне
байланысты зияндарға тәуекел етеді.
Экономикасы дамыған елдерде акционерлік қоғамдар корпорациялар деп
аталады. Акционерлік қоғамдар жабық және ашық ... ... ... ... ... ... үлгісіне қарай, «ашық акционерлік қоғам»
немесе «жабық акционерлік қоғам» деген сөздер немесе тиісінше «ААҚ» және
«ЖАҚ» ... ... ... акционерлік қоғамдардың акциялары өзінің құрылтайшылары мен
алдын ала айқындалған адамдар тобының арасында орналастырылады. Жабық қоғам
акционерлерінің саны ... ... тиіс және ол өзі ... акцияларды
жабық әдіспен ғана орналастыруға құқылы.
Жабық қоғам акционерлерінің осы қоғамның басқа акционерлері салатын
акцияларды сатып ... ... құқы бар. ... ... өз ... ... ... оларды қоғамның басқа акционерлеріне, ал олар бас
тартқан жағдайда қоғамның өзіне сатып алуға ... ... ... ... алудың артықшылықты құқығы акциялар сатуға ... ... отыз күн бойы ... сақталады.
Қоғам және оның акционерлері сатып алудан бас ... ... ... ... ... ... жағдайда акционер акцияларды
қоғамға және оның қатысушыларына ұсынған бағадан ... емес құны ... ... ... ... ... тиесілі акцияларды ... ... ... ... ... ... ашық ... қоғам деп
аталады. Ашық қоғамның акциялары үш түрлі әдіспен, яғни жабық, жеке ... ... Ашық ... ... саны ... практика жекеменшік типтерінің, нысандырының ... ... ... ... ... ... ... қызметі ұйымдастырудың қандай да бір нысандарының негізі ... ... ... диалектикалық байланыс бар. Бір ... ... ... ... әсер ... оның ... ... асырады. Екінші жағынан, шаруашылық жүргізу нысандары
жекеменшік объектәлерін пайдаланумен, сондай-ақ ... ... ... ... ... бір түрінің немесе нысанының негізінде
шаруашылық жүргізудің түрлі нысандары қалыптасуы мүмкін, ал бұл бәсекенің
негізі болып табылады.
Бәсеке ... ... ... ... дамудың
тұрақтылығын, экономикалық қауiпсiздiктi ұсынады. Немiс ... ... ... Людвиг Эрхард бәсекелестiктiң экономика үшiн
қажеттiлiгiн келесi жолдармен көрсетедi: “... рыноктың ... ... ... ету механизмi еркiн бәсекелестiктен ажырап қызмет етуi мүмкiн
емес...”. Бәсекенiң экономикалық ... жеке ... ... тғыз
байланыста болады.
Бәсеке шаруашылық өмiрде басты рольде ... Ол ... ... етiп, ... ... қарым-қатынасын
тереңдету арқылы рыноктағы жағдайлар мен сұранысқа ... ... ... ... ... ... ... негiзiнде бәсекелестiк теориясы
жатыр, яғни , әрбiр жеке адам ... ... ең ... өз ... сол пайдаға қол жеткiзу үшiн олар өз қызметтерiнiң бәсекелiк
қабiлетiн арттыруға ынталы ... Бұл өз ... жаңа ... ... ... жол ... экономикалық категория ретiнде объективтi және субъективтi
маңызда болады. Объективтi мағынада ... ... ... ... яғни жекелеген субъектiлер кәсiпкерлер жалпы рыноктағы
тауарлардың айналысына және оның ... жеке өзi әсер ете ... ... ... ... тұрғыда бәсекелес шаруашылық субъектiлерi
арасындағы экономмкалық қатынастарды көрсетедi, яғни өндiрiс пен материалды
игiлiктердi айырбастау ... ... ... ... құндылықтар мен жетiстiктердi дамытудың
негiзгi құралы болып табылады. Бәсекелiк рынокта ... ... ... ... ... әр ... ... бейiмделiп, тиiмдi
инвестицияларды ... ... ... ғылыми-техникалық прогреске
ұмтылады, өндiрiстiк және ... ... ... отырып, сапалы өнiмдер
шығарудыңкөлемiн арттыруға ынталы болады.
Осы рыноктық қатынастардың бiздiң экономикада тез орын алуына жол ашу
үшiн рыноктық байланыстарды ... ... ... ... ... ... байланысты:
• Меншiктiң алуан түрлi формаларына (жеке меншiкке кооперативтiк,
акционерлiк, мемлекеттiк меншiкке) жол ашу. Бұл ... ... ... ... мен құрылымдық сипатын бұзбайтындай
етiп жайлап өту керек;
• Мемлекттiк реттеулердi ... ... ... ... ... есте ... жағдай: рынок экономикасы өзiн-өзi толық тиiмдi
реттей алатын жүйе болып ... ... ... ... ... ... қажет етедi.
• Рыноктың үш негiзгi элементiн бiрiктiретiн тауарлар мен ... ... ... ... қаржы рыногын бiрiктiретiн
рыноктық инфрақұрылымды жасау және оның ... ... ... ... ... ... ... Жекеменшік институттары енгізген тәжірибелеріретінде
Қайта жандану кезеңiнде экономикаға әлемдiк тәжiрибелер бойынша
мемлекет мiндеттi түрде ... ... ... ... ... реформа қоғамдық жарасымдылық, өткен кездiң оң жетiстiктерi
мен тенденцияларын сақтау, ... ... және ... ... ... мен оның ерекшелiктерiн қамтамасыз ету принциптерiне
негiзделген шаралар ... ... ... ... ... ... өзгерістерге
ұшырайды. Бұл өзгерістер мемлекет ... алу және ... ... ... алу – ... ... ... байланысты
мемлекеттің экономикадағы шектен тыс ролін жоюға бағытталған шаралар
жиынтығы. ... ... алу ... ... ... мен
кәсіпкерлікті дамытуды қамтамасыз етеді.
Әрине, нарықтық экономикаға көшкендiктен мемлекеттiк меншiктен жеке
меншiкке өту үшiн ... ... ... керек болды. Мұндай
нарықтың реформалары жүргiзiлгеннен соң ол халыққа, жалпы экономикаға 90-шы
жылдардан кейiн керi әсер етiп, 90-шы ... ... ... ... ... ... өстi, ... өмiр сүру деңгейi
төмендедi.
Халықтың өмiр сүру деңгейi мен сапасын жақсарту бұл қоғамдық дамудағы
республиканың әлеуметтiк – ... ... ... iске ... өмiр сүру ... ... индикаторы: халықтың табысы, еңбек
ақының мөлшерi, зейнет ақы көлемi, мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... байланысты нарықтық қатынастар
күрделенiп, олардың қызметтерiнiң сан-салалы бағыттары пайда бола бастады.
Әлемдiк ... ... ... ... ... ... ... бұзылып отырады, ал оны реттеп, бiр жүйеге ... ... ... мен ... ... ... иелігінен алу мен ... ... ...... ... ... алудың бағыттарының бірі,
оның мәні – жекеменшікті жеке және заңды тұлғалардың жеке ... ... және ... ... жекешелендіруде:
• Азаматтар мен акционерлік қоғамдардың мемлекеттен және жергілікті
билік ... ... және ... ... ... ... ... Кәсіпорындардың материалдық және материалдық емес активтерін;
• Акционерлік қоғадардың капиталындағы мемлекет пен жергілікті билік
органдарының үлестерін ... мен ... ... ... ... ... ... жекеменшікке алумен сипатталады.
Әлемдік тәжірибеде мемлекеттік жекеменшік пен оның қызметтерін жеке
секторға ... және ... ... ... 22 ... ... бар.
Жекешелендіру процесі – ұзаққа созылатын процесс. Жапонияда ол 10 жыл, ал
Батыс Еуропада 10-15 жыл бойы ... ... 10 ... ... ... алу ... ... төрт кезеңге бөліп қарауға ... ... өз ... бар. Бұл ... басы ... егеменді
мемлекет ретінде орнығу кезеңіне тұспа-тұс келеді.
1-ші кезең, 1991-1992 жылдар аралығын ... Бұл ... ... ... ...... ... экономикадан нарықтық экономикаға өту үшін жағдай жасау мақсатында
кең ауқымды реформалар болды. Ол корпорацияларды ... ... ... немесе акционерлік меншігіне жеңілдетілген талаптармен беру және
сауда мен ... ... ... ... ... ... тұрғын үй
купондарына сату жолымен жүргізіледі.
2-ші кезең, 1993-1995 жылдарды ... Бұл ... ... ... 1993 ... 5 ... ... бекітілген
Қазақстан Республикасындағы 1993-1995 жылдардағы мемлекет иелігінен алу мен
жекешелендірудің Ұлттық Бағдарламасына» сәйкес жүзеге асырылды.
Бұл кезеңнің негізгі мақсаты – ... ... ... ... ... ... мен ... да мемлекетке тиесілі материалдық
және ... емес ... ... және өтеуімен өткізіп беру жолымен
қайтару процесіндегі жекеменшік құқықтарының дербестенуі ... ... ... ... ... өтуге қажетті
жағдай жасау болып табылады.
3-ші кезең 1996-2003 ... ... ... және ... ... 1996 ... 2 ... №246 Қаулысымен бекітілген
«Қазақстан Республикасындағы 1996-2003 жылдарға арналған жекешелендіру ... ... ... ... ... ... Бұл ... басты мақсаты – жекешелендіру процесін аяқтау жолымен
Қазақстан Республикасының экономикасында жеке ... ... қол ... және оны ... ... табылады.
Үшінші кезең ммелекеттік жекеменшіктің тек ақшалай қаражатқа
жекешелендірілуін қарастырды және ... ... ... ... кешен ретінде мемлкеттік кәсіпорын;
• Жекешелендірілуі тұйық технологиялық циклді бұзбайтын мүліктік кешен
ретіндегі кәсіпорынның өндірістік және ... емес ... ... ... ... ... ... кәсіпорынды жойған жағдайда, тек
аукционда ғана;
• Шаруашылық ... ... ... ... мен ... ... 2004-2005 жылдарды қамтыды және Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 2004 ... 1 ... №683 ... ... ... арналған жекешелендіру және ... ... ... ... Бағдарламасына» сәйкес жүзеге асырылды.
Бұл кезеңнің басты мақсаты – ... мен ... ... ... негіздерін жетілдіру; есепке алуды жақсарту, басқарудың
тиімділігін жоғарылату және ... ... ... ... ... жекешелендіруді қамтамасыз ету еді. Бағдарламаға
сәйкес:
• Мемлекеттік акцияларды ... және ... ... ... мен ... ... берілді.
• «Көгілдір фишка» ретінде анықталып, мемлект оларға үлес ... ... ... ... ... және ... деп бөлу
жүргізілді; бұл ... ... ... жоғарлатуды және
аймақтардың міндеттерінен шыға ... ... ... ... жүргізуді көздейді.
Алғашқы кезеңде елімізде жекешелендіруден 4144 млн. Рубль алынған.
1993-2005 жылдары жекеешелендіруден 215,4 ... ... ... ішінде
акционерлік қоғамдардың акцияларын сатудан – 90%-тен астамы түсті.
2.2 Қазақстан Рсепубликасында жекеменшік дамуы
Қазақстанда ... ... ... ... ... қызмет етуінің негізі болып табылатын кәсіпкерлік қызмет,
әсіресе шағын ... ... дами ... ... ... ... дамыту жоспарының
қалыптасуы және оның дамуы негiзiнен елiмiздiң егемендiгiн алған жылдардан
бастап бүгiнге ... ... ... ... ... алғашқы
реформаларға Кеңес Одағы экономикасының негiзi экономиканы орталықтан
басқару жүйесiн ыдыратып, ... ... ... болып табылады.
Оның алғашқы қадамы мемлекеттiк меншiктi ... яғни ... ... ... ... кезеңi едi.
Елiмiзде кәсiпорындар мен экономикалық құрылымдарды ... 2003 ... ... ... ... ... Ал одан ... экономиканы реформалау тұрақты экономикалық өсудi қамтамасыз ету
үшiн кәсiпкерлiк дамуына қолайлы орта жасау, отандық ... ... ... ... өнеркәсiп саласындағы үлес
салмағының артуына жағдай жасау, кәсiпкерлiктi инновациялық ... ... ... ... дамыту сияқты басты мiндеттердi
шешуде. Оның бiрден-бiр мысалы ... жылы ... ... ... ... даму ... мысал бола алады. Ол
стратегияның негiзгi мақсаты отандық өндiрiстiң шикiзат бағытынан қол үзiп,
экономикалық өсудiң ... жолы ... ... ... ... өтiп, ... қызметтi дамыту болып табылады. Ал
мұны iске асырудың негiзi рыноктық экономиканың негiзi ... ... ... ... ... ... елiмiздегi кәсiпорындардың басым көпшiлiгi бүгiнде
экономиканың сауда-саттық, делдалдық және ... ... ... ... ... | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | ...... кәсiпкерлiктiң түрi бойынша үлесi
Сурет-2 – Қазақстан Республикасы бойынша жалпы кәсiпкерлiк ... ... ел ... нарықтық қатынастарға көшуi
барысында және мемлекеттiк меншiктi жеке меншiкке ... ... ... орны ... Жаңа тәй-тәй басқан экономикамыз қазiрде
бiрталай оң жетiстiктерге ... деп ... ... ... ... ... ... ЖIӨ 30%-тi құрап отыр, бұл бiз үшiн үлкен ... ... ... өсу ... ... әлi де шикiзаттық бағытында орындалып
отыр, дамыған елдер тәжiрибесi бойынша ... ... ... ... ... ... қатарына қосылу мүмкiн емес, ал осы
шараны iске асыруда шағын бизнестiң қосар үлесi жоғары.
Қазақстан ... ... ... ... кезеңiнде
экономикада кәсiпкерлiк қызмет даму ... ... ... ... рыноктық жүйеде толық қанды қызмет ету үшiн ... ... мен ... ашып ... керек.
Нарықтық қатынастар аясында жүзеге асырылып жатқан кәсiпкерлiк
қызметтiң ... ... және ... ... ... ролiнiң
ұшан теңiз екенi дәлелдеудi қажет етпейдi. Қазiр дамыған ... ... алып ... та ... және орта ... ... ... жоғары дәрежеге жеткенi баршаға мәлiм.
Бүгiнгi Республикамызда экономиканы ... ... ... ... оның ... болып табылатын кәсiпкерлiк қатынастарды дамытып, оны
жандандыру және ... ... ... күн ... өзектi
мәселелердiң бiрi.
Қазіргі кезеңде нарықтық экономикадағы жекеменшік құқығын ... ең ... және кең ... түрі ... қоғам болып табылады.
Акционерлік қоғамдардың тағы бір ерекшелігі қоғамдық ... ... ... аз да ... компания акциясының пакетін иемдену ... ... ... ... ... жылдарда акционерлік түрде
кеңінен пайдалану акционерлік қоғам ... ... ... ... ... жекеменшік иелеріне айналдыру үшін қолданылады. Еңбек ... ... ... мүмкіндігі нарықтық экономика дамуындағы
маңызы жоғары.
Корпорацияның жекеменшікті капиталының маңыздылығы зор. ... ол ... ... ... ... ... және кәсіпорынның нарықта
сенімді қызмет етуін қамтамасыз етеді. Яғни қызмет етуші корпорациялардың
материалдық және ... ... ... ... ... ... бір ... айналым активтеріне жұмсалады. Осы жекеменшік
капиталының негізі болып корпорация құлыла сала пайда болатын ... ... ... ... Бұл жарғылық қордың құрамы кәсіпорынға қатысушы
инвесторлардың және қатысушылардың инвестициялары немесе затттай ... іске ... әр ... ... тиiстi бағалы қағаздары бар, өз
кезегiнде, меншiк түрi бола алатын, сату және ... алу және ... ... даму ... корпорациялардың қаржылық
жағдайын талдаудың маңызы зор. Бұл ... ... ... сондай-ақ олардың меншiк иелерi, ... ... және ... ... ... ... өндiрiстiк-кәсiпкерлiк
қызметiнiң нәтижелерi үшiн толық жауапкершiлiкте болуымен ... ... ... ... мен жай-күйiнiң орнықтылығының
негiзi оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Ол ақша қаражатын еркiн орын
алмастыра отырып қолданып, ... ... ... ... өндiрумен
сатудың үздiксiз процесiн қамтамасыз ете алатын өзiнiң қаржы ресурстарының
жағдайын көрсетедi.
Кәсiпорынның қаржылық тұрақтылығы ненi бiлдiредi? Ол өз ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
ететiн қаржының жеткiлiктi болуы. Қаржылық тұрақтылық өз ... және ... ... ... ... ... табылады. Өз
кезегінде кәсіпорынның жекеменшікті капиталының үлесі көбірек болуы шартты
және осы кезде ғана ... ... ... ... ете ... ... ... жеткiлiктi көлемi (60%-дан жоғары)
және ақша түсiмдерiнiң оң сальдосы (ақшаның шығысынан кiрiсi ... ... ... ақша ... ... және ... ... орнын
тұрақтандыруға ынталы болады.
Корпорациялардың меншiгiнiң барлық нысандарының теңдігі қағидасы
қаржылық қатынастардың ... мен ... ... ... теңдiк формасында жүзеге асырылады. Меншiктенушi өз бiлгенiнше
өз ... ... ... ... және басқарып ұйымдастырады, оған
қатысты заңға қарсы келмейтiе кез-келген әрекет жасайды. ... ... ... ... ... ... ... еліміздегі шаруашылық нысандарының жекеменшіктік формасы бойынша
шағын, орта және ірі кәсіпорындардың ... 2009 ... ... ... ... көре аламыз.
| |Барлық ... ... ... ... |
| ... ... ... |кәсiпорын |кәсiпорын|
|ҚР |182796 |25661 |149473 |1133 |5089 |7662 ... |163534 |18204 |144381 |708 |4812 |7523 ... |10674 |6607 |3975 |266 |198 |92 ... |2014 |850 |1117 |159 |79 |47 ... ... ... ... эканомикасының еркше бөлiгi
ретiнде нақты ... ... даму ... деп сенiммен айтуға
болады. Ал шағын кәсiпкерлiк ... ... алып ... нақ ... биылғы жылы “Бәсеке қабiлеттi Қазақстан”, “Бәсекеқабiлеттi
экономика” және “Бәсекеқабiлеттi халық” ... ... ... ... үшiн ... ... бiрi Индустриалды-инновациялық стратегия
екенiн атап көрсеттi.
Қазақстан экономикасының ... ... ... кезеңiнде
экономикада кәсiпкерлiк қызмет даму үстiнде. Кәсiпкерлiк, әсiресе шағын
кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... ету үшiн ... ... мен жаңалықтар ашып отыруы керек.
Нарықтық қатынастар аясында жүзеге асырылып ... ... ... ... және ... өмiрiнде атқаратын ролiнiң
ұшан теңiз ... ... ... ... ... дамыған өркениеттi
елдердiң қайсысын алып қарасақ та шағын және орта ... ... ... ... ... ... ... мәлiм.
Бүгiнгi Республикамызда экономиканы нарықтық қатынаста қайта құру
жолында оның негiзi болып табылатын кәсiпкерлiк ... ... ... және оларды мемлекеттiк қолдау күн тәртiбiндегi өзектi
мәселелердiң ... ... ... ... ... ... болады. Әсiресе, шағын кәсiпкерлiк нарықтық экономиканың қайнар
көзi болып табылады. Осы шағын кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... ... ... Шағын кәсiпкерлiктi дамыту арқылы
елдiң тұрақты ... ... ... ету, ... ... бөлiгiң
жұмыспен қамту, қоғамда орта тапты қалыптастыру қызметтерiн атқарады.
Осыған байланысты ... ... ... ... ... атты ... бағдарламасында елiмiздiң
экономикалық саясатының бiрден-бiр басымды бағыты ... және орта ... ... ... III Конгресiнде ҚР-ның Елбасы Н.Ә. Назарбаев ҚР-ның
Үкiметiне және ҚР-ның Ұлттық Банкiне ... ... ... ... бар ... ... ... және оларды қаржыландыру
механизмiн дамытуды тапсырғаны белгiлi. Әлемдiк ... ... ... экономикалық, саяси, әлеуметтiк сұрақтарды шешуде
шағын бизнестiң ерекше роль атқаратындығы белгiлi. Мiне осы ... ... әсер ... факторлардың бiрi сәйкес қаржылық
қызметтер секторының дамуы болып табылады. Себебi, көптеген кәсiпорындар
үшiн ... ... бiрi ... ақша қаражаттарының көзiн iздестiру
болып табылатындығы белгiлi. Ал 2008 жылғы қараша айындағы деректер бойынша
банктiк сектордан ... ... ... ... ақша ... жалпы
экономикаға бөлiнген несиелердiң 22,7% ғана құрап отыр. Оны төмендегi 1-шi
кестеден көруге болады.
Кесте 2
Шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне ... ... ... ... млн. теңге )
|Жылдар |12.2005 |12.2006 |12.2007 |12.2008 |11.2009 ... ... |148880 |276218 |489417 |672407 |924283 ... iшiнде шағын бизнеске |39857 |74202 |121954 |145515 |210623 |
|- ... ... |20423 |40115 |60153 |63043 |80943 |
|- ұзақ ... |19434 |34107 |61801 |83467 |120718 ... ... ... ... соңғы бес жылда коммерциялық
банктерден шағын ... ... ... 19%-ға ... ... экономикадағы үлесi салыстырмалы түрде өте төмен. Сонымен бiрге,
банктерден несие алу үшiн клиенттерге ... ... ... ... ... ... техникалық жабдықтауға несие
мүмкiндiктерiн төмендетедi. Сондықтан бүгiнгi күнi ... ... ... ... көбi ... және ... жағына да
тозған.
Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдауды қаржылық қамтамасыз ету
республикалық және жергiлiктi ... ... жыл ... ... ... ... қаржы шегiнде, сондай-ақ ҚР-сы заемдардың,
мемлекеттiк ақшалай ... ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан қолдаудың бағыттарына:
• Шағын кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... ... ... сертификаттаудың оңайтылғн
тәртiбiн белгiлеу;
• Шағын ... ... ... мен дамыту ... оның ... ... ... тарту мен пайдалану
жүйесiн жасау;
• Қаржы көздерiн анықтай отырып шағын кәсiпкерлiк субъектiлерiне ... ... ... ... ... кәсiпкерлiк субъектiлерiнiң шетелдiк ... ... ... және өзге де ... ... қоса
алғанда, олардың сыртқы экономикалық қызметiн қолдау;
• өнiмдер өндiруге, жұмыс атқарып, қызмет көрсетуге ... ... ... кезде шағын ... ... ... және орта ... ... тұрақты жұмыс iстеуiн
қамтамасыз ету үшiн ... ... ... ... ... нақты iс-шараларды қарастырып, кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау
және дамыту концепциясын жасау қажет. Аталмыш концепцияны ... ... ... және ... қолдау шараларын, сонымен қатар
кәсiпкерлердiң де, мемлекеттiң де ... ... ... ... ... Оның ... ... қолдау және дамыту
стратегиялары оларды жүзеге ... ... ... ... ... ... жекеменшіктің мәні адам өмірінің ... ету, яғни ... ... ... ... ... ...
күрделі де көпқырлы құрылым. Ол экономикалық жүйенің негізгі бөлігі болып
табылады.
Жекеменшікті ... екі ... ... білу керек.
Бірінші тәсілдеме ... ... ... ... ретінде
қарастырады. Жекеменшік деген адамдар арасындағы өндіріс құралдары мен
өндіріс нәтижелерін ... ... ... ... ... қоғамның бүкіл экономикалық жүйесін сипаттау арқылы
сипаттайды.
Жекеменшіктің экономикалық мәні ... ... ... ... Екі жұп ... ... ... иемдену және жатсыну;
• Жекелену-қоғамдану сияқты жұп категориялардың өзара байланысы;
• Өндірістің жеке және заттық факторларын біріктіру тәсілі;
... ... ... Субъектілік-объектілік талдау;
Жекеменшік топтастық қызмет негізінде ұжымдық жекеменшік деп аталады.
Ол келесідей формалардан тұрады:
1. Серіктестіктер;
2. Кооперативтік;
3. Акционерлік;
Қазіргі ... ... ... 11 түрлі құқық элементтері
арқылы көрініс табады. Оларды жұмыс барысында толық қарастырдық. Егер осы
аталған ... ... ... ... ... ... ... нарықтық
механизмнің және қоғаамның тиімді дамуына әкеледі.
Қазақстанда ... ... ... ... еліміздің
егемендігін алып, экономикалық құрылымды жоспарлы экономикадан нарықтық
қатынастағы ... ... ... ... ... ... көрініс
тапты. Елімізде жаппай жекешелендірудің негізінде бүгінгі таңда мемлекеттік
жекеменшіктің басым бөлігі жеке ... ... ... ... өткізілді. Бұл шаралар өз кезегінде экономикаға оң әсерін
тигізіп, нарықтық қатынастардың тиімді дамуына жол ... ... ... нарықты сипатта даму негізінде ел экономикасының ... ... ... ... және экономикалық белсенділікті
арттырады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ҚР-ның Азаматтық кодексi. 2005 ... ... ... ... 2008 ... 13 ... N 415-ІІ
Қазақстан Республикасының Заңы .
3. Указ Президента РК «О защите прав граждан и юридических лиц на
свободу ... ... от 27.04.98 г. / ... мая 2003 ... Фишер С., Дорнбуш Р., Шмалензи Р. Экономика. – М., 1993, гл. ... ... П. ... ... ... – М., 1991, гл. ... ... П.Н. Финансы предприятия. – Москва, - 2005 г.
7. Мейiрбеков А.Қ., Әлiмбетова Қ.Ә. Кәсiпорын экономикасы: ...... ... 2008. – 252 бет.
8. С.Әкiмбеков, А.С.Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров / ... Оқу ...... 2007. – 446 ... ... ... А.И. Добрынина, Л.С. Тарасевича. ...... Курс ... ... / Под ред. ... Е.А.Киселевой.
– Киров, 1994, гл.13.
11. Экономика: Учебник / Под ред. А.С.Булатова. – М., 1995, гл. 12.
12. Экономическая ... ... ... Под ... ред. В.И.
Видяпина, Г.П. Журавлевой. - М., 2002.
13. К.Б. Блеутаева «Кәсiпкерлiктiң жаңа формаларын ынталандырудағы
мемлекеттiң ... ... 2008, ... ... ... және орта ... ... реттеудiң
объективтi қажеттiлiгi” // ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы. №3,
- 2009ж.
-----------------------
Жекеменшік
Тарихи дамудың нәтижесі болып ... ... ... әрекеттесуі мен қабаттасуы
Нысандары ауысудың эволюциялық және революциялық жолы
Қоғам ... ... ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы қаласындағы қонақ үй бизнесінің жағдайына анализ7 бет
Аурухана ішілік жұқпа туралы7 бет
Баспа бизнесін жоспарлау ерекшеліктері51 бет
Бағалы қағаздар жайлы37 бет
Бағалы қағаздар нарығын құру32 бет
Бағалы қағаздарды шығару механизмі26 бет
Гендер21 бет
Исатай мен Махамбет басқарған көтерілістің басталу себептері8 бет
Мектепте өзгеріс не үшін керек6 бет
Меншік құқығы туралы жалпы ережелер28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь