Қазақстандағы электр және жылу энергетикасы

Кіріспе.
Негізгі бөлім:
1 Қазақстанның электр тогын шығаратын салаларының дамуы
2 ҚР энерготұтыну жүйесінің ерекшелігі
3 Қазақстандағы электростанциялар
4 Энергияның адам өмірінде және қоғамда алатын орны. Энергия түсінігі
5 Қазақстандағы электр және жылу энергетикасының даму кезеңдері
6 Нарықтық кезең қырлары
Қазіргі уақыттағы экономиканың тұрақты дамуы көбінесе ұлттық басқару механизмінің дұрыс жүргізілуіне байланысты. Ұлттық механизмнің дұрыс жүргізілу барысында ғана әлеуметтік-экономиканың тұрақты даму болған жағдай болу үшін ең алдымен ішкі өнімді пайдалану керек.
Дұрыс экономика елдегі шикізатты, оның ішінде электр энергиясын дұрыс пайдаланған жағдайда болады. Бұрынғы Кеңес үкіметі елдері бүкіл әлемдегі энергияның 7–не жуығын, ал соның ішінде Қазақстан 0,7 пайызын берді. Энергетика Қазақстан өндірісінің стратегиялық маңызды объектісі. Ол экономика және халқының бюджетенің үлкен бөлігін қамтиды. Электроэнергетика саласының аздығы елдің дамуының үлкен кемшілігі болып табылады.

Қаэақстанда электроэнергетика жүйесінің дамуы.
Тәуелсіз Қазақстан экономикалық реформалар жылдарында басқа көптеген бөліктер сияқты экономикалық кризиспен транспорттық тарифтің жоғары болуына және халықтың ақшаны қарыздарын бермеуіне байланысты қиындықтардан өтті. Кеңес өкіметі ыдырағаннан кейін бірыңғай электроэнергетика жүйесі құлдырады және жеке шаруашылықтарға бөлініп кетті. Бұл қожалықтар елдің күннен күнге өсіп келе жатқан қажеттіліктерін қанағаттандыра алмады. Сөйтіп, олар бұл мәселені арырап кеткен қатынастарды қайтадан жалғау арқылы және интеграция арқылы шешпек болды. Қазақстандағы энергия тапшылығын әсіресе Батыс және Оңтүстік аймақтарынан байқалды. Солтүстік аймақтардың көбі Ресей энергиясына тәуелді болды.
1. Нургалиев Қ.Р. Қазақстан экономикасы: Оқу құралы.-Алматы: Қазақ Университеті, 1999.-212 бет.
2. Самойлов М.В. Основы энергосбережения, - 2000
3. Шерстюк В.Ю, совершенствование оценки экономической эффективности чистых источников энергии в Ревпублике Казахстан. – Алматы, 2001.
        
        Жоспар:
Кіріспе.
Негізгі бөлім:
1 Қазақстанның электр тогын шығаратын салаларының дамуы
2 ҚР энерготұтыну жүйесінің ерекшелігі
3 Қазақстандағы электростанциялар
4 Энергияның адам өмірінде және қоғамда алатын орны. ... ... ... ... және жылу ... даму ... ... кезең қырлары
Қазақстандағы электр тогын шығаратын салалардың дамуы
Қазіргі уақыттағы экономиканың тұрақты дамуы ... ... ... ... ... ... ... механизмнің дұрыс
жүргізілу барысында ғана әлеуметтік-экономиканың тұрақты даму ... ... үшін ең ... ішкі өнімді пайдалану керек.
Дұрыс экономика елдегі ... оның ... ... ... дұрыс
пайдаланған жағдайда болады. Бұрынғы Кеңес үкіметі елдері ... ... 7–не ... ал ... ішінде Қазақстан 0,7 пайызын берді.
Энергетика Қазақстан ... ... ... ... Ол
экономика және халқының бюджетенің үлкен бөлігін қамтиды. Электроэнергетика
саласының аздығы елдің дамуының ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан экономикалық реформалар жылдарында басқа ... ... ... ... ... тарифтің жоғары болуына
және халықтың ақшаны қарыздарын бермеуіне ... ... ... өкіметі ыдырағаннан кейін бірыңғай электроэнергетика жүйесі құлдырады
және жеке ... ... ... Бұл қожалықтар елдің күннен күнге
өсіп келе жатқан ... ... ... ... олар ... ... ... қатынастарды қайтадан жалғау арқылы және интеграция
арқылы шешпек болды. Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... байқалды. Солтүстік аймақтардың көбі Ресей
энергиясына тәуелді болды.
Тәуелсіз ... ... ... өндіру тұрақты түрде
кеміді. 1999 жылдағы 87379,2млн.кВт\сағ-тан 2001 жылы ... ... ... ... ... 10 ... ... өндірісі 36,1 пайызға кеміді.
2000 жылмен салыстыпғанда электроэнергия 3256 млн, яғни 10,6 ... ... ... өсуі ... және ... ... Оңтүстік аймақта энергия өндірісі 17 пайызға төмендеді. ... ... ... ... рыногында бәсекеге бейімсіздігіне
байланысты өз жұмысын тоқтатуы.
Соңғы ... ... ... ... айтқанда тұрақты және аздаған
өзгерістермен айқындалады. Бұл өзгерістер ... ... ... қара және ... ... ... ... Азия елдеріндегідей тәуелсіздік алуымен электроэнергияны өндіруде
өз жаман жақтары бар:
• Тасымалдау көлемінің және жер ... ... ... ... ... халықтың электроэнергиясының ақшасын төлемеуден болып отыр.
• Техниканың авринностинінің ... ... ... техника әбден тозған.
• Бөлек шыққан қожалықтардың қуатының азаюы.
• Мемлекетарасындағы реструктуризация және ... ... ... шешілмеуі.
• Шикізатты дұрыс пайдаланбау.
Саланың қаржылық саласы басқаларға қарағанда ең ... 2000 ... ... саны 33,9 пайызға жетті, ал өндірістік ... ... ... 10 ... ... қауіптілігі ел қауіптілігін жоғарылатып
отыр. ... ... ... ... ... ... 2001 ... ескілік
пайызы электроэнергетика саласында 45,0 пайызына жетті, ... ... ... ... 3,4 ... құрады. Ескілік коэффициенті 52
пайыз,сонымен бірге минералды ... ... 15 ... құрады,
жалпы орта есеппен жылына 17,3 процент ... ... ... ... ... электроэнергиясын өндіруде біраз
тұрақталынды. Оңтүстік аймақтарында энергияның тұрақты ... ... |2001 |2002 ... |56000 |59000 ... адам ... және ... ... орны. Энергия түсінігі.
Энергияның негізгі түсініктері.
Энергияны сақтауды қамтамасыз ететін негізгі жолдарын қарастыру ... ... ... ... (грек іс-әрекет, қызмет) – материяның әр ... ... ... ... ... анықтамадан шығады:
• Энергия бізді қоршаған ортаның әр түрлі объекттердің күйлері ... ... ... бір ... ... ... өте ... Энергия адамның пайдалы жұмыс қабілеттілігін сипаттайды;
• Энергияны ... және ... ... ... ... келесі түрге жіктейді.
Механикалық энергия – жеке денелер мен ... ... ... ... ... ... ... немесе айналу
энергиясы, денлерді қысу, бұрау, созу ... ... ... ... Бұл ... ... және технологиялық машиналарда
кеңінен қолданады.
Жылулық ...... ... ... және тәртіпсіз
қозғалыс энергиясы.
Көбінесе отынның әртүрлі түрлерін ... ... ... ... ... ... технологиялық процестерді (қыздыру, балқыту,
кептіру, булау, т.б.) ... ... ... түрлерін салыстыру үшін жану жылуы 29,3 МДж/кг (7000 ккал/кг)
тең шартты отын ... ... ... ...... (электр тогы) электрлі тізбегі
бойынша өтетін энергия. Электрлі энергия ... ... ... ... жүзеге асыру үшін кеңінен қолданылады.
Химиялық энергия – заттардың арасында химялық реакция ... ... ... ... ... ... ... реакциялардан жылулық энергия түрінде
бөлінеді немесе гальваникалық элементтері мен аккумуляторларда электрлі
энергияға айналады. Бұл ... ... ... ПӘК (99% ... ) ... ... ... энергия – үлкен энергия қоры бар тұрақты магниттер энергиясы.
Электр тогының айналасында ... ... өріс ... ... ... электр магниттік энергия туралы айтады.
Электр магнитті энергия – электрлі және ... ... ... ... энергиясы. Оған көрінетін жарық, инфрақызыл,
ультракүлгін, рентгенді ... мен ... ... ... ... – бұл сәулелердіңбөліну энергиясы.
Сәуленің ... ... ... толқындар энергиясы түрінде
болады.
Ядролық энергия – радиоактивті эаттардың атомдарының ... ... Ол ауыр ... ... ... реакция) және жеңіл
ядроларды синтездеу (термоядролық реакция) ... ... ... ескі атауы – атомдық энергия.
Гравитациялық энергия – массивті денелердің ... ... ... ол ... ... ... байқалады. Сонымен
қатар жерден белгілі бір биіктікке көтерілген дененің ... ... ... бірлігі – 1 Дж (Джоуль). Сонымен қатар жылу мөлшерін
өлшеу үшін ескі өлшем бірлігін қолданады – ... ... = 4,18 ... энергияны өлшеу үшін – 1 кг·м = 9,8 Дж; ... ... үшін – 1кВт – τ = 3,6 МДж; ... 1 Дж = 1 Вт – с. ... ... ... ... электр станциясы
Жылу электр станциясы (ЖЭС), электр энергияны органикалық отынды жандырған
кезде алынатын жылу знергияны түрлендіру нәтижесіндеалатын ... ... ЖЭС 19 – ... ... (1882 – Нью Йоркте, 1883 – Петербургте,
1884 – Берлинде) пайда ... және өте ... ... 20 – ... 70 ... ... ... негізгі түрлері болып табылды.
Олардың өңдеп шығаратын электрстанциясының үлесі: КСРО мен ... ... (1975), ... ... 76% ... ... ерекше бу құбырлы электр станциясы (ТПЭС), онда жылу энергиясы
электр генераторының роторымен қосылған бу құбырының роторын ... ... су буын ... бу генераторында қолданылады ... ... ... ... ... ... (ерекше), мазут,
табиғи газ, лигнит, шымтезек, тақта тас пайдаланылады. Олардың ПӘК-і 40%,
қуаты -3 Гвт және ... ... ... ... ... ... және ... жылу электрстанциясымен жабдықтаудың өңдеп шығарылған бу
жылуын қолданбайтын ТПЭС-ді конденсациялық электрстанциялар деп ... ... ... электрэнергиясының 2/3-ін өңдеп шығарады.
Жылуфикациялық құбырлармен жабдықталған және өңделіп шығару буының ... ... ... ... ... ТПЭС-ті
жылуэлектрстанциялар (ТЭЦ) деп атайды. Ол ТЭС-те өндірілетін энергияның
шамамен 1/3 ... ... ... ... ... ... энерго-жүйелерде жылу
конденсациялы электрстанция үлесіне барлық өңделініп шығарылатын энергияның
шамамен төрттен үш бөлігі келеді. Бұл ... жеке ... ... және ... ... ... ие. Жаңа ... 24Мпа және қуаты 300,500,800 бен 1200МВт ... бу ... ... бу ... ... ... ал ... ұзақтығы
Ту=W/Pу=5000сағ/жыл және одан жоғары орнатылған қуатты ... ... ... ... ... ... ... істеуге есептелген.
Аса жоғары қуатты жылу станциялары техникалық және экономикалық ... ... ... қатары – блоктарды орындайды. әрбір блок
бугенератордан, құбырдан, электр ... және ... ... ... трансформатордан тұрады. Бу құбырлы
және су құбырлы түрдегі жылу ... ... ... ... ... ... Бу ... түрде қыздырған кезде олар барлық
коммуникация ... және ... ... ... аса ... етер ... сенімділігі төмендер еді. ... ... ... түріндегі бөліктегі блоктар арасындағы көлденең байланыстардың
да қажеті жоқ, өйткені генераторлардың бастапқы кернеулер 20-30 кВ ... аса ірі ... ... беруі тіпті мүмкін ... ... ... өте ... болар еді. Генератор кернеуін 110-750 ... да ... ... ... ауыстырылып жатқан жағдайлардағы ең
пайдалы ... ... ... Жеке ... ... тек жоғары немесе
төменгі кернеулі құрама дөңгелектерде ғана ... ... ... жүйенің желісіне келіп түседі.
Энергия шығарушы қошдырғыларының негативті экологиялық әсерлерін қысқарту
үшін бірінші дәрежеде ... ... көп ... ... ... аз соғып, атмосфераны аз ластаймыз.
Жылуфикациялы станциялары. Жылу электрцентралдар өнеркәсіп мекемелерімен
қалаларды жылу және электрэнергиямен ... ... үшін ... ... ... ... ... жылыту, вентиляция және
ыстық сумен жабдықтау ... үшін бу ... ... ... ... ... Электр мен жылу энергиясын
осыдан ... ... ... отын бөлек электр жабдықталумен
салыстырғанда едәуір үнемделеді, яғни электр энергияларды ... ... ... мен ... ... ... алу арқылы.
Сондықтан ТЭЦ ьәрізді станциялар жылуды көп тұтынатын ... ... ... ... станция, су ағынының энергиясы электр энергияға түрленетін
ғимараттар мен жабдықтар кешенін – гидроэлектростанция деп ... ... су ... мен ... ... қажетті концентрациясын қамтамасыз ететін
гидротехникалық ғимаратпен, су ағынымен ... ... ... ... және өз кезегінде оның айналымы электр энергияға
түрленетінэнергетикалық жабдықтардың тізбектелген тізбегінен тұрады.
Су қорлардың ... ... мен ... ... ... ... ... арналы, плотиналы, тегеурінді және тегеурінсіз деривациясы ... ... ... және ... болып бөлінеді.
Арналы және плотиналы ГЭС-те су тегеуріні өзенді қоршаған және су ... ... ... ... арқылы туады. Бұл кезде өзен алқабының
біршама су алып кетуінен қашып құтылуға болады. Екі ... ... ... ... ... су алып кету ... ... Тегіс өзендерде судың
алып кетуініңең ... ... ... ... ... ... Арналы және платиналы ГЭС-ті тегіс су көп өзендерде де, ... де және тар ... ... да ... ГЭС ғимаратының құрылымына, плотинадан бөлек, ГЭС кеңсесімен су
жиналу ғимараттар кіреді. Гидротехникалық ... ... ... ... ... ... Арналы ГЭС оғанорналастырылған
гидроагрегаттармен плотинаның жалғасуына қызмет етеді және ... ... ... ... ... ... ГЭС ғимаратына жоғарғы
бьефті; ал екінші жағынан – төменгі ... ... ... ... ... оның құрамына кеме жүзетін шлюздер немесе
кеме көтергіш, балық жіберуші ғимарат, суландыру мен су мен жабдықтау, сулы
қақпалы ... ... ... ... ... суды ... ... ГЭС-тің ғимараты болып табылады. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... ... бар кіріс қимаға спиральді камераға,
гидротурбинаға, сорғыш құбырға ... ал ... ... ... ... суаттар бойынша өзеннің тасқынды ... ... ГЭС үшін 30-40 м-ге ... ... ... қорлардың жылуэнергетикалық қорлармен салыстырғанда
маңызды ерекшклігі – олардың үздіксіз ... ГЭС үшін ... ... ... ... шығарылатын электр энергиясының төменгі
құнын анықтайды. Сондықтан ГЭС ғимаратына бекітілген қуаттың 1 ... ... ... ... және ұзақ ... ... ... электр сымды өндірісті орналастыруға байланысты
болғанда үлкен көңіл аударылдй.
Атомдық электростанциясы
Атомдық электростанциясы ... ... ... электр энергияға
түрленетін электр станциясы. АЭС-гі энергия генераторы атомдық ... ... ... ... ... жылу ... ауыр ... тізбекті бөліну реакциясының нәтижесінде, кейін жай жылу электр
станцияларындағы электр энергияға түрленеді.
Жел энергетикасы
ХХ ғасырдың соңы ... даму ... ... ... ... алып ... ... көз қараспен материалды өндірісті талдауға жақындап
келетін экономикалық даму концепциясы ... ... ... әсерінің күшімен табиғи ресурстар әлі таусылмайтындай болғанда
іске асырлық еді. Қазіргі уақытта қоғам экономикалық ... тек ... ... бір бөлігі болып табылатыны және экономикалық даму
қоғамдық дамудың өте үлкен концепциялар ... ... тиіс ... әуе ... ... ... Жел ... қорлары
планетамыздың барлық өзендерінің гидроэнергиялар қорынан жүз есе асып
түседі. ... жел ... және ... ... ... тұрады – жазғы күнде
тамаша салқындық тудыратын жеңіл желден, санаусызборандар мен күйзелістер
алып келетін ... ... ... Біз ... өмір ... әуе ... да ... электр және жылу энергетикасының даму кезеңдері
ХIX ғасырдың екінші ... ... ... ... ене ... ... ... алғашқы электромагнит, 30-жылдары телеграфтаудың
жетілген схемалары алғашқы ... ... мен ... ... ... ... приборлары пайда болды
Алғашқы электр стансасы 1882 жылы ... ... Бұл ... 6 ... ... бу ... қозғалысқа келтірілді.
Қазақстанда электр қуаты өткен ғасырдың басында аздап қолданыла бастады.
Алғашқы электр ... ... ... Қарағанды қазбаларында, Сарысу
байыту фабрикасында, Қарсақбай, Спасск зауыттары мен Жезқазған кенішінде
жұмыс ... ... ... ... 2500 ... ... ал ... электр
өндіруі 1,3 млн кВт.сағат болды
Қазақстан энергетикасындағы білікті маман әрі ғалым Кенжемұрат Дүкенбаев
тәуелсіздікке дейінгі ... осы ... ... ... 6 ... ... Оның ... бірінші, екінші кезеңдерде электр
стансалары негізінен кәсіпорындар үшін ... ... ... бастап
Қарағанды МАЭС-1 секілді неғұрлым қуатты стансалар жұмыс ... ... ... ... ... ... төртінші кезеңде электр стансаларының
қуаты 6,5 есе өскен. Бесінші кезеңде Петропавл, Алматы, ... ... жылу ... ... ... ... кезең – бірегей
электр стансалары мен дүниежүзінде баламасы жоқ аса жоғары кернеулі электр
жеткізу желілерін іске ... ... Осы ... ... ... ... 4000 МВт ... МАЭС-1, қуаты 1000 МВт
Екібастұз МАЭС-2 салынған еді.
Дегенмен, осы кезеңде ... ... ... ... ... ... ... әйтпеген жағдайда осы өңірдегі электр тапшылығы
қазірдегідей сезілмес еді.
Нарықтық кезең қырлары
Ал тәуелсіздік алғаннан кейін еліміздегі электр энергетикасының ... ... ... ... мәселесімен тығыз байланысты ... ... ... 1995 жылдың соңында Қазақстан
Республикасы Президентінің заң күші бар ... ... ... жарияланғаннан кейін нақты қолға алынды.
Осы тұста Үкіметтің ... ... ... тасымалдайтын ірі электр
желілерін ұлттық жүйе ретінде өз қолында ұстап қалуы өте дұрыс шешім болды.
Осының ... ... ... ... ... ... АҚ) құрылды. Ал облыстар ішіндегі электр қуатын ... ... ... ... ... ... пайда болды.
2004 жылы ақпанда Қазақстан Үкіметінің қаулысымен Электр энергетикасындағы
нарықтық қатынастарды одан әрі ... ... ... әзірленсе, осы
жылдың шілде айында «Электр энергетикасы туралы» заң ... ... ... ... ... елдерінің іс-тәжірибесі зерттелген еді.
Норвегиядан, Финляндиядан, Ұлыбританиядан, басқа да халықаралық ... ... ... ... модель мен ішкі ерекшеліктерді
ескеру нәтижесінде қалыптасып ... ... ... электр
энергетикалық рыногының негізін электр қуатын сатып ... ... ... ... Бұл ... шарттары рынок субъектілері өз
еріктерімен биржаларда немесе ... ала ... ... ... ... ала» ... электр энергиясы көлемін сағат бойынша
саудалаудыңоррталықтандырылған рыногы жұмыс істесе, жүйелік және ... ... ... да даму ... ... бір ... Қазақстанда электр және жылу энергетикасын нарыққа
бейімдеу шаралары ТМД көлемінде басқалардан ертерек қолға алынып, ... ... ... ... ... ... ... сөндірілуі,
қыс кезінде жылудың болмай қалуы секілді проблемалардан тез шықты. Басқа
елдерде әлі ... ... жиі ... ... ... ... коммуналдық
қызмет үшін халықтың төлем қабілетсіздік проблемалары да бізде ертерек
еңсерілді.
Қазақстан энергетикасының ... ... осы ... ... бірқатар
елдер бар. Соның ішінде көршіміз Ресей ... ... ... Қ.Р. ... ... Оқу ... Қазақ
Университеті, 1999.-212 бет.
2. Самойлов М.В. Основы энергосбережения, - 2000
3. Шерстюк В.Ю, ... ... ... ... чистых
источников энергии в Ревпублике Казахстан. – Алматы, 2001.
4. Интернет www.googgl.com.

Пән: Электротехника
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнеске несие беруді талдау60 бет
Жылу мен электр энергияны аралас өндіруге арналған бу турбиналар3 бет
Жылу мен электр энергияны аралас өндіруге арналған бу турбиналар жайлы4 бет
Жылу мен электр энергияны аралас өндіруге арналған бутурбиналар6 бет
Жылу мен электр энергияны аралас өндіруге арналған бутурбиналар жайлы мәлімет6 бет
Геотермальды энергетика7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь