Қазақстандағы мұнай өндірісі туралы

1. Қазақстанда мұнай өндіру тарихы
2. Мұнайдың геологиясы, пайда болу жолдары
3. Мұнайдың генетикалық табиғатымен танысудағы периодтар (кезеңдер)
4. Мұнайдың органикалық жаратылысының болжам . гипотезалары
5. Шталь және басқа ғалымдардың еңбектері
6. Энглер тәжірибелері
7. Қорытынды
8. Қолданылған әдебиеттер тізімі
Соңғы жылдары экологиялық жағдайдың төмендеуі Қазақстанда да, әсіресе Батыс Қазақстан облысы мен Қызылорда облысында көрініс беруде. Осыған байланысты қоршаған ортаны мұнай көмірсутектері мен олардың өнімдерінен тазартуда көмірсутегін тотықтырушы микроорганизмдердің алатын орны ерекше. Қазіргі кезде микроорганизмдердің көмірсутектерді ыдыратуында көбінесе олардың беткі-белсенді заттар түзу және әртүрлі көмірсуткетерді тотықтыру қабілеттіліктеріне көп көңіл бөлуде.
Мұнайдың көмірсутектерінің микроорганизмдермен биодеградациясы қоршаған ортадан мұнай көмірстутектерін жоюдың негізгі механизмдерінің бірі болып келеді. Мұнаймен ластанған топырақты тазалаудың ең қолайлы әдісі болып ластанған ортаға активті мұнай тотықтырушы микроорганизмдерді енгізу арқылы биоремедиация жүргізу болып саналады. Сондықтаан ластанған топырақтан алдын-ала шығарылған көмірсутек тотықтырушы микроорганизмдер кешенін құрайтын биопрепараттарды құрастырудың маңызы өте зор. Ресейде, АҚШ-та, Англияда, Қытайда қоршаған ортаны мұнайлы ластанудан тазарту үшін мұнай тотықтырғыш микроорганизмдердің препараттарын алу бойынша көптеген зерттеулер жүргізілуде. Препрараттардың эффективтілігі көбіне жасанды ассоциацияларға кіретін микробты компоненттерге байланысты.
Құмкөл мұнай кен орнынан алынған топырақ үлгілеріндегі микроорганизмдердің негізгі топтарының санын анықтау. Қойған мақсатқа жету үшін алдымызға мынадай міндеттер қойдық:
1. Мұнаймен ластанған топырақтағы мұнайдың мөлшерін анықтау;
2. Құмкөл мұнайын ыдырататын микроорганизмдердің табиғи ассоциациясын құру үшін алдымен мұнаймен ластанған топырақтың микрофлорасын зерттеу.
Қоршаған ортаның мұнаймен және мұнай өнімдерімен ластануынан тазартудың жаңа жолдарын ашу.
1. Нұрсылтанов, Абайылданов «Мұнай газ ісінің негіздері». Алматы, 2000
2. Аманиязов «Жалпы және мұнай геология негіздері». Алматы, 2003
3. Акишев Т.А., Құрманов С.К. «Геология нефти и газа». 1984
4. Бәкіров «Мұнай және газ геологиясы». Алматы, 1998
5. «Нефть и её производение». Ганс Гёфер, 1813
6. ҚазССР энциклопедиясы
        
        ЖОСПАР:
1. Қазақстанда мұнай өндіру тарихы
2. Мұнайдың геологиясы, пайда болу ... ... ... ... танысудағы периодтар (кезеңдер)
4. Мұнайдың органикалық жаратылысының болжам – гипотезалары
5. Шталь және ... ... ... ... ... Қорытынды
8. Қолданылған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Соңғы жылдары экологиялық жағдайдың төмендеуі Қазақстанда да, әсіресе
Батыс Қазақстан облысы мен ... ... ... ... ... қоршаған ортаны мұнай көмірсутектері мен олардың өнімдерінен
тазартуда ... ... ... ... орны ... ... микроорганизмдердің көмірсутектерді ыдыратуында көбінесе
олардың беткі-белсенді заттар түзу және ... ... ... көп ... ... ... ... биодеградациясы қоршаған
ортадан мұнай көмірстутектерін жоюдың негізгі механизмдерінің бірі ... ... ... ... тазалаудың ең қолайлы әдісі болып
ластанған ортаға активті мұнай тотықтырушы микроорганизмдерді енгізу арқылы
биоремедиация жүргізу болып ... ... ... ... ... ... ... тотықтырушы микроорганизмдер кешенін құрайтын
биопрепараттарды құрастырудың маңызы өте зор. ... ... ... қоршаған ортаны мұнайлы ластанудан тазарту үшін мұнай тотықтырғыш
микроорганизмдердің препараттарын алу ... ... ... Препрараттардың эффективтілігі көбіне жасанды ассоциацияларға
кіретін микробты компоненттерге байланысты.
Құмкөл мұнай кен ... ... ... ... ... ... ... анықтау. Қойған мақсатқа жету
үшін алдымызға мынадай міндеттер қойдық:
1. Мұнаймен ластанған топырақтағы мұнайдың мөлшерін анықтау;
2. Құмкөл ... ... ... ... құру үшін алдымен мұнаймен ластанған топырақтың
микрофлорасын зерттеу.
Қоршаған ортаның мұнаймен және мұнай өнімдерімен ластануынан тазартудың
жаңа жолдарын ашу.
Қазақстанда ... ... ... көлемі жөнінде әлемдегі ең ірі мемлекеттің бірі саналатын ... – ақ ... зор ... ... мен адам ... да ... ... осы ресурстарды тұрғындардың әлауқаты деңгейін көтеру
бағытында пайдалану үшін табанды жұмыс жүргізеді.
Қазақстанда мұнай өндіру тарихы 1899 ... ... ... Ең ... ... ... ... бастауында мұнай және газ жобалары
экономикаға ... ... ... ... ... өз мәніндегі
катализаторға айналады. Арада жүз жыл ... соң, ... ... ... Назарбаев “..мұнай ұлттық индустрияның тек маңызды
саласына айналған жоқ, ол ... ... ... ... ... үмітке айналады. Бүгінде Қазақстан мұнайы Қазақстан
халқының игілігі үшін ... ...... ... мәні бар ... ... да тәуелзіздік жылдарында мұнай – газ ... өз ... ... ие ... Бұл ... ең алдымен еліміз басшылығының
тұрақты да белсенді, әрі дәйекті саясатының , оның ... ... ... ... күш – ... ... ... болды.
Орта Азиядағы ең ірі мұнай жобасы
Шетелдік инвесторлар мен ... ... ... табиғи
ресурстарын игеруді бірлесе отырып, ... ... ... ... бірі – ... мұнай кен алаңын игеру мақсатында құрылған “
Теңізшевройл ” жауапкершілікгі шектеулі серіктестігі. Аталған жоба ... ... ... ... 20 ... АҚШ доллар. Күні бүгін
жарғылық қордағы үлестері бойынша “ Қазмұнайгаз ” ( 20% ), “ ... ... ” ( 50% ), “ ... Мобил Қазақстан Венчурс Инк.” ( 25% ) ... (5%) ... ТШО – ның ... ... ... жылы ТШО – да шикі мұнай өндіру көлемі тәулігіне орта есеппен 35 ... ( 277 мың ... ) деп ... 12,75 млн. ... ... Бүгінгі
өнім көлемін 1993 жылғы жылдық көрсеткіш – 940 мың ... ... ... ... өндіріс деңгейінің қаншалықты өскендігін көреміз.
Экология мен адамға тұрақты қамқорлық
Күні бүгін ТШО шығындыларды ... ... ... пункттерінің құрылымына
және модернизациялауға, табиғи орта ... ... – ақ ... өңдеу
жұмыстарына мониторинг жүргізуге тиімді станциялар енгізуге баса ... ... ТШО – ның осы ... ... ... ... жаңа ... ең соңғы технологиялармен жабдықталған тұрмыстық қалдықтарды көму
полигоны құрылымы, пайдаланудан шыққан жабдықтарды екінші рет ... бар. ... ... ... ... ... тиімді
мониторингті қамтамасыз ету мақсатында ауа жағдайын бақылайтын станцияны
қайта жабдықтау аяқталды, сондай – ақ ... суы ... ... үшін
қосымша ұңғылар бұрғыланды.
Қазақстан жұртшылығының алдында беделді болу
1993 жылдан 2003 жылға дейінгі аралықта ... ... қоры және ... ” Бағдарламалары шеңберінде 90 млн. доллардан астам қаржы денсаулық,
білім беру салаларындағы түрлі әлеуметтік жобаларды, сондай – ақ ... ... ... ... ... ... қаласыда салынған
газбен жылыту қазандығы, нан зауыты, облыстық аурухана құрылыстары, Жайық
өзенімен өтетін көпірді реконструкциядан өткізу, ... ... ... мен ... ... ... үйлер, су тазарту қондырғысы,
жол құрылысы мен жөндеу жұмыстарын, су тасқынынан қорғанысқа қажет ... және газ ... ... ... ... бар. ... ... асуы облыс өміріндегі елеулі оқиға болып ғана қойған жоқ, ТШО – ның
әлеуметтік мәселелерді ... ... да, ... ... ... ... ... кен орны
Қарашығанақ мұнай кен орны солтүстік – батыс Қазақстанда Орал ауданында
орналасқан. Ол ... ... 16 км ... орналасқан. Қарашығанақ кен
орнының жер көлемі 30000 гектар және бұл жерде 1200 млн. ... ... ... ... ... – ден астам газ жатыр.
Кен орны 1979 жылы алғаш рет ашылған. Біріші рет бұл ... ... ... ... ... ... ... 130 км – лік Орынбор құбұрымен
Ресейге жіберілді.
4,3 миллиардтық жоба игеріле бастағаннан ... алты жыл ... ... ... Қарашығанақ өнім өңдеу кешені, №2 газ дайындау
кешенді өондырғысы және экспорттық ... ... 2003 ... 1 ... өнім ... ... Қазақстан Республикасының Президенті
Нұрсұлтан Назарбаев ресми ... ... ... қарашығанақ мұнайы 635 шақырымдық құбыр бойымен Каспий құбыр
консорциумы арқылы әлемдік рынокқа шығып отыр. Бұл ... ең ... ... бірі ... ... жаңа кезеңін білдіреді.
Технологиясы бойынша бірегей жаңа нысан №2 Газ ... ... ... газ бен ... ... ... газды жер астына қайта айдайтын
қондырғы ) жер асты ... ... ... және ол ... ... ... мүмкіндік береді.
Өндіру
2003 жылдың қорытындысы бойынша Қарашығанақ ... газ ... ... ... деңгейге жетті – 5,7 миллион тонна конденсат
және 5,5 миллиард текше метр газ.
Жаңа нысандар іске қосылып, ... ... ... қол ... ... 10 миллион тоннадан аса мұнай өндіру, ал газ өндіру 7 миллиард текше
метрге дейін жеткізу жоспарланып ... Бұл ... ... ... ... әкеледі.
Қазақстанның мұнайлы-газды аймақтарының табиғи ерекшеліктері
Қазақстан жерінің барлық аймақтарында дерлік мұнай мен газ көздері
бары анықталған,бірақ бүгінгі ... ... ... және ... ... Қазақстан,Қызылорда және Маңғыстау облыстарынан) ғана
мұнай-газ өндірілуде.
Патшалық Ресей 17ғ. аяғы-18ғ. басында Қазақстанның кең
алқабына ... ... ... ... ... ... елдерге апарар жаңа ... ... ... ... ... ... ... мен табиғат
зерттеушілер топтарын жіберіп тұрды. Ал Атырау облысындағы ... ... ... мәліметтер 1717жылы 1-ші Петрдың жарлығымен Жем өзенінің
төменгі экспедициясын ұйымдастырған Бекович-Черкасскийдің жазбаларынан,одан
кейін географ Северцовтың 1860 жылы жарияланған есебінен ... ... ... ... ... ... комитетінің кен инженері Д.Кирпичников былай
деп жазған : "Мұнайдың мол қоры бар ... ... ... ... қол ... ... ... онда ауыз су ... ... ... ... мен дала да ... қорларын ашуда және нысаналы геологиялық ... ... ... ... ... ... ... байлықтарын зерттеу және Түркістанға темір жол ... ... ... ... ... Қазақстанға жіберілген арнайы
экспедицияның тындырған жұмыстарының ... зор ... ... ... ... рет ... ... қондырғыларын
пайдаланды.Оған қоса,ауыз су іздестіру,кейінірек фосфорит пен ... ... ... ... ... ... учаскелеріне барлау жүргізуге
ынта білдірген алғашқы арыздамалар келіп түсіп жатты.Көп ... ... және ... да ... ... ... және барлау
үшін көптеген қоғамдар,серіктестіктер мен фирмалар ... ... ... ... ... ... т.б.1894жылы Петербургтың бір
топ іскері мұнай кендерін іздеуге және барлауға ... ... ... ... бор қабаттарынан 3-4 ұңғыдан мұнай
шықты.
1910жылы ... ... ... ... ... ... ... бұрғылау жұмыстарын
ұйымдастырды.1991жылы 29 сәуірде Доссорда №3 ұңғыда 225-226 ... ... юра ... ... күшті бұрқағы атты.Көп ұзамай
Мақатта өнеркәсіптік мұнайдың қоры ... ... ... 20 ... алаңдарда 166 барлау және 177 пайдалану ұңғылары бұрғыланды.
Маңғыстаудағы мұнай белгілері жөніндегі алғашқы деректер ... ... ... Ол ... Каспий теңізінің шығыс
жағалауы мен Батыс Үстірттің батыс шыңдарын зерттеп,Қайдақ шығанағы бойында
шағын кемесімен өтіп бара жатып,мұнай көрінісінің ... ... ... ... бен ... ... маңында мұнайдың
барын сипаттап жазды.
Саланы реформалау кезеңі
Қазақстан,егемен ел бола ... ... ... ... ... ... бірлескен кәсіпорындар құру арқылы өзін-өзі
қаржыландыруға көшті. Жер қойнауы Қазақстан Республикасының ... ... пен ... ... ... ... ... тауарға айналды.
1993жылы Геология министрлігі мен Мұнай өнеркәсібі министрнің
құрамындағы геофизикалық ұйымдар ... ... ... ... АҚ. ... ... ... мемлекеттік холдинг
компанияларына берілді. Кен пайдалану саласында бұл ... ... ... де орын алды.Геология министрлігінің бейнесіндегі
бір ғана тапсырыс-шынының орнына жергілікті және ... ... шыға ... өзі ... ... ... ... жұмыс көлемінің азаюына ... ... де ... ... облысында-
6(Придорожное,Толқын,Шығыс Сазтөбе,Доменское Қараоба,Ақсаз),Батыс
Қазақстанда-4(Чинарев,Ростошинское,Приграничное,Оңтүстік
Гремячинское),Қызылорда ... ... ... ... ... кен ... қор мөлшері жағынан ұсақ кен орындары болып
саналады.
Қазақстан мұнайы
Мұнай ... ... тән иісі ... шөгінді
қабатында тараған.
Мұнай-аса маңызды пайдалы қазба-1,2-2км-ден ... ... ... көмірсутегілермен бірге құралады. Жер бетіне жақын жатқанда тотығу
үрдісі әсерінен мұнай битумдарын құрайды.Табиғи жайғасу жағдайында ... ... да ... ... әр түрлі дәрежеде қаныққан.
Құрамы мен қасиеттері. Мұнай ... ... хош ... және ... және ... ... ... ... ... көміртегі-82,5-87%, сутегі-11,0-14,0%,
оттегі-0,05-1,0%, күкірт-0,1-7,0%, (сиректеу 8%-тен жоғары),азот-0,001-
1,8%. Еріген ... ... ... ... ... дейін), су және
минералдық тұздар мұнайдың тұрақты құрамдас бөлігі болып ... ... ... ... ... пайыздың ондық бөлігінен,
ал металдардың (ванадий, никель, темір, мыс, натрий, калий) көп дегендегі
шоғырлану пайызының жүздік бөлігінен аспайды. Мұнайдың түсі ашық ... ... және ... дейін құбылып тұрады, тығыздығы 730-дан ... ... ... ... ... мен ... мұнайлы құрылымдар мен жекелеген кен орындарындағы мұнайдың
құрамы мен қасиеті өте ... яғни ... бір ... ... немесе
кен орындағы мұнайдың орташа құрамы туралы тек ... ты ... ғана ... ... ... ... ... геологиялық дамуы,
негізгі мұнай-газ түзілу аумағында шоғырланған органикалық заттардың түрі
мен ... және ... ... ... ... ... ... байланысты мұнайлы-газды қабаттардың қалыптасуы
жағынан алуан түрлі.
Мұнай органикалық заттардың (кероген) сулы ... ... ... ... сұйық гидрофобтық фазасы болып
табылады. Мұнайдың ... ... тым ұзақ ... ... ... жыл), оның міндетті түрдегі шарты-аумағы зор ойылым, онда шөгінді
жыныстардың болуында, олардың құрамында ... ... ... даму ... ... мұнай тезілуге қолайлы температура мен
қысым жағдайы бар ... жете ... ... кезеңінде биохимиялық биокатализдік жағдайлардың әсерінен мұнайды
жаратушы жыныста шашыранды түрде көмірсутегілер және мұнайдың ... ... ... одан ... ... ... ... массасы
жаратылады: битумның "жетілуіне" әкеліп соғатын үдерістер (термикалық
катализ, карбоксилден арылу, сутегінің пропорциясы бұзылуы) ... ... ... ... жақындап, коллекторға көшіп барып, одан әрі
жинағыштарға орын ... да, әрі ... ... ... ... ... ... (газконденсат)
түзіледі. Мұнай жаратылуының ақырғы сатысы тотығу үдерісінің ... ... және ... ... ... ... табылады.
Саздар,ішінара карбонатты және құмды-алевролитті жыныстар мұн
туғызушы болып табылады,олар алаптың ... ... ... ... ... ... ... түзілуінің негізгі жағдайы
–органикалық заттарды 5000С ұзақ уақыт қыздыру жұмысы өтеді.Бұл аумақтың
жоғарғы шегі 1,3-1,7 ... 2,7-3 ... ... ... 3,5-5 км.
Қазақстан тәуелсіз мемлекет атанғаннан кейін,республика үкіметі
құрылықпен қатар ішкі су ... ... ... ... іске ... ... шешім қабылдады. Осы мақсатта 1993жылы
жаңа "Қазақстанкаспий-шельф" ... ... ... ... ... ... орындау жөніндегі тәжірибесінің бұрын-соңды
болмағандығы бұл үшін қажетті қаржы мөлшерінің, ... ... ... ... бұл іске ... мұнай компанияларын тартуды мәжбүр
етті. Сөйтіп Каспий теңізі жөніндегі халықаралық ... ... Sea ... оның ... ... ... ... "ҚКШ"-
дан басқа,Адір, сонымен қатар British ... ... Dutch/ Shell ... ... кірді.
Мұнай-газ өнеркәсібінің мүмкіндіктері
Мұнайдың барланған қоры жөнінен Қазақстан ... ... 13, ... ... ... ... мұнай-газдылығы анықталған, шөгінді алаптары
бар ұлан-байтақ аумақтардың құрылымды-өлшемдік және ... ... ... ... кей ... ондай жұмыстар мүлде
жүргізілмейді.
Қазіргі кезде, Қазақстанда мұнай-газды өндірумен, тасымалдаумен
және сатумен ... ... ... ұлттық мұнай-газ
компаниясына (ҰМК) кіретін ірі акционерлік қоғамдар: ... ... ... және Ақтөбемұнайгаз",
"Харрикейн-Құмкөл", сондықтан-ақ 30-дан астам Қазақстандық –шетелдік
біріккен ... ... ... кірген кәсіпорындар 20,1млн т мұнай
өндірсе, оның қатысуымен біріккен ... сол жылы 7 млн т ... ... ... ... ... ... ішінде: 8
Американдық, 4 Германиялық, 3-тен Жапониялық пен Кипрлік, 2 Италияның,
Түріктік, ағылшындық, Канадалық, ... ... ... ... Венгриялық, Ресейлік фирмалар бар.
Мұнай мен газды тасымалдау
Республикада мұнай мен газ ... ... ... ... ... ... мен ... өңдеу өнеркәсіптерінің дамуымен
тығыз байланысты. 1911-1913жылы Ембі мұнайын Каспий теңізінің жағасына
апару мақсатында ... ... ... ... дейін ұзындығы 60
км . Қазақстандағы тұңғыш мұнай құбыры ... Оның 16 км ... ... ... бастап құбырларды салуға үлкен мән берілді.1920 жылы
наурыз айында ... ... ... ... қаласына дейін мұнай
құбырын салу туралы" Совет өкіметінің декретіне қол ... ... жаңа кен ... барлау мен игеру
жұмыстарының күрт кеңеюіне орай, аралық мұнай ... ... ... 1936 жылы Құлсары-Қосшағыл, Ескене-Байшонас және Ескене-эстакада
құбырлары салынды. Соңғысы мұнайды теміржол цистерналарына құю үшін
1942жылы ... км, ... 219/250 мм, бір ... ... млн т ... ... ... мұнай құбыры пайдалануға берілді.
Өзен мұнайын Ақтау теңіз порты арқылы тасымалдауды тездету үшін
және оны танкерлермен ... ... ... ... үшін,1963-1966
жылдары салынған диаметрі 520 мм, ұзындығы 141,6 км, жылдық өнімділігі ... т ... ... ... ... ... газ ... пайдаланылды.
Бұл елдің басқа мұнай өңдеу зауыттары, мұнайды Ақтау теңіз ... ... және ... ... айдау станциясы мен Жетібайдай теміржол
көлігімен тасымалдауды жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Маңғыстау мұнайы
артылған 1-ші эшелон 1965 жылы 10 шілдеде ... ... ... ... ... кеме қатынасы басқармасының танкері "Жәбрейіл"
алғашқылардың бірі ... ... ... ... ... ... 1301,6 мың т ... жөнелтілді.
Алайда, тұтқырлығы жоғары және тез қататын мұнайды айдау
әдістері (су көлігі, қатпайтын мұнаймен ... ПАВ- ты ... ... ... болады, сондықтан оны жолбойы ысыту
әдісін ... ... ... ... Ол үшін ... мұнай
құбырының Өзен қаласында және 22-,45-,68-,91-,112 км жерлерде ... ... ... ... ... мұнайды айдайтын Өзен-
Жетібай- Ақтау мұнай құбырын пайдалану 1966 жылы қазан айында ... жылы ... 70 км, ... мұнай өткізу қабілеті 1,8 млн
т, диаметрі 525 мм Сарықамыс-Қаратон мұнай құбыры пайдалануға берілді.
Маңғыстауда ... ... тез ... ... ... ... келіскен КСРО Үкіметінің "1967-1970 жылдары
ұзындығы 1232 км ... ... ... ... ... 1967 жылы 18 ... №1595 ... шықты. 1969 жылы Атырау
мұнай өңдеу зауытына Маңғыстау мұнайын ... ... ... 26 ... 426 мм, жылдық мұнай өткізу қабілеттілігі 3,5 млн т болатын
"667 км-лік Шлейф-Атырау мұнай ... ... ... ... ... ... жылдары Прорва-Құлсары (ұзындығы-105,9 км, диаметрі-
520мм, жылдық мұнай өткізу қабілеті 5 млн т) мен ... ... км, ... мм, ... ... ... ... 6 млн
т) арналы мұнай құбырлары іске қосылды.
1991 жылы ұзындығы 34,3 км, ... мм, ... ... ... 0,7 млн т ... ... құбыры іске қосылды.
1969 жылы ұзындығы-1200 км, диаметрі-1000 мм,бір жылдық су
өткізу қабілеті 30 млн т ... ... су ... ... ... қатарға қосылды.1981 жылы бұл құбыр арқылы Еділдің суын
Жаңаөзен қаласына беру жұмысы ... пен ... ... ... қамтамасыз ету үшін, 1992
жылы бір жылдық су жіберу қабілеті 8 млн т ... ... ... су ... ... 3 млн т ... ... арналы сутартқыштар салынды.
1997 жылы 1-ші Қаңтардан бастап Мұнай өнімдері құбырларының
Оңтүстік басқармасы қайта ... ... Қ.Р. ... 1997 жылы "Оңтүстік мұнай құбыры" өндірістік бірлестігі мен
"Қазақстан мен Орта ... ... ... ... " ... ... ... малдаудың ұлттық компаниясы "ҚазТрансОйл" жабық
акционерлік қоғамының Батыс филиалына айналды.
"ҚазТрансОйл" компаниясы Батыс ... ... ... мен ... да ... ... уақытта, Батыс филиалы: Өзен-Атырау-
Самара, Қаламқас-Қаражамбас-Ақтау, Ақтау-Жетібай-Өзен, Мартыши-Атырау-
Доссор және т.б. арналы мұнай құбырларын, сондай-ақ ... мен ... ... ... және Сауысқаннан су беріп
тұратын бірнеше су тартқыштарды пайдалануда.
Мұнай тасымалдаудың ұлттық компаниясы ... ... ... ... ... ... ... үкіметаралық
келісімдер мен бөлінген үлестерге сәйкес, Қазақстан бойынша және одан
сырт жерлерде мұнай тасымалдау жөнінде ... ... ... ... ... мұнайдың көлемін азайту және Қазақстанның
энергетикалық ... ... ету ... ... пен ... кен
орындары арқылы Каспий маңы мұнайлы ауданын Павлодар-Шымкент құбыр
жүйесімен қосудың тұжырымдамасы бар.
Осылайша "ҚазТрансОйл" ... ... ... ... мұнай өнімдері құбырын, 3400 км арналы су таратқыштарды
пайдалануда. Сыйымдылық паркіндегі ... ... ... ... 1243
мың м3 . Негізгі ... ... ... қаласындағы, Мақат
теміржол станциясындағы мұнай құятын теміржол ... да ... ... ... құю және жеткізудің жалпы бір жылдық көлемі 10
млн т ... ... ... портын қайта құруға байланысты, теңіз
көлігімен мұнай экспортын 4-5 млн т-ға ... ... ... ... ... ... ... ортасынан бері қалыптасып келеді. Республикасының
мұнай өңдеу зауыты(АМӨЗ) 1945-1960 жылдар ... ... ... тасып әкелінетін мұнайын, сондай-ақ Бакудың
дизельдік дестиллятін өңдеген. Ол 1960 ... ... Ембі ... ... смолалы мұнайын, 1965 ... бері ... ... ... ... ... өнімдерімен Қазақстанның батыс
облыстарын қамтамасыз етіп отыр.Бір ... ... 4,5 млн т ... 54,9%.
Өнімділігі жөнінен Қазақстандағы ең қуатты- Павлодардың мұнай
өңдеу зауыты ... ... ... ... ... солтүстік-
шығыс бөлігінің мұнай өнімдеріне деген сұранысын ... ... ... ... 7,5 млн т ... ... жарамды, күкірті аз
мұнай өңдеуде. Өңдеу тереңдігі 82%. Өңдеу шикізаты-Батыс-Сібірдің аралас
мұнайы.
Шымкенттің "Мұнайоргсинтез" зауыты елдің ... ... ... қамтамасыз ететін, өнімділігі бойынша, Қазақстанда
екінші орынға ие. Зауыт жылына 6 млн т ... ... ... ... ... өндіру(млн т)
| облыстар |1940 |1950 |1960 |1970 |1980 |1990 |1995 ... ұз. | |2,7 |2,9 |3,5 |7,9 |8,5 |10,8 ... ... |753 |6223 |15388 |16363 |24164 |22479 |20984 ... мен ... өңдеу
Осы кәсіпорындардың 1985-1997 жылдары өңдірген өнеркәсіп өнімдерінің
негізгі түрлері кестеде көрсетілген.
| |1985 |1990 |1995 |1996 |1997 ... ... ... млн т |13,9 |17,8 |10,9 |11,1 |9,2 ... мұнайдың өнімділігі мың т т| − | − | 5,9|6,1 |5,1 ... ... мың т | − |1084,8 |248,7 |267,9 |230,5 ... мың т |2116,5 |3494,9 |2179,9 |2296,0 |1786,5 |
| ... т | − | − |51,7 |65,5 |48,2 |
| ... ... т | − | − |3303,3 |3295,4 |2838,5 ... мазут, мың т | − | − |3792,9 |3857,8 |3291,4 ... ... газ, мың т | − | − |215,7 |203,1 |159,6 ... ... | ... ... |
| ... ... ... ... |
| |870 кг/м3 |870-960 кг/м3 |960 кг/м3 ... |
| ... ... |Күкірттілігі|Күкіртті, ... |
| |Аз, 0,5% ... |2,0% ... |
| ... ... |Парафині |Парафинді |Парафині |
| |Аз, 1,5% ... |6,0% ... |
| ... ... ... | ... |Смолалығы |
| |Аз, 5% |5-15% |15% ... ... ... биогенді теориясы
Мұнайдың кендері мен оның жер бетіндегі ... ... ... ... ... бола ... және шөгінді тау жыныстарында
орналасқан мұнай тау жыныстарының қуыстары мен ... ... ... ... ... жаралған орнынан едәуір алысқа көшеді.Сондықтан
көптеген мұнай кені кейіннен жаралған болып саналады.Мұнайдың жаратылысы,
алғашқы пайда ... ... ... ... болса, оның қандай табиғи
жағдайлармен байланысты басқа қабатқа көшіп,шоғырланатын ... білу ... ... ... ... жағдайда мұнай жатақтарын іздестіру, барлау
жұмыстары да қысқа мерзімде, әрі экономикалық тиімді жағдайда орындалған
болар еді.Бірақ осы ... ... ... ... ... (генезис) және
орналасуы әлі де түбегейлі зерттеліп біткен жоқ.
Мұнайдың пайда болуы туралы ... ... ... екі ... ... ... ... Анорганикалық гипотеза
Аталған топтардың өздері бірнеше бөлімшелерден ... ... ... ... ... ... ... пен
жәндіктердің қалдықтарынан пайда болуының мүміндігін дәлелдейді.
Мұнайдың пайда болуының органикалық ... ... ... еді.Ол алғашқы рет 1763жылы мұнайдың жер қойнауында жиналған
өсімдіктердің жоғарғы қысым әрі температура арқылы ... ... ... ... атап ... ... ... нақтылы
ынта-ықылас қойылған кез 19-ғасырдың 2-жартысы еді.Осы мезгілде Л.Лекер
мұнайды ... ... ... ... мен ... ... болуын терең білу үшін лабораториялық зерттеуге теңіз жануарларының
майын ... ... ... ... ... ... Н.Б.Воссаевич, П.Смит болды.Мұнай
туралы органикалық теория осылай орныға бастады.
Мұнайдың өсімдік қалдықтарынан жартылуының болжамын ... рет ... ... ғалымдар теңіз балдырларының қалдықтарынан деп санады.Бірақ
болжам дәлелдеусіз қалды.Осы ... ... бірі ... ... ... ... ... өсімдіктер деп болжады.Ол ағылшын Down
Holland Moss кен орнын зерттеп ... ... ... құм ... ... ... ... байқаған.
Г.П.Валль мен Крюгер (1860) Тринидад кен орнын бақылай отырып, ... ... зат ... ... ... айналған дейді.Бұл процесс жоғары температура немесе айдау
көмегімен емес , ... ... мен ... ... ... ... болған.Мұның дәлелдемесі ретінде микроскоп арқылы
байқалған органикалық құрылымдар болды.Ағаш минерализациясында ... ... ... ... ағаш ... ... ... айналғанда байқалады, сондықтан осы құрылымыдық
өзгерітерден ... мен ... ... ... емес деп ... ... да дәлелдеусіз қалды.
Бұл жерде Руперт Джонстың зерттеуін көрсете кеткен жөн.Ол Тринидадтың
асфальтты битумын ... оның ... ... ... ... мұнайды ағаш смоласынан жаратқан, мұндай қорытындыға Крейц пен
Мико фон Бэнэни да ... ... ... ... ... ... қалдықтарының жинағымен араласуынан деп ... ... ... ... ... деген болжамды
ұстанды.Лоардың айтуынша , ежелгі тірі организмдерден каучук пайда болған ,
олар өз ... ... ... ... құраған, содан соң вулкан
жарылысының өнімдерімен жабылған.
Кейінірек мұнай жартылысының биогенді ... ... ... ... ... ... ... жасаған. Ол біріншіден Поповтың
зерттеуіндегі целлюлозаның ыдырауымен көмірқышқылының және ... ... ... ... газды көрсетті.Радзизжевский (1877)осы жолды
ұтанып, шіру кезінде негізгі өніммен қатар гомологиялық өнімдердің пайда
болуын ... ... ... ... ... ... нәтижесінде
мұнайдың формуласы шығуы мүмкін.
2C6H10O5=5CO2+2CH4+C5H2
4C6H10O5=10CO2+4CH4+C2H6+C8H18
6C6H10O5=15CO2+6CH4+C2H6+C4H10+C9H20
Цубер көмірсутекті пайдалы қазбалардың өсімдіктердің де, ... ... ... болу мүмкіндігін айтты.
Геппе-Зейлер целлюлозаның бактериялар әсерінің көмегімен метан мен
көмірқышқыл ... ... ... ... Ф.Шталь өзінің қызықты бақылауларымен көрсетті.Ол былай
деген:Каспий теңізінің маңында қалмақ және қырғыз даласының ішінде көптеген
кішігірім және үлкен көлдер бар.Солардың ... қара ... ... ... ... өмір сүреді.Күзгі жауынмен тұзды көлдер таза сумен
толтырылады, жаңадан құралған диатомд ұйық ... ... ... ... ... ... ... дәлелдемелер бере алмады, ол
ешқандай микроскопиялық тәжірибелер жүргібеген еді.
Кремер мен Шпилкер Штальдың бірінші көзқарасын жалғастырды.Кремнилі
диатомды ... ... май ... бұрыннан белгілі.Бұл майды
жоғарыда аталған ... ... ... алып көрген. Алынған өнім
күкірттен босатылған соң , құрылымы парафинге ұқсас масса қалды.Кремер мен
Шпилкердің ... ... ... ... ... ... ... байланысты мынадай сұрақ
туады:мұнайдың ... ... ... ... азоттың болуын қалай
түсіндіруге болады?
Мұнайдың жәндік қалдықтарынан жаратылғаны туралы ... ... да ... ... ... бұл ... ... ішінен
де қолдау тапты.Алғашқы рет (1794) Гаке мұнайдың теңіз жәндіктерінің
қалдықтарынан пайда ... ... ... ... ... ... оның ... ыдырауының нәижесі деп білді.Мюллер ... ... ... ... олар ұйықпен жабылып , уақыт өтуімен
ыдырауы нәтижесінде мұнай теңіз астында жинала берген.Одан олар ... ... ... ... ... бойынша өз ойын өте ашық Х.Кнаб (1866)айта кеткен:
1. Асфальт (битумға қаныққан ... ... ... ... ... мен ... моллюскалар қабаттарының
ыдырауынан пайда болған.
2. Қатты битм да белгілі бір моллюскалар мен шаянтектілердің
кішігірім теңіздерде жоғары температурада , ... ... ... алмайтындай қысымда ыдырауынан пайда
болған.
3. Мұнай моллюскалардың су астында өте төмен температурада ... ... әсер ... асфальтқа айналып,
ыдырауынан пайда болған.
1888жылға дейін геологтардың көп бөлігі мұнайдың ... пен ... ... ... ... ... химиктер Менделеев гипотезасы
жағына шыға бастады.Осы кезде Энглер көптеген тәжірибелерін жүргізе ... ... ... ... ... (табиғи, жасанды, өсімдік, жануар) қысыммен
айдау нәтижесінде ... ... Жер және ... ... ... ... қалдықтың
құрылуынсыз қысыммен айдауға болады.
3. Осы жолмен алынған дестиляттар табиғи мұнаймен ... ... ... азот ... ... ... аз ... немесе тіпті болмауын ... ... ... ... ... ... тез ыдырап, ұшып
кетуімен түіндіреді.
Сонымен қатар мынадай болжам да бар:мұнай ... ... ... ... қосылыстар ыдырайды.Азот таза күйінде немесе аммиак
түрінде ... ... ... ... май ... ... ... бірінші Энглер мен Зингер , екінші Энглер мен
Зейдлер , ... соң ... ... ... ... ... табиғатта пайда болу
процесі:
1. Фауна қалдықтарының жиналуы
2. Олардың ұйықпен және құмен ... одан арғы ... ... ... ... ... массадан бос қышқылдардың бөлініп шығуы, ... ... ... ... ... ... пайда болуын Энглер пиридинді
негізге жатқызды.
Кейбір геологтар мен химиктер мұнайды ... мен ... ... пайда болған деген болжам айтты.
Сол геологтардың бірі Гунттың айтуы ... ... ... ... негізінен омыртқасыз теңіз жәндік-жануарларының қалдықтары
мен кейбір өсімдік қалдықтарымен араласуының нәтижесінде пайда болған.
Шелер де осы ... ... ... ... ретінде
девондық әктастарды келтіреді.
Е.Ортон құмтастарда кездесетін мұнайды өсімдік қалдығынан , ... ... ... ... ... деп санады.
Ал Пекгам мұнайды ... ... оның ... ... асфальт құрушы парафинсіз битумды жәндік-жануарлар қалдығынан ,
ал ... ... ... ... жаратылысын өсімдік қалдықтарынан
деген болжамын ... ... ... ... , ... ... өзгерістер
енгізді.Ол Батальдакту көлінің шығыс жағындағы бірнеше ... ... ... түске боялған қалдықтар ... оның ... ... ... тұз ... суында еріген кезде , одан
«шаяндар» бөлініп шыққан.Шаян тәрізді организмдер өліп, ... ... қара ... ұйық ... өз ... ... ... мынаны айтқан: «Барлық
теориялардың ішінде мен мұнайдың тек жәндік-жануарлардың қалдықтарынан
пайда болатынын ... ... ... ... қалдықтары жиналған
жерде өсімдік ... да ... , ... ... ... ... ... алынған шіріген ұйықпен тәжірибе жүргізеді.
1. Қарапайым Құрғақ айдау процесінде мынадай ... ... ... май, 13,8% ... ... су , 47,2 %
қалдық , 14,6 % ... ... ... ... ... ... тазалау майлы
масса мен таза парафин және су ... (1) ... ... ... айдау процесінің өнімін
қысыммен айдағанда , таза мұнайлы май мен ... ... ... ... ... ... көп мөлшерде оттегінің болғанын дәлелдейді.
Екінші тежірибесінде Энглер Ванизее ... ... ... ... ... жұмсақ масса су буында құрғақ ... ... ... ... :
1. Қайнаған эфирден жұмсақ масса алынған, бұл масса құрғақ
өнімнің 22%-н құрайды.Соңғы өнім ... ... ... Осы ... ... май ... айдау кезінде мұнайлы май
берген, бірақ өнім аз болғандықтан ... ... ... ... Майынан ажыратылған балдыр құрғақ айдау нәтижесінде сулы,
шайырлы дестилят берген.Ол ... ... ... ... 23% құраған.
Мұнайдың генетикалық табиғатын танып білуді бірнеше периодқа бөлуге
болады.Солардың біріншісі – ғылымға дейінгі период орта ... ... ... жылы ... мұнай мен тас көмірдің бейорганикалық
жолмен пайда болғаны туралы жазған.
Екінші период – ғылыми болжамдар кезеңі.Бұл кезең ... ... ... ... ... ... еңбегінде
мұнайдың да тас көмір жаратылған органикалық заттардан пайда ... ... ... ... үшінші кезең ... ... ... және ... ... ... ... жаратылысының органикалық және бейорганикалық теорияларына әр түрлі
гипотезалар айтылды.
1866 жылы ... ... ... ... жер ... ... мен ... металдардың әректтесуінің нәтижесі деп санады.1871жылы
француз химигі Биассон мынадай болжам ұсынды: мұнай судың , ... ... ... ... ... ... ... мұнай минералдан пайда болған деген гипотеза
ұсынды.1889жылы Соколов мұнай ... ... ... ... ... ... ... материал болып Жердің газды
қабатындағы ... ... ... сууына байланысты
көмірсутектер еріген магмаға сіңіп ... соң жер ... ... ... ... газ ... ... мұнай түзген.
Мұнай генезисімен танысуда маңызды роль атқарған 19-20ғғ Потонье
ұсынған гипотеза ... ... жж ... ... гипотезаны ары
қарай Андрусов , Вернадский, Губкин, Зелинский жалғастырды.
Төртінші период ... ... , ... ... ұйымдастырылуымен сипатталады.Мұндай жұмыстар 1925-1926жж
Архангельскийдің , АҚШ-та Трасктің жұмыстары , Губкиннің ... ... » ... ... генезисі туралы ілімнің дамуында үлкен роль атқарды.
Бесінші периодтың басы 20ғ ... көл, ... ... ... ... орындарының ашылуымен байланысты.Одан
арғы прогреске әр елдердегі ғалымдардың зерттеу ... әсер ... ... ең көбірек тараған варианты бойынша мұнай
тудырушы жыныстар сазды шөгінділердің ... ... ... ... ... мен өсімдіктердің органикалық қалдықтары ,
яғни мұнай тудырушы жыныстар 2-3 немесе одан да көп ... ... ... мен ... радиоактивті элементтердің сәулелерінің
ықпалынан түзілетін көмірсутектері сазды жыныстардан тау ... , ... ... ... де , ... газ ... ... Сондықтан мұнай кені болып оның әуелі жаралған орны емес ,
оның ... ... ... аумағы аталады.Мұнай кендері бір қабатты ,
көп ... , ал ... ... және ... ... ... және мұнай өнімдері топыраққа түскенде экологиялық тепе-теңдік
ауытқиды, ал ол өз кезегінде микрофлораның ... ... ... және биоценоздың активтілігін төмендетеді. Мұнаймен
ластанған топырақ микроорганизмдер санының өзеруін ғана емес, сонымен ... ... ... алып ... ... ... өзін-өзі қалпына келтіру процесі ұзақ және
көптеген жылдарға созылатын процесс. Мұнаймен ... ... ... ... екі жолы ... белгілі: 1) табиғи
топырақ микрофлорасын физико-химиялық ортасын ... ... 2) ... ... ... ... ... тотықтырушы
микроорганизмдерді енгізу.
Мұнаймен ластанған топырақты тазалау үшін ... ... ... культураларды табиғи биоценоздан бөліп алып,
ұзақ уақыт мұнай және мұнай өнімдерімен қарым-қатынаста болатынын көрсетті.
Бұдан келіп шығатын ... ... ... ... ... ... ... және оладың санының төмендеуіне
алып келеді;
2. Микроорганизмдер биомассасы бойынша көрсеткіштер мұнаймен
ластанаған ... ... ... ... ... ... ... Нұрсылтанов, Абайылданов «Мұнай газ ісінің негіздері». Алматы, 2000
2. ... ... және ... ... негіздері». Алматы, 2003
3. Акишев Т.А., Құрманов С.К. «Геология ... и ... ... Бәкіров «Мұнай және газ геологиясы». Алматы, 1998
5. «Нефть и её производение». Ганс ... ... ... ... ...

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Заманауи мұнайхимиялық өндірісі» пәні бойынша кейс-технологиясы31 бет
Мұнай және газ өндірісіндегі экологиялық проблемалар7 бет
Мұнай мен газ өндірісі19 бет
Мұнай өндірісі48 бет
Мұнай өндірісінің қоршаған ортаға әсері10 бет
Мұнай. Мұнай-химия өндірісі9 бет
Республикамызда мұнайгаз өндірісінің дамуы19 бет
Қазақстан Республикасының мұнай-газ өндірісінің өркендеуі5 бет
Қазақстандағы мұнай өндірісі5 бет
Қызылорда облысындағы мұнай өндірісінің даму тарихы (1991-2008 ж.ж.)11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь