Файлдық жүйе функцияларына шолу


1. Файлдық жүйе функцияларына шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
2. Файл және каталог құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
3. Жолдық атаулар және жұмыс каталогы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
4. Обьектерді бірлесе қолдану, қатынау құқығы және сілтемелер..6
5. Файлдық жүйе интерфейсі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
6. Файлдық жүйені жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
7. Қазіргі файлдық жүйелердің архитектурасы. Логикалық томдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
8. Кезектесу және шағылысу (зазеркаливание) ... ... ... ... ... ... ... ... 12
9. UNIX операциялық жүйесінің файлдық жүйесі ... ... ... ... ... ... ...14
10. Файлдарға қатынас құқығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
Файлдық жүйе өз клиенттеріне екі түрлі қызмет көрсетеді:
• Сақтау сервисі. Қолданушыға дисктердің физикалық сипаттамасын немесе файлдардың орналасқан жерлерін білу міндетті емес. Файлдық жүйе өзіне тапсырылған файлды аппараттық немесе программалық жаңылысу жағдайларында жоғалтып алмау үшін шаралар қолдануы керек.
• Каталог сервисі. Қолданушылар файлдарға өздеріне ыңғайлы текстік атаулар қоя алады, оларды арасындағы байланыстарға қарай каталогтарға топтай алады. Cонымен қатар, әрбір файлға кімнің және қандай қатынас құру құқығын иемденетінін көрсете отырып, өз файлдарына басқа қолданушылардың қатынас құруын басқару мүмкіндігі қамтамасыз етілу керек.
Төмендегі суретте файлдық сервис пен қолданушы арасындағы байланыс схемасы көрсетілген.
Файл құрылған кезде оған текстік атау беріледі. Қолданушы файлмен қайтадан пайдаланғысы келген кезде осы атауды нұсқайды. Файлға қатынау бірнеше кезеңдерді қамтиды. Бірінші кезеңде қолданушы файлдық сервистен файл_ашу () сияқты қажетті операцияны сұратады, аргумент ретінде файлдың текстік атауын береді. Келесі аргумент файлды тек оқу немесе оқу және жазу үшін ашу керектігін көрсетеді. Каталог сервисі қолданушы файлға қатынаудың көрсетілген түріне құқығын тексере қатынау бақылауды жүзеге асырады. Бұл сервис сонымен қатар текстік атауды сақтау сервисіне дискте файлды табуға мүмкіндік беретін пішінге түрлендіруге жауап береді, - берілген операция атауды шешу (разрешением имени) деп аталады. Оның орындалуы үшін сақтау сервисін шақырту, ал сақтау сервисіне ақпаратты дискіден оқу үшін диск драйверін шақырту қажет болуы мүмкін.
Екінші кезеңді орындағаннан соң файлдық жүйе файлды қолданушымен қолдану үшін дайын. Ол файл туралы ақпаратты өзінің негізгі жадыдағы кестелеріне жазып алды да пайдаланушының файл идентификаторын (User File Id, UFID). Бұны қолданушы үшінші және төртінші кезеңдерде көрсетілгендей файлдарды сақтау сервисімен өңделетін келесі файлды оқу немесе жазу сұратуларында береді.
Алғашқы сұратуда файлдық жүйеде бірмәнді идентификациялауға мүмкіндік беретін файл ату көрсетілуі керек екендігіне назар аудару керек. Пайдаланушы идентификаторы тек берілген үрдіспен қолдану үшін ғана тағайындалып, уақытша атау болуы мүмкін.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




МАЗМҰНЫ.

1. Файлдық жүйе функцияларына
шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
2. Файл және каталог
құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

3. Жолдық атаулар және жұмыс
каталогы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
4. Обьектерді бірлесе қолдану, қатынау құқығы және сілтемелер..6
5. Файлдық жүйе
интерфейсі ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... 7
6. Файлдық жүйені жүзеге
асыру ... ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ..8
7. Қазіргі файлдық жүйелердің архитектурасы. Логикалық
томдар ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ..
... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
8. Кезектесу және шағылысу
(зазеркаливание) ... ... ... ... ... ... ... ... .12
9. UNIX операциялық жүйесінің файлдық
жүйесі ... ... ... ... ... ... ...14
10. Файлдарға қатынас
құқығы ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... ..
.15

Файлдық жүйе функцияларына шолу.
Файлдық жүйе өз клиенттеріне екі түрлі қызмет көрсетеді:
• Сақтау сервисі. Қолданушыға дисктердің физикалық сипаттамасын
немесе файлдардың орналасқан жерлерін білу міндетті емес.
Файлдық жүйе өзіне тапсырылған файлды аппараттық немесе
программалық жаңылысу жағдайларында жоғалтып алмау үшін шаралар
қолдануы керек.
• Каталог сервисі. Қолданушылар файлдарға өздеріне ыңғайлы текстік
атаулар қоя алады, оларды арасындағы байланыстарға қарай
каталогтарға топтай алады. Cонымен қатар, әрбір файлға кімнің
және қандай қатынас құру құқығын иемденетінін көрсете отырып, өз
файлдарына басқа қолданушылардың қатынас құруын басқару
мүмкіндігі қамтамасыз етілу керек.
Төмендегі суретте файлдық сервис пен қолданушы арасындағы байланыс
схемасы көрсетілген.

Қолданушының файл идентификаторы

Текстік атау

Файлдан сұратылған
ақпарат
Қолданушы
----------------------------------- -------------------
Сервис

1-сурет. Қолданушы мен файлдық сервис арасындағы байланыс.

Файл құрылған кезде оған текстік атау беріледі. Қолданушы файлмен
қайтадан пайдаланғысы келген кезде осы атауды нұсқайды. Файлға қатынау
бірнеше кезеңдерді қамтиды. Бірінші кезеңде қолданушы файлдық сервистен
файл_ашу () сияқты қажетті операцияны сұратады, аргумент ретінде файлдың
текстік атауын береді. Келесі аргумент файлды тек оқу немесе оқу және жазу
үшін ашу керектігін көрсетеді. Каталог сервисі қолданушы файлға қатынаудың
көрсетілген түріне құқығын тексере қатынау бақылауды жүзеге асырады. Бұл
сервис сонымен қатар текстік атауды сақтау сервисіне дискте файлды табуға
мүмкіндік беретін пішінге түрлендіруге жауап береді, - берілген операция
атауды шешу (разрешением имени) деп аталады. Оның орындалуы үшін сақтау
сервисін шақырту, ал сақтау сервисіне ақпаратты дискіден оқу үшін диск
драйверін шақырту қажет болуы мүмкін.
Екінші кезеңді орындағаннан соң файлдық жүйе файлды қолданушымен
қолдану үшін дайын. Ол файл туралы ақпаратты өзінің негізгі жадыдағы
кестелеріне жазып алды да пайдаланушының файл идентификаторын (User File
Id, UFID). Бұны қолданушы үшінші және төртінші кезеңдерде көрсетілгендей
файлдарды сақтау сервисімен өңделетін келесі файлды оқу немесе жазу
сұратуларында береді.
Алғашқы сұратуда файлдық жүйеде бірмәнді идентификациялауға мүмкіндік
беретін файл ату көрсетілуі керек екендігіне назар аудару керек.
Пайдаланушы идентификаторы тек берілген үрдіспен қолдану үшін ғана
тағайындалып, уақытша атау болуы мүмкін.
Файлдарды бірлесе қолдану бір файлға біруақыттық қатынау құқығын
сұрату мәселесін туғызады. Сондықтан файлдық жүйе функцияларына параллельді
қатынауды басқару кіреді. Оның жүзеге асырылуының қарапайым стратегиясы
келесі негізде болады: қолданушыларға бірнеше файлды біруақытта оқуға
болады да, ал жазу тек кезекпе-кезек жүргізіледі. Оны іске асыру үшін
файлдық жүйе файлдың оқу (және қанша қолданушымен) немесе жазу үшін
ашылғанын қадағалап, және соңғы жағдайда келесі оқу немесе жазу
сұратуларына жол бермеу керек. Бұл стратегия параллельді қатынауды мәжбүлі
басқару (mandatory concurrency control) деп аталады. Пайдаланушының
біреуімен қолданылып жатқандықтан, қатынау құру жабық файл оқу немесе жазу
үшін бұғатталған деп аталады.
Бірнеше қолданушыдан келген біруақыттық сұратуларды өңдей
алатындықтан, файлдық жүйе параллельді құрылымдық деп қарастырамыз.

Файл және каталог құрылымы.
Сақтау сервисі жұмыс жасайтын обьектілер, яғни файлдар оның
көзқарасында құрылымға негізделмеген реттелген байттар жинағы. Файлдық жүйе
әрбір файлды бірмәнді идентификациялауға қабілетті болу қажет, сол үшін
оған файлдың жүйелік идентификаторы (System File Identifier, SFID)
тағайындалады.
Каталог – бұл әрбіреуімен текстік атау байланысқан және аталған обьект
туралы кейбір ақпарат сақтайтын, оның SFID-ін қоса, элементтер тізімінен
құралған құрылымдық обьект. Каталогтың өзінде де файлдың жүйелік
идентификаторы болады. Каталогтарды сақтауға жауап беретін сақтау жүйесі,
ал файлдық жүйенің қолданушыларымен сұратылатын олармен операцияларға –
каталог сервисі.
Ең қарапайым файлдық жүйе барлық файлдардың атауын бір ғана каталогта
да сақтай алады. Бұлай ерте кездердегі жүйелерде және кіші дербес
компьютерлердің жүйелерінде болған, бірақ оның өте елеулі кемшіліктері бар.
Төменде қандай және оларды қалай жөндеуге болатынын көрсетеміз:
• Каталог өте үлкен болуы мүмкін. Ал ол дискте сақталатындықтан
берілген файл атауын табу көп уақыт алады.
• Түрлі қолданушылар өз файлдарына атауларды қайталанып қоюы
мүмкін. Оларды ерекшелендіру үшін әрбір файл атауына оның
иегерінің атын қосып жалғауға болады. Ең көрнекі жетілдірілу
болып, әрбір қолданушының файлдарын бір каталогқа біріктіру
болып табылады. Оның нәтижесінде екі деңгейлі иерархия
түзеледі. Бұл түрдегі құрылым кейбір ерте жүйелерде қолданған,
жиі DecSystem 10 компьютерінің TOPS10 операциялық жүйесінде.
• Ақпараттың үлкен көлемдерін құрылымға жіктеу құралдары жоқ.
Алдымен файлдарды іздеу және оларға қатынас құруды
жеңілдететін файлдарды ыңғайлы топтастыруы орын алу керек.
Мысалы, пайдаланушыларда тірлі түрдегі файлдарды түрлі
каталогтарда сақтау және логикалық байланысты немесе бір
тапсырманы орындауға бағытталған файлдарды бір каталогқа
топтастыру мүмкіндігі болу керек.
Теорылық жүзде каталогтар иерархиясы файлдық жүйенің міндетті элементі
болып табылмайды да, ал практика жүзінде ол көпшілік жүйлермен қуатталады.
Каталогтар өз кезегінде сақтау сервисіне жүгінетін каталогтар сервисіне
сұрату жасау арқылы файлдық жүйе пайдаланушыларымен құрылады және аталады.
Файлдық жүйенің каталогтарының арасында жоғары деңгейлік каталог бөлінген.
Ол – түпкі каталог. Оның SFID-і ерекше механизм көмегімен анықталады,
мысалы, ол бекітілген мәнге ие бола алады. Файлдық жүйенің қарапайым мысалы
2-суретте көрсетілген.

Түпкі каталог------

Ішкі түйіндердегі
каталогтар
файлдары ...

Иерархияның ең төменгі
деңгейіндегі карапайым файлдар

2-сурет. Файлдық жүйе.
Жолдық атаулар және жұмыс каталогы.
Иерархиялық файлдық жүйеде файлдар және каталогтар түпкі каталогқа
(жоғары деңгелік каталогқа) қатысыты аталады, яғни әрбір файлдың немесе
каталогтың толық атауы құрамды болып келеді де, түпкі каталогтан басталады.
Файлдың немесе каталогтың құрамды атауы (толық болуы шарт емес) жолдық атау
деп аталады. Төменде келтірілген мысалдарда жолдық атаудың компоненттерін
бөліп көрсету үшін () символы қолданылады, ал осы символдан басталатын
жолдық атау түпкі каталогқа қатысты берілген деп есептеледі:
• ААХ – АХ каталогының толық құрамды атауы, 2-суретте
көрсетілгендей бұл каталогтың SFID-і А каталогында, ал А
каталогының SFID-і түпкі каталогта сақталады.
• ААХА2 – А2 файлының толық құрамды атауы, 2-суретте
көрсетілгендей бұл файлдың SFID-і АХ каталогында, ал АХ
каталогының SFID-і А каталогында, соңғысының SFID-і түпкі
каталогта сақталады.
Файлдың толық жолдық атауы ұзын болып, онымен қолдану әркез ыңғайлы
бола бермейді. Сондықтан көптеген жүйелер жұмыс каталогы концепциясын
қолдайды және файл және каталогтар атауларын дәл осы каталогқа қатысты
көрсетуге рұқсат етеді. Мысалы, егер пайдаланушы ағымдағы каталог ретінде
ААХ көрсетіп, А1 атауын белгілесе, ол ААХА1 деп интерпретацияланады.
Әдетте жүйеде пайдаланушыны тіркеу кезінде ол үшін бастапқы жұмыс каталогы
автоматты түрде беріледі.

Обьектерді бірлесе қолдану, қатынау құқығы және сілтемелер.
Файлдық жүйенің ең басты артықшылығы болып оның қолданушыларының
ішінде сақталатын обьектілермен (файлдар мен каталогтармен ) бірлесе
қолдануын қамтамасыз етуі. Бірлесіп қолдануды қолдау мен бақылаудың
тәсілдерінің бірі болып әрбір обьектінің иесі кімнің және қалай онымен
пайдалана алатындығын көсетіп кетуі табылады. Егер обьект иесі емес
пайдаланушы оған (обьектіге) қатынасқысы келгенде, жүйе оның құқығын
тексеріп, обьектке қатынауға рұсат береді немесе бермейді.
Файлдық жүйе каталогтардың элементтерінің тағы бір түрін құруды
қолдайды – ол бар обьектілерге альтернативалық нұсқағыш. Мұндай элементтер
сілтемелер немесе байланыс (link) деп аталады. Сілтемелер авторлынған
пайдаланушыға обьектіге өз қажеттіліктеріне сәйкес жаңа атау беруге
мүмкіндік береді. Оларды қолданған кезде обьектің бірден көп жолдық
атаулары болу мүмкін. Жүйе сілтемелерді каталогтарға емес тек файлдарға
құруға рұқсат беріп ғана, сілтемелерді қолдануға шектеу қоя алады.
Сілтемелерді жүзеге асыру төменднгі мысалдарда көрсетілген.

(2) (2)
Сілтемелер санағышы Сілтемелер санағышы

Сілтеме

3-сурет. Құрылымдық файлдық жүйелер.

Файлдық жүйе интерфейсі.
Файлдық жүйенің интерфейсінің операцияларының жобамен үлгісі 1,2-
кестелерде көрсетілген. Файлдық жүйелер бір-бірінен айырмашылықта
болатындақтан оны міндетті етіп қарастырмаймыз. Операциялар жалпы түрде
сипатталған, себебі түрлі файлдық жүйелерде операция синтаксисі түрліше
болып келеді.

Операция Аргументтері
Қайтарылатын мән

Каталог құру Каталогтың жолдық атауы
Орындалды

Каталог жою Каталогтың жолдық атауы
Орындалды

Каталог құрамы Каталогтың жолдық атауы
Каталог құрамының

тізімі

Файлға немесе каталогқа Файлдың каталогтың жолдық
Орындалды
қатынау құқығын орнату атауы, пайдаланушылар мен
олардың құқықтар
тізімі

Сілтеме құру Каталогтың жолдық атауы,
Орындалды
файлдың немесе
каталогтың
жолдық атауы

Файл құру Файлдың жолдық атауы
Орындалды

Файл жою Файлдың жолдық атауы
Орындалды

Файл ашу Файлдың жолдық атауы,
UFID
оқужазу

1-кесте. Файлдық жүйенің қолданушыларына арналған каталог сервисінің
операциялары.

Операция Аргументтері
Қайтарылатын мән

Файлдан оқу UFID, байттар орналасу
Сұратылған байттар
жадыдағы байттық
ауқымы

Файлға жазу UFID, жазу деректері орналасу
Сұратылған байттар
жадыдағы байттық
ауқымы

Файлды жабу UFID
Сұратылған байттар

Көрсеткішті позициялау UFID, көрсеткіштің байттағы
Сұратылған байттар
позициясы

2-кесте. Файлдық жүйенің қолданушыларына арналған сақтау сервисінің
операциялары.

Файл немесе каталог құрылған екзде оның атауы каталогқа жазылады. Бұл
операцияны орындау үшін аргумент ретінде орналастыруға керек құрылатын
обьектің және каталогтың атауын көрсететін файлға толық құрамды жолы
берілуі керек. Кестеде қателер туралы мәлімет беретін қайтарылатын мәндері
жазылмаған, алайда операциялар түрлі жағдайларға байланысты сәтсіз аяқталуы
мүмкін екендігін ескеру керек (мысалы, қатынауды бақылаушы бағыныңқы жүйесі
операция орындалуына жол бермеді, диск толып кетті немесе оның ішінде
сақталатын деректерді жаңарту мүмкін емес, немесе сұратылған обьект басқа
үрдіспен бұғаттаулы).

Файлдық жүйені жүзеге асыру.
Файлдық жүйе әрбір файл мен каталог туралы ақпарат сақтау керек. Оған
оның дискідегі орналасуы, кімге және ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Файлдык жуйе
Файлдық жүйе туралы
Файлдар және файлдық жүйе
UNIX операциялық жүйедегі файлдық жүйе
Файлдық жүйе (Файловая система; file system)
Операциалық жүйелердің файлдық жүйесі
Windows операциялық жүйенің файлдық жүйесі
Linux файлдық жүйелеріне жалпы мәлімет
Әдеби - патенттік шолу
Әдеби шолу
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь