Ш.Л. Монтескьенің саяси-құқықтық теориясы


1. Кіріспе
2. Ш.Л. Монтескьенің саяси.құқықтық теориясы
3. Қорытынды
Европадағы ағартушылықтың басты идеяларының бірі адам құндылықтарын қадірлеумен қатар, социалистік идеялар да ұлы ойшылдар қозғаған тақырыптардың біріне айналды. XVIII ғасырдың өн бойында социалистік мұратты білдіретін әдеби шығармалар оған дейінгі бүкіл дәуірге карағанда көбірек жазылды. Бұлардың қатарына француз ағартушылары Г. Мореллидің "Табиғат кодексі немесе оның зандарының нағыз рухы", Г. Маблидің "Азаматтардың қүқықтары мен міндеттері туралы", Г. Бабефтің "Теңдік" және тағы басқа еңбектерді қосуға болады.
Ағартушылык ойдын дамуына энциклопедистердің де қосқан улесі аз болған жок.. Энциклопедистер атауының пайда болуына жазушы әрі философ Дени Дидро бастаған бір топ ағартушылардың 1751 жылдан бастап "Ғылым эніщююпедиясын" шығаруы себеп болды. Оның авторлары қатарында Вольтер, Руссо, Монтескье және басқа да белгілі ойшылдар болды. Олар сол дәуірдегі ғылыми білімдер мен алдыңғы катарлы озық идеяларды бір жүйеге келтіруді және мазмұндауды, оны оқырманға көптеп таратуды мақсат етіп қойды.
Энциклопедистер халықтың табиғи құқықтарын жүзеге асыру үшін мемлекеттік баскару тәсілін өзгертуге, заңдарды реттеуге көп көңіл бөлді. Олар бүкіл француз қоғамы (ұлты) сословиеге бөлінген артықшылығы мен қүқықтары шектелген "азаматтардан" емес, алдында тең қүқылы, тең міндеттері бар ерікті азаматтардан түруға тиіс деп жариялады.
Француз ағартушылары өз еңбектерінде коғам мен табиғаттың арақатынасы, қоғамның қозғаушы күші, теңсіздіктің себептері, діни наным, адам қүндылықтары сияқты сұрақтарга жауап іздеді. Олар қоғам дамуының нәрін парасаттылык пен саналылық, білімділік пен адамның жан-жақты қалыптасуымен байланыстырып, "әлемді пікір билейді" деген қорытындыға келді.
Француздың ұлы ойшылы және әдебиетшісі Франсуа Мари Аруэ Вольтер европалык Ағартудың жұрт таныған дем берушісі және көсемі болып табылды. Ол арнайы саяси-қүқықтық еңбектер жазған жоқ. Бірак оның шығармаларында мемлекет, саясат, кұкық және заң туралы көзқарастар көрініс тапты. Сол дәуірдегі феодалдық қоғамның әлеуметтік-құқықтық және идеологиялық кайшылықтарын батыл сынға алған Вольтердің сол қоғамға дейінгі ойшылдардың көзкарастарынан басты ерекшелігі — бостандык, рухы, гуманизм және әділдік болды. Оның пікірі бойынша әлеуметтік зорлық түп-тамырымен жойылуы тиіс, ал оның ең басты көріністері адамгершілікке жатпайтын күштеу әрекеттері, үстемдік, қараңғылық және сананы тұншықтыру.
1. Монтескье Ш. Избранные произведения. –М.; 1955.
2. Руссо Ж.-Ж. Трактаты. – М.;1969.
3. Луковская Д.И. Социологическое направление во французской теории права. –Л.; 1972.
4. Кечекьян С.Ф. Политические и правовые взгляды Монтскье.\\ Советское государство и право. 1955. №4.
5. Бершадский С.А. Очерки истории философии права. Вып.1.- Спб.; 1892.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің философия және саясаттану
факультетінің жалпы және этникалық психология кафедрасы

РЕФЕРАТ

Тақырыбы : Ш.Л. Монтескьенің саяси-құқықтық теориясы

Орындаған: Ержанова М.
Қабылдаған: Көмекбаева Л.

Жоспар:

1. Кіріспе
2. Ш.Л. Монтескьенің саяси-құқықтық теориясы
3. Қорытынды

Европадағы ағартушылықтың басты идеяларының бірі адам құндылықтарын
қадірлеумен қатар, социалистік идеялар да ұлы ойшылдар қозғаған
тақырыптардың біріне айналды. XVIII ғасырдың өн бойында социалистік мұратты
білдіретін әдеби шығармалар оған дейінгі бүкіл дәуірге карағанда көбірек
жазылды. Бұлардың қатарына француз ағартушылары Г. Мореллидің "Табиғат
кодексі немесе оның зандарының нағыз рухы", Г. Маблидің "Азаматтардың
қүқықтары мен міндеттері туралы", Г. Бабефтің "Теңдік" және тағы басқа
еңбектерді қосуға болады.
Ағартушылык ойдын дамуына энциклопедистердің де қосқан улесі аз болған
жок.. Энциклопедистер атауының пайда болуына жазушы әрі философ Дени Дидро
бастаған бір топ ағартушылардың 1751 жылдан бастап "Ғылым эніщююпедиясын"
шығаруы себеп болды. Оның авторлары қатарында Вольтер, Руссо, Монтескье
және басқа да белгілі ойшылдар болды. Олар сол дәуірдегі ғылыми білімдер
мен алдыңғы катарлы озық идеяларды бір жүйеге келтіруді және мазмұндауды,
оны оқырманға көптеп таратуды мақсат етіп қойды.
Энциклопедистер халықтың табиғи құқықтарын жүзеге асыру үшін мемлекеттік
баскару тәсілін өзгертуге, заңдарды реттеуге көп көңіл бөлді. Олар бүкіл
француз қоғамы (ұлты) сословиеге бөлінген артықшылығы мен қүқықтары
шектелген "азаматтардан" емес, алдында тең қүқылы, тең міндеттері бар
ерікті азаматтардан түруға тиіс деп жариялады.
Француз ағартушылары өз еңбектерінде коғам мен табиғаттың арақатынасы,
қоғамның қозғаушы күші, теңсіздіктің себептері, діни наным, адам
қүндылықтары сияқты сұрақтарга жауап іздеді. Олар қоғам дамуының нәрін
парасаттылык пен саналылық, білімділік пен адамның жан-жақты қалыптасуымен
байланыстырып, "әлемді пікір билейді" деген қорытындыға келді.
Француздың ұлы ойшылы және әдебиетшісі Франсуа Мари Аруэ Вольтер
европалык Ағартудың жұрт таныған дем берушісі және көсемі болып табылды. Ол
арнайы саяси-қүқықтық еңбектер жазған жоқ. Бірак оның шығармаларында
мемлекет, саясат, кұкық және заң туралы көзқарастар көрініс тапты. Сол
дәуірдегі феодалдық қоғамның әлеуметтік-құқықтық және идеологиялық
кайшылықтарын батыл сынға алған Вольтердің сол қоғамға дейінгі ойшылдардың
көзкарастарынан басты ерекшелігі — бостандык, рухы, гуманизм және әділдік
болды. Оның пікірі бойынша әлеуметтік зорлық түп-тамырымен жойылуы тиіс, ал
оның ең басты көріністері адамгершілікке жатпайтын күштеу әрекеттері,
үстемдік, қараңғылық және сананы тұншықтыру.
Әлеуметтік зорлық пен қараңғылықтың басты тірегі мен жауапкершілігін
Вольтер шіркеуден іздеді. Оның шығармашылык еңбегінің көп бөлігі де
шіркеуге қарсы аяусыз күреске арналған. Өзінің соқыр сенімі мен жауыздық
әрекеттерің жүргізген құдайды ол тиранға теңейді. Шіркеу қызметкерлерін
арам-тамақтар мен қаңғыбастар ретінде карғайды, діни қуғындау мен
фанатизмді аяусыз сынға алады. Ол католиктік шіркеуге қарсы "сүмырайды
таптаңдар" деген ұран көтерді және құдайдың барлык уақытта табиғат құбылысы
мен адамның әрекетіне араласу жөніндегі шіркеу ілімін әшкереледі, дегенмен
ол атеист болған жок- Ол дінді халық үшін, халықты бағынышты жағдайда ұстау
үшін қажет деп есептеді.
Вольтер барлык бостандыктың өмірлік бастауы болып табылатын ар-ождан
және сөз бостандығын діни караңғылық пен сенім тұншықтыруда деп есептеді.
Вольтердің "егер құдай болмаса, оны ойлап табу қажет болар еді" деген
канатты сөзі де бар.
Вольтер сонымен бірге демократиялық идеяларды да жактай койған жок.
Бостандык пен білімді және адамгершілікті жоғары бағалаған ол еңбекші
халыктың ауыр тұрмысы мен оны жақсартудың жолдарын және коғамды
демократиялық негізде қайта құру мәселелерін қарастырмады. Демократия мен
халық билігін тобыр билігі ретінде есептеді. Бірақ табиғи құқықтар,
бостандық, теңдік оның қызу қолдаған мәселелері болды.
Мемлекеттік басқару формасында абсолютті моңархияға бүйрегі бұрған
Вольтер революцияльіқ ескіні етер қажеттігін де жоққа шығармайды. Бірақ ол
абсолютті монархияның "ағартушылық" болғанын қалайды. Король тағыңда
"ағартушы монарх" отырғанда ғана саяси құрылыс игілікті болып табылады.
Білімді және ақылды патшаға, сонымен бірге, кайырымды, кешірімді және
жомарттық касиеттер де кажет. Терең білімді, адамгершілігі мол билеуші ғана
елдегі әлеуметтік-экономикалык және құқықтык кайшылыктарды жоюға кабілетті,
яғни Вольтердің ойынша абсолюттік монархиялы билік өз күшін әлі де
әлеуметтік игілік үшін жұмсай алады. Вольтер философ билеген абсолютті
монархияның осындай әрекеттер жасай алатынына сенеді.

Шарль Луи Монтескье — француз ағартушылығының көрнекті өкілдерінің бірі,
танымал заңгер және саяси ойшысы. Ол құқықтану, саясатпен қатар философия,
этика, әлеуметтану, тарих, саяси экономия, жаратылыстану ғылымдары, әдебиет
пен өнер және дін мәселелеріне арналған көлемді шығармалар қалдырды.Оның
мемлекет, саясат және құқықтануға арналған бастыүш еңбегі: "Парсы
жазбалары" (1721), "Римдіктердің қуаттылығы мен құлауының себептері туралы
пікірлер" (1734) және жиырма жыл бойы жазған "Заңдар рухы
туралы".Францияның феодалдық-абсолюттік тәртібі аяусыз сыналған "Парсы
жазбалары" бір жылда сегіз рет жарық көрді. "Римдіктердің қуаттылығы мен
құлауының себептері туралы пікірлерінде" Монтескьенің ағартушылық және
антидеспоттық идеялары Ежелгі Римнің қоғамдық, саяси және рухани өмірінің
тарихи зерттеу тәжірибесімен және дәлелдерімен бекітіледі. Кең көлемде және
жан-жақты жазылған "Зандар рухы туралы" еңбегі Монтескьені саяси және
құқықтық ойдың бүкіл әлемдік тарихындағы танымал классиктердің қатарына
шығарды. Сол кездегі қоғамдық құрылыс пен шіркеудің қарсылығына тап болған
бұл шығарма тиым салынған кітаптар тізіміне енгізілді.
Монтескьенің саяси-құқықтық теориясының басты тақырыбы және онда
қорғайтын басты құндылығы — саяси бостандық. Оның аталған шығармасында
бостандықты қамтамасыз етудің қажетті шарттары ретінде әділ заң мен
мемлекеттік құрылымның тиімді жұмыс істей алуын қамтамасыз ете алатын
зандар қарастырылады.Монтескье барлық заңның бастауы ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ш.Уалихановтың саяси-құқықтық көзқарасы
Құқықтық мемлекет теориясы
Саяси партияларды құқықтық тұрғыдан зерттеу
Ш.Ш. Уәлиханов
Сақтандыру теориясы, құқықтық реттеу
Томас Джефферсонның саяси-құқықтық көзқарасы
Батыс Европалық саяси-құқықтық ой
Маркстік-лениндік саяси-құқықтық идеология
Саяси және құқықтық ілімдер тарихының пәнімен әдісі
Қайта өрлеу мен реформация дәуіріндегі саяси-құқықтық ілімдер жайлы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь