Өндіріске жұмсалатын шығындардың есебін ұйымдастыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
Негізгі бөлім
1. Өндіріске жұмсалатын шығындардың есебін ұйымдастыру ... ... ... ... 4
2. Еңбек ақы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
3. Еңбек ақыдан аудырылатын аударымдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
4. Шалафабрикатсыз нұсқасы көзінде өндіріске кеткен шығындар есебін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
5. Аяқталмаған өндірісті бағалау және есептеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18
6. Өндіріс шығындарының аналитиқалық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
Қолданылған әдебиет тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
Басқару есебі жүйесін толық түсіну үшін мынадай ұғымдардың экономиқалық мәнін білу және шектеу маңызды.
Шығындар - шаруашылық іс-әрекет барысында (еңбек, өнім өндірісі құралдары мен керек-жарақтарын алуға, жұмыс орындау, қызмет көрсетуге алынған) тұтынылған материалдық, еңбек, қаржылық және басқа ресурстардың және баланста көрсетілетін болашақта кіріс әкелу мүмкіндігі бар кәсіпорын активі ретінде көрсетілетін құн. Бұдан шығатыны, «шығындар» ұғымы «өндіріске шыққан шығындар» дегеннен кең екені білінеді өндіріске шыққан шығындар - өнімді (жұмысты, көрсетілген қызметті) өндіру барысында тұтынылған ресурстар бөлігі.
Көбіне экономиқалық әдебиетте «шығыстар» мен «шығындар» түсінігі ұқсастырылып, теңдестіріліп жүр, алайда бұлардың үлкен айырмашылықтары бар. Қаржылық есеп берудің халық-аралық стандарттарына сәйкес шығысқа шеккен зиян да шыққан шығын да кіреді.
Қазақстан Республикасындағы 2002 жылдың 29 қазанындағы №542 «Қаржылық есепті дайындау мен ұсынуға арналған тұжырымдамалық негіздерге» сәйкес шығыстарға ұйымның және т.б. негізгі қызмет барысында туындайтын шығыстар кіреді. Активтердің азаюына немесе сенімді өлше-нетін міндеттемелердің ұлғаюына байланысты болашақ экономиқалық пайданың кемуі ұйымның шығыстары деп танылады.
Басқаша айтсақ, шығыстарды ұйымның кіріс алуына байла¬нысты көтерген шығындарының бөлігі деп түсіндіруге болады.
Есепті кезең қатысына орай шығыстар екі категорияға бөлінеді:
• Ағымдағы есепті кезең;
• Кейінге қалдырылған.
Ағымдағы есепті кезең шығыстары ағымдағы есепті кезеңнің шаруашылық іс-әрекетінің фактілеріне байланысты және осы кезеңнің кірістері мен шығыстары туралы есепте танылады.
Есепті кезеңнің кірістерімен өзара байланысының белгілері бойынша олар мыналарға бөлінеді:
• осы есепті кезеңде алынған кірістермен байланыстырылған шығыстар (негізгі және негізгі емес қызмет шығыстары);
• ағымдағы кірісті алумен байланысты емес есепті кезеңнің осы (ағымдағы) шығыстары. Осы есепті кезеңнің кірістерін алу фактісіне қарамастан, кірістер мен шығыстар туралы есепте және ағымдағы есепті кезеңде таны¬лады, мойындалады. Олар көбіне кірістің бары немесе жоғынан (мысалы, активтің амортизациясы, кеңсе бөлмелерін жалға алу жөніндегі шығыстар) гөрі, кезеңнің бар болуымен негізделеді.
Кейінге қалдырылған шығыстар болашақта ықтимал кірістер алу мақсатымен есепті кезенде жүзеге асатын ұйымның ресурстарын қолдану жөніндегі шаруашылық операцияларымен байланысты. Олар ұйым балансында капиталдандыруға жатады.
1. Безруких ПС. Бухгалтерский учет. - М.: Бухгалтерский учет, 2001.
2. Бахрушина М.А. Бухгалтерский управленческий учет: Учебник для вузов. -М.: Омега-Л. 2002.
3. Бахрушина М.А. Внутрипроизводственный учет и отчетность. - М.: АКДИ, Экономика и .жизнь, 2000.
4. Друри К. Введение в управленческий и производственный учет. - М.: АУДИТ, 1998.
5. Қарпова Т.П. Управленческий учет: Учебник. - М.: ЮНИТИ, 2002.
6. Калькуляция себестоимости продукции в промышленности: Учебное пособие / Под ред. проф. В.А. Белобородовой. - М.: Финансы и стати¬стика, 1989.
7. Керимов В.З., Епифанов А.А., Селиванов П.В., Крятов М.С. Управленче¬ский учет производственной деятельности: Учебное пособие /Под ред. д.э.н. В.І. Керимова. - М.: Экзамен, 2002.
8. Кондратьева П.С. Основы управленческого учета: Учебное пособие. Л/.: Финансы и статистика, 2000.
9. Ниқолаева О. Шишкова Т. Управленческий учет: Учебник. Л/.: УРСС, 2001.
10. Николаева С.А. Принципы формирования и калькулирования себестоимо¬сти. Особенности учета затрат в условиях рынка: система "директ-костинг". - М.: Аналитика-пресс, 1997.
11. Николаева С.А. Управленческий учет: Пособие для подготовки к квали-фикационному экзамену на аттестат профессионального бухгалтера. -М.: ИПБ-БИНФА, 2002.
12. Нидзи Б., Андерсон X., Колдуэлл Д. Принципы бухгалтерского учета. -Л/.: Финансы и статистика, 1993.
13. Пашигорева ГЛ.. Савченко О.С. Системы управленческого учета и ана¬лиза. - СПб: Питер, 2002.
14. Палий В.Ф. Основы калькуляции. - М.: Финансы и статистика, 1989.
15. Рей В.В., Палий В. Управленческий учет. - М.: Инфра-М, 1997.
16. Слуцкий МЛ. Управленческий анализ: Учебное пособие. - СПб: Питер, 2001.
17. Ткач Б.И., Ткач М.В. У правленческий учет: международный опыт. - М.: Финансы и статистика, 1994.
18. Управленческий учет: Учебное пособие. 2-е изд. / Под.ред. А.Д. Шереме¬та. - М.: ФБК-пресс, 2001.
19. Хонгрен Ч.Т., Фостер Дж. Бухгалтерский учет: управленческий аспект. - М.: Финансы и статистика, 2000.
20. Шим Дж. Сигел Дм: Г. Методы управления стоимости и анализа за¬трат. - М.: Филинъ, 1996.
21. Шевченко 11.Г. Управленческий учет. Управление персоналом. - М., 2001.
22. Янковский К.П., Мухарь И.Ф. Управленческий учет: Учебное пособие. -СПб, 2001.
23. Рыночная экономика: Словарь / Под ред. Г.Я. Кипермана. - М.: Республи¬ка, 1995.
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
.............................................3
Негізгі бөлім
1. Өндіріске жұмсалатын шығындардың есебін ұйымдастыру................4
2. Еңбек
ақы....................................................................
...............................8
3. Еңбек ақыдан аудырылатын
аударымдар...............................................9
4. Шалафабрикатсыз нұсқасы көзінде өндіріске ... ... ... Аяқталмаған өндірісті бағалау және
есептеу.........................................18
6. Өндіріс шығындарының аналитиқалық
есебі.........................................19
Қорытынды...................................................................
................................................20
Қолданылған әдебиет
тізімі......................................................................
..................21
Кіріспе
Басқару есебі жүйесін толық ... үшін ... ... ... білу және шектеу маңызды.
Шығындар - шаруашылық іс-әрекет ... ... өнім ... мен ... алуға, жұмыс орындау, қызмет ... ... ... ... ... және ... ... баланста көрсетілетін болашақта кіріс әкелу мүмкіндігі бар кәсіпорын
активі ... ... құн. ... ... ... ... ... шығындар» дегеннен кең екені білінеді ... ... - ... ... көрсетілген қызметті) өндіру ... ... ... ... ... ... мен ... түсінігі
ұқсастырылып, теңдестіріліп жүр, алайда бұлардың үлкен айырмашылықтары бар.
Қаржылық есеп берудің халық-аралық стандарттарына ... ... ... да ... шығын да кіреді.
Қазақстан Республикасындағы 2002 жылдың 29 қазанындағы №542 ... ... мен ... арналған тұжырымдамалық негіздерге» сәйкес
шығыстарға ұйымның және т.б. негізгі қызмет барысында туындайтын шығыстар
кіреді. ... ... ... ... ... ... ... болашақ экономиқалық пайданың кемуі ұйымның шығыстары
деп танылады.
Басқаша айтсақ, шығыстарды ұйымның кіріс алуына ... ... ... деп түсіндіруге болады.
Есепті кезең қатысына орай шығыстар екі ... ... ... ... ... Кейінге қалдырылған.
Ағымдағы есепті кезең шығыстары ... ... ... шаруашылық іс-
әрекетінің фактілеріне байланысты және осы кезеңнің кірістері мен шығыстары
туралы есепте танылады.
Есепті кезеңнің кірістерімен өзара байланысының ... ... ... ... осы ... ... ... кірістермен байланыстырылған шығыстар
(негізгі және негізгі емес ... ... ... кірісті алумен байланысты емес есепті кезеңнің осы
(ағымдағы) шығыстары. Осы ... ... ... алу ... ... мен ... туралы есепте және ағымдағы есепті
кезеңде танылады, мойындалады. Олар ... ... бары ... ... ... ... кеңсе бөлмелерін жалға алу ... ... ... бар ... ... ... шығыстар болашақта ықтимал кірістер алу
мақсатымен есепті ... ... ... ... ... қолдану
жөніндегі шаруашылық операцияларымен ... Олар ұйым ... ... Негізгі өпдіріс шығындарының есебі.
Өндіріс шығындарын есептеу үшін 90 - "Негізгі өндіріс" болімшесінің
шоттары ... ... ... ... жұмсалған барлық шығындарды қорытындылау (шолу) үшін 900-"Негізгі
өндіріс" шоты ... Осы ... 901 - ... 902 - ... 903 - "Еңбекақыдан аударылатын аударымдар" 904
"Үстеме шығыстары" жинақталады, содан соң жыл соңында 900 "Негізгі ... ... ... ... ... ... 8 ... берілген.
900 "Негізгі өндіріс" шоты бойынша өндірістің шығындар ... ... ... ... ... ... олар элементтерінің
кескіні бойынша есепке алынады.
Материалдар. Шикі заттар мен материалдар - өнімді ... ... ... немесе осы әзірлеу (дайындау) көзінде қажетті компоненттер
болып табылатын шикізат пен негізгі материалдарға ... ... ... ... ... құны (су ... ... жинайтын, су үшін төлемі және де табиғи шикізат ресурстарын
іздестіруге, ... ... ... пайдалану мен жағыртуды
ұйымдастыруға арналған мамандандырылған ұйымдардың шығындарын өтейтін басқа
да ... ... ... ... ... жер құнарлығын
арттырудың шаралары көрсетіледі.
Лимиттік-алу карталары және талап-накладнойы жұмсалған шикізат пен
негізгі ... ... ... ... ... өндірісте
есесінен шығару үшін негіз болып табылады. Осы ... ... ... қалькуляция немесе есеп объектілері бойынша "Материалдардың
шығыстарын тарату" деп аталатын ... ... ... ... ... ... ведомосы немесе осыған ... ... ... ... ... ... материалдар — тұрақты технологиялық процестерді қамтамасыз ету
үшін негізгі ... ... ... ... ... шығыны (технологиялық мақсаттарға ... ... ... ... ... құны ... шығыс нормасы
бойынша өніммің өзіндік кұнына ... ол үшін өнім ... ... ... ... ... ... мен бағасы өзгеретін
болса, аталған мөлшерлемесі қайта қаралуы ... ... ... ... әрбір өнімнің өзіндік кұнына, тауарлы өнімге және аяқталмаған
өндіріске сметалық мөлшерлеме бойынша пропорциональды түрде таратылады.
Қайтарылған қалдықтар — бұл ... ... және ... ... ... ... жұмсалған шығындардың есебін ұйымдастыру
211 «Негізгі өндіріс» шоты 900 ... ... ... ... ... шоты
|дебет |кредит ... ... ... |кредит |
| ... ... | | |
| ... ... | |
| ... ... дайын| |
| ... ... ... | |
| |901 шоты | |950 ... ... | | ... ... ... | | ... ... | | ... ... ... ақау | |
| ... |есептен шығарылады | |
| ... | | |
| ... және | | |
| ... | | |
| | | | ... шоты | | |201-206 ... | | ... |
| 68 ... ... ... ... мен ... |жұмысшыларының ... ... ... |жалақысы | |
| | ... шоты |910 ... ... ... шала |
| ... ... ... ... ... ... | ... |жұмысшыларының | ... ... | ... ... | ... |әлеуметтік | |
| ... | |
| | ... шоты | |
| 930 ... ... өзінде шығарылатын ... | ... ... ... ... | |
| ... | ... ... ... ... | ... ... | |
| 910 ... ... ... ... шоты ... |шығарылатын | ... ... | |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
| | ... ... аяғында аяқталмаған |
| | ... ... |
| 920 ... | ... |өндірістің | ... ... ... |
| 950 ... ... | ... |жоғалтулар | ... | | |
| | ... ... ... ... ... шығындардың барлығы |
|барлығы | ... ... ... ... ... ... шығындарына
қайтарылған өндіріс қалдықтарының (отходтарының) құны қосылмайды.
Қайтарылған қалдықтар болып: материалдар, шикізаттар, шалафабрикаттар,
жылуды сақтайтын материалдар т.о. материалдық ... ... ... ... тұтыну қасиетін жоғалтуына байланысты ... ... ... ... ... ... сәйкес өнімнің басқа түрін өндіру үшін толық
қанды материал ... ... ... ресурстар қалдыққа жатпайды.
Сондай-ақ қалдыққа ... ... де ... ... ... шығындарды
есепке алу және өнімнің өзіндік құнын есептен ... ... ... ... ... тәртіпте бағаланады:
- егерде қалдықтарды негізгі өндіріс мұқтаждығы үшін, бірақ өнім азайтылып
шығарылса немесе қосалқы өндіріс мұқтаждығы ... ... ... ... ... үшін ... онда шикізат пен
материалдардың бастапқы құнының төмендетілген бағасы бойынша;
- қалдықтар қайта өңдеуге немесе сыртқа ... ... ... ... ... жұмсалған шығындарын шегере отырып, қалдықтарға белгіленген бағасы
бойынша;
- егер де қалдықтар шартқа сәйкес шикізат ... ... ... ... үшін сатылса, онда шикізаттар немесе материалдар бастапқы
толық бағасы бойынша бағаланады.
Қайтымсыз ... ... ... ... ... ... қажет, ал оларды кіріске алуға ... ... ... қою ... ... ... қоймаларға тауар
құжаттамалары (накладнойы) бойынша кіріске алады, ... ... ... ... бабы ... шикізат пен материалдардың ... ... ... ... ... ... және 900-шоттың
кредиті бойынша көрсетеді. ... ... ... ... ... ведомостарға) жазылады.
Сатып алынатын бұйымдар, шалафабрикаттар және тараптық, кәсіпорындар
мен ұйымдардың ... ... ... қызметтеріне өнімді
іріктеп жинақтауға (комплектация жасауға) пайдаланатын шалафабрикаттар ... ... ... ... ... өнім алу үшін ... ... өңдеуге түсетіндерге кеткен шығындар; басқа жақтың кәсіпорындарының
көрсеткен өндірістік сипаттағы қызметтеріне ақы телеуге жұмсалатын ... ... ... ... ... құнына тікелей жатқызылуы мүмкін,
сондай-ақ материалдар мен шикізатты өндеуге, өнімді дайындау ... ... ... және ... ... ... үшін бақылау жасауға, орталық қоймаға дейін запастарды
жеткізіп беру бойынша сырт жақтың транспорттық ... ... ... өз ... және өз ... күшімен
жеткізілген запастардың (шикізаттар, материалдар, ... ... ... ... ... да ... шығындарының тиесілі
элементтеріне қосылады (еңбек ақы төлеу шығындарына, ... ... және ... ... (ДКІІІ) шығынның келесі түрлері жатады:
жабдықтау-сату ұйымдарына төленетін үстемелсрі (наценкасы); ... ... ... кіре ақысы; субъектін, қоймасына материалдары жеткізіп беру
мен түсіру шығыстары; ... ... ... ... ... ... ... шығыстары; материалдарды тікелей дайындаумен
байланысты іс-сапар шығыстары т.б.
Технологиялық мақсатқа ... ... мен ... ... ... ... ... (барлық түрі) мен отындардың
шығындары. Олардың ... ... ... мен ... ... ... ... мақсатка отын шығындарына кәсіпорынның өзі ... құны да және ... ... ... ... отындардың құны да
енгізіледі: мартен, домен пештерінде агрегаттарды ... ... ... ... ... және ... ... қыздыру үшін,
бұйымдарға технологиялық процесепен белгіленген байқау (сынау) жұмыстарын
жүргізу үшін т.б.
Сондай-ақ кәсіпорынның ... ... және ... да
өндірістік және шаруашылық мұқтаждарына жұмсалатын сатып алынған энергияның
барлық түрлері. Кәсіпорынның өзі ... ... ... және ... түрлерін өндіруге, сондай-ақ сатып алынған энергияны оны тұтынатын жерге
дейін ... мен ... ... ... ... шығын
элементтеріне енгізіледі; табиғи кему ... ... ... кем шығуы мен бұлінуінен болған шығындар. Кәсіпорын көлігімен
материалдық ресурстарды ... ... ... ... ... қоса алғанда) өндіріс шығындарының тиісті элементтеріне (еңбек
ақы төлеуге, ... ... ... ... ... шығындар және т.б.), сондай-ақ материал ресурстарынын құнына
жеткізіп берушіден ... ... ... ... ыдыстың құны оның бағасына енгізілген жағдайда ... ... ... ... ... мен ... ... жұмсаған кәсіпорындардың шығындары да енгізіледі.
Өнімнің өзіндік кұнына енгізілген материалдық шығындардан ... құны ... ... Өндірістің қайтымды қалдықтары ... ... ... пайда болған, бастапқы ресурстың тұтыну ... ... ... ... ... ... ішінара жоғалтқан және
соның салдарынан көтеріңкі шығындармен (аз өнім ... ... ... ... ... ... пайдаланбайтын шикізаттар,
материалдар, шалафабрикаттар, жылyтapaтқыштap және басқа да ... ... ... айтамыз. Өнімнің басқа түрлерін ... ... ... ... ... ... сәйкес басқа
цехтарға, бөлімшелерге ... ... ... қалдықтары
қайтарымлы қалдықтарға жатпайды. Сондай-ақ жолай алынатын (ілеспе) өнім не
қалдықтарға жатпайды, олардың ... ... ... ... ... алу және ... мәселелері жөніндегі салалық әдістемелік
ұсыныстарында белгіленеді.
2. Еңбек ақы.
"Еңбек ақы" ... ... ... үшін ... ... сыйлық ақыларын қоса алғанда, кәсіпорынның ... ... ... ... жұмсалған шығындар,
ынталандырушы және ... ... ... ... ... ... ... қызметке жататын қызметкерлердің
жалақысына жұмсалағын шығындардың күрамына ... ... ... ... еңбек ақы телеу жүйесімен және нысанымен, сондай-
ак жеке ... ... ... ... лауазымды айлық ақысы және тарифтік
мөлшерлемесі, еңбекке кесімді ақы төлеу бағасы (расиенкасы) арқылы ... ... ... ... ... ... төлемдер: өндірістік нәтижелер үшін берілетін
сыйлықақылар ... ... ... қоса ... ... ... ... табыстары және т.б. көрсеткіштері үшін
төленетін тарифтік ставкалары мен айлықақыларға қосылатын үстемақылары;
- жұмыс ... және ... ... ... ... ... оның ішінде: түнгі уақыттағы жұмыс, мерзімнен тыс жұмыс, ... ... ... ... және мереке күндеріндегі жұмыс ... ... ... ... ... ... ... кеңейткені
үшін, ауыр зиянды, ерекше зиянды еңбек жағдайларындағы және т.б. жұмыстары
үшін заңдарда ... ... үшін ... ... ... ... үстемақылар мен қосымша ақылар;
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес жекелеген салалардағы қызметкерлеріне
тегін көрсетілетін коммуналдық ... ... ... ... ... ... сәйкес қызметкерлерге берілетін тегін түрі ... ... ... шығындар (тұрғын үй, коммуналдық қызметтер және т.б.
тегін берілмегені үшін ... ... ... ... ... ... ... сәйкес тегін берілетін, тұрақты әрі жеке
пайдалануында ... ... ... ... қоса ... ... олардың арзан бағаға сатылуына байланысты жеңілдіктер сома;
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес кезекті және қосымша демалыстарға ... ... ... өтем ақы төлеу), сондай-ак мемлекеттік
міндеттерді орындаумен, медициналық тексерулерден ... ... ... ... ... ... мен ұйымдардың қайта
құрылуына, қызметкерлер мен штаттағылардын, қысқаруына байланысты жұмыстан
босаған қызметкерлерге төлемдер төлеу;
- қолданылып ... ... ... ... ... ... үшін бір
мезгілдік сыйақылар (осы ... ... ... жұмыс стажы
бойынша үстемақылар) төлеу;
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес аудандық, экологиялық, коэффициенттер
бойынша шелейтті, сусыз және биік ... ... ... үшін ... бойынша төлем төлеу; экологиялық қолайсыз жағдайлары бар
аудандардағы үздіксіз жұмыс стажы үшін ... ... ... ... ... ... ... түлектерге және жоғары немесе
арнаулы орта оқу орындарын бітіріп ... жас ... ... ... ... ақы ... кешкі және сырттай жоғары және арнаулы орта оқу ... ... ... ... оқу ... ... ... кәсіптік-
техниқалық және сырттай жалпы білім беретін ... ... ... ... сондай-ақ аспирантураға түскен жұмысшылар мен қызметшілерге
берілетін оқу демалыстарына қолданылып жүрген заңдарға сәйкес ақы ... ... ... ... ... еңбек ақысы төмен жұмыстарды
атқарғаны үшін ақы төлеу; уақытша еңбек ... ... ... ... ... ... ... заңдарда белгіленген қосымша ақылар төлеу;
- бұрынғы жұмыс орнындағы қызметтік айлықақысының ... ... ... ... ... отырып (заңдарға сәйкес) басқа кәсіпорындар мен
- ұйымдардан келіп жұмысқа орналасқан, сондай-ақ уақытша басқа ... ... ... айлықақылардағы айырмашылық;
- вахталық жұмыс кестесіне сәйкес кәсіпорыннын, орналасқан жерінен -
(жиналу пукнтінен) жұмыс ... ... және кері ... ... ... күндері
үшін, сондай-ақ ауа райының жағдайына қарай және ... ... ... ... ... ... үшін ... тарифтік ставка
мөлшерінде төленетін сомасы (вахталық әдіспен жұмыс істеген кезде);
- жұмысшы-донорға тексеруден өткен, қан тапсырған және әрбір қан ... ... ... ... ... үшін ақы төлеу;
- егер атқарылған жұмыс үшін есеп ... ... ... өзі
жүргізетін болса, кәсіпорыннын, штатында тұрмайтын қызметкерлерге олардың
азаматтық-құқықтық сипатта жасасқан ... ... ... ... ... Бұл ... мердігерлік шарт бойынша жұмысат ірғаны үшін
қызметкерлердің еңбегіне ақы төлеуге ... ... ... ... ... ... және ... құжаттарының смг ғалары
негізге алына отырып белгіленеді.
3. Еңбек ақыдан ... ... ... ... етіп ... заңына сәйкес жалақыдан
аударылатын аударым бабында ... ... ... (21% мөлшерлемесі
бойынша) көрініс табады. Әлеуметт салықтың салықсалу объекті болып ... ... ... ... ... ... төлеген шығысы
жатады, оған салық салуға жатнайтын төлемдердеи басқасы түгел кіреді.
Үстеме шыгыстар. Үстеме шығыстар - бұл ... ... ... ... байланысты шығыстар олар кешендік сипатқа ие болады,
олардың құрамында экономиқалық ... ... ... көрініс
табады.
Бұл шығындар ай бойында белгіленген номенклатуралық шығыс баптары
бойынша 930 "Үстеме шығыстары" ... ... ... ... ... ... өнімге үстеме шығыстар қосылады.
Үстеме шығыстар ай соңында белгіленген әдістеме бойынша (§ 2. Үстем
шығыстарының есебіне қараңыз). ... ... ... құрамына
кіретін үстеме шығыстарын таратқан кезде 904 шоты ... және 930 ... ... ... ... ... саясатында өндіріс
ерекшеліктерін ескере отырып шығын баптарының номенклатурасына ... ... ... ... құрамында "Өндірісті дайындау және ... ... бабы жеке ... ... Өндірістің жұмыс істеу ұзақтығын
және басқа да жағдайларына байланысты тәртібін ескере отырып, оған ... ... ... ... анықтайды. Сметаны жасау көзінде сыннап
өткізілген өнімнің құнын ескеру керек, өйткені ол ... ... ... ... ... қосу ... ... бекіткеп кезде
өндіріске енгізілетін объектінің өндірістік қуаттылығын және ... ... ... ... ... ... ... құнына жатқызу
мерзімі мен нақты тәртібіне байланысты етіп анықтайды.
Өндірісті дайындау және игеру шығыстары ... ... ... ... өнім бірлігіне белгіленген норма бойынша өтеледі.
Егер де кәсіпорында бірнеше өнім түрі өндірілетін болса, онда жаңа
өндірісті игеру ... ... ... ... ал ... процесі,
әдетте, негізгі өндіріс жұмысшыларының жалақысынын, сомасына және құрал-
жабдықтарды ... мен ... ... парапар (пропорционалды)
етіп жасалады. Жекелеген тапсырыстарды орындаған ... ... ... ... сол бұйымдардың өзіндік ... ... ... барлық шығындар цехтардың ... ... онда ... цех үшін жеке ... ... - ... өндіріс" шотының дебеті мен кредиті ... ... ... үшін ... ... мысалға қайтып
ораламыз. Шағын аяқ киім тігетін кәсіпорында төрт негізгі өндіріс цехтары
бар болсын делік: ... ... ... және ... Ол ... төрт ... ... шығарады делік;
- ерлер ботинкасын;
- ерлертуфлиін;
- жеңіл әйелдертуфлиін;
үйге киетін ... ... айда ... ... ... ... мынадай болған:
10 мың жұп — ерлер ботинкасы;
7 мың жұп — ... ... мың жұп — ... ... мың жұп — ... үйге киетін туфлиі.
Кәсіпорынның жұмысының тиімділігін қамтамасыз ету үшін онда ... ... ... бу ... ... ... ... өзіндік құнына келесі тәртіпте енгізіледі:
жөңдеу-механикалық цехының шығыны - жөндеу жұмысының түрлері ... ... мен ... ... ...... ... көлеміне
сәйкес пропорционалды жолмен таратылады.
Кәсіпорынның есептік саясатында үстеме ... ... мен ... ... қатысты (осы шығындардың деңгейінен
алынған құрал-жабдықтың бір сағаттағы жұмысынан есептелген) бөлігіне ... өнім ... ... ... ... ... қарап
таратылуы мүмкін. ... ... ... ... негізгі өндіріс
жұмысшыларының жалақысының деңгейіне қарап жасалынады.
Ағымдағы кезенде 400 жұп аяқ киім сапа ... ... ... олар ақау ... ... 52 жұп ... үйге ... туфлиі
жөнделмейтін ақау болып танылған, олар 12000 теңге сомасын құраған.
Жөнделмейтін ақау ... ... ... 2000 ... ... ... ... Ерлердің 348 жұп туфлиі бойынша 24683 теңге деңгейінде
ақаулар табылған, бірақ ол ақауды жендеуге ... ... ... орын ... ... бір ... өтелген, оның сомасы 17100 теңге
құраған, ал оның бір ... ... ... ретінде есептен шығарылған
ағымдағы айда аяққиімді дайындау кезінде ... ... ... операцияларының мазмұны |Сомасы, |Шоттар ... | ... ... |
| | | ... |- ... |2 |3 |4 |5 ... ... ... жыл ... | | | |
| ... ... ... ай ... ... | | | |
| ... яғни тігін цехынан өңдеудің | | | |
| ... ... ... дайын өнім, |123517 |900 |211 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| |- 69 жүп ... ... | | | |
| |- 66 жүп ... ... | | | |
|2 ... ... ... әр түрлі | | | |
| ... мен ... ... | | | |
| |(аяқ киім тігу үшін ... ... ... |
| ... және ... | |208,671 |
| ... |6100608 | | |
| |- кесу цехы |3402746 | | |
| |- пішу цехы |2929165 | | |
| |- ... цехы | | | |
| |- тігу цехы | | | |
|3 ... ... ақы ... |4929000 |902 |681 |
| |- кесу цехы |295740 | | |
| |- пішу цехы |443610 | | |
| |- ... цехы |2415210 | | |
| |- тігу цехы |1774440 | | |
|4 ... ... жалақысынан |931581 |903 |634. |
| ... ...... | | ... ... ... | | ... |
| |- кесу ... ... | | ... |
| |есептгелген жалақысынан 295740 -(10% —|55895 | | |
| ... ... ... ... | | | |
| ... ... 21% |83842 | | |
| |- пішу ... еңбеккерлерше | | | |
| ... ... 443610 -(10%)х |456475 | | |
| |21% | | | |
| |- ... цехының еңбеккерлеріне |335369 | | |
| ... ... (2415210 | | | |
| ... 21% | | | |
| |- тігу ... ... | | | |
| ... жалақысынан (1774440 | | | |
| ... 21% | | | |
|5 ... ... ... ... |930 |
| ... және ... ... ... +| | | |
| ... ... шығыстары) мына төмендегі| | | |
| ... ... |565801 | | |
| |- кесу ... (439854 + 125947) |908682 | | |
| |- пішу ... (719762 + 188920) |1528398 | | |
| |- ... ... (499835 + 1028563) |1095567 | | |
| |- тігу ... (339887 + 755680) | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|6 ... ... кэрсеткен қызмгп |5058038 |904 |920 |
| ... ... ... |1414650 | | |
| |- кесу ... |1623758 | | |
| |- пішу ... |766671 | | |
| |- ... ... |1252959 | | |
| |- тігу ... | | | |
|7 ... ... шығыны жинақталған |29550000|900 |901, 902,|
| |- кесу ... |4432500 | |903, 904 |
| |- пішу ... |9160500 | | |
| |- ... ... |8569500 | | |
| |- тігу ... |7387500 | | |
|8 ... ... ... |7583 |900 900 |950 950 |
| |- ... ақау ... |2000 | | |
| |- ... ақау бойынша | | | |
| ... ... ... ... ... | |
|9 ... ... ... әнім ... ... |900 |
| ... | | | ... ... ... ... |39000 |201-206 |900 |
| ... ... ... | | | ... ... ақау ... ... ... |12000 |950 |900 |
| ... ... ... - | | | |
| ... үйде ... 52 жүп ... | | | |
| |900 ... ... ... ... ... | ... ... ... құны ... |84000 |211 |900 |
| ... ... ... (басқару)| | | |
| ... ... | | | |
| ... ... - ... | | | |
| ... тігетін цехы данын аяқ киімді | | | |
| ... | | | ... ... ... ... бойынша "Цехтар шығындары" деп
аталатын ведомоста есепке алынды, ал ол ... ... де ... өнім ... ... ... өнімнің өзіндік
құнының бірлігін анықтау үшін жалпы шығын ... ... ... ... Егер де ... ... өнім ... шығаратын болса,
онда өнім бірлігінін тікелей ... ... ... ... ... ... ... шығыстарын таратып, содан соң өнім бірлігінің
құны есептелінеді.
Аяқ киім тігетін өнеркәсіп ... ... ... ... жасайды, онда алынған күні, берілген материалдың атауы, оның
сорты, терінің саны ... ... ... ... нөмірі, сондай-ақ
осы материалдың партиясынан кесіп пішілгенде шығатын, көлемі (брутто және
нетто),
норма уақыты және кесімді ... ... ... ... - бұл ... көлемі, яғни жан-жағы кесілмеген көлемі. Нетто көлемі — бұл терінің
таза іске ... ... яғни ... тегістелгекнен кейінгі қалған
келемі. Әрбір ... пішу ... ... ... ... ... нақты шығынын анықтайды, сондықтан ол (картасы) бастапқы ... ... ... ай ... ... ... жинақ ведомосын
жасайды, онда аяқ киімнін моделіне және белгілі бір артикулына ... ... ... ... мәліметтерді жинақтайды.
Жинақ ведомосымен қатар материалдардың қозғалысы туралы ... ... онда ай ... ... ... мен ... ... есеп саясатының негізінде ақшалай түрінде көрсетілген
нақты шығыстарды анықтайды.
Материалдар шығысының жинақ және ... ... кесу және ... ... ... есептеу үшін негіз болып табылады. Онла
аяққиімнің бөлгілі бір артикулы мен моделі бойынша жұмсалған материалдардың
құны есептелінеді.
Пішу және кесу ... ... ... ... есеп ... ЖШС ... атауы ... |
| ... ... ... ... ... ... «ведомос сәуір 2002 |
|ж, ... ... ... ... ... ... | ... багтғарк | |
| |11 |13 |20 ... цехы ... ... | | ... ... ... | | ... ... ушін ... |4393500 | |
| | | | ... цехы 9160500 ... ... | | |
| ... ... | | |
| |9160500 |9160500 | ... ... 8569500 ... ... | | |
| ... ... | | |
| |8569500 |8569500 | ... ... ... ... ... | | ... ... |жұмсалған шығындар | | ... 123517 |7424600 |7424600 | ... ... ... |(7387500+ 123517 + 9583 - 12000 - | ... |84000) | ... | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| ... 29548100 ... 29548100 | |
|Ақау бойынша шығындары 9583 | | ... ... ... ... | | ... 12000 | | ... соңында қалған | | ... ... | | ... | | ... ... ... ... алудың шалафабрикаттық нусқасы
көзінде дайын өнімнің өзіндік кұнын ғана есептеп қоймайды, сонымеи бірге
өңделудіңтүрлі ... ... ... ... ... немесе цехтан қоймаға берілуі бухғалтерлік
есепте көрсетіледі.
10. Сызба. Шалафабрикатты нұсқасы кезінде өндіріске ... ... ... ... ... ... ... басы артық заттар
мен шалафабрикаттардың тұрған орны бойынша есепке ... (10 ... ... ... ... ... ұйымдастыру біршама күрделі
болғанымен, алайда мұндай жағдайда шалафабрикаттардың сақталуына бақылау
жасау ... ... ... өнімі болып есептелетін шалафабрикаттар
қоймалардан жанай өтіп, цехтан цехқа тікелей берілуі мүмкін. Бұл жағлайда
900- шоты ... және ... Егер де ... ... онда ... әдетте, 910 -"Өзі өндірген шалафабрикаттар" деген
шотын дебеті бойынша және 900 шоттың кредиті ... ... ... ... ... одан әрі онделу үшін қоймадан босатылған кезінде
900 шот дебеттеледі де, 910 шот кредиттеледі.
Шалафабрикаттар ... ... ... ... ... ... ... жағдайда — іс жүзіндегі құнының прейскуранты немесе ... ... ... ... ... ... ал ... ауытқулары (+,-)
жеке талдамалық шоттарда бөліп көрсетіледі.
5. Аяқталмаған өндірісті бағалау және есептеу.
Өндеудің барлық түрінен ... және ... ... де, ... де ... ... аяқталмаған жұмыстар а яқталмаған өндіріске
жатқызылады, ал олар ... ... ... ... ... ... ... Аяқталмаған өндірістегі шалафабрикаттың
қозғалысы бойынша сандық жедел есебін ... ... ал ... ... ... кәсіпорынның бухгалтериясы жүргізеді.
Бұл есеп аяқталмаған өндірісте тұрған материалдардың, тораптар мен
бөлшектердің ... ... және ... ... ... өнім ... өндіріс арасындағы шығындардың аражігін дұрыс ... ... ... ... бақылау жасауды;
аяқталмаған өндірістің кем ... мен ... ... ақау мен өнімнің
бөлімшелерде бүлінуін анықтауға және ... ... ... ... ... ... ... арналған.
Өндірісте детальдарды есепке алу белшектік-операииялық және бөлшек
деп аталатын екі қағида бойынша ... ... ... ... ... және олардың бір жақтан
екінші цехқа берілуі есепке алу операциялары бойынша жүргізіледі.
Бұл мақсат үшін ... ... мен ... ... Жаппай өнім шығаратық және ірі сериялық өнімдер шығаратын
өндірістерде цехтар бойынша ... ... ... ... ... алу ... қолдаңылады. Бұл үшін карточкалар немесе
ведомостар ашылады, онда ... ... ... ... ақауы, жоғалуы және бұлінуі туралы мәліметтер болады.
Дайындау ... ... ... ... саны ... есепке алу
деректері бойынша анықталады.
Бөлшектердің қозғалысын есепке алуды жеңілдету ... мен ... ... ... берілуін бір айлық карталар арқылы жүзеге асырады, ал
болшектерді ... ... үшін — ... ... ... ... ... өнім шығаратын өндірістерде бір ай ішінде
құжаттарсыз-ақ ай соңында ... ... ... ... ... ... ... қадағалауға болады.
Аяқталмаған өндірістегі қалдықтар былай бағаланады:
- шығындарды толығымен дайын өнімге жатқызады, ... ... ... жұмсалған шығыстар", "Ақаудан болған шығындар", "Өндірістен ... ... ... ... ... ... барлық
баптары бойынша іс жүзіндегі өзіндік құны ... ... ... ... ... және ірі сериялы өндірістерде) ескере отырып,
тікелей шығындардың барлық баптары ... ... ... ... ... ... және жалпы әкімшілік шығындар қабылданған базалық пайызы
бойынша таратудың арқасында анықтайды.
Тоқыма ... ... ... ... ... ... шығындарының кұны бойынша бағалайды.
Жекедара өндірістегі аяқталмаған өндірісті әрбір аяқталмаған тапсырыс
бойынша шығындарын есептеу ... ... ... ... ... ... түгендеу ерекшеліктері мен аяқталмаған
өндірісті бағалау әдістері жеткілікті түрде баяндалған.
6. ... ... ... ... есеп өнімнің бір өлшемінің іс жүзіндегі өзіндік құнын есептеуді
қамтамасыз етуге арналған. Бұл ... ... ... ... ... ... ... ведомосы арқылы жүзеге асады. Осы
ведомостарда (карточкаларда) шығындардын баптары, ал ... ... ... басы мен ... цехтар бойынша аяқталмаған өндіріс қалдықтары,
ай ішіндегі шығындар, дайын өнімді, түпкілікті ... ... ... қайтымды қалдықтарды есептен шығару және басқа да
есептен шығарулар ... ... ... ... жазу үшін ... ... мен ... кестелер негіз
болады. Ведомостар ... ... ... әр цех ... ал аяқталмаған өндіріс қалдықтарынын сомасы — Бас кітапта
көрсетілген ... ... ... тең ... ... ... ... есепке алу ведомостарының (карточкаларының) деректері
бойынша шығарылған өнімнің нақты өзіндік құны ... ... ... тіркелген қағаз (накладная) арқылы ... ... ... ... ... 221 -"Дайын өнім" шоты дебеттеледі және 900-шот
кредиттеледі. Ал көрсетілген қызметке 801 шот дебеттеледі де, 900 ... ... ... ... ... 2 ... ... 4 параграфта келтірілген.
Қорытынды
Қорыта келсек өнімді шығарумен байланысты шығындар (тікелей шы-ғындар,
негізгі ... ... ... ... ... ... ... бірге есептеп өтеу және т.б.)
негізгілер болып табылады. ... ... ... ... және
жалпышаруашылық) - жалпы өндіріс пен ұйымды ұйымдастыру, қызмет ету ... ... ... бір ... (амортизация, материалдық
шығындар, негізгі жеке құрамның еңбегін өтеу және т.б.) кіреді. Кешенді
шығындар, ... ... ... ... ... ... ... Өзгермелі шығындар өнім өндірісі көлемі өзгергенде өзгереді, ... ... ... ... ... байланысты емес.
Экономиқалық практикада мұндай шығындар, әдетте, шартты-өзгермелі және
шартты-тұрақты деп аталады. ... ... және ... құрамдастарға
бөлу негізінде ұйымның іскерлік белсенділік ... ... ... ... ... ... қуат үш ... бөлінеді: өте
жоғары, іс жүзіндегі (мүмкіндікке қарай) және ... ... ... ... Жаңа ... ... өзгертіле алмайтын, жасалып
қойған шығыстар ... ... деп ... ... ... - ... пайдалана алмаған пайдасы,
яғни баламалы басқару шешімнің бірін таңдау үшін екіншісін құрбан ... ... ... өнімнің қосымша партиясын өндіру немесе өткізу
нәтижесінде пайда болған шығыстарды, шығын яғни белгілі бір шекке дейін
ғана жұмсалатын ... ... - өнім ... ... ... түсінуге
болады.
Жоспарланатын шығындарды өндіріс басталуына дейін ... ... тек факт ... ... ... жауапкершілік орталығының басшысы ықпал ете
алады. Реттелмейтін шығындарға мақсатты түрде әсер ету ... ... ... ... ... жауапкершілік орталықтары бойынша
басқару мен есептеу жүйесін орталықтандыру жасалады - ең ... ... және ... ... басшылар тұрады. Цехтар,
бөлімшелер, ... және т.б. ... ... ... ... мысалы, шығын орталығында басшы тек шығындар үшін жауап береді.
Шығын орталығымен "шығындардың пайда болған ... яғни ... ... ... және тиісті ресурстар тұтынылған жерлер түсініктері тікелей
байланысты.
Жауапкершілік орталықтарына ... ... ... ... ... инвестиция орталықтары кіреді. Шығын орталығы - басшысы
тек шығындар үшін жауап беретін бөлімше; түсім орталығы - түсім үшін ... ... ... ... - ... шығындарға да, пайда үшін де
жауап береді; инвестиция орталығында - ... ... ... ... ... тиімді қолданғаны үшін жауапты. Жауапкершілік
орталықтарын мынадай принцип бойынша бөлуге болады: функционалды, аумақтық,
ұйымдық құрылым және ... ... ... ... ... ... екі ... аспект бар:
қолданылатын бухгалтерлік шоттар жүйесі мен ... ... ... ... ... ПС. Бухгалтерский учет. - М.: Бухгалтерский учет, 2001.
2. Бахрушина М.А. Бухгалтерский ... ... ... ... -М.: ... ... ... М.А. Внутрипроизводственный учет и ... - ... ... и ... ... ... К. Введение в управленческий и производственный учет. - ... ... ... Т.П. ... учет: Учебник. - М.: ЮНИТИ, 2002.
6. ... ... ... в ... Учебное
пособие / Под ред. проф. В.А. ... - М.: ... и ... ... В.З., ... А.А., Селиванов П.В., ... ... учет ... ... Учебное пособие /Под
ред. д.э.н. В.І. Керимова. - М.: Экзамен, 2002.
8. ... П.С. ... ... ... Учебное пособие.
Л/.: Финансы и статистика, ... ... О. ... Т. Управленческий учет: Учебник. Л/.: УРСС,
2001.
10. ... С.А. ... ... и калькулирования
себестоимости. Особенности учета ... в ... ... система "директ-
костинг". - М.: Аналитика-пресс, 1997.
11. ... С.А. ... ... ... для ... ... ... на аттестат профессионального бухгалтера. -М.:
ИПБ-БИНФА, 2002.
12. ... Б., ... X., ... Д. ... ... ... Финансы и статистика, 1993.
13. ... ГЛ.. ... О.С. ... ... ... ... - СПб: ... 2002.
14. Палий В.Ф. ... ... - М.: ... и ... 1989.
15. Рей В.В., Палий В. Управленческий учет. - М.: Инфра-М, 1997.
16. ... МЛ. ... ... ... ... - СПб: Питер,
2001.
17. Ткач Б.И., Ткач М.В. У ... ... ... ... ... ... и ... 1994.
18. Управленческий учет: Учебное пособие. 2-е изд. / ... ... - М.: ... 2001.
19. Хонгрен Ч.Т., Фостер Дж. Бухгалтерский учет: управленческий аспект.
- М.: Финансы и статистика, 2000.
20. Шим Дж. ... Дм: Г. ... ... ... и ... затрат.
- М.: Филинъ, 1996.
21. ... 11.Г. ... ... Управление персоналом. - М.,
2001.
22. Янковский К.П., Мухарь И.Ф. ... ... ... ... ... ... экономика: Словарь / Под ред. Г.Я. Кипермана. - М.:
Республика, 1995.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өнімнің өзіндік құны13 бет
Жалпы мемлекеттік сипатта жұмсалатын бюджет шығыстарын жоспарлау және қаржыландыру10 бет
Кәсіпорынның өндіріске, өнімді сатуға жұмсалған және басқа да шығындары29 бет
Әлеуметтік сақтандырулармен қамсыздандыруларға жұмсалатын шығындар34 бет
Әлеуметтік-мәдени шараларға жұмсалатын шығындарды топтастыру10 бет
Әлеуметтік–мәдени бағдарламаларға жұмсалатын шығыстар34 бет
Өндіріске жұмсалған шығындар16 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
Абай қарасөздерінің тәрбиелік мәні6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь