Табиғат ресурстарын төлемді пайдаланау

Кіріспе

1. Табиғатты төлемді пайдалану түсінігінің теориялық негіздері.

2. Табиғат ресурстарын пайдалану төлемдері және оларды қолданудың қазіргі жағдайы.

3. Табиғатты пайдалану төлемдерін топтастыру.

Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Нарықтық қатынастар жағдайында Қазақстан Республикасы экономикасының жаңа бағыты ме қазіргі кезде жүргізіліп отырған түбегейлі экономикалық реформаның негізгі қорытындысы табиғатты пайдаланудың тегін түрінен төлемді түріне өту болып табылыады. Қазіргі кезде бұл өтпелі жағдайға келудің өзі әкімшілдік-әміршілдік әдістің экономиканы басқарудағы тегін табиғатты пайдалану теориясынң табиғи ресурстарды тиімді пайдалануды және қоршаған ортаға ұқыпты қарауды қанағаттандыра алмауы салдарынан болады.
Қаржы-экономикалық көзқарас тұрғысынан алғанда тегін табиғи ресурстарды қорғау мен үнемдеу туралы ойдың керегі де жоқ болатын. Табиғат пайдаланушыны табиғи ресурстарды ұтымды, үнемді пайдалану мүлдем қызықтырмайтын. Табиғат пайдаланушы негізгі және айналымды өндірістік қорлары сияқты төлемді қажет ететін өндірістік ресурстарды үнемдеуге қызығатын, яғни ең жақсы экономикалық жоспарлық есеп беру нәтижесіне тырысу мақсатымен тегін беріліп тұрған табиғи ресурстарды жұмыс күшін аз жұмсап, шектеусіз түрде таңдай отырып пайдаланады.
Табиғатты тегін пайдалану принциптерін қолданудың көпжылдық тәжірибесі тек қана әкімшілік-әміршілдік әдіспен оны реттеудің жеткіліксіздігне көз жеткізді және оларды экономикалық әдіспен алмастыру қажеттілігі, яғни табиғатты төлемді түрде пайдалау әдісімен алмастыру мәселесін талап етті. Мысалы, біздің еліміз, табиғатты пайдалануда әкімшілік-әміршілдік жүйесіндегі елдер сияқты табиғи ресурстарды тек жалпы экономикалық жағынан тиімді пайдалануы бойынша ғана емес, сонымен бірге ндірістің материал мен қамтамасыз етілуі жағынан да дүние жүзінде артта қалғандардың бірі болып шықты.
Көп мөлшерде табиғат ресурстарын пайдалану ылғи да қоршаған табиғи ортаны интенсивті түрде ластау мен табиғаттағы экологиялық тепе-теңділікті бұзумен байланысты болады. Бұл жағынан бұрынғы КСРО және оның ішінде, әсіресе Қазақстан Республикасы планетарлық масштабтан алғанда өте бір келеңсіз көріністе болған және қазір де солай болып қалуда.
1. З.Қ. Қарғажанов, Қ.М. Баймырзаев, О.Ж. Ғабдолла.

Табиғат ресурстарын пайдалану төлемдері және салықтары.
Оқу құралы, Алматы «Қазақ университеті» 2002.

2. Н.Қ. мамыров, М.С. Танкопий, Е.М. Үпішеев.
Табиғатты пайдалану экологиясы
Оқулық. Алматы. Экономика 2005.

3. Сағымбаев Ғ. Экология негіздері.
Алматы. 1995.
        
        Жоспары
Кіріспе
1. Табиғатты төлемді пайдалану түсінігінің теориялық негіздері.
2. Табиғат ... ... ... және оларды қолданудың қазіргі
жағдайы.
3. Табиғатты пайдалану төлемдерін топтастыру.
Қорытынды.
Пайдаланылған ... ... ... жағдайында Қазақстан Республикасы экономикасының
жаңа бағыты ме қазіргі кезде жүргізіліп ... ... ... ... ... табиғатты пайдаланудың тегін түрінен
төлемді түріне өту болып табылыады. Қазіргі кезде бұл өтпелі жағдайға
келудің өзі әкімшілдік-әміршілдік әдістің экономиканы басқарудағы тегін
табиғатты ... ... ... ресурстарды тиімді пайдалануды және
қоршаған ортаға ұқыпты қарауды қанағаттандыра алмауы салдарынан болады.
Қаржы-экономикалық көзқарас тұрғысынан алғанда тегін ... ... мен ... туралы ойдың керегі де жоқ болатын. Табиғат
пайдаланушыны табиғи ресурстарды ұтымды, ... ... ... ... ... негізгі және айналымды өндірістік
қорлары сияқты төлемді қажет ететін өндірістік ресурстарды үнемдеуге
қызығатын, яғни ең ... ... ... есеп беру ... тырысу
мақсатымен тегін беріліп тұрған табиғи ресурстарды жұмыс күшін аз жұмсап,
шектеусіз түрде таңдай отырып пайдаланады.
Табиғатты тегін пайдалану ... ... ... ... қана ... ... оны ... жеткіліксіздігне көз
жеткізді және оларды экономикалық әдіспен алмастыру қажеттілігі, яғни
табиғатты төлемді түрде пайдалау әдісімен алмастыру мәселесін талап ... ... ... табиғатты пайдалануда әкімшілік-әміршілдік
жүйесіндегі елдер сияқты табиғи ресурстарды тек жалпы экономикалық жағынан
тиімді пайдалануы бойынша ғана емес, сонымен бірге ндірістің ... ... ... ... да дүние жүзінде артта қалғандардың бірі болып
шықты.
Көп мөлшерде табиғат ... ... ылғи да ... ... ... түрде ластау мен табиғаттағы экологиялық тепе-теңділікті
бұзумен байланысты болады. Бұл жағынан бұрынғы КСРО және оның ... ... ... планетарлық масштабтан алғанда өте бір
келеңсіз көріністе болған және қазір де солай болып қалуда.
2.
Табиғатты пайдалануды әкімшілдік-әміршілдік ... ... ... ... ... аймақтары мен өндірістерінде
тығырыққа тірелу жағдайы қалыптасты. Бұл жайында жанға батып жар салған
Арал, Балқаш, Каспий, Қаратау-Жамбыл кешенінің, Шымкент, Өскемен, Жезқазған
қалалары мен ... да ... ... ... ... ... куә.
Қазақстан Республикасының табиғатты пайдалану мәселесі төңірегінде
қалыптасқан қаіргі кездегі тығырыққа ... ... ... ... шаруашылығындағы жұмысшылардың бір ауыздан білдірген
пікірлері бойынша, негізінен табиғат ресурстарын тегін пайдалану салдарынан
болған. Дәл осы қалыптасқан жайды ескере отырып түбегейлі экономикалық
реформа ... ... ... ала, оған қоса ... ... ... ... негізгі түрдлерін
пайдалану бойынша кодекстерді, қоршаған табиғи ортаны қорғау Заңына сәйкес
табиғатты төлемді пайдалану ... ... ... ... пайдалану үшін төлем төлеудің ғылыми негізделген жүйесін құрып
алмай және оны қолданбай тұрып табиғатты төледі пайдалану принципін
тәжірибе жүзінде жүзеге ... ... ... ... төлемді пайдалану мәселесінің пайда болуы, яғни
табиғат ресурстарын пайдалану үшін төлем төлеудің ғылыми – ... ... ... ... Республикасы экономикасының
нарықтық қатынастарға өтуіне, халық шаруашылығына түбегейлі экономикалық
реформаны тереңдетуге байланысты болып ... Бұл ... ... ... ... нақты түрлерін ғылыми негізделген жүйе ретінде қалыптастыру
осы дипломдық жұмыстың мақсаты болып ... ... ... ... ... Л.В ... ... Н.Н. Баранский, Э.Б. Алаев, Н.Н. Колосовский, Ю.Г. Саушкин, А.А.
Минц, М.И. Агашковтың ... ... ... сол ... социолистік
шаруашылық жағдайында табиғи ресурстарды тегін пайдалану туралы пікірдің
басым кезінде олар ашық түрде табиғатты төлемді пайдаланудың ... ... ... пікірлер бар. Сөйтсе де аталған ғалымдардың
ойдларының қисыны қалай болғанда да табиғатты тиімді пайдалану үшін ... ... ... ... ... ... ... элементтері халық шаруашылығында
да орын ала бастады. Социолизм кезінде төлемді табиғат пайдалану
принцитерін қолданудың мүмкінділігі мен тиіділіг жайында КСРО ... ... ... ... ... үшін ... төлеу табиғатты төлемді, әрі
ұтымды пайдаланудың басты бірқұрамдас элементі ... ... ... жаңа ... ... Бұл жаңа ... пайда болуы
экономикалық және әлеуметтік географияны бұрынғыдан да гөрі экономикалық
ғылымдармен әлдеқайда етене, жақынырақ ... ал ... ... ... ... қоғамдық-экономикалық қатынастар нарықтық
әдістермен, негізінен табиғи ресурстарды пайдалану үшін төлем төлеумен
реттеледі. Себебі, экононмикалық және элеуметтік географияның орналастыруы
мен бағалау бөлімдерінен табиғи ресурстарды ... үшін ... ... айрмашылығы ол жоспарлық есеп беру, шаруашылықтық есеп сияқты
болып табылады, яғни ... ... ... барысында шұғыл түрде
реттеушылык тагнытады, сондықтан табиғат ресурстарын пайдаоану үшін төлем
төлеуді іс жүзінде қолдану экономикалық және әлеуметтік георафияны
экономикалық ғылымдармен және ... ... ... да ... ... ... ... пайдалануға төлем
жүйесін енгізу арқылы, табиғатты пайдалануда басым болып келген басқарудың
әкімшілік-әміршілдік, жоспарлы орналастыру әдістерінен басқарудың
экономикалық-нарықтық әдісіне басымдылықпен өтеді.
«Табиғат ресурстарын ... ... ... ... от ... ... негізгі мәселелері мыналар:
- табиғатты төлемді пайдалану түсінігінің теориялық негіздері;
- табиғи ресурстарды ... ... үшін ... ... орны мен рөлі
жайында ұғым қалыптастыруы;
- табиғатты пайдалану төлемдерінің түрлері мен жүйесін қолдану жайын
ұғым қалыптастыруы;
- табиғат пайдалану төлемдерін табиғи ртаның тазалығын ... ... ... жеке ... ... ... ... тәртібін, нұсқауларын талдау және зерттеу.
Қазақстан эконоикасында нарықтық қатынастардың дамуы дәрежесіне
сәйкес табиғатты төлемді пайдалану принципі іс жүзінде ... ... ... және ... ... ... заң актілерінде көрініс
табады. Табиғатты төлемді пайдаланудың ... ... ... айтқанда төлемдердің көптегн түрлерін анықтаудың әдістемесі,
нұсқаулары болмағндаықтан Қазақстан Республикасында ... ... ... әлі де ... ... ... ... Табиғатты төлемді
пайдаланудың нақты механизмі дүние жүзі елдерінің көпшілігнде негізінен
жәй ғана қарапайым тәжірибемен қалыптасты, сондықтан оның ... ... ... ... және ... Бұлй болу ... – көп ... жалпы табиғатты төлемді
пайдалану мәселелерінің ғылыми тұрғыдан қарастырылған жүйелі теориясының
блмауы салдарынан.
Табиғат ресурстарын төлемді пайдалану түсінігінің теориялық негіздері.
Баршамызға белгілі, бізді ... ... ... жер ... (жер ... ... ... элементтерден, табиғат кешендерінен құралады.
Бұл табиғи кешендер геоорфологиялық, геологиялық, физикалық, географиялық
және ... да ... ... ... ... ... ... Мұндай зерттеулердің нәтижесінде табиғи кешендер
бүкіл елдің аумағын физик-географтарлың ... ... ... ... ... ... сипатталады.
Табиғи кешендердің жеке элементтері немесе олардың жиынтығы олары
шаруашылыққа пайдалану мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... бойынша, әрбір сәтке сәйкес және уақыт ағымына
қараай ерекшеленеді. Өндіргіш күштердің даму деңгейі мен зерттеулеріне
сәйкес материалдық әрекетке тікелей ... ... ... ... ... ... өтеу ... байланысты табиғат
кешендерінің элементтері табиғат ресурстары деп есептеледі. Мысалы, қазба
байлықтарға - минералды ресурстарға жер қойнауының тек қоғамның ... ... ... ғана үшін ... ... жатады. Табиғи
зерзаттар, мысалы, бос жыныс өндірісі технологиясы мен техникасының
жетілген шағында оған қоғамдық қажеттілк пайда болған ... ... ... Құрамында орта есеппен 1,5 пайыздан аз мыс кені өткен ғасрда
өнеркәсіптік құндылығы жоқ бос ... деп ... ал ... ... осы асырдың басында бос жыныс деп есептеледі. Құрамында фосфоры бар
темір кені олардан болат пен ... алу ... ... ... ... жарамсыз деп есептеледі. Белгілі кезеңге дейін Чили
силитрасы, Хибин апатиті мен ... ... ... ... ... атом, ракеталық, ғарыштық, теледидарлық сияқты жңа
салаларының пайда болуы мен дамуына байланысты уран, берилий, цирконий,
титан, ниобий, цезий, ... ... алу үшін ... жаңа түрлері игерілді.
Академик А.Е. Ферсманның айтуы бойынша, «... табиғатта пайдалы және
пайдасыз, керекті және керексіз минералдар – адам өзінің жасампаз ... ... ... және оны ... ... күшіне айналардылады.
Сонымен, таиғат ресрсы деп өндіргіш күштердің дамуы мен зерттелуі
деңгейіне сәйкес адамзат қоғамының қажеттілігн қамтамасыз ету үшін
пайдаланылатын ... ... ... ... ... ... ... жұмыс нәтижесінде қоғамның белгілі бір қажеттілігін қамтамасыз ету
үшін табиғи ортадан алынған ... ... ... материалдық
құндылығын құрайды. Олар табиғи зерзаттар емес, тұтыну ... ... ... рөлі мен мәні ... өмірінде уақыт өткен сайын
өзгеріп отырады. Өндірістің техникасы мен технологиясы жетілдіруіне қарай
адамзаттың табиғатқа тәуелділігі кемиді, бірақ табиғи ресурстарды барған
сайын көп ... ... ... келтірілген анықтамаларға сәйкес
табиғат ресурстары біріншіден, табтиғи денелер немесе табиғи күштер, ... ... ... ... бір ... ...... ресурсы
ретінде табиғи денелерді немесе күштерді мойындау қоғамгның өндрігіш күші
мен табиғаттың ... ... бір ... ... ... ... ... іс-әрекетеке тікелей қатыстыру
формасында қоғамның белгілі бір қажеттілігн қанағаттандырады. Сонымен,
«табиғат ресурсы» түсінігінің өзі өндіргіш ... ... ... ... ... мен және экономикалық тұрғыдан тиімді
пайдалнумен байланысты, сөйтіп, «табиғат ресурсы» түсінігінің өзі
экономкадан, қажеттіліктен тыс ... ... адам ... рөлі ... ( ... ... ... ұзақ уақыт бойы сөз таластырды. Идеалистер, мысалы,
адамзат қоғамының даму үшін материалдық жағдадың аңыздылығын теріске
шығарып отырады, ал «географиялық ... ... ... қоғамының
дамуына табиғи факторлардың шешуші рөл алатындығын басы жазып отырады.
Марксизм-ленинизм ... ... ... ... зат
түріндегі балққа негіз болатындығн көрсетті, бірақ олар еңбекпен өңдегенде
ғана тұтыну құндылығна ие бола алады. Бұл жағдада табиғат ресурстары
белсенді элемент емес ... заты ... ... ... ... ... қоғамдық өндіріс, әсіресе, өндіріс тәсілі атқарады деп ойлайды.
Қазіргі кезде қоғам мен табиғаттың қоғамның жекелеген топтарын бір-
біріне қарсы қоюдан гөрі ... ... ... жайндағы ұғым
қалыптаса бастады. Қоғамның экономикалық даму деңгейі ғылыми-техникалық
прогрестегі жаңа жетістіктерді қолдану ... ... ... ... ... дәрежесімен анқталадды.
Табиғи ресурстардың қоғамдық өндіріске тидіретін әсерін қазіргі
заманғы ғылым үш жақты қарастырады. Бріншіден, табиғат ресурстар ... ... орта ... ... ... өмір ... үшін ... кеңістігі, өндірістңі табиғи бащзасы болып табылады. Екіншіден,
барлық өдірістің мағынасы сайып келгенде, қоғамның белгілі бір қажеттілігн
қамтамасыз ету үшін табиғи ресурстарды адм ... ... етіп ... ... ... ... ... қарқынмен дамып
жатқан қазіргі заманғы өндіріс абиғи ресурстардың алуан түрлерін ... кең ... ... ... ... Осы ... ... табиғат
ресурстарын (дәлілер айтқанда, өндірістің шикізатпен қамтамасыз етілуінің)
халық аруашылығын дамытудағы қоғамдық өндірістің тиіділігн ... ... ... ... ... ... термоядролық өнркәсіп,
авиажасау, электроэнергиясы, ракета жасау, ғарыштық техника, түсті
металургияның, сирк ... ... ... кең көлемде «кірпіші» -
материалдық өндірістің құрамы блады. Үшіншіден, бәрімізге белгілі табиғат
ресурстарын пайдалану жағдайы, ... ... ... еңбектің
өнімділік деңгейін анықтайды.
Табиғат ресурстарын пайдалану төлемдері және оларды қолданудың қазіргі
жағдайы
Табиғат ресурстарын пайдалану төлемдері және ... ... ... ... ... төлем төлеудің маңыздылығы мен қажеттілігінің
халық шаруашылығын әміршілдік әдіспен басқару кезінде, табиғи ресурстарды
пайдалануды тегін, олардың құны жоқ ол ... ... ... ... ... ... де ... бастады және өмірге жолдама алды.
Бірқатар жылдар барысында сұраныстың талаптарына сәйкес табиғи ресурстарды
пайдаланғаны үшін ... ... ... бір ... ... ... ... және жетілдірілмеген әрі толықпаған ол, шамасы келгенше
табиғатты пайдалану сферасында экономикалық қатынаста әлі де қолданылады.
Бірақ, табиғатты төлемді пайдалнуда оны ... ... ... ... үшін әлі ... күш-жігер жұмсау қажет екендігі анық.
Алдымен табиғатты төлемді пайдалану түсініктерін ... ... ... ... ... ... өз атымен атаған жөн: төлемді
төлем деп атау керек және оны салықпен шатастыруға болмайды немесе
минералды – шикізат ресурстарын жаңғырту мен ... ... ... ... ... ... келген геологиялық барлау жұмыстарына қаржы аудару
деп айтуға ... және ... өз ... ... ресурстарына толық ие болған шақта, оларды
игеру мен өендіруге ... ... ... ... ... негізгі байлығының бірі – табиғат шикізатын пайдалануда үнемділік
аймақтық-экономикалық және экологиялық қауіпсіздік пен республика
экономикасының ... ... ... жағңа экономикалық саясат
қалыптастыру керек. Осындай кезек күтірмес келелі мәселені жүзеге асырудың
бірден бір құралы – ... ... ... және ... ортаны
қорғау төлемдері мен салық жүйелерін ғылыми тұрғыдан негіздей отырып іс-
тәжірибеге енгізу болып табылады.
Табиғатты қрғауды, тиімді пайдалнуды ынталандырудың ... бірі – ... ... ... Ынталандыру табиғатты
пайдалану төлемдерінің ең негізгі қызметі болып табылады. Төлемдер табиғат
пайдаланушылардың оны қорғауға, үнемдеп пайдалануға, сол аймақтың
экологиялық теңдігін сақтауға жауапкершілікті ... ... ... ... ... ... атап ... жер, су, орман, минералдық-
шикізат ресурстарын анегізгі төлем түрлерінің оптикалды шамасын белгілеу
туралы жүргізген ғылыми ... ең ... ... ... ... ... ... төлемдердің негізгі түрлерін
белгілеу әдістеріндегі мүмкіндіктер мемлекеттік көлемде қажет болған
жағдайда аймақтар бойынша ... ... ... ... З.Қ. Қарғажанов, Қ.М. Баймырзаев, О.Ж. Ғабдолла.
Табиғат ресурстарын пайдалану төлемдері және салықтары.
Оқу құралы, Алматы ... ... ... Н.Қ. ... М.С. ... Е.М. Үпішеев.
Табиғатты пайдалану экологиясы
Оқулық. Алматы. Экономика 2005.
3. Сағымбаев Ғ. Экология негіздері.
Алматы. 1995.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оңтүстік Қазақстан облысының жер ресурстары50 бет
Табиғат ресурстарын пайдалану төлемдері13 бет
«Коммерциялық несиенің дамуы»4 бет
Айналым қаражаттарын қаржыландыру12 бет
Банк жүйесінің құрылымы, кезеңдері26 бет
"жануарлар ресурстарын қорғау шаралары"6 бет
«МаңғыстауМұнайГаз» АҚ-ның қаржылық ресурстарынның тұрақтылығын зерттеу67 бет
«Қаржы ресурстарының түсінігі және экономикалық мәні »29 бет
Іле-Балқаш аймағының су ресурстарын бағалау20 бет
Адам ресурстарын стратегиялық басқару жүйесін құру44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь