Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуді криминалистік қамтамасыз ету және тергеуге қатысушылардың қызметін үйлестіру

Кіріспе
Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуді криминалистік қамтамасыз етудің жалпы мәселелері
Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарының криминалистік сипаттамасы
Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеу кезінде тергеушінің анықтама органдарымен өзара әрекетінің ұйымдастыру.тактикалық ережелері
Тергеудің алғашқы кезеңіндегі типтік тергеу жағдайлары және тергеу болжамдарын құру
Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуге және болдырмаға бағытталған тактикалық операциялары
Тактикалық операция сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуге қатысушылардың қызметін үйлестіру құралдарының бірі ретінде
Сахналаудың белгілерін табуға бағытталған ақпаратты жинау тактикалық операциясы
Жәбірленушінің жеке басын анықтау, оның тұлғалық қасиеттерін сипаттайтын ақпаратты жинау тактикалық операциясы
Қылмыскерді анықтау мен әшкерелеу тактикалық операциясы
Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын болдырмау тактикалық операциясы
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Зерттеу жұмысында сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуді криминалистік камтамасыз ету және тергеуге қатысушылардың қызметін үйлестіру жайлы ғылыми ой-пікірлер көрініс тапқан.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Өткен ғасырдың 90-жылдарында Қазақстанда басталған саяси-құқықтық, экономикалық өзгерістер еліміздің егемендігін, тәуелсіздігін алуымен, азаматтық қоғамның қалыптасуымен, экономиканың нарықтық жолға бет алуымен, әлемнің барша өркениетті елдерімен дипломатиялық қарым-қатынастарды орнатумен сипатталады.
1995 жылғы 30 тамызда бүкілхалықтық референдумда қабылданған Казақстан Республикасының Конституциясы мемлекетіміздің беріктігін нығайтып, мемлекет пен қоғамның даму жолын анықтады, адамның және азаматтың құқықтарының, бостандықтарының қорғалу кепілдіктерін бекітті. Негізгі заңның 1-бабында бекітілген демократиялық, зайырлы, құқықтық, әлеуметтік мемлекетті орнықтыру [1] әлеуметтік, экономикалық, құқықтық және саяси міндеттердің кешенін одан әрі жеделдетілген қарқынмен жүзеге асыруды талап етеді.
Тәуелсіздікті алғаннан соң елімізде орын алған көптеген жақсы өзгерістермен бірге, өкінішке орай, ТМД мемлекеттеріндегі қылмыстылықтың өсуі, жаңа қылмыстардың пайда болуы, ұйымдасқан қылмыстылықтың қалыптасуы, кейбір республикалардағы содырлардың ату және жарылғыш заттарын пайдаланып лаңкестік іс-қимылдарын жасауы, әлемдік трансұлттық қылмыстық қауымдастықтарының еліміздің кеңістігін қылмыстарды жасауға, есірткі, қару-жарақты тасымалдауға әрекеттенуі көрініс тапты. Қазірдің өзінде адам өлтіру, пайдакүнемдік-зорлық қылмыстарын тергеуді жетілдіру, қылмыскерлердің қылмыстың ізін жасыру мақсатында орындаған сахналауларды әшкерелеу, тергеуге қарсылық көрсетуіне және басқа да әрекеттеріне тосқауыл қою құқық қорғау органдары қызметкерлерінің, ғалымдардың алдында тұрған күрделі мәселелердің бірі болып табылады.
Қылмыстылықтың өршіп тұрған қауырт жылдарында мемлекетіміздің басшылығымен қабылданған нормативтік-құқықтық актілері мен мемлекеттік бағдарламаларында көрініс тапқан қылмыстық-құқықтық іс-шаралары қылмыстылықпен күрес жүргізу бағытын айқындап, криминогендік жағдайдың едәуір төмендеуіне үлкен септігін тигізіп, адамның құқықтары мен бостандықтарының берік қорғалуын мүмкін етті.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев: "Жоғарғы заңды қорғауды қамтамасыз ете отырып, заңды сыйлайтын азаматтарды қылмыстан қорғауға жете мән берілсін және заңға қарама-қайшы іс-әрекет жасайтындарға билік пен заңның ең қатаң түрі қолданылсын", - деп атап өтті [2].
Осыған орай, құқық қорғау органдарының қызметі азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын мығым қорғауға, мемлекеттік институттардың қалыпты қызметін қамтамасыз етуге, қоғамдық өмірдегі құқықтық тәртіпті нығайтуға, қылмыстылықпен күресті күшейтуге арналған.
1 ҚР Конституциясы, 30 тамыз 1995 ж. қабылданған (өзгерістер мен толықтырулармен бірге). - Астана, 2009 – 40 б.
2 Н.Ә. Назарбаев Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясы: проблемалар және оларды шешудің жолдары. - Алматы, 1997. - 94 б.
3 Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексі. - Алматы: Жеті жарғы, 2008. – 187 б.

Диссертация тақырыбы бойынша жарияланған
еңбектер тізімі
1 Оқиға болған жерді қарау кезінде айыпталушының тұлғасын зерттеу // Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы Конституциялық заңның 10 жылдығына арналған // халықаралық ғылыми-теориялық конференция материалдары: Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы ұлттық идеясының өмірден көрініс табуы. - Алматы, Қазақ құқықтану және халықаралық қатынастар институтының баспасы, 2002. - 270-271 бб.
2 Өзін-өзі өлтіру инсценировкасымен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеу кезінде оқиға болған жерді қарау // Қазіргі кезеңде қылмыстылықпен күресудің өзекті мәселелері: халықаралық ғылыми тәжірибелік конференция материалдары. - Алматы, ІІМ академиясы баспасы, 2002. - 183-189 бб.
3 Инсценировкалармен бүркеленген, адам өлтіру істері бойынша оқиға болған жерді қарау кезінде тергеушінің жедел қызметкерлерімен өзара әрекет етуі // Орта Азия аймағындағы мемлекеттерде егемендіктің орнау мәселелері: халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Алматы, ҚазГЗА баспасы, 2003. - 12-19 бб.
4 Инсценировкалармен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуді жоспарлау // Орта Азия аймағындағы мемлекеттерде ұлттық құқықтың түзілу мәселелері: халықаралық ғылыми - тәжірибелік конференция материалдары. - Алматы, ҚазГЗА баспасы, 2003. - 179-184 бб.
5 Адам өлтіру қылмыстарын тергеу кезінде арнаулы медициналық білімді қолдану // Саяси-құқықтық зерттеулердің өзекті мәселелері: халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Алматы, ҚазГЗА баспасы, 2003. - 245-251 бб.
6 Адам өлтіру қылмыстарын тергеу кезінде қайшылықты жағдайда жауап алу // ҚазҰУ хабаршысы. - Алматы, ҚазҰУ баспасы, 2003. - №2 (27). - 133-135 бб.
7 Инсценировкалармен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеу кезінде куәлардан жауап алу // ҚазҰУ хабаршысы. - Алматы, ҚазҰУ баспасы, 2004. - №1 (29). - 115-118 бб.
8 Адам өлтіру қылмыстарын тергеу барысында кездесетін негативті мән жайлардың маңызы // ҚазҰУ хабаршысы. - Алматы, ҚазҰУ баспасы, 2004. - №3 (31). - 86-89 бб.
9 Сыбайлас жемқорлықтың пайда болуына әсер ететін себептер мен шарттар // Тиімді мемлекеттік басқару: халықаралық тәжірибе және Қазақстан: халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. - Астана, ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы баспасы, 2007. - 362-367 бб.
10 Сахналаумен (инсценировкалармен) жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуге қатысушылардың қызметін криминалистік қамтамасыз етудің кейбір мәселелері // Қазақстантану-3: халықаралық ғылыми конференция материалдары. - Астана, Тұран-Астана университеті баспасы, 2008. - 104-110 бб.
        
        ӘОЖ 343.98                                    ... ... ... адам ... ... ... ... ету және тергеуге қатысушылардың қызметін үйлестіру
12.00.09 – қылмыстық процесс; ... және сот ... ... ... ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін
алу үшін дайындалған диссертацияның
Авторефераты
Қазақстан Республикасы
Алматы, 2010
Диссертация әл-Фараби ... ... ... ... ... криминалистика және сот сараптамасы кафедрасында орындалды
Ғылыми жетекшісі: ... ... ... ... ... заң ... докторы,
профессор Нукенов М.О.
заң ғылымдарының
кандидаты,
доцент Амитов Ш.Е.
Жетекші ұйым: ҚР ІІМ ... ... заң ... 2010 жылы ... ... 13.00-де әл-Фараби атындағы
Қазақ ұлттық университетінің заң факультетінде заң ғылымдарының докторы
ғылыми ... беру ... Д ... ... ... ... 050040, Алматы қаласы, әл-Фараби даңғылы, 71, әл-Фараби
атындағы ҚазҰУ, заң факультеті, бас оқу ғимараты, 410 дәрісхана.
Диссертациямен ... ... ... ... ... ... танысуға болады.
Автореферат 2010 жылы « _____ » ақпанда таратылды.
Диссертациялық кеңестің ғалым хатшысы,
заң ғылымдарының ... ... ... ... ... А.Н. ... ... сипаттамасы. Зерттеу жұмысында сахналаумен жасырылған адам
өлтіру қылмыстарын ... ... ... ету және ... ... ... жайлы ғылыми ой-пікірлер көрініс тапқан.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Өткен ғасырдың 90-жылдарында ... ... ... өзгерістер еліміздің егемендігін,
тәуелсіздігін алуымен, азаматтық қоғамның ... ... ... бет ... әлемнің барша өркениетті ... ... ... ... ... 30 ... ... референдумда қабылданған Казақстан
Республикасының Конституциясы мемлекетіміздің беріктігін нығайтып, мемлекет
пен қоғамның даму ... ... ... және ... ... ... кепілдіктерін бекітті. Негізгі заңның 1-бабында
бекітілген демократиялық, зайырлы, құқықтық, ... ... [1] ... экономикалық, құқықтық және саяси міндеттердің
кешенін одан әрі ... ... ... ... ... ... алғаннан соң елімізде орын ... ... ... ... ... ... ТМД мемлекеттеріндегі қылмыстылықтың
өсуі, жаңа қылмыстардың пайда болуы, ұйымдасқан қылмыстылықтың ... ... ... ату және ... ... ... іс-қимылдарын жасауы, ... ... ... еліміздің кеңістігін қылмыстарды жасауға, есірткі, қару-
жарақты тасымалдауға әрекеттенуі көрініс тапты. ... ... ... пайдакүнемдік-зорлық ... ... ... қылмыстың ізін жасыру мақсатында орындаған сахналауларды
әшкерелеу, тергеуге қарсылық көрсетуіне және басқа да ... ... ... ... ... қызметкерлерінің, ғалымдардың алдында тұрған
күрделі мәселелердің бірі болып табылады.
Қылмыстылықтың өршіп тұрған ... ... ... қабылданған нормативтік-құқықтық актілері мен мемлекеттік
бағдарламаларында көрініс ... ... ... ... жүргізу бағытын айқындап, криминогендік жағдайдың
едәуір төмендеуіне үлкен ... ... ... ... ... ... қорғалуын мүмкін етті.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. ... ... ... ... ете ... ... ... азаматтарды қылмыстан
қорғауға жете мән берілсін және заңға қарама-қайшы ... ... пен ... ең ... түрі ... - деп атап өтті [2].
Осыған орай, құқық қорғау органдарының қызметі азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарын мығым қорғауға, мемлекеттік институттардың қалыпты ... ... ... ... ... ... нығайтуға,
қылмыстылықпен күресті күшейтуге арналған.
Қылмыстардың санын тіркеу жөніндегі ... ... ... Қазақстан Республикасы Бас Прокуратурасының Кұқықтық статистика
және арнайы есептер жөніндегі комитетінің мәліметтері бойынша республикада
1998 жылы 142100 ... ... 1999 жылы - 139431; 2000 жылы – ... жылы – 152168; 2002 жылы – 135151; 2003 жылы - 118485; 2004 жылы ... 2005 жылы - 146347; 2006 жылы -141271; 2007 жылы – 128064; ... - 121667 қылмыс тіркелді. Соның ішінде адам өлтіру қылмыстары ... - 2466; 2000 жылы – 2294; 2001 жылы – 2072; 2002 жылы – 1924; ... - 3212; 2005 жылы – 1804; 2007 жылы – 1656; 2009 жылы - ... ... ... ... қылмыстылықтың динамикасы 1999 жылдан
бастап 2005 жылға дейін ауытқып тұрғанын, одан кейінгі жылдары 2009 ... ... ... ... Адам ... ... ... де
біртіндеп азайып келгені байқалады.
Қазақстанның экономикалық-әлеуметтік жағынан тез қарқынмен ... ... ... бағытталған оңтайлы кең ауқымды мемлекеттік
шаралардың орындалуы, қылмыстармен күресудің, оларды болдырмаудың нәтижелі
іс-шаралардың ... ... ... ... ... сандық көрсеткіш
динамикасының төмендегенін көрсетуде. Қылмыстылық санының ... ... ... ... ... ... ... арттыруды талап етеді.
Осыған орай, әзірленген диссертациялық зерттеудің ... ... ... адам ... ... ... ... арналған.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Қазіргі кезде қоғамымызға қауіп ... ... дерт ... ... ... ... және де ... қорғау органдарының анықтап, ... ... ... ... ... сөзсіз. Сол себептен, қазақстандық заңгерлердің
мемлекет дамуының осы кезеңінде орын алған қылмыстылығымен күрес ... ... ... ішкі ... ... ... ... етуге мән беру қажет.
Осыған орай, сахналаумен ... адам ... ... ... сахналандырудың белгілерін анықтау, ... ... ... ... тактикалық операциялардың шеңберінде оқиға ... ... ... алу, ... ... эксперименті, көрсетулерді өз
орнында тексеру мен нақтылау, басқа да тергеу ... ... ... ... қамтамасыз ету, тергеуге қатысушылардың өзара
әрекетін сауатты үйлестіру қылмыстылықпен тиімді, әрі ... ... ... ... ... ... жағдайларға қарамастан, бұл
үлкен, мәнді ... ... ... ... ... әлі де ... жүргізілмей жүр.
Қылмыстарды тергеу әдістемесіне, жеке тергеу әрекеттерін жүргізу
тактикасына көрнекті ... ... ... мәселелерге А.Ф. Аубакиров, В.П. Бахин, А.Н. ... ... Р.С. ... А.Н. ... А.Г. ... А.И. ... ... А.Ф. Волынский, В.К. Гавло, И.Ф. Герасимов, Ф.В. Глазырин, ... Е.Ғ. ... Е.И. ... Г.Г. Зуйков, А.А. Исаев, ... В.П. ... Т.А. ... Е.И. ... М.Ч. ... ... Ю.Г. ... В.П. Лавров, А.А. Леви, И.М. Лузгин, В.Н.
Мудьюгин, С.И. Медведев, Б.М. Нурғалиев, Б.А. ... А.Р. ... ... ... ... ... ... ету мәселесі жеткілікті
зерттелген десек ешбір күмән туғызбас, дегенмен, сахналаумен жасырылған
адам өлтіру қылмыстарын ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, тергеуге қатысушылардың
өзара әрекетін үйлестіруге байланысты теориялық, ... ... ... ... ... әлі өз ... толық тапқан
жоқ. Сол себептен, сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуді
криминалистік қамтамасыз ету және ... ... ... ... зерттеу саласындағы тың тақырыптардың бірі болып табылады.
Тергеу тәжірибесі айғақтағандай, адам өлтіру қылмыстармен күрестің табысты
жүргізілуі тергеуге қатысушылардың мүмкіндіктерін, ... ... ... ... ... ... тиімді үйлестіруге, әзірленген криминалистік
әдістер мен құралдарды тиімді қолдануға тікелей байланысты.
Зерттеудің мақсаты және ... ... ...... адам ... ... тергеуді криминалистік қамтамасыз ету
және тергеуге ... ... ... ... ... ... әзірлеу.
Қойылған мақсатқа жету үшін келесі негізгі зерттеу міндеттері белгіленді:
- сахналаумен жасырылған адам ... ... ... ... және адам ... сахналаулардың түрлерін ажыратып
көрсету;
- қайшылықты мән-жайлардың мазмұнын ... және ... ... анықтау;
- тергеудің алғашқы кезеңіндегі тергеу жағдайларын және болжамдарын
типтендіру;
- сахналаумен ... адам ... ... ... ... ... органдарымен өзара әрекетінің ұйымдастыру-тактикалық
негіздерін дайындау;
- сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарының ... ... үшін ... ... кешенін әзірлеу және қолдануы бойынша
ұсынымдарды дайындау.
Диссертациялық зерттеудің объектісі – ... ... адам ... ... ... ... ету және ... ... ... ... ... және теориялық
аспектілерін зерттеу.
Зерттеу пәнін – сахналаумен жасырылған адам ... ... ... ... ... жұмысының теориялық базасын – философия, заңгердің этикасы, заң
психологиясы, ... ... ... ... іс ... ... сот сараптамасы, сот дәлелдемелер теориясы, криминалистикалық
ілім саласындағы ғалымдардың еңбектері құрайды.
Зерттеудің әдіснамалық негізі және ... ... ... ... ... ... заңдары мен категорияларын сүйену, әлеуметтік-құқықтық
құбылыстарды материалистік-диалектикалық жағынан ... ... ... ... ... ҚР ... ҚР ... іс
жүргізу кодексі, ҚР Қылмыстық кодексі, өзге де ... ... ... органдарының нормативтік-құқықтық актілері болып табылады.
Зерттеудің эмпирикалық базасын Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының,
Оңтүстік-Қазақстан облыстық сотының, ... және ... ... соттарының 258 мұрағаттық қылмыстық істерді зерттеудің нәтижелері,
Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы Құқықтық статистика және арнайы
есептер жөніндегі ... ... ... ... адам ... қылмыстарын криминалистік қамтамасыз ету және
тергеуге қатысушылардың өзара әрекеті мәселелері бойынша ... ... ... ... ... ... ... Республикасында
алғаш рет монографиялық зерттеу деңгейінде ... ... ... ... ... криминалистік қамтамасыз етудің және тергеуге
қатысушылардың қызметін үйлестірудің теориялық және ... ... ... ... ... жағынан маңызды болып табылады:
- сахналаумен байланысты адам ... ... ... ... ... ... ... қылмысты және бұл қызметтің
нәтижелерін жасыру жөніндегі қызметті қамтитын екі жақты бірыңғай процесс
ретінде анықтау;
- қайшылықты мән-жайлардың мазмұнын ... ... ... және ... бейнеленудің нәтижелерін өзгертуге бағытталған
әрекеттердің бейнеленуді қамтитын із ... ... ... ... ... ... ... талдау және тергеу жағдайлары мен
болжамдарын типтендіру;
- тактикалық операциялардың ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге бағытталған ұйымдастыру-
тактикалық сипатындағы ережелерді анықтаудың негіздері;
- сахналаумен жасырылған адам ... ... ... ... үшін ... ... операциялардың кешенін анықтаудың негіздері.
Қорғауға ұсынылатын негізгі тұжырымдар:
1. Сахналаумен жасырылған адам ... ... ... негізгі элементі ретінде қылмыстық сахналау қамтылып, оның
мазмұны адам өлтіру қылмыстарын тергеу ... ... ... ... ... ... ашылып көрсетіледі.
Із түзілу механизмі сахналауды әшкерелеуге ... ... ... ... болып табылады. Сахналау кезіндегі із түзілу
механизмінің өз ерекшелігі бар. Оқиға болған ... ... ... ... ... бейнеленіп, мұндағы қылмыстың іздік жай-жапсары үстіне
сахналаудың іздік жай-жапсары ... ... ... ... ... тергеуге қарсы әрекет етудің негізгі нысаны саналып,
қылмыскердің ... және ... ... және ... ... ... ... ретінде қарастырылады.
2. Қайшылықты мән-жайлар сахналаумен жасырылған адам өлтіру ... ... ... ... ... дегенімізде оқиғаның
дамуын түсіндіруге бағытталған тергеушінің болжамына қайшы келетін ... ... яғни ... ... ... белгілі жағдайларда
болуы тиіс іздердің, заттардың жоқтығы, немесе керісінше болмауы тиіс
іздердің, ... ... ... мән-жайлар бұл фактілі деректер,
олардың тергеушінің құбылыстар туралы болжамына сәйкессіз келуі, ... ... ... сәйкессіздігінен туындайды. Бұлар
қылмыстарды тергеу, ашу кезіндегі тергеушінің танымдық қызметі ... ... ... ... із түзілудің екі процесімен
қамтылады: біріншісі – қылмысты істеудің шынайы процесінің дамуы, екіншісі
... ... және ... ... ... ... ету үшін ... өзгерту бойынша орындалатын әрекеттер.
3. Типология зерттеу объектісінің ... ... ... анықтау
процесі. Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарының әдістемесінде
тергеу ... ... оның ... ... ... ... тергеу жағдайларын және болжамдарын жіктеуді әзірлеу
жасалған қылмыстың мән-жайларын көпфакторлы талдау нәтижесіне негізделуі
тиіс.
Тергеу жағдайлары және ... ... ... ... ... ... жағдай – күш қолдану белгілерімен мәйіттің табылуы;
2 жағдай – жәбірленушінің жоғалу фактісі (хабар ошарсыз) орын ... ... ... ... - өзін-өзі өлтіру белгілерімен мәйіт табылды (асылу, суға бату,
өзін өртеу, суық, атылатын қаруды қолданып өзіне өлім келтіру және ... ... - өз ... өлу ... ... табылды;
3 жағдай – жазымдық ... ... ... ... ... ... үйдегі);
4 жағдай - күш қолдану белгілерімен мәйіт ... ... ... ... ...... ... куәландыратын анық материалды-
бекітілген іздер табылды;
2 жағдай – сахналауды жасаудың анық іздері табылмады, ... ... ... жасаудағы кейбір артықшылықтар, сондай-ақ
сезіктінің жүріс-тұрысындағы артық іс-қимылдар (атиптілік) байқалады.
Қылмыстың ... ... ... ... ... қылмысты
жасаудың және оны жасырудың механизміне байланысты болжамдар шығарылады.
4. ... ... ... ... жедел іздестіру және
ұйымдастыру шараларының ... ... ... ... адам ... ... және тергеуді ұйымдастырудың маңызды құралдарының ... ... ... ... ... ... ең ... болып табылады.
Қылмыстарды тергеу кезіндегі ... ... ету бұл ... тез және ... ... кінәлілерді әшкерелеу мақсатындағы
тергеушінің, жедел іздестіру қызметкерлерінің және ... да ... ... негізделген және ... ... ... және ... шараларды тиімді үйлестіруге
бағытталған уақыты, ... ... ... ... бойынша
келісілген, бірлескен қызметі болып табылады. Тергеуші өзара ... ... ... ... қатысушылардың өзара әрекет ету
деңгейін жоғарылату үшін келесілер ... ... ... жоғары деңгейі; әр мүшенің қызметінің мақсатын ... ... ... әр ... ... ... ... топ
мүшелерінің міндеттерін нақты бөлу; келіспеушіліктерді болдырмау мақсатында
психологиялық ғылымның мүмкіндіктерін қолдану; барлық жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... бұлжытпай сақтау.
5. Сахналаумен жасырылған адам өлтіру ... ... ... ... ... ... операциялар
сахналаудың белгілерін анықтау үшін ... ... ... және оның ... ... ақпаратты жинауға; қылмыскерді анықтау,
ұстау және әшкерелеуге; сахналаумен жасырылған адам ... ... ... ... адам өлтіру қылмыстарын тергеуді
криминалистік қамтамасыз ... және ... ... ... ... тиіс.
Сонымен қатар келесі тактикалық ... ... ... ... ... берілді: «Сахналаудың ... ... ... жинау», «Жәбірленушінің жеке басын анықтау,
оның тұлғалық қасиеттерін сипаттайтын ... ... ... мен ... ... жасырылған адам өлтіру қылмыстарын
болдырмау».
Диссертациялық зерттеудің теориялық және тәжірибелік құндылығы ... ... ... және ... ... тергеу әдістемесінің және криминалистік ... ... ... ... ... және ... ... бағытталғанымен түсіндіріледі. Автордың ұсынымдары ... ... оқу ... ... және ... іс ... құқығы» пәндерін оқу барысында, қылмыстық сот өндірісі
тәжірибесінде және қылмыстарды ... ... ... кейінгі
ғылыми-зерттеу жұмысында ескерілуі мүмкін.
Апробация және зерттеу нәтижелерінің сыннан өтуі. Диссертацияның негізгі
теориялық тұжырымдары мен қорытындылары ... және ... және ... ... ... ... апробацияланды: «Қазақстан Республикасының мемлекеттік
тәуелсіздігі туралы ұлттық идеясының ... ... ... ... 2002
ж.); «Қазіргі кезеңде қылмыстылықпен күресудің өзекті мәселелері» (Алматы,
2002 ж.); «Орта Азия ... ... ... ... (Алматы, 2003 ж.); «Орта Азия аймағындағы мемлекеттерде ұлттық
құқықтың түзілу мәселелері» ... 2003 ж.); ... ... ... ... 2003 ж.); ... мемлекеттік
басқару: халықаралық тәжірибе және Қазақстан» ... 2007 ... ... 2008 ж.).
Жүргізілудің ғылыми нәтижелер теориялық тұжырымдар, соған негізделген
қорытындылар мен ұсынымдар әл-Фараби атындағы ... ... ... ... ... ... барысында апробациядан өтті.
Публикациялар. Зерттеудің маңызды нәтижелері баспасөз беттерінде, соның
ішінде ҚР БҒМ Білім және ғылым саласындағы ... ... ... ... 10 ... ... ... тапты.
Диссертациялық жұмыстың құрылымы мен көлемі. Зерттеу жұмысы кіріспеден,
екі бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
Зерттеу бағытының ... ... ... адам ... тергеуге қатысушылардың қызметін үйлестіру мен криминалистік
қамтамасыз етудің құқықтық, ... ... ... ... ... ... ... таңдалуын және зерттеу ... ... ... ... мен ... ... мен
тақырыбын белгілеуді, оның әдіснамалық және ... ... ... жаңалығын, алынған нәтижелердің теориялық және
тәжірибелік маңызын шарттайтын ... мен ... ... ... ... «Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуді
криминалистік қамтамасыз етудің жалпы мәселелері» - деп ... ... ... ... ... адам ... қылмыстарының
криминалистік сипаттамасы» деп аталатын 1.1 бөлімшеде аталған қылмыстарды
тергеу мен ашу үшін маңызды, қылмыстардың тергеу әдістемесінің құрылымдық
элементі ... ... ... ... ... ашылып
көрсетілген.
ҚР ҚК 96-бабында адам өлтірудің ... ... ... ... ... қаза ... түрінде анықталған [3]. Адам ... ... ... ... ... оның асыл ... құндылыққа қол
сұғумен сипатталады.
Объективті жағдайларға байланысты криминалистік ... бар ... ... ... ... ... ... емес болғандықтан,
ғылыми ізденістер жолымен оны ... ... арта ... ... тергеушіге қандай объектімен кездескенін, әрі
жұмыс істейтіні ... ... ... ... жүйе ретінде танылып,
түпкілікті мақсаты ... ... ... дәлелдемелерді жинаудың,
зерттеудің және бағалаудың ... және ... ... ... ... ... ... адам өлтіру қылмыстарының
криминалистік сипаттамасы – қылмыстарды ашу, ... ... алу ... қылмысты істеудің және қылмысты жасырудың тәсілі мен құралдары,
қылмысты істеудің және ... ... ... ... және ... ... қылмыс іздерінің түзілу механизмі және шоғырлану
орны, жәбірленуші мен қылмыскер, ... ... ... ... ... ... элементі болып табылатын,
қылмыстың моделі туралы бастапқы ... ... ... ... адам ... ... ... қылмыскердің қылмысты
сахналаумен жасыруға бағытталған әрекеттері қылмыс істегелгеннен кейін
ғана орындалады. Қасақаналықпен істелінген адам ... ... ... ... ... сахналау әрекеттері қылмысты
жасауға дейін және қылмыс жасалғаннан кейін де жүзеге асырыла береді.
Сахналаумен жасырылған адам ... ... ... ... ... ... негізінен қылмыстың механизмін ойластыру,
жоспарды құру, ... ... ... ... ... ... ... болса көлік құралдарын дайындау, қылмысты жасыру шараларын әзірлеу,
алибиді дайындау ... ... ... ... ... таңдау
қоршаған ортаның ерекшеліктеріне, қылмысты істеу және ... ... ... ... барлық жағдайларында қылмыскер өзіне қажетті болжамды
тергеушіге жеткізуге ұмтылады. ... ... ... ... ... бағытталған іс-әрекеттерін материалдық, яғни дене күшін
қолданып оқиға болған жердің қоршаған ортасына ... ... ... ... мәлім болған фактілерді жасыру, өз ... ... ... ... ... ... ... болады.
Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарының ... ... ... сахналау – ақиқатты жасыру және
тергеушіні жаңылыстыру мақсатындағы, қылмыстың уақыты, орны, субъектісі,
оқиға ... ... ... ... ... ... ... жасаумен, сондай-ақ тергеушіге жалған көрсетулерді
берумен және тиісті жүріс-тұрыс бағдарын ... ... ... ... қызметі болып табылады.
Қылмыскер сахналауды жасаған кезде оқиға болған жерде ... ... ... ... қолдан жасау, өліктің орнын ауыстыру, жатқан тұрысын
өзгерту, заттарды ... ... ... енгізеді. Тек,
қылмыскердің болжауына оқиға болған ... ... ... ... ... ғана ... ... енгізбейді.
Сот-тергеу тәжірибесін қорытындылау, криминалистік ғылыми ... адам ... ... ... ... түрлерімен жасырылатынын
көрсетеді: өз өлімімен өлуді сахналау; өзін-өзі өлтіруді сахналау, ... а) ... ә) ... ... б) суға ... в) суық ... г) атылатын қаруды қолданып; д) өзін-өзі өртеу және т.б.;
жазымдық жағдайды сахналау: а) көліктегі; ә) ... б) ... ... адам ... ... жасауды сахналау: а) басқа ниеттер
бойынша; ә) басқа тұлғамен; б) басқа уақытта; в) кінәнің басқа ... ... ... ... емес оқиғаны сахналау кездеседі.
Қылмысты істеудің және сахналауды орындаудың орны, уақыты және ... ... ... ... объективті қоршаған ортасын,
іс-әрекетті істеу орнын, уақытын сипаттайтын факторлар; қылмысты жасыру
орнындағы ... ... ... мен ... қылмысты
жасырудың орны, уақыты, ауа-райы; қылмысты жасыру орнына ... ... өмір сүру ... ... қылмысты жасырудың тәсілін таңдауға
әсер ететін факторлар болып табылады.
Адам өлтіру қылмысын жасаудың құралдары, заттары ... суық ... ... ... ... заттар, көлік құралдары, өндірістік
механизмдер, улы заттар, буындыру заттары және т.б. ... ... ... орны ... ... ... өзін-өзі өлтіруді сахналаумен
жасыру кезінде сахналауды жүргізу орнымен ... ... ... қылмыскерлер сахналауды басқа жерде жүргізеді.
Криминалистік сипаттамадағы ... ... ... ... ... ... қылмыс іздерінің түзілу механизмі болып табылады.
Қылмыс оқиғасын сахналау кезіндегі іздердің түзілу механизмінің өзіндік
ерекшеліктері бар. Бұл ... ... ... ... ... ... екі ... жай-жапсар бейнеленіп, мұнда қылмысты істеу іздік
жай-жапсарының ... ... ... ... ... ... оқиғаны имитациялау кезіндегі іздердің түзілу механизмі
қылмыстың ... ... ... ... Аталған механизм
шынайы қылмыс жасалған кезде түзілетін іздік механизммен ... ... ... Қылмыс оқиғасын сахналау кезіндегі іздердің түзілу
механизмінің атиптілігі қайшылықты ... табу ... ... ... ... оқиғаның дамуын түсіндіруге бағытталған
тергеушінің болжамына қайшы келетін фактілі деректер түсініледі, ... ... ... ... ... ... тиіс іздердің,
заттардың жоқтығы, немесе ... ... тиіс ... ... ... мән-жайлар бұл фактілі деректер, олардың тергеушінің
құбылыстар туралы болжамына сәйкессіз ... ... ... ... ... ... Бұлар қылмыстарды тергеу, ашу
кезіндегі тергеушінің танымдық ... ... ... ... ... мазмұны із түзілудің екі процесімен қамтылады: ... ... ... ... процесінің дамуы, екіншісі – қылмысты жасыру және
қылмыстың анықталуына ... ... ету үшін ... ... ... орындалатын әрекеттер.
Қылмыскердің қылмыс оқиғасын сахналауды қателіксіз жүзеге асыруына
объективті және субъективті себептер кедергі болады. Объективті ... ... ... ... ... және жеке белгілері бойынша
шынайы қылмыстың іздерімен сәйкес келетін іздерді қылмыскердің қолмен
жасанды ... ... ... ... ... ... ... объектілерде
іздердің түзілуі. Субъективті себептерге келесілер жатады: қылмыскерде
сахналауды жасау тәжірибесінің және дағдыларының ... ... ... ... мен ұсақ ... туралы
қылмыскерлерде шынайы мәліметтердің жоқтығы; қылмыскердің қорқу, үрейлену
жағдайына байланысты ұстамдылығының төмендеуі; кездейсоқ жағдайлардың
туындауы.
Негізінен, ... ... ... тәсілі ретінде қаза болған
адамның жақын туыстары, ... ... ... ... ... топтың мүшелері орындайды. Әдетте жәбірленушімен туыстық,
таныстық байланысы жоқ адамдарға қылмысты жасырудың қажеттілігі жоқ. ... ... ... ... ... ... ... қатыстылығын
дәлелдейтін дәлелдемелерді жоюға бағытталады.
«Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеу кезінде
тергеушінің анықтама органдарымен өзара ... ... деп ... 1.2 ... ... әрекет етудің түсінігі,
маңызы, нысандары, криминалистік қамтамасыз етудің мазмұны анықталған.
Соңғы кезде ... ... ... әдістерінің күрделенуі,
қылмыскерлердің тергеуге қарсы әрекетінің ... ... және ... органдары қызметкерлерінің қылмыстарды тергеу мен ашу кезінде
өзінің мүмкіндіктерін, күштерін, білімін тиімді ... ... ... және ... ... ұтымды жүргізуді талап етеді.
Қылмыстарды тергеу кезіндегі өзара әрекет ету бұл ... ... және ... ... ... әшкерелеу мақсатындағы тергеушінің,
жедел іздестіру қызметкерлерінің және басқа да ... ... ... ... және ... тиімді қолдануға,
процессуалды және бейпроцессуалды шараларды тиімді үйлестіруге бағытталған
уақыты, орны, мақсаттары, функциялары, өкілеттіктері бойынша келісілген,
бірлескен қызметі болып ... ... ... ... ... есептеледі. Қылмыстарды
тергеу кезінде өзара әрекет етуді ұйымдастырудың процессуалдық, этикалық,
психологиялық аспектілері бар. Тергеуге ... ... ... ... ... үшін келесілер қажет: тергеуге қатысушылардың
біліктілігінің жоғары ... әр ... ... ... ... дұрыс түсінуі; әр мүшенің пікіріне құрметпен қарау; ... ... ... ... келіспеушіліктерді болдырмау
мақсатында психологиялық ... ... ... ... ... ... ... түсіндіру; кәсіби этиканың
ережелерін және нормаларын бұлжытпай сақтау.
Тактикалық операция сахналаумен ... адам ... ... және ... ... ... ... бірі болып
табылады. Анықтама органының қызметкерлері жедел іздестіру ... ... ... тергеушіге хабарландыруға міндетті, ал
тергеуші өз жағынан жасалған қылмыстардың мән-жайын толық, объективті, жан-
жақты зерттеу үшін ... ... ... ақпаратты алу үшін анықтама
органының іздеу ... ... ... қажет.
Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тактикалық операциялар
шеңберінде жедел-тергеу тобымен ... ... ... ... ... жоғарылайды. Жедел-тергеу топ білікті тергеушілерден,
мол тәжірибесі бар қылмыстық ... ... ... ... ... жасырылған адам өлтіру қылмыстарын табысты
тергеу арнаулы білімі бар мамандарды тарту, ... ... ... ... ... ... тергеудің табыстылығы
тергеуге қатысушылардың өз жұмысына ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
Диссертацияның 1.3 бөлімшесі «Тергеудің алғашқы ... ... ... және тергеу болжамдарын құру» деп аталады. Сахналаумен
жасырылған адам өлтіру қылмыстарын ... ... ... ... ... аса ... бөлінеді, өйткені оларды зерттеу
нәтижесінде ... ... ... ... ... Қылмыстарды
тергеу әдістемесінде тергеу жағдайы келесі бағыттарда: болжамдарды ... ... ... ... ... ... ... тергеу
әрекеттерін және жедел іздестіру шараларын, тактикалық операциялардың
кешенін ... және ... ... ... бағыттау жөніндегі
ақпаратты жүйелеу функцияларын орындайды.
Тергеу ... және ... ... ... ... ... жоқтығы бойынша: 1 ... – күш ... ... табылуы; 2 жағдай – жәбірленушінің жоғалу ... ... орын ... ... ... ... 1 ... - өзін-
өзі өлтіру белгілерімен мәйіт табылды (асылу, суға ... өзін ... ... ... ... өзіне өлім келтіру және т.б.); 2 жағдай - ... өлу ... ... ... 3 ...... жағдай
белгілерімен мәйіт табылды (көліктегі, тұрмыстағы, өндірістегі, үйдегі); 4
жағдай - күш қолдану белгілерімен мәйіт ... ... ... ... 1 жағдай – сахналаудың жасалғанын куәландыратын ... ... ... 2 жағдай – сахналауды жасаудың анық
іздері табылмады, бірақ сахналаудың материалдық жай-жапсарын ... ... ... ... ... ... ... (атиптілік) байқалады.
Қылмыстың оқиғасына, субъектісіне, кінәнің нысанына, ниетіне, қылмысты
жасаудың және оны жасырудың механизміне байланысты болжамдар шығарылады.
Қылмыстың оқиғасына қатысты ... ... ... ... ... ... жасалды; қылмыс деп имитацияланатын криминалды емес оқиға
орын алған; қылмыстың сахналау субъектісіне қатысты: адам өлтіру ... ... ... ... ... ... ... әріптесімен, ұйымдасқан қылмыстық топтың
мүшелерімен жасалды; ... ... ... адам ... ... адам ... ... жасалды; қылмыстың ниетіне қатысты:
қызғаныштан, кекшілдіктен, көреалмаушылықтан, ... ... ... адам өлтіру қылмыстарын ... ... ... ... ... деп ... екінші бөлім
сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарының тергеу міндеттерін шешу
үшін ... ... ... әзірлеу және қолдану бойынша
ұсынымдарды дайындауға ... ... ... ... адам ... қылмыстарын тергеуге қатысушылардың қызметін
үйлестіру ... бірі ... деп ... 2.1 ... ... тергеуге қатысушылардың өзара әрекетінің ең ұтымды нысаны болып
табылатыны көрсетілген. Күрделі, ұйымдасқан нысандағы, сондай-ақ тергеуге
қарсылық көрсету белгілері қылмыстарды ... ... ... ... ... ... жедел іздестіру шараларының және
басқа да шаралардың кешенді жүргізілуін талап етеді.
Тактикалық операция криминалистік әдістеме ... бірі ... ... міндеттерін шешу үшін орындалатын, ... ... оның ... ... ... ... әрекеттерінің, жедел іздестіру шараларының және ... ... ... ... қарастырылады.
Тактикалық операция өзінің құрылымы бойынша кейде бірнеше біртекті
әрекеттерден: тактикалық міндетті ... ... ... жауап
алулардан; бірнеше жерлерде немесе бірнеше тұлғалардың тұрғын жайларында
жүргізілетін, тергеудің іздеу міндеттерін ... ... ... және ... құралуы мүмкін. Сонымен ... ... ... ... ... ... іздестіру шараларының
және басқа да шаралардың арасында біртиптес жедел шаралардың басымдығымен
жүргізілуін: оқиға болған жерді тексеру тергеу ... ... ... ... ... тізбегін; әралуан жедел
бақылаулардың кешенін және т.б. қамтуы мүмкін. Сахналаумен жасырылған адам
өлтіру ... ... ... ... ... ... тергеу әрекеттерінің, жедел іздестіру шараларының ... ... ... қызметі үйлестіріліп, алдына қойылатын
міндеттері көрсетіліп, тергеушінің басқарушылық рөлі мен ... ... ... ... жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуді ... ... ... ... ... ... ... бағытталған ақпаратты жинау» тактикалық операциясы;
«Жәбірленушінің жеке басын анықтау, оның тұлғалық қасиеттерін ... ... ... ... ... ... ... тактикалық операциясы; «Сахналаумен жасырылған адам өлтіру
қылмыстарын болдырмау» тактикалық операциясы.
Диссертацияның 2.2 бөлімшесі ... ... ... бағытталған
ақпаратты жинау тактикалық операциясы» қылмысты сахналау жолымен жасырудың
белгілерін табуға, қылмысты істеу механизмін, қылмысты жасыру ... және ... да ... ... ... ... ... беруге арналған.
Қылмысты сахналау жолымен жасыру белгілерін анықтау, қылмысты істеу
және жасыру механизмі туралы ақпаратты жинау жөніндегі атқарылатын негізгі
жұмыс ... ... ... ... ... ... оқиға болған жердің
іздік суреті күрделенген болып келеді. Қылмысты істеудің ... ... ... ... ... ... қажет болады. Оқиға болған жерде
жиналған дәлелдемелер ... ... ... ... баға ... ... ... және басшылығымен тактикалық
операциялардың шеңберінде басқа да ... ... ... шығарудың және тергеу бағыттарын анықтаудың ой-жоспарлық
негізі ... ... ... ... ... ... ... орындап, мәйітті тексеру кезінде денесінде бөгде
адамның ... ... ... ... зақымдарды, жараларды
іздеуі қажет. Оқиға болған жерде қайшылықты мән-жайларды анықтаудың
маңызы ... ... ... ... ... мән-жайлар:
мәйіттің денесінде күресу, қарсылық көрсету ... ... ... ... ... ... ... кезде
жәбірленушінің алақанында, қолында кесілген жаралардың болуы және т.б.);
өзін-өзі өлтіруге тән болып ... ... ... ... ... ... ... аққан қан іздерінің жарақаттардың сипатына,
табылған қаруға және мәйіттің жатқан кейіпіне ... ... ... ... ... ... ... қабырғасынан тым алыс
қашықтықта жатуы; су қоймасында табылған мәйітті сот-медициналық
сараптамалық ... ... оның ... суға ... ... басқа
себептермен болуының анықталуы; су қоймасынан шығарылған мәйіттің қол-
аяқтарының байланған түрде ... және де ... ... ... ... өзі ... алмағанын көрсетуі; далада аяз болған күні
рельстердің үстінде жаншылған мәйіттің жалаңаш не үй ... ... ... ... ... ... ... мәйітін зерттегенде
атылатын қарудан келтірілген жарақаттың табылуы; ... ... өлім алды ... оның қолымен жазылмауы; оқиға болған жердің жай-
жапсарында табылған қорапшадағы удың құрамы және сот-химиялық зерттеу
нәтижесінде мәйіт ... ... у ... мүлдем сәйкес келмеуі;
оқиға болған жерде улы заттың қалдығы бар ыдыста басқа ... ... ... және т.б.
Адам өлтіру қылмыстары куәлерсіз, жасырын түрде жасалатындықтан, оларды
жедел іздестіру шараларын қолданбай іздеу қиынға ... ... адам ... ... ... ... ... екі бағытта
анықталуы мүмкін, яғни тікелей жәбірленушіге қатысты және қылмыстың нақты
оқиғасына қатысты. Жәбірленушіге қатысты куәлерге оның ... ... ... ... ... ... азаматтар, әскерде бірге
болғандар, достары, көршілері, және басқа да ... ... ... елді-
мекенде орын алған жағдайда, куәлер ретінде жақын ... ... ... тұрғындар, дүкендегі сатушылар, оқу орындарының
оқушылары немесе студенттері табылуы мүмкін.
Сараптаманы тағайындаған кезде тергеуші қандай материалдарды зерттеуге
алу ... шешу үшін ... ... ... ... ... фактілердің іс үшін қандай маңызға ие болу мүмкіндігін анық
білуі қажет. Сарапшының қорытындысы ... ... бірі ... Сот-медициналық сараптаманың қорытындыларымен ... ... ... ... ... қылмыстың
орны, уақыты, жасау тәсілі туралы бірқатар мәліметтерді ... ... ... да ... тағайындалады.
Оқиға болған жерді тексеру кезінде анықталған және тергеушіде күдік
туғызған қайшылықты мән-жайлардың іс үшін ... ... ... ... ... ... болады. Тергеуші ... ... ... ... ... кездейсоқтықтан
немесе негізді түрде пайда болғанын біле алады.
Диссертацияның 2.3 бөлімшесі «Жәбірленушінің жеке ... ... ... ... ... ... ... тактикалық операциясы»
деп аталады. Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын жасаған
қылмыскерлер ... ізін ... оның ... болдырмау мақсатында
мәйіттің тұлғасын анықтауға кедергі келтіру әрекеттерін ... ... ... ... ... жерді тексеру кезінде бірден
анықталмаса, онда үстіндегі киімі жеке басын анықтауға мүмкіндік беретін
құжаттарды табу үшін ... ... ... ... ... назар
аударылады: меңдер, сүйелдер, татуировкалар, тыртықтар, дене кемістігі,
тістердің жай-күйі және т.б. Өлген адамның ... ... ... ... оның қолына қарап білуге болады. ... ... ... мүмкін болмаса идентификациялық белгілерді нақты бекіту,
мәйіттің денесі ... ... ... ... ... ... ... келтіру орындалады. Хабар-ошарсыз жоғалғандар
жөніндегі есептерді тексеру жүргізіледі. Мәйіттің денесі, киімдері тануға
көрсетіледі.
Тактикалық ... ... ... ... ... ... ... анықталады. Қажетті ақпарат қылмыс
құрбанының ... ... ... ... таныстарынан алынады. Тергеуге маңызды ақпаратты ... ... ... ... тапсырған дұрыс болады.
Барлық куәлерден жауап алу кезінде міндетті түрде ... ... ... жатқызылады: жәбірленушінің жүріс-тұрысы қалай
сипатталды; соңғы кезде жәбірленуші ызаланып, уайымдап ... ме, ... ... не; ... ... ма; ... неден басталды;
жәбірленушінің ақшалай немесе мүліктік қарызы болды ма; ... не ... ... ма; өзін-өзі өлтіру не өмірден
бақилыққа кету мүмкіндігі туралы сөздер айтты ма; ... ... ... ... ... ... ма; өмірінде, отбасында, жұмысында
қандай өзгерістері болды; психикалық ауытқушылығы, ... ... ... ... жеке ... ... болды ма; басқаның қылмыстық
әрекетін әшкерелейтін құжаттары, ниеті болды ма; ... ... ... болды ма, неге қатысты байланыс орнады; жәбірленушіні қашаннан
бері таниды, екеуінің арасындағы қарым-қатынасының сипаты; ... ... ... ... кіммен жақын қатынаста болды; мінезі жағынан
қалай сипатталды.
Диссертацияның 2.4 ... ... ... мен ... операциясы» деп аталады. Қылмыскерді анықтау мен әшкерелеу
тактикалық операциясы кезінде ... үшін ... ... ... заттарды және мән-жайларды анықтау, қылмыскерді ұстау және
әшкерелеу мақсатында ұйымдастыру, тергеу, жедел іздестіру және ... ... ... жүзеге асырылады.
Тергеу тәжірибесі және қылмыстық істерді талдау сахналаумен жасырылған
адам өлтіру қылмыстары бойынша қылмыскерлерді анықтау ... ... ... ... нәтижелерді беретінін көрсетеді: қылмысты
көргендердің, ... ... ... ... ... ... қылмысты істеу және жасыру әрекеттерінен қалдырылған материалды-
бейнеленген іздер бойынша; ... ... ... ... ... ... құралдары бойынша; жәбірленушінің тұлғасын зерттеу
нәтижесінде қылмысты істеуі мүмкін тұлғалардың шеңберінен ... ... ... ... адамның материалды-бейнеленген іздері
бойынша сезіктілердің шеңберін тарылту, идентификациялық ... ... ... ... ... ... ... келесі іздері қалдырылуы
мүмкін: қолдың, еріннің, маңдайдың, мұрынның ... ... ... ... ... ... сілекейдің, зәрдің, тердің іздері,
шаштары, адамның иісінің іздері. Сезікті анықталғаннан кейін оны ... ... ... ... ... ... ... тиіс:
жасырын бақылау тобын қою; ұстауға қатысушыларды белгіленген жерге
шоғырландыру; сезікті орналасқан ... ... ... ... ... ... жеке ... ұстау орнын және айналадағы аймақты қарау
және т.б.
Сезіктіні ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың мынандай әртүрлі іздері және
белгілері анықталуы мүмкін: қылмыскердің оқиға ... ... ... ... ... ... ... зақымдар, кесілген, сұғылған
жарақаттар, жаралар, соғылған, көгерген жерлер, терінің ... ... ... ... ... ... ... дақтары,
шәуеттің дақтары; ату қаруын пайдалану кезінде қалған күйе, ыстың, оқ-
дәрінің түйірлері; темірдің тот ... ... ... ... ... ... ... пайдаланған заттардың үйкеу, қажау іздері; оқиға
болған жердегі әртүрлі заттардың микробөлшектері – шаң-тозаңның, бордың,
ұнның, көмірдің, ... ... ... ... түйірлері және т.б.
Тергеуші сезіктіден (айыпталушыдан) жауап алу кезінде істің барлық
маңызды мән-жайларын, қылмыстың ... ... ... ... ... ... ... қандай әрекеттерді орындағанын;
қылмысты істеуге пайдаланған ... ... ... жеке
белгілерін; қылмысты істеуге дайындықтың жүргізілу реті; қылмысты істеу
тәсілін; қылмысты жасыру қалай жүзеге асырылғанын; ... ... ... ... қылмысты бүркеу мақсатында енгізілген өзгерістердің сипатын;
қылмысты жасырудың мұндай түрін таңдау ойы ... ... ... және ... әсер ... ... ... жерде қанша уақыт өткізгенін және ... ... ... адам ... ... ... асыру
барысында қылмыскердің денесінде, киімінде, аяққиімінде қалған іздердің
сипатын және оларды жою бойынша орындалған іс-шараларды ... ... ... ... ... ... ... қылмысты тергеуге және ашуға ... ... ... ... бұйымдары, былғары киімдері, тері тондары, бағалы
қағаздар, ақшалай заттар; қанмен, топырақпен былғанған киімдер; ... ... ... іздік суретке сәйкес келетін аяқ-киім; мәйітті
тасымалдауға ... ... ... және оның ішіндегі биологиялық
іздер; қылмыс болған ... ... ұялы ... ... ... ... ... арқанның бөлігі,
уландыруға қолданған улы заттар; сұғу, кесу жарақаттарын ... ... ... суық қару, оқтар, гильзалар табылуы мүмкін.
Диссертацияның 2.5 бөлімшесі «Сахналаумен жасырылған адам ... ... ... операциясы» деп аталады.
Сахналаумен жасырылған адам ... ... ... әсер еткен
себептер мен жағдайлар туралы мәліметтер тергеу барысындағы процессуалды,
сондай-ақ бейпроцессуалды емес жолдармен ... ... ... ... құру тергеу барысында аталған қылмыстарды істеуге
көмектескен себептер мен жағдайларды анықтап, оны ... ... ... ... ... ... ... жасырылған адам өлтіру қылмыстарын болдырмау тактикалық
операциясы ... ... ... орындалады: адамдарға сауал қою;
азаматтармен жария және жасырын ... ... ... көмекшілерді
жедел іздестіру қызметіне пайдалану; жедел іздестіру ... ... ... қызметкерін не онымен бірге қызмет істеп жүрген көмекшіні
жедел іздестіру қызметінің міндеттерін шешу үшін ... ... ... отырған объектінің төңірегіне жасырын енгізу; қылмыстық іс-әрекетті
имитациялайтын мінез-құлық таныту; арнаулы техникалық құралдарды ... ... ... ... ... адамның ізіне түсу, оны ұстау
және т.б.
Бұл тақырыпқа тұңғыш рет ... ... ... ... қорытынды жасалды:
1. Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарының криминалистік
сипаттамасының ... ... ... ... сахналау қамтылып, оның
мазмұны адам өлтіру қылмыстарын тергеу кезінде ... ... ... факторлардың кешенімен ашылып көрсетіледі.
2. Қайшылықты мән-жайлар ... ... адам ... негізгі белгісі есептеледі. Қайшылықты мән-жайлардың мазмұны
із түзілудің екі процесімен қамтылады: біріншісі – ... ... ... дамуы, екіншісі – қылмысты жасыру және қылмыстың
анықталуына қарсы әрекет ету үшін ... ... ... ... ... ... зерттеу объектісінің сапалық белгісінің маңызын анықтау
процесі. Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарының ... ... ... оның ... ... ретінде
қарастырылады. Типтік тергеу жағдайларын және болжамдарын жіктеуді әзірлеу
жасалған қылмыстың мән-жайларын көпфакторлы талдау нәтижесіне ... ... ... ... ... ... ... және
ұйымдастыру шараларының жиынтығы ретінде сахналаумен жасырылған адам
өлтіру қылмыстарының тергеуге қатысушылардың ... ... ... ... болып табылады.
5. Сахналаумен жасырылған адам ... ... ... ... үйлестіру жөніндегі тактикалық ... ... ... үшін ... ... ... және оның тұлғасы туралы ақпаратты жинауға; ... ... және ... ... жасырылған адам өлтіру қылмыстарын
болдырмауға, сахналаумен ... адам ... ... ... қамтамасыз етуге және тергеуге қатысушылардың ... ... ... ... ... ... бағалау. Жұмыста қойылған
барлық міндеттер ... ... ... ... ... ... өзі
жұмыстың аяқталған сипатын көрсетіп, сахналаумен жасырылған адам өлтіру
қылмыстарын тергеудің теориялық және әдістемелік ... мен ... ... ... ... түріндегі қойылған мақсатқа
қол жеткізілгенін айғақтады.
Нәтижелерді нақты қолдану ... ... ... әзірлеген
теориялық және әдістемелік аспектілері сахналаумен жасырылған адам өлтіру
қылмыстарын тергеу және ашу ... ... ... ... мүмкін
етті:
- құқық қорғау органдарының тергеу бөлімдерінде сахналаумен жасырылған
адам ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру;
- заңгерлерді дайындау жөніндегі оқу орындарының оқу жоспарларында
сахналаумен жасырылған адам өлтіру ... ... ... бойынша
арнаулы курстарды енгізу;
- сахналаумен ... адам ... ... ... ... ... үшін ... және жедел
қызметкерлердің компьютерлеріндегі жұмыс тақтасын бағдарламалық қамтамасыз
ету.
Дайындалған жұмыстың ғылыми деңгейін ... ... ... сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеудің
теориялық және әдістемелік мәселелерін, тергеуге қатысушылардың ... ... ... ... жұмыс болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1 ҚР Конституциясы, 30 ... 1995 ж. ... ... ... ... - ... 2009 – 40 б.
2 Н.Ә. Назарбаев Қазақстанның 2030 ... ... даму ... және ... ... жолдары. - Алматы, 1997. - 94 б.
3 Қазақстан Республикасының ... ... - ... Жеті ... – 187 ... тақырыбы бойынша жарияланған
еңбектер тізімі
1 Оқиға болған жерді қарау кезінде айыпталушының тұлғасын зерттеу //
Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі ... ... 10 ... ... // халықаралық ғылыми-теориялық конференция
материалдары: Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы
ұлттық идеясының өмірден көрініс табуы. - ... ... ... және
халықаралық қатынастар институтының баспасы, 2002. - 270-271 бб.
2 Өзін-өзі өлтіру инсценировкасымен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын
тергеу ... ... ... ... ... // ... ... қылмыстылықпен
күресудің өзекті мәселелері: халықаралық ғылыми тәжірибелік конференция
материалдары. - ... ІІМ ... ... 2002. - 183-189 ... ... ... адам ... істері бойынша оқиға
болған жерді қарау кезінде тергеушінің жедел қызметкерлерімен өзара әрекет
етуі // Орта Азия аймағындағы мемлекеттерде ... ... ... ... ... ... - ... ҚазГЗА
баспасы, 2003. - 12-19 бб.
4 Инсценировкалармен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын ... // Орта Азия ... ... ... ... түзілу
мәселелері: халықаралық ғылыми - тәжірибелік конференция материалдары. -
Алматы, ҚазГЗА баспасы, 2003. - 179-184 бб.
5 Адам өлтіру қылмыстарын ... ... ... ... ... // Саяси-құқықтық зерттеулердің өзекті мәселелері: халықаралық
ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. - Алматы, ҚазГЗА баспасы,
2003. - 245-251 ... Адам ... ... ... ... қайшылықты жағдайда жауап алу
// ҚазҰУ хабаршысы. - Алматы, ҚазҰУ ... 2003. - №2 (27). - ... ... ... адам өлтіру қылмыстарын тергеу кезінде
куәлардан жауап алу // ҚазҰУ хабаршысы. - Алматы, ҚазҰУ баспасы, 2004. ... (29). - 115-118 ... Адам ... ... тергеу барысында кездесетін негативті мән
жайлардың маңызы // ҚазҰУ ... - ... ... ... 2004. - ... - 86-89 ... Сыбайлас жемқорлықтың пайда болуына әсер ететін себептер мен шарттар
// Тиімді мемлекеттік ... ... ... және ... ғылыми-практикалық конференция материалдары. - Астана, ҚР
Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару ... ... 2007. - ... ... Сахналаумен (инсценировкалармен) жасырылған адам өлтіру қылмыстарын
тергеуге қатысушылардың ... ... ... ... ... // Қазақстантану-3: халықаралық ... ... - ... ... университеті баспасы, 2008. - 104-110
бб.
ДОСАНОВ МУРАТ УСКИМБАЕВИЧ
Криминалистическое обеспечение и координация деятельности участников
расследования убийств, замаскированных инсценировками
Р Е З Ю М ... ... на ... ученой степени кандидата юридических
наук по специальности 12.00.09 – уголовный процесс; криминалистика и
судебная ... ... ... ...... практические и теоретические аспекты
расследования убийств, замаскированных инсценировками, и ... ... ...... ... ... ... замаскированных инсценировками убийств.
Цель диссертационного исследования – разработка ... ... ... криминалистического обеспечения расследования убийств,
замаскированных инсценировками, и координации деятельности их участников.
Задачи исследования:
- разработать ... ... ... ... и ... виды ... ... разработать содержание негативных обстоятельств и определить их
значение в разоблачении инсценировок;
- типизировать ... ... и ... на ... этапе
расследования;
- разработать организационно-тактические ... ... с ... ... при ... убийств,
замаскированных инсценировками;
- разработать комплекс тактических операций и рекомендации по ... для ... ... ... ... ... ... и методами исследования являются общие законы и
категории теории познания, диалектико-материалистический подход к процессам
познания социально-правовых ... базу ... ... ... ... ... уголовных дел Верховного Суда ... ... ... областного суда, городских судов городов Алматы и Астаны,
статистические данные Комитета по правовой ... и ... ... прокуратуры Республики Казахстан, результаты анкетирования 117
следователей и оперативных сотрудников по вопросам ... и ... ... ... ... ... новизна диссертационного исследования состоит в том, что впервые
в Республике Казахстан на уровне монографического исследования разработаны
теоретические и ... ... ... ... ... замаскированных инсценировками и ... их ... ... являются следующие положения:
- определение криминалистической характеристики убийств, связанных ... как ... ... включающего в себя деятельность по
сокрытию готовящегося либо ... ... и ... ... ... ... негативных обстоятельств как процесса
следообразования, включающего в себя ... ... ... и отражение действий, направленных на изменение результатов
первоначального отражения;
- ... ... ... ... и ... следственных
ситуаций и версий;
- основания определения ... ... ... на ... ... ... с ... дознания
в рамках тактических операций;
- основания определения необходимого ... ... ... ... ... ... убийств, замаскированных инсценировками.
Основные положения, выносимые на защиту:
1. ... ... ... ... ... в себя в качестве основного элемента преступную
инсценировку, ... ... ... ... комплекс факторов,
обуславливающих ложность исходной информации при расследовании убийств.
2. Негативные обстоятельства являются одним из признаков замаскированных
инсценировками ... ... ... ... ... ... следообразования: первый – реальный процесс развития
события преступления, второй – ... по ... ... для ... ... и ... его ... Типология есть процесс установления значений качественных признаков
объектов исследования. В ... ... ... ... ... следственных ситуаций рассматривается как
их составной элемент. Разработка классификаций типичных следственных
ситуаций и ... ... ... на ... ... ... совершенного преступления;
4. Тактическая операция как совокупность следственных действий ... и ... ... ... ... ... ... координации деятельности ... ... ... ... Виды ... операций по координации ... ... ... ... ... должны быть направлены
на собирание информации для обнаружения признаков инсценировки; ... ... и ... ... о его ... ... ... и разоблачение преступника; на ... ... ... ... ... на ... ... замаскированных инсценировками.
DOSANOV MURAT USKIMBAEVICH
Criminal Provisions and Coordination of Murder ... ... ... by ... the ... summary for a search of candidateship of law degree on
specialty 12.00.09 – Criminal Lawsuit; ... and ... Criminal ... ... object of the research is legal, ... and theoretical aspects
of murder investigation disguised by feign and interaction of participants
of the ... subject of the ... is ... aspects of criminal
provisions of murder investigation.
The aim of the dissertation research is to work out ... ... basics of criminal ... of murder investigation
disguised by feign.
Tasks of the research:
- to work out criminal ... of murder ... ... by
feign and to distinguish types of feigned murder;
- to work out the content of negative ... and to define ... in exposing the ... to type inquiry ... and versions on the primary stage ... to work out ... tactic basics of ... of ... with the inquiry organs during the murder ... by feign;
- to work out a complex of tactic operations and recommendations on ... to solve tasks of murder ... ... by ... basics and methods of the research are common laws ... of theory of ... ... way to
cognition processes of social-legal phenomena.
Empiric basis of the research consists of the results of study of ... criminal cases of the Supreme Court of the Republic of ... ... region court, city courts of Almaty and ... data and special accounts of the General ... Office ... Republic of ... novelty of the dissertation research is that for the first
time in the Republic of Kazakhstan theoretical and ... basics ... ... of murder ... disguised by feign and
coordination of the ... actions were worked out on the level ... ... ... ... are the ... definition of criminal characteristics of murder connected with feign
including concealment of a crime or ... crimes and the results ... ... grounded contents of negative ... as a process of an ... a reflection of circumstances of ... a crime and ... of actions aimed at changing the results of a ... ... analysis of the ... process and dividing into ... situations and versions;
- grounded definitions of principles of organizational-tactic nature aimed
at providing interaction of an ... and the inquiry organs in ... of tactic ... grounded ... of ... complex of tactic operations to solve
tasks of murder investigation disguised by feign.
Main principles brought for defence:
1. Criminal ... of murder ... ... by ... criminal feign as the main element, its content is revealed with
the help of a complex of factors ... ... of ... during the murder ... Negative ... are the first sign of murder disguised by
feign The content of negative ... are ... by ... firstly, real process of the ... of criminal events, ... actions to change the primary ... to conceal the crime
and counteraction to its discovery.
3. Typology is a process of setting meanings of ... signs ... objects. In ... of murder ... disguised by
feign, typology of ... ... are ... as a main
element. The work-out of classification of typical investigation situations
and versions must be based on the results of ... analysis ... of a ... ... Tactical ... as totality of ... actions ... measures are the most optimal form of ... actions of murder ... ... by feign.
5. Kinds of tactic operations on coordination of participants’ ... murder ... ... by feign must be aimed at ... to discover the signs of ... ... victims ... ... about the victim, revealing, arresting, exposing a
criminal, coordination of ... actions in the ... ... by feign, preventing the crime disguised by feign.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуді криминалистік қамтамасыз ету және тергеуге қатысушылардың қызметін үйлестіру туралы201 бет
Қылмыс істеу сатылары10 бет
Қылмысқа қатысу39 бет
"Алдын ала тергеудің аяқталуы."70 бет
«Ашық» архитектура принципі. IBM PC үйлесімді компьютерлері4 бет
«Жан күйзелісі жағдайында жасалған кісі өлтіру»61 бет
Іске қатысушылардың сотқа келуін қамтамасыз ету16 бет
Абайсызда кісі өлтіру57 бет
Адам сырт келбеті туралы криминалистикалық ілім5 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь