Халықаралық экономикалық қатынастар туралы ақпарат

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

І. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАРДЫҢ НЕГІЗГІ ТЕОРИЯЛАРЫ

1.1 Халықаралық экономикалық қатынастардың құрылымы мен ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Халықаралық сауда және оның стандартты моделі ... ... ... ... ... ... ...7

ІІ. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР

2.1 Халықаралық экономикалық қатынастардың даму бағыты мен негізгі факторлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
2.2 Халықаралық экономикалық қатынастар дүниежүзілік шаруашылық жүйесінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2.3 Қазақстан Республикасының сыртқы экономикалық саясаты және оның негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.4 Халықаралық экономикалық ұйымдар және оған Қазақстанның қатысуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20

ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ
«Аренадағы Қазақстан» ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27

ҚОСЫМША МӘЛІМЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35
Тәуелсіздік алған жылдар ішінде – тарих өлшеммен алғанда қас қағым ғана уақыт аралығында елде де, әлемде де үлкен өзгерістер болды. Елде нарықтық шаруашылық жүйесінде өтуге бағытталған күрделі экономикалық реформа жүзеге асырылып жатыр. Жаңа бағытта қиындықтар мен қайшылықтар жеткілікті болатына қарамай, реформа жаңа экономикалық жүйенің негізін қалады. Бұл жетістік болашақта халықтың тұрмыс жағдайын, әл ауқатын көтеруге үміт сенімін ұялатумен қатар, еліміздің экономикалық жүйесін әлемдік экономикамен үйлестіруге алып келеді. Мұның өзі республика мүддесіне халықаралық еңбек бөлісудің артықшылықтарын пайдалануға мүмкіндік береді. Бұған саяси алғышарт толық жасалынды: Қазақстан БҰҰ – ға толық құқылы мүше болды, сондай – ақ көптеген халықаралық ұйымдарға да мүше бола отырып, халықаралық қатынастардың халықаралық бірлестік мойындаған субъектісіне айналды. Республикамыз жылдан жылға дербес экономикалық саясатты сенімді түрде жүргізіп, сыртқы экономикалық саясатты өзара тиімді халықаралық экономикалық байланыстарды дамыта жүргізіп келеді.
Осы аз ғана уақытта әлемнің экономикалық құрылымында да өзгерістер болды. Кеңестік мемлекеттер блогы ыдырап, оның орнына жаңа егеменді мемлекеттер ту көтеріп, қазіргі заманның өте күрделі әлемдік шаруашылық жүйесінен өз орындарын іздеуде. Бұл оқиғалар халықаралық экономикалық қатынастарға өз ықпалын тигізді.
Халықаралық экономикалық қатынастар теориясы экономикалық теорияның ұлттық экономикалар арасындағы экономикалық қатынастардың ерекшеліктерін зерттейтін арнайы бөлімі болып табылады. Біз әлемдік экономика дегенімізде, оны ұлттық шегарадан тысқары, адам өмірін қамтамасыз ету үшін қажетті ресурстар мемлекетаралық айырбасты қажет ететін экономикалық жүйе деп түсінеміз. Бұл өте күрделі процестің өзіндік тарихы, пайда болу мен даму этаптары, әрекет ету заңдылықтары бар. Осының бәрі де халықаралық экономикалық қатынастар түсінік аппаратына өз көрінісін табады.
БҰҰ – ға мүше болған елдің біреуі де сыртқы экономикалық байланыстарсыз өмір сүре алмайды. Олардың ішінде үлкен және кіші мемлекеттер, экономикасы қуатты державалар мен артта қалған елдер, әртүрлі саяси режимдері мен экономикалық жүйелері бар мемлекеттер, әлемдік экономикада әр түрлі орын алатын мемлекеттер бар. Біреулері дүниежүзілік шаруашылыққа толығымен интеграцияланса, кейбіреулері өз мүмкіндіктері мен мүдделеріне байланысты халықаралық экономикалық қатынастардың бір бөлігіне тереңдей енуде. Кіші және жетілмеген елдер үшін халықаралық экономикалық қатынастардың барлық салаларына қатысу аса қиын болу мүмкін, сондықтан оларға халықаралық экономикалық қатынастардың өзіне ең пайдалы, тиімді түрлерін табу қажет.
1. «Халықаралық экономикалық қатынастар» Н. Қ. Мамыров, Д. М. Мадиярова, А. Е. Қалдыбаева, Алматы, «Экономика» 1998 ж.
2. «Халықаралық экономикалық қатынастар» Жалпы редакциясын басқарған Р. Е. Елемесов, Алматы, «Қазақ университеті» 2002 ж.
3. «Халықаралық экономикалық қатынастар» Майдан - әли Байгісиев, Алматы, «Санат» 1998 ж.
4. «Егемен Қазақстан» № 64, 8 – наурыз, 2008 ж.
5. Курс экономической теории / Под. Ред. М. Н. Чепурина, Е. А. Киселевой, Киров, 1994 г.
6. «Экономикалық теория негіздері» Я. Әубәкіров, К. Нәрібаев, М. Есқалиев, Е. Жатқанбаев, С. Досқалиев, Ж. Жәйшібеков, Алматы, «Санат» 1998 ж.
7. «Экономикалық теория» С. С. Мәуленов, С. Қ. Бекмолдин, Е. Қ. Құдайбергенов, Алматы «Экономика» баспасы 2003 ж.
8. «Экономикалық теория» Т. П. Табеев, Ф. Н. Жақыпова, Б. Б. Байжұмаев, «Қазақ университеті» баспасы 1999 ж.
9. Н. Ә. Назарбаев, «Қазақстан – 2030» Қазақстан халқына Жолдауы.
10. «Егемен Қазақстан» № 77 – 80, 18 – наурыз 2008 ж.
11.Қазақстан Республикасының статистика агенттігі 3 / 2007 ж. 140 бет
12. Мұханалиева И.С. «КазҰУ хабаршысы». Экономика сериясы №2-2006 ж.
13. «Үкімет бюллетені» №3 2006.
14. Экономист / В. Фисинин / Эффективность МЭО №7 2000 ж. 45 бет.
15. «Казахстан сегодня» / Сапарбаев А.Д. / Казахстан в международной экономике №6 2002 37 бет.
16. ҚР Президенті Н. Ә. Назарбаевтің Қазақстан халқына Жолдауы / Егемен Қазақстан / №36 7.02.2008 ж.
17. Қазақстан Республикасының статистика агенттігі 2 / 2008 ж. 23 бет.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ....................................................................
...................................................3
І. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАРДЫҢ НЕГІЗГІ ТЕОРИЯЛАРЫ
1.1 Халықаралық экономикалық қатынастардың ... ... ... ... және оның ... ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР
2.1 Халықаралық экономикалық қатынастардың даму бағыты мен ... ... ... ... ... ... ... Республикасының сыртқы экономикалық саясаты және оның негізгі
бағыттары...................................................................
.........16
2.4 Халықаралық экономикалық ... және оған ... ... МӘЛІМЕТТЕР……………………………………………………...31
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
...35
КІРІСПЕ
Тәуелсіздік алған жылдар ішінде – тарих өлшеммен алғанда қас
қағым ғана уақыт аралығында елде де, әлемде де ... ... ... ... ... ... ... бағытталған күрделі экономикалық
реформа ... ... ... Жаңа ... ... мен ... болатына қарамай, реформа жаңа экономикалық жүйенің ... Бұл ... ... ... тұрмыс жағдайын, әл ауқатын
көтеруге үміт ... ... ... ... ... жүйесін
әлемдік экономикамен үйлестіруге алып келеді. Мұның өзі ... ... ... ... ... пайдалануға мүмкіндік
береді. Бұған саяси алғышарт толық жасалынды: Қазақстан БҰҰ – ға толық
құқылы мүше ... ... – ақ ... ... ұйымдарға да мүше бола
отырып, халықаралық ... ... ... ... айналды. Республикамыз жылдан жылға дербес экономикалық
саясатты сенімді түрде ... ... ... ... ... тиімді
халықаралық экономикалық байланыстарды дамыта жүргізіп келеді.
Осы аз ғана уақытта әлемнің экономикалық құрылымында ... ... ... ... ... ... оның ... жаңа
егеменді мемлекеттер ту көтеріп, қазіргі заманның өте күрделі әлемдік
шаруашылық жүйесінен өз ... ... Бұл ... ... ... өз ықпалын тигізді.
Халықаралық экономикалық қатынастар теориясы экономикалық
теорияның ұлттық экономикалар ... ... ... ... ... ... ... табылады. Біз әлемдік
экономика дегенімізде, оны ұлттық ... ... адам ... ... үшін қажетті ресурстар мемлекетаралық ... ... ... жүйе деп ... Бұл өте күрделі процестің өзіндік тарихы,
пайда болу мен даму этаптары, әрекет ету заңдылықтары бар. Осының бәрі ... ... ... ... ... өз көрінісін табады.
БҰҰ – ға мүше ... ... ... де ... экономикалық
байланыстарсыз өмір сүре алмайды. ... ... ... және ... ... ... державалар мен артта қалған елдер, әртүрлі
саяси режимдері мен экономикалық жүйелері бар ... ... әр ... орын ... ... бар. ... дүниежүзілік
шаруашылыққа толығымен интеграцияланса, кейбіреулері өз мүмкіндіктері ... ... ... экономикалық қатынастардың бір бөлігіне
тереңдей енуде. Кіші және жетілмеген елдер үшін халықаралық экономикалық
қатынастардың ... ... ... аса қиын болу ... ... халықаралық экономикалық қатынастардың өзіне ең пайдалы, тиімді
түрлерін табу ... ... ... ... ... Н. ... ... халқына Жолдауында: «Қазақстан халқына ... және 2007 ... ... мен ... ... ... ғана
емес, біздің дамуымыздың келешегі жайында да ... ... ... орай,
әлемнің бәсекеге қабілетті 50 елінің қатарынан нық орын алу мен ... ... ... негізінде елді индустрияландыру
міндеттері біздің басты стратегиялық мақсатымыз ... қала ... жыл ... үшін жан – ... ... әлеуметтік
және саяси жаңару жолында тағы бір сенімді ілгері ... ... жыл ... 2008 ... жаңа ... жетістіктермен, жаңарған
саяси құрылымымен қарсы алды.
Тәуелсіздік жылдарында Қазақстан ... ... мүше ... оның ... ... ... ... кең қолдау
тапты іс жүзіне асырылып отырды.
АӨСШК, ШЫҰ, ҰҚШҰ сияқты аймақтық қауіпсіздіктің тиімді жүйесін
қалыптастырудың негізгі болған, ... ... ... ... ... ... ... өздерінің қажеттігін іс
жүзінде дәлелдеді.
Біз Ресеймен, ... және ... Азия ... ... және саяси ынтымақтастығымызды одан әрі нығайта
беруге тиіспіз. ... ... ашық ... алысу және өзара іс – қимыл
таныту үшін ... ... ... ... Азия ... ... ... мақсатында біз,
сонымен қатар, АҚШ – пен, Еуропалық Одақпен және НАТО – мен сындарлы ...... ... ... ... ... ... дәрежеде таңылудың жаңа сапалық
деңгейіне көтерілді. Қазақстан 2010 жылы Еуропадағы ... ... ... ... ету ... шешім оның сенімді дәлелі болды.
Біз осы ұйымның мүшелеріне, әсіресе, біздің кандидатурамызды ... ... ТМД ... басшыларына алғыс сезімімізді
білдіреміз».
Мен осы ... ... ... ... ... деп ... оны үш бөліммен қарастырдым. Бірінші бөлімімді ... және оның ... ... ... және оның ... екінші бөлімімді ХЭҚ даму бағыты мен негізгі ... ... ... ... ҚР сыртқы экономикалық саясаты және оның
негізгі бағыттары, Халықаралық экономикалық ұйымдар және оған Қазақстанның
қатысуы; үшінші ... осы ... ... ... мәліметтерді
жаздым. Жалпы курстық жұмысым ..... беттен тұрады.
І. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАРДЫҢ НЕГІЗГІ ТЕОРИЯЛАРЫ
1.1 ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... МЕН ... ... құбылыстарды зерттейтін ғылымдардың жиынтығын
алып қарастырсақ, олар бір ... ... ... ... ... желектері
сияқты болып көрінер еді. Ол дарақ, бүкіл ... ... ... ... теория.
Халықаралық экономикалық теориясы да өз ... ... ... ... ... экономикалық ғылым саласының өміршеңдігін,
басқа экономикалық ғылым саларынан ерекшелігін, қалыптасып даму ... ... ... тән, ... пәні болуы ғана дәлелдейді.
Халықаралық экономикалық қатынастар жекелеген елдердің салалық,
аймақтық щаруашылық ... - ... ... ... дүниежүзілік щаруашылық жүйесіндегі кешенді экономикалық
қарым – ... ... ... ... ... ... экономикалық катынастарды емес, сол қатынастарды тұрақты түрде
қайталанып отыратын, бәріне ортақ, дәйекті процестерін ... ... ... механизміне өзінің
құқықтық, заңдық нормаларымен қоса, оларды жүзеге асыратын ... ... ... ... Бұл ... мен амалдар негізгі тобын халықаралық
келісім – ... ... ... т.б. осы ...... мақсаттарға жетуіне қажетті құжаттар құрайды.
Халықаралық экономикалық қатынастардың құрылымы мынадай:
1. Халықаралық ... ... ... және ... көрсетулердің халықаралық саудасы.
3. Капиталдар мен шетел инвестицияларының қозғалысы.
4. Жұмысшы күшінің халықаралық миграциясы.
5. Халықаралық ...... және ... ... Халықаралық экономикалық интеграция.
7. Халықаралық ғылыми – техникалық және өндірістік қарым – ... ... ... ... ... ... және ... ұйымдарды да жатқызуға болады.
Халықаралық ... ... ... ... ... сауда.
Дүниежүзілік шаруашылық кешенінде өзінің құндық көлемі бойынша сыртқы сауда
қатынастары алдыңғы ... ... ... ... Сонымен бірге соңғы
онжылдықтарда ғылыми – техникалық, ... ... ... ... ұзақ ... ... беру, консультациялық қызмет көрсету
жүйелеріндегі мемлекетаралық қатынастарда қарқынды ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардың еларалық
байланыстары да халықаралық экономикалық ... ... ... ... ... өндірістік кооперация, ғылыми тәжірибемен
алмасу, құрылыс саласындағы қызметтер, ... ... ... ... ... күштердің қызметін
кеңейтумен қатар өндірістік қатынастарды да жетілдіреді. ... ... ... ... ... өндірістік
қатынастармен мейлінше жақындастырады.
Қазіргі халықаралық экономикалық қатынастардың дамуының мәні,
ерекшелігі және ... ... ... ... ... ... ... бөлінісінің тереңдеуі;
- дайын өнімдердің саудасының көлемінің, құрылымының, сапасының өзгеруі,
оның таза алыпсатарлықтан ұлттық өндіріске қызмет көрсетушіге ... ... ... ... ...... білімдер айырбасының және қызмет көрсетулердің
дамуы;
- Жекелеген елдер мен аймақтардың экономикаларының үйлесу процестерінің
жеделдеуі және ... ... ... ... ... Одақ ... ... несие және қаржы мәселелерінде жеткен жоғары ... ... ... ... ... ... ... қатысушылар мемлекеттік шегаралары бола тұра біртұтас шаруашылық
жүйесінің ... ... ... ... атқаруда. Сөйтіп, іс жүзінде
шаруашылық өмірдің ... ... ... ... ... ... ... астарында әлемдік шаруашылық байланыстары
жүйесінің көп деңгейлігі жатыр. Бұл ... ... ... ... ... ... ... пайдаланады.
Интернационалдану дегеніміз халықаралық еңбек ... ... ... ... ... ... – экономиаклық
байланыстарды қалыптастыру. ХХ ғасырда айырбастың интернационалдануы
капитал мен ... ... ... Өндірістік
халықаралық мамандануы мен кооперациясы жедел дами ... Ішкі ... ... ірі ... маманданған өндіріске тарлық етті. Сондықтан,
ол (өндіріс) ұлттық шегарадан ... ... ... – техникалық прогресс (ҒТП) әсерімен өндірістің
интернационалдануы қай елде ... тек қана өз ... ... ... ... ... Дербес, ұлттық экономикалар
дүниежүзілік экономикадан өз орнын іздейді, ... «бір ... ... ... ... ... ... кадрлар даярлау, мамандармен алмасу
уақыт озған сайын интернационалдық мәнге толыға береді.
Аталған байланыстарды ... ... ... ... ... ... ... бастайтын төте жол.
Жекелеген елдердің экономикаларының жақындасып, үйлесуінің негізінде ... ... ... және ... ... ... ... біртұтас дүниежүзілік шаруашылық ... ... Бұл ... экономикалық қатынастардың ең жоғарғы деңгейі.
Демек, ... ... ... халықаралық экономикалық
қатынастардың кешенді жүйесі ретінде қарастыру, ... ... ... ... ... ... ... әлемдік деңгейін екі
тұрғыдан талдап көрсетуге болады. Макроэкономикалық деңгейде оны жекелеген
елдер мен аймақтардың халықаралық ... ... мен ... ... ... ... ... көздеген мақсаты –
экономикалық еркіндік, сауда мен инвестициялар ... ... ... ... ... құру ... ... бірталай қайшылықтарына қарамастан, оның
басты белгісі мемлекеттердің бір – бірімен қарсыласуы емес, қайта ... ... мен ... ... ... ... пайдалану болып отыр.
Біртұтас, өзара байланысты және өзара тәуелді, мейлінше дамыған
әлеуметтік әділетті ... құру – ... ... ... ... мұны ... жоқ, тек қана ілгерілеуші қозғалыс деп
айту әрі ертерек болар еді.
Бұл қозғалыстың ілгерілеуіне ... әсер ... ... қоғамнан постиндустриалды, ақпаратты қоғамға өтуі;
- технологиялық өндірістер:
- энергия, шикізат және азық – түлік мәселелерін шешу;
- экологияның әлемдік проблемаларының ... ... ... теріс ықпалын тигізетін қауіпті де қатерлі
күштерге ұлтшылдық, нәсілшілдік, діни фанатизм жатады.
1. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ САУДА ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ... ... дәстүрлі және ең кең
дамыған нысанына ... ... ... ... ... ... ... үшін
сыртқы сауданың рөлі ерекше маңызды.
Халықаралық сауда – еңбек бөлінісі негізінде әр түрлі ... ... ... ... ... байланыстардың нысаны және олардың
өзара экономикалық тәуелділігі.
Ғылыми – ... ... ... ... ... құрылымдық өзгерістер, өнеркәсіп өндірісінің мамандануы мен
кооперациялануы ұлттық шаруашылықтың қарым – ... ... ... ... ... ... дамуына мүмкіндіктер туғызады.
Халықаралық сауда дегеніміз – ... жүзі ... ... ... ... ... саудада «фритредерствоны» (еркін сауда), ... (өз ... ... ... ... ... ... уақыттардың еншісінде қалды. Қазіргі кезде бұл екі бағыт ... ... ... ... ең ... А. Смит ... «Салыстырмалы
артықшылықтар теориясында» анықтаған. Ол: «айырбас қандай елге болса ... ... ел одан ... ... ... - деп ... ғасырдың екінші жартысынан бастап халықаралық сауда жоғары
қарқынмен дами бастады.
Халықаралық ... ... ... ... факторлар әсер етеді:
1) халықаралық еңбек бөлінісі мен өндірісті интернационалдаудың дамуы;
2) экономикада жаңа салалардың пайда ... және ... ... игі ... ... ...... революция;
3) дүниежүзілік рыноктағы трансұлттық корпорациялардың белсенді қызметі;
4) тарифтер мен сауда туралы Бас келісімнің шаралары арқылы ... ... ... елдердің импортына кедергілердің жойылып, кеден бажы
төмендеп, еркін ... ... ... ...... ... ... дамып, жалпыға бірдей
рыноктардың қалыптасуы,
7) сыртқы ... ... ... бар ... ... ... ... т.б.
Соңғы онжылдықтарда сыртқы сауда динамикасының әркелкілігі
біліне бастады. Бұл дүниежүзілік ... ... ... ... ...... ... әсерін тигізді. АҚШ дүниежүзілік
рыноктағы басымдығынан ... ... 90 – ... ... ... ... сауданың
орталығына айналды. 80 – жылдарда алықаралық сауда – саттықта ... ... ... Бұл ... машина мен жабдықтар экспорттауда
Жапония дүниежүзінде бірінші орынға шықты. Сол кезеңде өз ... ... ... Жапонияға Азияның «жаңа индустриалды
елдері» - ... ... жіне ... ... ... дүниезүзілік классификациясы төрт
жүзге жуық критерийлерден ... ... ... жан ... ... ... ... және сыртқы сауда балансы жатады.
Класификацияда, ... ... ... ... ... ... – жабдықтар т.б. факторлар ескеріледі.
Мамандардың болжауы бойынша ХХІ ғасырдың алғашқы жылдарында
бәсекеге ең ... ... АҚШ пен ... ... ... 2030
жылы бәсекеге ең қабілетті үш мемелекеттің қатарында АҚШ, Жапония, ... ... соң ... ... ... ... ... Тайвань,
Малайзия және Швейцария мемлекеттерінің мүмкіндіктері мол.
ХХ ғасырдың ... ... ... қатынастар жүйесінде Азия – Тынық мұхит аймағының ... ... ... ... бойынша 2000 жылға қарай
дүниежүзілік сауда көлемінің 40% Тынық мұхит бассейнінде ... ... ... ... тасқыны «Үлкен үштік» АҚШ – Батыс
Еуропа – Жапония шеңберінде ағылып жатыр.
Неоклассикалық ұсыныс пен сұраныс ... ... ... сауданың стандартты моделі көптеген неоклассик
экономистерінің қағамдық ... ... ... ... қорытынды нәтижесі болды. Стандартты модельде ... ... әр ... ... ... экономисі Фрэнсис Эджуор мен
американ ... ... ... ... қалыптастырды.
Стандартты модель төмендегідей белгілермен сипатталады:
- әр түрлі тауарлардың шығарылу арақатынасын көрсететін ... ... әр ... елдерде өзгеше болып, оларды бір –
бірімен сауда жасауға итермелейді.
- Егер қисықтар ... ... ... ... ... ... екі елде ... болса, онда сауда өте жақын елдерде сәйкес
келмейтін тұтынушылардың талғауындағы ерекшеліктеріне негізделеді.
- Ұсыныс трансформацияның шекті деңгей ... ал ... ... шекті деңгейінің қисығымен анықталады.
- Халықаралық сауда пайдаланатын тепе – теңдік баға салыстырмалы әлемдік
сұраныс пен ұсыныс арақатынасымен анықталады.
Орнын басу шекті ...... ... деңгейін сақтауды
қамтамасыз етіп, 1–і тауардың қосымша данасын алу үшін 2-і ... бас ... ... ... жоқ ... ... өзара сауда қатынастарға түскенге дейін, баланс
трансформациясының ... ... ... мен орын ... ... ... ... әсер жолымен анықталады.
Сауда жағдайындағы баланс.
Сауда басталысымен 1–і ел 1–і ... ... ие ... ... маманданып, оның өндіріс ... 2-і ... ... ... ... ... ... да бір пайда алғанда ғана әрбір ел үшін ... бар. ... ... ... ол ... ... ұтыс пен
маманданудан алынған ұтыстан тұрады.
Айырбастан алынған ұтыс – ... ... ... ... ... алынған артықшылық.
Маманданудан алынған ұтыс – елдің сауда жағдайында ие болған
салыстырмалы артықшылығы – бар тауар өндірісіне күш – ... ... ... және ... ... арасындағы сауда.
Егер сауда үлкен және кіші елдер арасында ... ... ... ... ... орын басу шығындарының
тұрақтылығы кезінде тек кіші ел ... ... бар ... Бірақ кіші ел осы тауарға толық маманданса да, үлкен елдің
қажеттілігін қанағаттандыра ... ... ... ел өзі ... ... бар тауарға мамандануымен қатар, салыстырмалы
артықшылығы кіші ... ... ... бір ... ... ... – кіші елдің салыстырмалы бағалары әлемдік салыстырмалы
бағасына әсер ... мен осы ... кіші ел ...... ... ... ... бөліспейтіндігінде.
Сонымен, халықаралық сауданың қазіргі теориялары, ... мен ... ... ... ... ... ... деңгейімен, ал сұраныс орын басудың шекті деңгейімен сипатталады.
Елдер бір – ... ... ... ... дейін баланс осы елдердің
ішкі рыноктарындағы трансформацияның шекті деңгейі мен орын басудың ... ... ... ... ... ... ... баланс,
тауар ел ішіндегі салыстырмалы бағасы мен шет елдегі салыстырмалы бағасының
арақатынастарының, қате мен ... ... ... тепе – теңдік бағаға
қозғалысына негізделген. Әрбір ел өзі ие болған салыстырмалы артықшылығы
бар ... ... ... оны осы ... ... артықшылығы бар
тауарға сату арқылы айырбастайды. Нақты әлемде орын басу ... ... ... ... ... ... салыстырмалы артықшылығы бар
тауарға толық мамандануы болмайды. ... ... ... ел мынандай
артықшылыққа ие болады: айырбастан алынатын пайда және маманданудан ... Кіші және ... ... ... ... айырмашылығы кіші елдің
салыстырмалы ... ... ... ... пен ұсынысқа байланысты
қалыптасатын әлемдік салыстырмалы бағаға әсер ... мен ... ... ... ... ... ... болып отыр. Саудаласушы
елдердің өндірістік мүмкіндіктер қисығы сәйкес келген жеке ... ... ... өзгешеліктермен елдердің алатын пайдасына
негізделеді.
ІІ. ... ... ... ... ... ... ДАМУ БАҒЫТЫ МЕН ... ... ... ...... ... арасында өзара түсіну мен ынтымақтастық ... өсіп ... ... ... жолы бір ... даму және ... бағынышты әлемдік - әділетті әлемге ұмтылу. Осыған байланысты
ұлттық экономиканың үлгісін жасау ... ... және ... ... сөз болып отыр. Әр түрлі елдер ... ... ... даму ... ... ... бұл ... ешқандай себеп салдарсыз шешіле салады деу қиын; ол қарама ... мол, ... ... ... ықпал ететіндер:
1) индустриалды қоғамнан (ақпараттық) постиндустриалдыға ауысуы;
2) технологиялық революция;
3) энергиялық шикізаттарының және азық – ... ... ... проблема;
Ең негізгі қауіп – экономиаклық ұлтшылдықтың даму және ... Бұл ... ... ... ... еркін бәсеке күресіне
негізделмей, бір нәсілдің екінші нәсілден, бір әлеуметтік – экономикалық
жүйенің басқа әлеуметтік – ... ... ... ... және ... ... ... болуы меңзеліп отыр. Жалпы айтқанда,
халықаралық экономикалық қатынастар даму барысы бұл ... ... ... ... ... ... соңы мен ХХІ ... басы дүниежүзілік
шаруашылықтағы жаңа кезеңнің басталуы, халықаралық еңбек бөлінісі – ұлттық
экономиканың дамуы мен ... ... ... және ... ... жаңа ... көтереді. Кез келген елдің әлемдік ... ... ... ерекшеленуі қажет.
Бұл белгілерге жататындар:
1. Дамыған ғылыми - техникалық базасының болуы
2. Шикізатпен және энергия ... ... ... оның
салыстырмалы арзандау болуы.
Ескеретін нәрсе, табиғи ресурсқа бай ... ... бай ... ... ... алданып қалу, оның экономикасының дамуына күрделі
кедергі жасайды. Бұл жерде мәселенің тек қана ... қана ... ... ... мен ... ... де байланысты жағдайы
бар. Егер табиғи ресурстарға шынындада бай ел болса, ол автоматты ... ... ... Сол ... ... ғалымдарының табиғи ресурстарды
өңдеуде шетел компаниялары өте сақтықпен кіргізуі ойластырған ... ... ... ... ... ... ... жаңа буындары, басқару, сондай –
ақ, білікті маман кадрлары дамып келеді. Айта ... ... ... ... кіру ... ... тек ... байланысты емес, оны қолдану тиімділігінің болуында. Жоғарыда
айтылғандарға қарап, ... ... ... ... ... дамуына ықпал ететін факторларға қорытынды жасауға болады.
- Ғылыми – ... ... ... жаңа ... ... ... ... тасымалдау және қаруландыру). Ғылыми – техникалық
прогрестің дамуының ықпалы мен ... ... ... ... ... ... әдістерін жаңаша қарауды
талап етеді. Глобальды түрдегі хабарландыру ... ... ... ... ... ... жеңілдетеді.
- Қоршаған ортаның проблемаларындағы глобальдық өзгерістер. ... ... ... өсіп ... ... ... қаржыландыру
мәселесі туындайды. Қоршаған ... ... ... ... ... ... ... туғызады. Экологиялық проблемаларды
шешуде орталық пен шеттің ... ... ... ... немесе
орталық барлық шешімдерді өз мойнына ... ... ... өмір ... төмендейді.
- Халықаралық өсу мен қоныстанудың қозғалысы. Халықтың қоныстануы
экологиялық – ... және ... ... ... ... Жалпылама
миграциялық көшудің шеттен орталыққа қарай ойысуы— бір ... ... ... Бай мен ... ... арасындағы алшақтықтың өсуі; калонияның бас
бостандығына алуы ... ... ... гүлденуін қамтамасыз ете
алмады. Орталық елдерінің (ЕО – НАФТА – ...... ... ... ... ... ... капитал шығарудың мүмкіндігін
азайтады.
Экономикалық өзара бағыныштылық дүниежүзілік елдері ... ... ... байлық, өмір сүру қағидасын т.б. ... ... ... ... ... келуін талап етеді. Бірақ бұл
жағдай әлемдік ... даму ... ... түрлі екенін, ондағы
субъектілердің қызметі мәселелерін бірдей шеше алмайды.
Қазіргі кездегі байланыстардың ерекшелігі:
– Халықаралық ... ... ... ... емес ... рөлінің өсуі
Халықаралық мәселелерді шешуде халықаралық ... ... ... ... ... Әлем және ... жағдай үздіксіз қозғалыста болады. Бұл жағдайда бір – біріне
ұқсамайтын жаңа қауымдастық мүшелер мен қатар ... ... және ... мен ... тура ... ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚ ЖҮЙЕСІНДЕ
Әлемдік экономика немесе ... ... ... ... ... ... Ол үздіксіз қозғалыста және өсу үстінде
болады. Өзара ... ... ... бір – ... қарама –
қайшы, бірақ та біртұтас әлемдік экономикалық жүйе қалыптастырады.
Халықаралық ... ... ... ... ... Д. Рикардо, К. Маркс, Ф. Энгелс, В. Леонтев ғалымдар айналысты.
Дүниежүзілік шаруашылық өзара байланысты екі ...... ... және халықаралық экономикалық ... Оның ... ... ... ... ... ... алуан түрлі, 160 – тан астам тәуелсіз
экономикалық еркін субъектілерді қамтиды. Әр ел ... ... ... ... ... – саяси құрылымы бойынша, бір – ... ... ... жүйелердің әлемдік шаруашылыққа бірте –
бірте кіруі қажеттіліктен туындап отыр, сондай – ақ оған ХХ ... ... ... бірі деп ... ... Бұл заңдылықтар
көптеген елдерде болып жатқан экономикалық және саяси реформаларға, ... ішкі ... ... ... сол ... экономикасының
дүниежүзілік еңбек бөлінісіне итермелейді. Социалистік елдердің экономикасы
жалпы ... ... ... ... ... ... ... уағыздады,
соған байланысты ұзақ жылдар бойы ұлттық шаруашалықтың артта және ... ... ... ... өзі ... ғылыми – техникалық
өзгерісті қабылдауын, содай – ақ, ... ... ... ал ол
ұсыныс пен сұраныс заңдылықтарының құралы.
Сонымен, әлемдік экономика – ... ... ... ... болып жатқан құбылыстарды да зерттейді. Бұл ... ... даму ... (ұлттық экономиканы, аймақтық
экономикалық кеңістікті) қарастырады.
Дүниежүзілік шаруашылықтың пайда ... ... ... Ал ... пен ауыл ... ... транспорттық және
экономикалық байланыстарды қалыптасуының толық нәтижесі. Дүниежүзілік
шаруашылық жүйесі болса, дүниежүзілік сауда – ... ... ...... ... біртұтас мақсатқа біріктіреді.
Ұлттық экономиканың дүниежүзілік шаруашылықпен қосылуының
өзіндік шаруашылықтары бар. Кез ... ... ... ол ... ... ... ... экономикалық байланыс жүйесіндегі ең сезімтал тұсы оның
экономикалық саясаттағы, яғни ... ... ... ... ... ... ... ішкі жағдайы, оның әлеуметтік –
экономикалық және саяси бағыты, ... ... жан – ... ... ... ... капиталистік әдісі өзінің даму
заңдылықтарында ұлттық шегарадан шығып халықаралық деңгейге жетті. Еңбекті
бөлудің интернационалдық ... ... ... ... ... болды. ХІХ ғасырдың 50 – 60 – жылдарында дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ықпал етті. 1917 жылдарда
дүниежүзілік шаруашылық екі жүйе ауқымында ... Бұл, бір ... ... жеке немесе аралас түрі болса, екінші жағынан,
мемлекеттік меншік жағдайында ... ... ... ... ... дүниежүзілік шаруашылықтың бұл екі түрі ... ... ... ... жүйенің ыдырауына байланысты
геосаяси кеңістікте үлкен өзгерістер болды. Солтүстік пен Оңтүстік бұрынғы
байланысы ... ... Ол ... қандай болуы болашақ көрсетеді.
Белгілі бір нәрсе, шаруашылықтың дұрыс деңгейде дамуының екі ... ... ... экономимкалық байланыстардың объективті
қажеттілігі; екіншіден, даму ... екі ... да ... ... ... ... халықаралық қарым – ... ... ... ... ... Бұларға: баға заңы, ұсыныс ... ... ... ... ... және ... байланысты еңбекті
бөлудің тереңдеу заңдары жатады.
Бұл заңдар ... ... ... ... ... ... кіруге итермелейді. Шаруашылық өмірді
интернациализациялау мәселесі бірнеше рет ... Оның ... ... революция еді. Соған байланысты соңғы он жылда ғаламдық
проблемалардың ... ... ... ... ... ... барысында елдер арасындағы байланыстар жылдамдайды,
әрі күрделене ... ... ... тауар айырбастау, басқа да жаңа
экономикалық байланыс түрімен ... ... ... ... іске ... сондай – ақ саяси іс – қимылмен кедергілерді
жоймаса, бірте – бірте ... ... хаос ... әр ұлттық шаруашылық өзіне табыс әкелетін айырбас түріне
ұмтылу керек. Бұндай ... ... ... ... ... жағын ойластырады. Ал бұл тек дайын өнім айырбастауда ғана жүзеге
асуы мүмкін. Сондықтан өндіріске ең ... ... ... ... күрделі еңбегін қажет етеді. Тек ... ғана әр ... ... жүйесінде деген тең құқықтығы сақталады.
Экономикалық байланыстардың даму ... ... ... ... ... т.б. ... сферада халықаралық байланыстың ... ... ... бұл ... ... ... бұл байланыстардың сапа
жағынан ... ... ... егер бір жағы шикізат және энергия, ... ... өнім ... бұл ... екі ел тепе – ... ... ... ... тең ... базасы жоқ. Осындай қарама – қайшылықтар
бірте – ... ... ... соң ... ... әкеледі.
Сонымен, сыртқы экономикалық байланыс «екі функциялық» бірлестікте
көрінеді. Бұл бір ... ... ... ... ал ... ... халықшаруашылығы аспектіде көрінеді.
ТМД елдерінің әлемдік нарыққа шығуы, ... – ақ ... ... ... келе ... ұлттық нарыққа кіруі
көптеген проблемаларды тудырды. Олар шаруашылықта ...... ... еді. ... қолы ... Қазақстан Республикасы
да осындай қиындықтарға тап болды. Қорыта ... ... ... ... ... ... теориялық және тәжірибелік біліммен қаруланған
халықаралық деңгейдегі мамандардың ... ... ... ... ... экономикалық қатынасқа тән қасиет
оның сан және сапа жағынан өсуінің көрінуі.
Халықаралық ... ... ... ... ... сауда;
б) капитал қозғалысы;
в) жұмысшы күші миграциясы;
г) халықаралық өндірісті кооперациялау;
ғ) ғылыми – техникалық ... ...... ... ... ... ... қатынастардың формаларын
көруге болады:
Халықаралық экономикалық қатынастардың
маңызды формалары
Жоғарыда аталған байланыстардың барлығы қазіргі кезде бұрын –
соңды ... ... ... өсуде.. Қазіргі кезең белгілерінің бірі ... ... ... кең ... ... ... ... – еңбек факторларының халықаралық масштабта ауысуын көрсетеді. ... ... ... ... ... ... жүйесіндегі халықаралық
экономикалық қатынастардың жаңа кезеңге өтуінің бірнеше алғы ... ... ... ...... ынтымақтастық.
Қандай да болсын, халықаралық ... ... ... экономикалық байланыстардың көрінісі. Дүниежүзілік шаруашылық
көп уақыттар бойы бір – ... ...... ... және ... ... Соңғы кездегі саяси қартадағы өзгерістерге байланысты
дүниежүзілік шаруашылық та жаңа ... ... ҚР ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ... БАҒЫТТАРЫ
Тәуелсіздікті жарияланғаннан кейін, Қазақстан сыртқы
экономикалық іс - ... ... ... ... 1992 ... 25
қаңтарында Қазақстан Республикасы Президентінің заң күші бар «Экономиканы
тұрақтандыру мен экономикалық реформаларды ... ... ... ... экономикалық іс - әрекетін ұйымдастыру ... ... ... ... әр ... ... бағаларын ырықтандыру
туралы бірқатар құжаттар қабылданды.
1994 жылы 15 ... ... ... ... ... ... шығу және ... тереңдету» бойынша
үкімет іс - әрекетінің бағдарламасы ... жылы ... ... ... ... ... ... жасалды: ұлттық және жеке қауіпсіздік,
денсаулыққа деген көз - қарасты байланысты ... ... ... ... экспорттық және импорттық квоталар алынып тасталды;
стратегиялық ... ... ... ... ... валюталық табысының міндетті сатылуы тоқтатылды; биржалық
және аукциондық сауда ұлғайтылды.
1995 жылдың ... ... ... Беларусь Кедендік
Одағы туралы келісімге қол қойылды. Кейін оларға ... мен ... Оның ... ... - ... ... жою, адамдар,
тауарлар, капитал мен қызмет ... ... ... үшін біріңғай
экономикалық кеңістік құру болып табылады. 1995 ... 11 ... ... ... ... ... іс ... туралы жарлығы қабылданды.
1995 жылы 23 наурызда Президент жарлығымен ... ... ... ... заң ... ол ... тартылған шетелдік инвестициялардың экономикалық ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
кепілдікті тіркеді.
1996 жылы экспорттық өнімге салынатын барлық ... ... ... ... ... ... ... тарифтер
төмендетілді.
1997 жылы бәсекелестікті жоғарлату мақсатында ... ... ... ... ... ... тасталды.
Тек Қазақстан Республикасының территориясында өңделуге арналған өнімге
жеңілдіктер сақталды.
1997 ... 20 ... ... ... ... мен ... банк ... Республикасының экспорт - импорттың
валюталық бақылауын ұйымдастыру туралы » ... ... Ол ... ... ... ... ... орнатып, экспорттан түскен валюталық
табыстың дер уақытында келуімен ... ... ... қаржыларын
пайдалануын заңдылығы мен негізделген бақылау тәртібін белгіледі.
1997 жылдың 28 ақпанында ... ... ... ... ... инвестицияларды мемлекеттік қолдау
туралы » заңын қабылдады.
Сөйтіп, көріп отырғанымыздай, сыртқы сауданың ... ... ... ... ... ырықтандырылуы ішкі рынокқа ғана әсер етіп қойған
жоқ. Қазақстанның шет ... ОЭСР ... шығу ... ... республикамызға қатысты нарықтық емес экономикалы елдерге
салынатын көптеген ... баж ... мен ... ... ... тасталды.
Қазақстан, Еуропа Одағы, АҚШ, Канада, Скандинав елдерінің
рыногтарында ең тиімді ... ... ие ... – Европа Одағы, 1992 жылы — Канада, 1994 жылы – ... ... ... жүйесіне қабылдаған.
Алдыңғы жылдардағыдай, 1998 жылы да елдің сауда балансы теріс
болды. Оның құрылымындағы алыс шет ... ... ... сальдосы
оң, ал оны ТМД елдерімен саудасындағы экспорттан импорттың асып түсуі
ауқымды ... ... ... одақтас республикаларға арналған экспорт
көлемі алыс шет елдерге арналған экспорт көлемінен өте жоғары. 1998 ... ... ТМД ... ... ... Қазақстан үшін
сауда жағдайын қиындатты.
Әлемдік қаржы дағдарысына байланысты Қазақстан ... ... ... 1998 жылы 6588,6 млн. ... ... ол 1997 жылдың 92%
құрады. Негізгі экспорт тауарларына бағаның төмендеуі алыс шет елдерге
экспорттың 8,8% - ке ... ... ... Азия – ... ... ... қара және ... металдарды тұтынуы күрт төмендеді.
1997 жылы әлемдік бағалардың төмендеу тенденциясы 1998 жылы да ... ... ... ... ... ... минералды
өнімдер, асыл емес металдардан тұрды. Экспорттың құндық мәні өзгергенімен,
оның алдыңғы жылдармен салыстырғанда құрылымында елеулі өзгерістер болмады.
Қазақстан ... ... ... ... құнсыздануына
байланысты ресей тауарларының арзандауы және ... ... ... бағаға байланысты бәсекелестігі төмендеп, республикаға ... ... күрт ... ... ... Одақ ... ... әсіресе Ресеймен шекаралас аудандарда ресей тауарлардың
демпингтік бағалар ... ... ... ... Осы ... Ресейге қазақстандық тауарлардың экспорты төмендеді.
Жоғарыда көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... демпингке қарсы шаралар қолданды. Қазақстан
Республикасы мен Ресей Федерациясы ... ... ... 1 — ... ... ... уақытша тыйым салу
туралы» мәжілістемеге қол ... ... мен ... ... ... ... тариф енгізілді.
Бұл шаралар – Қазақстанның сыртқы саудасындағы протекционизм
бағытындағы қадамдары ... Ол екі ... ... Бір ... ... ... ... көтеруге ынталандырып, олардың ішкі
рыногта позициясын нығайтуға ... беру және ТМД ... ... ... ... қою; екінші жағынан – контрабандалық ... күрт ... ... бюджетке төлемдер төмендеп, бәсеке, тауарлар
ассортименті азайғаны және жергілікті өндірушілер өз өнім ... ... ... жылдың 5 көкек айында Қазақстан ... ... ... банк ... курсты еркін қалқуға жіберу туралы бірлескен шешім
қабылдады.
Осы шешімді қабылдауға әлемдік қаржы ... ТМД ... ... демпингтік бағалар бойынша импорттың өсуі,
экспорт бағаларының төмендеуі, әсер етті. Одан ... ... ... ... ... жасанды түрде ұстанып, ол мақсаттарда Қазақстан
Республикасы алтын – валюттік (резервтері) ... ... бұл шара ... ... ... ... ... нақты айырбас бағасын орнату, жергілікті өндірушілерді
қорғау мақсатында жүзеге асырылды.
Бүгінгі күні Қазақстанның 120 ... ... ... ... Оның ... партнерлеріне Ресей, ТМД елдері, Голландия, Швейцария,
Германия, АҚШ, ... ... ... және т.б. ... ... пен импорт құрылымын бағалауда оның дәстүрлі болып қала
беретінін байқаймыз. Алдыңғы жылдары республика сыртқы рыногқа әлі ... ... ... ... ... ... күні, өкінішке орай,
бәсекелестігі төмен, оны қайта жарақтандыру үшін көп қаржы мен уақыт керек.
Әлемдік ... ... орын ... ... осы ... ... өндірісін ұлғайтуымыз қажет. Қазақстан Республикасы
импорттық құрылымның басым бөлігі дайын өнім, машина, құрал – жабдық, халық
тұтынатын ... ... ... ... ... ... саудасының даму
бағыттарына:
– Импорт құрылымын рационализациялау;
– Жергілікті өндірушілерді ынталандыру үшін ... ... ... үшін ... ... ... мен құрал – жабдықтар
импортын ынталандыру;
1999 ... ... ... ... ... жағдайдың жақсаруы жүзеге асып, экономикалық өсу басталды. Бұл
үкіметтің сыртқы экономикалық іс - ... ... ... әрекеті,
теңгенің еркін жүзеге жіберілуі, шикізатқа әлемдік бағаның өсуі мен әлемдік
қаржы нарықтарында ... ... ... ... жылы ... ... режимін бірқатар заңдар
қабылданды: 1999 ... 1 ... ... ... ... – 2000 ... ... Републикасы тікелей инвестицияларды тарту
бағдарламасы туралы» ... 1999 ... 13 ... ... ... ... 1999 жылдың 11 ақпанындағы «Өсімдіктер карантині туралы»
Қазақстан Республикасы заңы; 1999 ... ... ... ... ... 1999 ... 16 шілдесіндегі «Сертификация туралы» ҚР
заңы; 1999 жылдың 16 шілдесіндегі ... ...... ... ... Республикасы заңы. Осы шаралардың бәрі де республиканың
құқықтық – нормативті базасын әлемдік қауымдастыққа қабылдаған ... ... ... ... бұл ... ... іс - ... көз – қарастарымызда тудырды.
2000 жыл Қазақстан үшін барлық жағдайда ... ... ... ... ... жоғары деңгейге жетті. 2000 жылдың
І—тоқсанында экспорт 1960 млн. АҚШ долларына жетіп, ол 1999 ... І ... 190,7% және 4 ... 97,5% ... ... ... 1550 ... доллары болып, 1999 жылдың І тоқсанының 112% және ІҮ тоқсанның 96,7%
құрады.
Сөйтіп, біз ... ... он ... аса ... мен ... сауда нормативті – құқықтың ... ... ... ... ... сауда ұйымына кіргенде төмендегідей міндеттемелерін
қабылдауы тиіс:
– Кедендік тарифтерді күрт ... ... емес ... ... ... Ауыл ... өніміне субсидия мен дотацияларды жою;
– Кедендік процедураларды дүниежүзілік сауда ұйымдарының ... ... ... ... ... ... мен капитал нарығын максималды ашу;
– Дүниежүзілік сауда ұйымдары барлық ... ... мен ... ... ... ... ... кейін Қазақстан төмендегідей
артықшылықтарға ие бола ... ... ... жоқ ... ... тәртібінің ырықтануы мен
ашықтығын жалғастыру;
– Қазақстанға қатысты барлық ... ... ... ... ... шығу мен ... ... дискриминацияламау
жүзеге асады;
– Республикалық әр түрлі елдердің экономика мен ... ... ... ... ... бар зор ... базаға
шығу мүмкіндігі;
– Сауда стратегиясы мен сыртқы сауда саясатын ашық және тең ... ... ... мен ... Қайшылықтарды халықаралық нормалар мен тәртіптер негізінде реттеу;
– Құқықтық – ... ... ... ... ... ... ... бойынша, ырықтандыру – біздің
республикамыздың сыртқы саудадағы дәстүрлі және дұрыс бағыт сияқты. ... ... ... ... басымдылығымызды қорғау
арқылы оны жоғалтуымыз мүмкін.
Соңғы он жылдықтар ... ... ... ... сауда көлемінің өсу ... ... ... ... тұрақты түрде үздік болып ... ... ... ырықтандырылуы, елдің экономикалық өсудің өндіріс өсуіне
қарағанда ... және ... ... ... Осы ... ... сауданы жасақтау мен жүргізуде есепке ала отыру қажет.
4. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҰЙЫМДАР ЖӘНЕ ОҒАН ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҚАТЫСУЫ
Халықаралық ұйымдардың дамуы мен қалыптасуы – ... ... ... ... бағытын көрсету және халықтар
арасындағы экономикалық жақындасудың объективті ... ... ... ... ... ... ... ол ұйымдар глобальды
сипатта БҰҰ – ға ... ... ... ... ... Оның
қалыптасу негізіне жататын принциптер әлеуметтік – экономикалық жүйенің
бірігуі ... ... ... ... ... ұйымдар т.б.
Қазіргі кезде әлемде, халықаралық ұйымдардың қызметінің маңызы
өсуде, осы жағдайда бірде – бір мемлекет экономикалық, мәдени, ... жеке – дара дами ... ... ... ең тиімді ұйымдардың
формасы халықаралық институттардың құрылуы.
Халықаралық ұйымдардың мақсаты – оның құрамына қандай ... ... ... ... ... сауда, валюта, төлем
балансы, өндірістік ... ... – ақ ... ... ... ... шешеді. Халықаралық экономикалық ұйымдардың
маңызы қазіргі әлемде ... ... Бұл ... ... әр ... ... ... арасындағы күрделі мәселелерді шешуге
бағытталған.
Халықаралық саудаға ... ... осы ... ... ... ... және оны ... немесе жұмсарту
шараларын қарастыруда. Бұл жағдайда осы ... ... ... ... тән екі ... ... ... Бір жағынан олар өз
күштерін сыртқы сауданың дамуы мен ... ... ... ... ... ...... бағыт туындайды – ол бағыт оның орталықтануы, яғни
жекелеген елдер арасында және экономикалық топтастырудағы ... осы екі ... ... іс - ... объективті қажеттілігі
жағдайында, өз жолында күрделі қиындықтарға кездесуде. ... ... ... ... ... ... ... ойдағыдай тиімділігін бере
алмады, бірақ та кейбір жетістіктер күрделі қарама – ... ... ... ... ... ... негізгі рөл
сыртқы саудадағы протекционизм мен либерализацияны жұмсарту бағыты, сондай
– ақ келісім ... ... ... құруда елдер арасындағы ... ... ... деңгейде реттеу. Соңғы уақыттағы сауда –
саяси тәжірибеде ... ... ... ... жан – жақты шешімдер ... осы ... ... ... тән ... қарама – қайшылықтар жиі кездеседі.
Қазақстан Республикасының халықаралық ... ... ... ... ... ... көрсетілген.
|№ |Ұйымның аты ... ... ... ... ... ... қоғамдық ұйымдар. |
|1 ... ... ... ... Республикасының |Нью - Йорк 2|
| |Ұйымы (БҰҰ) – ООН | |БҰҰ - ға ... ... 1992 |
| | | |БҰҰ Бас ... 46 –|жыл |
| | | ... | |
|2 ... даму | |1997 ... ... осы | |
| ... БҰҰ ... | ... мүшелікке қабылдау | |
| |– ... | ... ... ... | |
|3 ... |Мүше |1. Осы ұйымға мүшелік ... 15 |
| ... ұйым (БКҰ) | ... Қазақстан |маусым 1992 |
| |– ВТО | ... ... - |жыл № 10921 |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | | ... 30 |
| | | |2. БКҰ - ға ... ... 1992 |
| | | ... ... |жыл |
| | | ... ... ... ... |
| | | ... түскен нота. | |
|4 ... ... |1. ААХҰ - ның Бас ... 12 |
| ... ұйымы | ... ... ... 1992 |
| ... - ГАМО | |сәйкес. |жыл |
| | | | | |
| | | |2. ... ... ... 13 |
| | | ... ... |мамыр 1994 |
| | | ... ... |жыл № 506 |
| | | ... ... | |
| | | ... Республикасының | |
| | | ... ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
|5 ... ... ... |1. АЭХА – ның Бас ... 30 |
| ... | ... 37 – |қыркүйек |
| ... ... – | ... ... ... |1993 жыл |
| ... | ... АЭХА – ға ... |
| | | ... ... | |
| | | | | |
| | | |2. ДНЯО – ға кіру ... | |
| | | ... ... ... 13 |
| | | ... ... ... ... |
| | | | |1993 жыл № |
| | | | |259312 |
|6 ... ... |1996 |«Қазақстан ... ... 19 |
| ... (БСҰ) - ВТО ... ... ... ұйымына |ақпан 1996|
| | ... ... ... |жыл |
| | |н ... ... ... |№ 2111 |
| | ... | |
|7 ... ... |1. ... теңіздік |Алматы, 4|
| ... (ХТҰ) – ИМО | ... ... |наурыз 1994 |
| | | ... ... |жыл |
| | | ... және ХТҰ | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... Кабинетінің | |
| | | ... | |
| | | | | |
| | | |2. ХТҰ – ның Бас ... ... ... | | ... ... ... 1994 |
| | | ... |жыл № 244 ... ... ... ... |
|1 ... ... ... Республикасының |Алматы, 26 |
| |валюталық қор | ... – ға ... ... 1992 |
| |(ХВҚ) – МВД | ... ... |жыл |
| | | ... | |
|2 ... ... ... ... ... |Алматы, 26|
| |құру мен даму | ... ... құру мен ... 1992 |
| ... ХҚҚДБ) – | ... ... ... |жыл |
| ... | ... ... | |
| | | ... заңы | |
|3 ... ... ... ... ... 26 |
| |қаржылық | ... ... ... 1992 |
| ... (ХҚК) –| ... мүшелігі |жыл |
| |МФК | ... ... | |
| | | ... заңы | |
|4 ... даму ... ... Республикасының |Алматы, 26 |
| ... ... ... даму ... 1992 |
| |– МАР | ... ... |жыл |
| | | ... Қазақстан | |
| | | ... заңы | |
|5 ... ... ... ... ... 26 |
| |кепілдемесінің | ... ... 1992 |
| ... | ... ... |жыл |
| ... ... –| ... мүшелігі | |
| ... | ... ... | |
| | | ... заңы | |
|6 ... |Мүше ... ... ... ... |дауларды реттеу | ... ... ... 1992 |
| ... | ... ... ... |жыл |
| |Халықаралық | ... ... ... | |
| ... | ... Республикасының | |
| | | ... | |
|7 ... ... ... |Қазақстан Республикасының |Алматы, 25 |
| ... мен даму | ... ... құру мен ... ... ... (ЕҚКДБ) – | |даму банкісіне мүшелігі |жыл № 1212 |
| ... | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... | |
|8 ... даму ... ... Республикасының |Алматы, 4|
| |банкісі (АДБ) – | ... даму ... ... ... |АБР | ... ... ... |жыл № 1392 |
| | | ... | |
| | | ... ... | |
|9 ... даму ... ... даму банкінің |Алматы, 25 |
| ... (ИДБ) - | ... ... кіру ... № |
| |ИБР | ... ... |1212 |
| | | ... ... | |
| | | ... | ... ... және аймақтық экономикалық ұйымдар мен одақтар |
|1 ... ... |1. ... Мемлекеттер |Мәскеу, 8|
| |Мемлекеттер | ... құру ... ... |
| ... (ТМД) | ... |1991 жыл |
| | | | | |
| | | |2. ... ... ... 23 |
| | | ... Кеңесінің «Тәуелсіз |желтоқсан |
| | | ... ... ... жыл |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... | |
|2 ... және ... ... ... БҰҰ – ға | |
| ... арналған | |енуінен кейін автоматты | |
| ... және | ... | |
| ... | | | |
| ... ... | | | |
| |– ... | | | |
|3 ... ... |1. ... БҰҰ – ға ... 3|
| ... | ... ... ... |мамыр 1994 |
| |комиссия (ЕЭК) | ... |жыл № 6234 |
| | | | | |
| | | |2. ... ... |
| | | |ЕЭК ... кіру ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... | |
|4 ... ... |1. ЕЫК – ның ... |Исламабад, |
| ... | ... ... мәжілісі |қараша 1992 |
| |ұйымы (ЭЫҰ) – ОЭС | ... ... ЭЫҰ |жыл |
| | | |– ға мүше етіп ... | |
| | | | | |
| | | |2. ... Республикасы | |
| | | ... ... ЭЫҰ ... 7|
| | | |ға кіру ... ... ... 1993 |
| | | | |жыл № 447 – |
| | | | |р |
|5 ... ... ... ... ... 15 |
| ... (МБ) | ... банкті құру |сәуір 1993 |
| | | ... ... |жыл № ... | | ... ... | |
| | | ... | |
|6 ... Одақ ... |1. ... ... құру ... |
| |(ЭО) – ЭС | ... ... ... |
| | | | |1993 жыл |
| | | |2. ... ... ... 13 |
| | | ... ... ... |
| | | ... ... құру |1993 жыл № |
| | | ... ... |258612 |
| | | ... ... | |
| | | ... | |
|7 ... ... |1. Қазақстан ... ... 8|
| ... | ... Республикасы, |шілде 1994 |
| |Кеңістік (БЭҚ) – | ... ... |жыл |
| |ЦАС | ... ... | |
| | | ... ... ... |
| | | ... ... | |
| | | | | |
| | | |2. ... ... |Алматы, 15|
| | | ... ... ... ... | | ... ... |жыл № 2332 |
| | | ... Өзбекстан | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... құру ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
|8 ... ... |Мүше |1. Қазақстан Республикасы, ... 8|
| ... (ОАБ) – | ... ... 1994 |
| |ЦАБ | ... |жыл |
| | | ... арасындағы | |
| | | ... пен ... | |
| | | ... ... банкін құру | |
| | | ... ... | |
| | | | | |
| | | |2. ... ... | |
| | | ... «Қазақстан | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... мен дамудың | |
| | | ... ... ... құру | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... Қаулысы | |
|9 |Кедендік Одақ ... |1. Төрт ... ... ... | | ... ... ... 1995 |
| | | ... ... |жыл |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... Одақ | |
| | | ... келісім. | |
| | | | | |
| | | |2. ... және ... 15 |
| | | ... ... ... 1996 |
| | | ... тереңдету |жыл |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... | |
| | | ... Белорусь | |
| | | ... ... | |
| | | ... ратификациялау | |
| | | ... ... | |
| | | ... Заңы | ... ... |Мүше ... ... ... ... | ... құру жөніндегі |мамыр 1995 |
| ... | ... ... |жыл |
| ... | ... ... | |
| ... | ... ... | |
| | | ... | ... |ТМД – ға ... ... ... ... ... 25 |
| ... | |Президентініңт «ТМД – ға ... 1995 |
| ... ... | ... мемлекеттердің |жыл №2301 |
| | | ... ... құру | |
| | | ... ... | |
| | | ... туралы» | |
| | | ... | ... ... ... »
«Халықаралық аренада Қазақстанның беделі жоғары». Биыл
Сенегалда аяталған ... ... ... ... ... анық ... ... Сыртқы істер министрі, Сенегалдың
астанасы – Дакар ... ... ... ... ... ... 11 –
саммитіне Қазақстанның делегациясының бастап барған ел Президенті Нұрсұлтан
Назарбаевтің арнайы өкілі Марат ... ... ... ... сөз ... үшін Ислам Конференциясы Ұйымына мүше елдерде тұратын ... ... ... өкілдік етіп отырған мұсылман ... ... сөз ... ... ... деп ... сөзін Марат
Тәжин. Қазақтан ұйымға мүше болған кезден бермен ... оның көп ... ... ... ... келеді. Біз Ислам КонференциясыҰйымының
мұсылман әлемінің тиімді және беделді форумы ретінде жоғарылай ... ... ... пен ... діні ... ... насихаттау жолындағы күш – жігерінің қуат ала түскенін
қалаймыз.
Қазақстан зайырлы ... бола ... ұлы ... ... бір ... болып табылады. Біздің тарихымыз көптеген ғасырлар бойы
қазақ халқының рухани мәдениетінің негізгі бір ... ... келе ... ... ... Республикасының Сыртқы істер министрі мұсылман
уммасының ... ... ... ... ... ... теңдей бөлінбеуі проблемалар туындатып ... ... ... ... ... ... тетіктері іздестіріліп,
өзара көмек және дамуға ықпал ету жолдары қарастырылуы ... ... ... тұс та ... осы болу ... Яғни көмекті
керексінетін елдерге түрлі ... ... ... ... олардың
да күш ала бастауына септесетіні анық.
Қазақстан делегациясының басшысы қарқынды ... ... ... ... ... Орталық Азия өңірінің тұрақты,
бірізділікпен дамуына өзінің ... ... ... атап
көрсетті. Және сезініп қана қоймай, өңірдегі ... ... ... ... ... келе ... мәлімдеді.
М. Тәжин Қазақстанның халықаралық энергетикалық рыногтағы
рөлінің арта түсіп ... да ... ... 2017 ... қарай мұнай мен
газ экспорттауда Отанымыз алғашқы ондыққа енуді жоспарлап отыр, деді Марат
Мұхамбетқазыұлы. Осы себепті біз ... тепе – ... ... ... ... ... көлемінде түсінеміз.
Қазақстан Республикасы сыртқы саясат ведомствосының басшысы БҰҰ
Бас Ассамблеясының 62 — ші сессиясында ... ... 2010 ... ... ... жылы» деп жариялау туралы қарар
қабылданғанын назарға салды. Осы орайда Қазақстан мұсылман әлемі мен ... ... ... ... белсенді ете түсу ... ... ... ... ... ... ... әртүрлілік арқылы
прогреске» деген тақырыпта ... ... ... ... форум өткізді. Мүдделік танытқысы келетін мұсылман елдері
аталған шараға үн қосқаны оңды болар ... ... ... қатысушылар алдында сөйлеген ... ... ... пен ... ... ету ... ... ықпалдастық және сенім шаралары жөніндегі кеңес ... ... ... ... ... үлес ... келе
жатқанын айтады. АӨСШК жер шары ... ... ... ... ... ... Азиядағы өзара іс – қимылда ислам әлемі де
шешуші рөл атқара алар еді. ... ... әлі ... ... ... оған ... ... мүше болуға шақырамыз.
Қазақстан делегациясының басшысы еліміздің ... ... 4 – ші ... ... өз ... бас ... ... ядролық
сынақ полигонын жапқанын, мұндай қадамнан өзге елдер де үлгі ... ... ... атап айтты. Лаңкестік пен есірткі ... да ... ... ... ... ... қаржылай тірегі болып
табылатын ... ... ... ... бір ... қол
жеткізілмесе, лаңкестікке қатысты нәтиже де сөз жүзінде қалады.
М. Тәжин еліміздің 2010 жылы ЕҚЫҰ – ға төрағалық ету ... ... осы ... ... ... ... ұйым мен ислам әлемінің
ынтымақтастығын кеңейте түскіміз келетінін көлденең тарты. Сонымен қатар,
2011 жылы Қазақстан ... ... ... ... мүше мемлекеттер
сыртқы істер министрлерінің кезекті кеңесін ұйымдастыру ... ... ... ... сол ... ... ... наурызда Қазақстан Республткасының Сыртқы істер министрі М.
Тәжин Француз Республикасына ресми сапары барысында Францияның Сыртқы істер
министрі Бернар ... ... Онда ... мен ... ... және ... ... кең ауқымды мәселелері, саяси
сауда – ... және ... ... ... ... ... ел ... экономикалық, мәдени қарым – қатынастар
министрлердің кездесуінде кеңінен сөз болды. ... екі ел ... ... 4,8 ... долларды құраса, ендігі міндет алдағы жақын
уақытта осы көлемді екі есеге арттырып, оны 9 – 10 ... ... ... – ақ бірқатар инвестициялық жобаларды жүзеге асыру.
Одан кейін министрлер екі ел журналистерінің сауалдарына ... 2008 ... ... ... ... ... ... Еуроодақтың Орталық Азия стратегиясы ... ... ... ... ... ... Б. Кушнер: «Бізге алдымен
Қазақстан мен Франция арасындағы әріптестік тұрғысындағы стратегиялық ... ... ... алу ... ... ... Қазақстан Президенті Н.
Назарбаевтің Францияға сапары кезінде дайындалады деп ойлаймын. Тақырып
аясы өте ... ... ... ... ... ... т.б.
Бірақ бүгінде Еуропалық Одаққа Словакия төрағалық етуде, ал ... ... ... ... ... ... үшін екі мәселе басымдықта, оның
бірі – энергетикалық қауіпсіздік. Бұл Қазақстан үшін де, ... үшін ... ... Еуро Одақ елдері үшін де өте маңызды мәселе екені анық.
Екінші ... ...... Осы ... ... Еуро ... ету кезінде біраз жетістіктерге қол жеткізеді деп ойлаймыз,» -
деді.
Франция журналисінің «Алдыңғы уақытта ... ... ... ... ... ма, Қазақстан Француз инвестициясын ... ... мен ... ... ... сауалына М.Тәжин:
«Әрине, ілгерушілік бар. «Газ де Франс» қазіргі ... ... ... ... ол алдағы уақытта Қазақстан газ кен орнын игеруге қатысады,
сондай – ақ «Тоталь» компаниясының мұнай игерудегі белсенді ... ... ... - деді. Және де Қазақстан жаңа алты А – 320 ... ... ... франциялық «Кажема» фирмасының Қазақстанның оңтүстігінде
уран өңдеуде белсенділік танытып жатқанын айтты. Алдағы уақытта «Тотальдің»
тағы да бір кен ... ... ... ... ал цемент өндіретін француз
компаниясы Жамбыл облысында ... ... салу үшін ... ... ... ... де, жас ... республиканың Еуропаның қақ
ортасындағы іргелі мемлекеттер қатарына кіретін, ... ... мен ... ... ... ... жоғары елдің сыртқы
саясатын ұстап отырған бас диппломатымен ... ... ... ... жағдайда өткенін екі министрдің бір – ... ... ... қиын емес еді. ... ... ... ... басшының Францияға ресми сапары екі ... ... ...... ... жасайтыны анық.
15 наурызда Қазақстан Республикасының Президенті ... үш ... ... сапарымен Оман ... ... ... ... маңызды келісімдер жасалды.
Қазақстан мен Оман Сұлтандығы арасында дипломатиялық қатынас
1992 жылдың сәуірінде орнаған. Екіжақты қатынастардың ... ... Н. ... 1997 жылы ... ... ... ... сапары
негіз қалады. Сапар барысында екі ел ... ... ... ... ... мен Оман ... ... өзара
түсіністік туралы бірлескен меморандумға қол қойған еді. ... 2005 ... ... ... мен Оман ... Үкіметі арасындағы
Меруерт құрылымындағы өнімді бөлу туралы келісімге қол қойылды. Ал, Меруерт
құрылымының мұнай өндіру 2014 жылы ... деп ... ... 20 ... ... «Оман Перлз Компани» компаниясының меншігінде.
Өйткені, бұл жобаны ... ... ... ... ... ... ... отыр.
Бүгінде омандықтар Қазақстан аумағында төрт ірі жобаны жүзеге
асыруда. ... бірі – Оман КТК ... ... ретінде Батыс
Қазақстандағы Дунган кен орнын дайындауда. Сонымен ... ... ... ... қазақстандық секторын игеру жобасына ... ... ... ... ... ... ... жатыр.
Қазақстан Президенті Н. Назарбаевтың Оманға ... ... ... ... ... ... Астанада Салтанат сарайы салынды. ... ... оған ... ... құбырдың жылдық жобалық
қуатын 67 млн. тоннаға жеткізуді ... етіп ... Оның 25 ... ... ... Қазақстанның, 7 пайызы Оман Сұлтандығының үлесіне тиеді.
Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында Қазақстанның экономикасының
дамуы негізінен ... ... ... ... байланысты болғаны
есімізде.Бастапқы кезде Оман ... да ... ... ... ... омандықтар мұнай өндіру қарқынын қазіргі кездегідей
сақтайтын ... ол 15 – 20 ... ғана ... мүмкін.
Сапар барысында үш құжатқа қол ... Екі ... ... ... бұл ... қол қою рәсімі ... ... Оман ... ... ... ... ... Оның бірі – Қазақстан Республикасы ... ... ... ... төлқұжаттардың иелерін визалық
талаптардан босату туралы меморондум. Екіншісі – ... ... және ... ... мен Оман ... ... ... министрлігі
арасында білім және ғылым саласындағы ынтымақтастық туралы меморондум.
Үшінщісі – ... ... ... - ... ... пен Оман Сауда
- өнеркәсіп палатасы арасындағы ынтымақтастық туралы келісім.
Тәуелсіздік жылдары біз мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мен конфессиялар арасындағы
келісімде әлем жұртшылығы таныған нәтижелерге қол ... ... ... ... мүше ... ... ... алға қойылған мақсат елулікке, яғни ... ... елу ... ... ену. Осы ... көптеген шаралар
жүргізіліп, іске асырылып жатыр. Бүгінгі таңда Қазақстанның 120 – дан ... ... ... бар. Оның негізгі партнерлері Ресей, ТМД елдері,
Голландия, Швейцария, АҚШ, Канада, Түркия, Корея, және т. б. ... ... ... ... ... түсінісу мен ынтымақтастық
бағыты дамып келеді. Осыған байланысты экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... оның басты белгісі мемлекеттердің бір – бірімен қарсыласуы емес,
қайта бірлескен іс – қимылдар мен ... ... ... мүдделерге
пайдалану болып отыр. Біртұтас, өзара ... және ... ... ... әлеуметтік әділетті қоғам құру – дүниежүзілік
шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... ... арттырып, оларға жаңа келбет пен
жаңа мазмұн беруде болып ... ... ... АЙНАЛЫМЫ
Қазақстан Республикасының сыртқы ... ... ... ... ... ... сауда есебінсіз 2008 жылы
қаңтарда 7482,9 млн. АҚШ долларын ... және 2007 ... ... 29,3% - ға артты, оның ішінде экспорт - 5180,1 млн. ... ... 41,9% - ға ... ... ... және ... шығыстарды есепке алған кезде) - 2302,8 млн. АҚШ долларын ... - ға ... ... ... ... ... ... 2 / 2008 ж. 23 бет
Қазақстан өнімдерінің негізгі сатып алушылары: Италия (17,9%),
Швейцария (14,1%), ... (10,3%), ... (8,0%), ... Федерациясы (7,2%),
Нидерланды (5,6%), Иран (3,9%), Украина (3,8%), ... және ... (2,7% ... ... (2,1%), Румыния (1,5%).
Талданып отырған кезең ішінде экспорттың жалпы көлеміндегі ... ... 15,4% (2007 ... ... - 16,6%) ... ... қаңтарда инвестициялық тауарлар импорттың жалпы
көлемінде 967,4 млн. АҚШ долларын ... 42% (2007 ... ... – 958,1
млн. АҚШ долларын немесе 44,8%) құрады.
Мәлімет көзі: Қазақстан ... ... ... / 2008 ж. 23 ... ... ... ... ... ... 46,1% - ы
ТМД елдеріне (2007 жылғы қаңтарда - 42,9%) ... ... ... ... ... ... ... жалпы көлемінің - 37,3%
- ы), Қытай (12,5%), Германия (8%), Украина (5,8%), АҚШ (5%), ... ... (3,2%), ... (2,4%), ... (1,7%), ... (1,6%)
және Корея Республикасы (1,5%).
ТМД МЕМЛЕКЕТТЕРІМЕН СЫРТҚЫ САУДА
2008 жылғы қаңтарда ТМД елдерімен сыртқы сауда айналымы 1858,1
млн. АҚШ ... ... және 2007 ... ... ... 22,1% ... ... оның ішінде экспорт - 796,1 млн. АҚШ доллары болып, 31,8%, импорт
- 1062,0 млн. АҚШ долларын құрап, 15,7% - ға ... ... ... ТМД ... ... 24,8% ... қаңтарда - 26,3%) құрады.
2008 жылғы қаңтарда ТМД мемлекеттеріне ... ... ... минералдық өнімдердің үлес салмағы 52% (2007 жылғы
қаңтарда - 49%), азық – ... ... - 15% (14%), ... ... - ... ... жылғы қаңтарда ТМД елдерінен әкелінетін импорт көлеміндегі
машиналар, ... ... ... ... мен ... үлесі -
22% (2007 жылғы қаңтарда - 21%), минералды өнімдер - 38% (39%), металлургия
өнімдері - 15% (16%), ... ... - 8% (7%) ... ... ... ... және металлургия өнімдерінің
негізгі жеткізушілері болып табылады: 2008 ... ... осы ... ... ... ... көрсетілген тауарлардың жалпы
импортындағы үлесі 96% (2007 ... ... - 96%), ... ... ... (50%), азық – ... тауарлары - 59% (59%), химия тауарлары - 35% (35%)
құрады.
ӘЛЕМНІҢ БАСҚА ЕЛДЕРІМЕН СЫРТҚЫ САУДА
2008 жылғы қаңтарда ... ... ... сыртқы сауда
айналымы 5624,8 млн. АҚШ ... ... 2007 ... осы ... 31,8% - ға ... оның ішінде экспорт - 4384,0 млн. ... ... 44%, ... - 1240,8 млн. АҚШ ... ... 1,6% - ... ... қаңтарда әлемнің басқа елдеріне ... ... ... ... ... үлес салмағы - 76% (2007
жылғы қаңтарды - 67%), ... ... ... - 12% ... ... ... әлемнің басқа елдерінен әкелінген импорт
көлеміндегі машиналар, жабдықтар, ... ... ... ... ... - 59% (2007 ... қаңтарда - 65%), азық – ... - 6% (4%), ... ... - 12% (9%), ... ... - 11% (12%) ... аса маңызды тауарларға қажеттілігін қамтамасыз ... ... ... ... роль ... 2008 ... қаңтарда осы елдерден
әкелінген машина жасау өнімдері импортының көрсетілген тауарлардың жалпы
импортындағы үлесі - 76% (2007 ... ... - 80%), ... - 90% (87%), ... - 91% (86%), азық – түлік тауарларының
үлесі - 41% (41%) құрады.
ТМД ЕЛДЕРІНДЕГІ 2007 ж. ... ... ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ
КӨРСЕТКІШТЕР
| |Қазақстан |Қырғыс-тан |Тәжікс-тан |Ресей |Беларусь |Украина ... ... ... | |1 ... ... ... көлемі |94,2
|86,6 |96,2 |88,3 | |87,8 |64,5 |108,3 |75,8 | | |2 |Өнеркәсіп ... |100,1 |96,1 |102,6 |101,7 |112,6 |102,3 |101,3 |104,1 ... | |3 ... ... ... ... |31,4 | |104,5 |30,5
|47,3 | | | | | | |4 |Жалпы пайдаланатын темір жол көлігіне жүк тиеу |88,9
|69,0 |83,2 |95,1 |90,8 |87,3 |79,1 |95,9 |33,8 | | |5 ... ... ... ... ... тауар айналымы |80,7 |52,2 |98,6 |74,9 |78,1
| | |84,9 |33,7 | | |6 ... ... ... |101,1 |102,1 ... |101,8 |100,5 |100,9 |106,4 |102,4 |102,7 | |7 ... ... |87,9 | |116,3 |54,8 |119,9 |122,5 | |115,4 |36,8 | | |8 ... және
қызмет көрсетуге кеткен халықтың ақшалай шығыны | | |104,0 |78,7 |118,3
|117,8 | |96,5 |51,0 | | |9 |Нақты ... ... |87.0 | |118,3 ... |114,7 | |110,7 |34,7 | | |10 ... ... ... жалақысы
|85,4 |140,7 |125,2 |80,0 |109,3 |115,7 |116,9 |106,7 |82,4 | | |11
|Жұмыссыздар саны |101,4 | | |103,2 | | | | | | | |12 ... ... |102,9 |100,5 |99,7 |100,0 |102,8 |104,0 |116,8 |99,6 |100,1 |
| |13 ... |106,4 |96,8 |102,1 |117,1 |104,2 |107,7 |103,9 |180,2 |54,5
|53,2 | |14 |Соның ішінде ТМД ... |105,6 |201,2 |151,3 |120,4 ... |99,0 |113,2 |64,0 |68,5 | |15 |ТМД ... өзге ... ... |95,2 |116,6 |117,8 |129,1 |106,7 |201,0 |51,1 |46,8 | |16 ... |118,6 |91,2 |120,2 |127,8 |119,7 |127,3 |157,2 |83,2 |79,6 | ... елдерінде |78,1 |107,9 |105,3 |106,4 |125,1 |108,7 |130,6 |165,6
|121,2 |99,9 | |18 |ТМД елдерінен өзге ... |100,7 |131,0 |71,1 ... |113,7 |125,2 |151,7 |66,5 |69,3 | ... көзі: Қазақстан Республикасының статистика агенттігі
№3 / 2007 ж. 136 бет
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... Н. Қ. ... Д. М. Мадиярова, А.
Е. Қалдыбаева, Алматы, «Экономика» 1998 ... ... ... ... ... редакциясын басқарған Р.
Е. Елемесов, Алматы, «Қазақ ... 2002 ... ... ... ... ... - әли Байгісиев, Алматы,
«Санат» 1998 ... ... ... № 64, 8 – ... 2008 ... Курс ... ... / Под. Ред. М. Н. Чепурина, Е. А. Киселевой,
Киров, 1994 г.
6. ... ... ... Я. ... К. ... М. Есқалиев,
Е. Жатқанбаев, С. Досқалиев, Ж. ... ... ... 1998 ... ... ... С. С. ... С. Қ. Бекмолдин, Е. Қ.
Құдайбергенов, Алматы «Экономика» баспасы 2003 ж.
8. ... ... Т. П. ... Ф. Н. ... Б. Б. ... университеті» баспасы 1999 ж.
9. Н. Ә. Назарбаев, «Қазақстан – 2030» Қазақстан ... ... ... ... № 77 – 80, 18 – ... 2008 ... ... статистика агенттігі 3 / 2007 ж. 140 бет
12. Мұханалиева И.С. «КазҰУ хабаршысы». Экономика ... ... ... ... бюллетені» №3 2006.
14. Экономист / В. Фисинин / Эффективность МЭО №7 2000 ж. 45 бет.
15. ... ... / ... А.Д. / Казахстан в международной
экономике №6 2002 37 ... ҚР ... Н. Ә. ... ... халқына Жолдауы / Егемен
Қазақстан / №36 7.02.2008 ж.
17. Қазақстан Республикасының статистика агенттігі 2 / 2008 ж. 23 ... ... ... ... ... -тал ... сы
Жұмыс- шы күшінің мигра-циясы
Валюта- несие айыр-басы
Ғылыми-техника-лық айырбас
Халықара-лық өндірісті ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Капитал миграциясы - халықаралық экономикалық қатынастардың маңызды формасы ретінде30 бет
Халықаралық экономикалық қатынастар жайлы41 бет
Халықаралық экономикалық қатынастар жүйесі44 бет
Халықаралық экономикалық қатынастар: мәні және түрлері27 бет
Әлемдік шаруашылық және халықаралық экономикалық қатынастар22 бет
“Қазақстан халықаралық экономикалық қатынастар жүйесінде”28 бет
Валюталық жүйе және валюталық қатынастар18 бет
Валюталық жүйелер және валюталық қатынастардың ұғымы26 бет
Дүниежүзілік сауда ұйымына кіру мәселелері19 бет
Жаһандану туралы ақпарат5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь