Кіші оқушылардың өзара қарым - қатынастарының ерекшеліктері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 ҚАРЫМ . ҚАТЫНАС ПСИХОЛОГИЯСЫНЫҢ МӘНІ ... ... ... ... ... ...3
1.1 Қарым . қатынас психологиясы жайлы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Қарым . қатынас психологиясының анықтамасы ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.3 Қарым . қатынастың тәрбиелік ықпалы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8

2 КІШІ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ӨЗАРА ҚАРЫМ . ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
2.1 Кіші оқушының психологиялық сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2.2 Кіші оқушының жеке басының дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
2.3 Кіші оқушылар арасындағы ойын қарым . қатынасты дамыту факторы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.4 Кіші жастағы қыздар мен ұлдар арасындағы қарым . қатынас психологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

3 ЭКСПЕРИМЕНТТІК БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
3.1 Эксперимент барысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
3.2 Кіші оқушылардың өзара қарым . қатынасын анықтайтын әдістемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
3.3 Эксперимент нәтижесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21

ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22

ТІРКЕМЕЛЕР
КІРІСПЕ
Әрбір тірі пәндеге өзінің тіршілік етуіне ауа, су, жылу қаншалықты қажет болса, қарым – қатынасқа түсу, бір – бірімен тіл табысу соншалықты маңызды. Қарым – қатынасқа түсу арқылы адам өзінің ойндағысын жеткізе алады. Өзіне қажеттінің бәрін сөйлеу арқылы, ымдау арқылы білдіреді. Осылайша тіл табысып, қарым – қатынасқа түсуі ежелгі кезден ерте кездегі адамдардың бірігіп тобыр болып, тіршілік ете бастағанынан – ақ бастау ала бастаған. Алғашында олар ымдасу арқылы, қимыл – қозғалыс арқылы іштегі айтайын дегенін білдіретін. Кейін келе әр түрлі дыбыстар шығара бастаған. Тірлік құру барысында қажеттіліктердің арқасында әр түрлі сөздер жарыққа шығып, кейін сөйлесу процесіне әкеліп соқты. Сөйлеу – ол күрделі психологиялық процесс, адамдардың қарым - қатынас жасау құралы қарым - қатынас жасаудың қуатты құралы – тіл. Тіл табысу арқылы, сөйлеу арқылы адам баласы бір – бірі түсіне алады, ішіндегі ойын жарыққа шығара алады. Қарым – қатынас психологиясының мәні өте зор. Қарым – қатынас адам баласының жас және жеке ерекшелігіне қарай әр түрлі болып келеді. Жеке ерекшелік дейтініміз – адамның мінезін, темпераментіне байланысты. Ал жас ерекшеліктері адам баласының жас мөлшеріне байланысты қарым – қатынас әр түрлі, мысалы, атап айтатын балсақ.
- үлкендердің үлкендермен қарым – қатынасы әр түрлі;
- үлкеннің кішімен қарым – қатынасы;
- кішімен кішінің қарым - қатынасы мүлдем басқаша.
Менің ерекше тоқталайын дегенім «Кіші оқушының өзара қарым – қатынасының ерекшеліктері» сіздер келешек мұғалімдер оқушыға білім берумен ғана шектелмей, алдымыздағы әртүрлі жақтан келген оқушыларды ұжым ретінде қалыптастыруымыз керек. Олардың ұжым болып қалыптасуы үшін ортақ тіл табысып, ортақ жақсы деңгейдегі қарым – қатынасқа түсе алуы дәрежесінде ықпал етуміз қажет. Сондықтанда мен зерттеу жобамды осындай тақырыпта алдым.

1.Зертеу мақсаты:
Кіші оқушылардың өзара қарым – қатынастарының ерекшеліктерін айқындау.
2.Зерттеу міндеттері:
1) Қарым – қатынастың тиімді өтуіне әсер ететін шарттарды анықтау.
2) Қарым – қатынастың қаншалықты тиімді өтуін анықтауға жол ашатын әдістемелерді алдын ала тексеру.
3)Ойынның балалары арасындағы қарым – қатынастың дұрыс құрылуының факторы екенін дәлелдеу.
4) Кіші жастағы қыздар мен ұлдардың арасындағы қарым – қатынасқа баса назар аудару.
3. Зерттеу болжамы:
Кіші оқушылардың қарым – қатынасы тиімді, жылдам талапқа сай жүзеге асады, мақсатты түрде талаптарды орындағанда, әдістемелерді дұрыс қолданғанда, отбасының және мұғалімнің жан - жақты қолдап отырғанда, балаға гуманистік көз қараспен жеке бас ерекшеліктерін есепке алып отырғанда.
4.Зерттеу объектісі:
Бастауыш мектеп жасындағы балалардың өзара қарым – қатынас жасау үрдісі.
5.Зерттеу пәні: Кіші оқушылардың қарым – қатынас жасау ерекшелігі.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.
1) Аймауытов бес тамдық шығармалар жинағы. Алматы: Ғылым, 1998 – 448б.
2) Алдамұратов Ә. Қызықты психология Алматы, 1982
3) Абрамова Г. Возрасная психология М, 2000
4) Аймауытұлы Ж. Психология. – Алматы. Рауан 1995 – 221б.
5) Алдамұратов Ә. Психология салаларының бағдарламалары Алматы, Республика баспа кабинеті, 2000ж – 198б.
6)Әубәкіров Ж.Қ. мектеп жасына дейінгі балалармен қарым – қатынас тренингін ұйымдастырудың педогогикалық – психологиялық негіздері; Алматы: Б.Ж., 2001 -33б.
7) «Бастауыш мектеп» 4/2004. 21б.
8) Балаубаева С, Темирбенова А, психология 1974
9) Выготский Л.С. VI томдық шығармалар жинағы
10)Гоноболин Ф.Н. Психология Москва Волшая школа,1982
11)Кішкентай бекзадалар қазақстан мектебі 2004 – 47б
12) Кузин В.К Психология Москва Волшая щкола, 1982
13) Жұмасова К.С. Психология «Фолмант» баспасы Астана – 2006 – 119б.
14) Жарықбаев Қ. «Жалпы психология» Алматы, 2004 -61б.
15) Люблинская А.А. мұғалімге бастауыш мектеп оқушысының психологиясы жөнінде – Алматы: Мектеп, 1981 – 238б.
16) Мухина В.С Мектеп жасына дейінгі балалар психологиясы – Алматы: Мектеп, 1986 – 232б
17) Мұқанов М. Жас және педогикалық психология – Алматы, 1982 – 98б
18) Қазақстан мектебі 2/2008 – 34б
19) Тілеубекова А.Р. Адамгершілік тәрбиесінің негіздері, А.., 1991 – 196б
20) Тәжібаев Т. Жалпы психология – Алматы, 1993 – 301б.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТІРЛІГІ
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
ТАҚЫРЫБЫ: Кіші оқушылардың өзара қарым – ... ...... ... МӘНІ.......................3
1.1 ...... ... ... ...... психологиясының
анықтамасы...............................7
1.3 ...... ... КІШІ ... ... ... – ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ...............................................................
...............................9
2.1 Кіші ... ... Кіші ... жеке ... Кіші ... ... ойын қарым – қатынасты дамыту
факторы.....................................................................
.........................................15
2.4 Кіші ... ... мен ... ... қарым – ... ... ... Кіші ... ... ... – қатынасын анықтайтын
әдістемелер.................................................................
...........................................19
3.3 ... ... тірі ... ... тіршілік етуіне ауа, су, жылу қаншалықты
қажет болса, қарым – қатынасқа түсу, бір – ... тіл ... ... ... – қатынасқа түсу арқылы адам өзінің ойндағысын ... ... ... ... сөйлеу арқылы, ымдау арқылы білдіреді.
Осылайша тіл табысып, қарым – қатынасқа ... ... ... ерте ... бірігіп тобыр болып, тіршілік ете бастағанынан – ақ бастау ала
бастаған. Алғашында олар ымдасу арқылы, ...... ... ... ... ... ... келе әр түрлі дыбыстар шығара бастаған.
Тірлік құру барысында қажеттіліктердің арқасында әр ... ... ... ... ... процесіне әкеліп соқты. Сөйлеу – ол ... ... ... ... - ... ... ... қарым -
қатынас жасаудың қуатты құралы – тіл. Тіл ... ... ... ... ... бір – бірі ... алады, ішіндегі ойын жарыққа шығара алады. Қарым –
қатынас психологиясының мәні өте зор. Қарым – қатынас адам ... ... жеке ... ... әр түрлі болып келеді. Жеке ерекшелік
дейтініміз – ... ... ... ... Ал ... адам ... жас ... байланысты қарым – қатынас әр
түрлі, ... атап ... ... ... үлкендермен қарым – қатынасы әр түрлі;
- үлкеннің кішімен ...... ... ... ... - ... мүлдем басқаша.
Менің ерекше тоқталайын ... ... ... ... ... ... ... сіздер келешек мұғалімдер оқушыға білім берумен
ғана ... ... ... ... ... ... ұжым ретінде
қалыптастыруымыз керек. Олардың ұжым болып ... үшін ... ... ... ... ... қарым – қатынасқа түсе алуы ... ... ... ... мен ... ... ... тақырыпта
алдым.
1.Зертеу мақсаты:
Кіші оқушылардың өзара қарым – қатынастарының ... ... ...... ... ... әсер ... шарттарды анықтау.
2) Қарым – қатынастың қаншалықты тиімді өтуін ... жол ... ... ала ... ... арасындағы қарым – қатынастың ... ... ... ... Кіші ... ... мен ... арасындағы қарым – қатынасқа баса
назар аудару.
3. Зерттеу болжамы:
Кіші оқушылардың қарым – қатынасы тиімді, жылдам ... сай ... ... ... ... ... ... дұрыс
қолданғанда, отбасының және мұғалімнің жан - ... ... ... ... көз қараспен жеке бас ерекшеліктерін есепке алып
отырғанда.
4.Зерттеу объектісі:
Бастауыш мектеп ... ... ... ...... жасау
үрдісі.
5.Зерттеу пәні: Кіші оқушылардың қарым – қатынас жасау ерекшелігі.
1.1Қарым – қатынас психологиясы жайлы түсінік
Психология ... ... ... ... мен ... ...... психологиясы деп аталатын ... ... Бұл сала адам тану ... ... ... пән ... ... ерекше назар салып, оған жете мән ... ... ... және ... ... сала болып табылады. ... ... іс - ... ... түрі – ... ... – күрделі
психологиялық процесс. Сөйлеу – адамдардың қарым – қатынас жасау құралы.
Қарым - қатынас ... ... ... ... ...... жасаудың
қуатты құралы тіл. Қарым – қатынасқа түсу арқылы адам ... ... ... ... ішіндегі ойын жарыққа шығара алады. Қарым – ... ... ... ... жүйе ... ... қызметте
қарым – қатынас процесі пропорциональды және функционалда ... ... В. А. ... ... ... ... сөзі
тәрбиеленушінің жан – дүниесіне әсер ететін еш ... ... ... өнер – ең ... оның ... ... ... адамның
жүйесіне әсер ету. Мұғалім мен оқушы ...... ... тек оқыту
мен тәрбиелеу функциялары ғана дамымайды, басқада педагогикалық қиындықтар
шешіледі. ... ... ...... ... ... шешеді:
1. оқыту мәселелерін шешу.
2. тәрбие үрдісін дамыту.
3. оқыту мен тәрбиелеу үшін мұғалімнің ... әсер ...... көп ... ... ... үрдістерінде, бәріміз
білетіндей үш мақсаты бар: білімділік, тәрбиелік, ... Бұл ...... ... ... ... Білімділік мақсатты жүзеге асыруда қарым – қатынас оқушылармен шын
мәнінде тура ... ... ... мүмкіндік туғызады.
Шығармашылық ізденетін және ортақ ойлануды туғызады.
2. Тәрбиелік ... ...... ... тәрбиелеу және
педагогикалық қатынас ... ... бір – ... ... ... жақсарады.
3. Дамытушылық мақсатында қарым – қатынас арқылы психология ситуациялары
туындайды, бұл оқушылардың өздігінен ізденіп ойлануларын талап ...... ... ... адам ... ойын ... ... Менің қорғайын деп отырған тақырыбым «Кіші оқушылардың өзара
қарым – қатынастарының ерекшеліктері».
Біз студенттер, ... ... ... ... ... олармен дұрыс қарым – қатынасқа түсіп, тіл табысуымыз ... ... осы ... ... білім алып кіші оқушылардың өзара қарым
... ... ... ... іс ... жүргіздім.
1Сухомлинский В.А. Этюды о воспитаний ( народное образование – 1967 №2)
1.2Қарым - қатынас психологиясының анықтамасы
Қазіргі заман адамдары достасуға, ... ...... түсуге
дайын дегенді естіген жақсы. Біз барлығымыз қарым – ... ... ... Біз алдымызға қойған мақсатымызға қарай, көңіл –
күйімізге қарай, жұмыстамыз ба, әлде ... ба, ... бе, ... ... ... ... бе? ... байланысты қарым – қатынасқа
түсеміз. өзіміздің алдымызға қойған мақсатымызды жүзеге ... ... да сол іске ... ... ...... бұзылады. Біз
сол адамның тілектерімен, көңіл – күйімен, ... ... ... ... ... ... ... сөйлесе алмайды және тез
шаршайды. Дегенмен, сөйлеу - қарым – ... ... көз ... Сонымен
қарым – қатынас дегеніміз адамдардың бір – ... ... ... ... ... уайым - қайғылары, сезімдерін, іс-қимылдарымен бөліседі. Қарым
- ... ... ... бір ... А. ... адам ... ... нәрсе – оның басқа адамдармен қарым – қатынасы. Мәдениетті
дамыған адамға қарым – ... ... ... ... ... - ... бір – біріне әсер ететін тәрбиелеу және өзін - өзі тәрбиелеу ... ... ... ... ...... бұл тәрбиелік аса маңызды
ақпарат алу деген сөз. Адамдар қарым– қатынас арқылы ... ... ... ... ... ... дағдыларына машақаттанады. Адамзат
жасап шығарған түрлі құндылықтарды ... ... ... – қатынастың
мән мағаналары олардың түрлі көріністері жеке адамдар мен таптық ұйымдардың
тіршілігінен жақсы байқалып ... ...... ... ...... адамзат өмірінің аса маңызды және негізгі саласына
айналып, соның ... ... ... ... ... ... дамиды. Қарым–қатынас барысында екі не ... ... екі не ... ... әлем және ой – ... сана – ... ...
құлық арасында келісім, не өзара түсіністік тұрғысында, не ... ...... ...... ... ... үрдіс іске
асады. Қарым – қатынас барысындағы біреудің екінші бір адамға әсері ... ... ...... нәтижесіндегі ықпалдастықтың әдіс – тәсілдері
педогикалық сипатта болғанымен, ішкі тетіктері адамның ... ... мен ой – ... ...... ... – тұрысына тікелей жанама
сөз арқылы әсер ету болып саналады. Психолингвист ... бала ... адам ... ... ... ... астарына мән беретінін
белгілеген олардың зертеулері ... сөз ... ...... ... ... басымы не ырғағы көңіл -күйді білдіретін тұстарын, одан соң
айтушының ым – ишарасына, ең ... ... ... ... анғартатын туралы
экспримент түрінде дәлелденеді. ( Э. Меграбян, И. ... т.б. ) ... ... ... қоғамдық тәрбиемен ұштас. Ол қоғаммен бүкіл қоғамдық
қатынастар ... ... ... ... ... оқыту мен қатар оны
жеке тұлға ретінде қалыптасуына ықпал ... ...... ... ... ... өзара түсіністік, бірінің екіншісіне байланысуы,
бірін екіншісі құптауы ... ... ... сезімдері, мейірімділік,
жауапкершілік сезімдері осы қарым – қатынас арқылы ... ... ... ... ... ... алып ... Қарым – қатынас арқылы олар
ұжым болып ... ... ... ... ... ету ... бөлісу, деңгейіне жетеді. Яғни оқушылардың ұжымдық байланыстарын
нығайта түсетін осы маңызды сала – оқушылардың өзара ...... ... ... ғылымдар тарапынан дәлелденген.
Кіші оқушының өзара қарым– қатынастарының ерекшеліктері
2.1Кіші оқушының психологиялық ... ... ... оқушы» деген термин тым ұзын болғандықтан
біз осының орнына «Кіші оқушы» ... сөз ... ... орай біз ... психикалық тұрғыдан өзіндік сипатына ... ... ... ... ... мектеп жасы», «Кіші жас» деген жас ... біз ... Бұл ... /7-11 ... ... жас
кезіңіне бөлінуі оқудың /әсіресе орта оқу мектебінің/ көп елдерде ... ... алып ... ... Осы жас ... ... ... алып қараудың
себебі – бұларда өтетін оқу материялдары ұқсас келуінен. Осы жастағылардың
оқу әрекетінің ... ... тән ... психикалық қасиеттер
тудырады. Міне, бастауыш мектеп жасын бөлек кезеңге бөлудің себебі осыдан.
Кіші оқушылардың оқуға ... ... бар. ... ... ... ой ... дәрежесінде кездеседі дейтін
Ж.Пиаженнің ... ... ... ... ... аңғарып көрмеген
қабілаті бар екені анықталып отыр. Осыған сүйеніп совет ... ... т.б./ ... ... ... жүрген оқу тапсырмалары оқушылар үшін
жеткіліксіз дейді. Олар мүмкіншілігін ... ... ... ... оқуға мүмкіншілігін толық пайдалану үшін тапсырманы одан ... ... ... Осылай деу, бәлкім, дұрыста болар.
Егер осы жастағылардың негізгі әрекеті бұрын ойын болып ... ... оқу ... ... рөл ... Сөйтіп оқу негізгі ... ... ... дамуын билейтін болады. Осыған орай баланың
психикалық дамуы ірі өзгерістерге ұшырайды. ... ... ... ... оқу талабының бала үшін қиындығында. Сонымен қатар оқуға
жаңа түскен бала ... ... ... ... ... ... ... байлығын дамытып, жаман мен жақсыны ажырата бастайды.
Дегенмен, әуелгі уақытта мектептегі жаңа ... бала әлі ... оқу ... мына ... ... кездеседі: біріншіден,
бала мектептің жағдайына бейімделе алмай /мысалы, белгілі ... ... ... сабақтан қалмауға, сабақ кезінде үнсіз ... ... ... ... ... ... тез ... шаршауыда
ықтимал. Екіншіден, мұғалімнің өзіне тән мінезіне және құрбыларымен қалай
қарым - ... ... ... алмағандықтан бала қиналады. Сыныптың
мұғалімі қанша жақсы болғанымен бала оған бата алмай, бірдеңені сұрау ... Сол ... ... партада отырған кім, оған сыр ... ... ... ... ... ... осыны білмейді. Бірақ көп
ұзамай бала ... ... ... ... ... бала оқуға
кіргеніне мәз болып әке - ... ... ... бір ... ... ... сияқты болып, өзіне ерекше көңіл бөлуді ... ... ... әке - ... оны көп ... осының өзі қиыншылықтардан бас
тартпауға, қиыншылықтарды жеңуге пайдасын тигізеді. Үшіншіден, 1-класта
оқушыларға ... ... тым ... ... ... жеңіл болуы
баланы қиыншылықпен күресуге жетелемейді, дегенмен бала ... ... ... жағдайдың оған қызық көрінуінен. Мектепке келу қызық болып
көрінгенімен, оқуға арналған ... ... ... ... ... нәтижесінде мектептің жағдайына қызығу балада бірте-бірте сөнеді де,
оқуға немқұрайлы қарайтын ... ... ... үшін баланың
оқуға ықыласын тудырып тапсырмаларды бірте – ... ... ... ... материалы жеңіл келесі, баланың іші пысып, жалқаулыққа ... ... ... әлі жете ... ... ... ... күдер үзіп, одан
бастартанын балады. Осы екі жағдайдың екеуіде ... ... ... ... үшін қолайлы дәрежеде құрылу тиіс. Егер қолайлы
етіп ықшамдау қиын ... ... ... болғаннан көрі-қиынырақ келуі
әлде қайда ұтымды. Себебі азды-көпті қиындығы бар тапсырмалар ... ... алға ... ... ... ... Осы үш ... кездесетінін 1кластың бас кезінен бастап еске алу қажет. ... /2 – 3/ ... ... ... ... жағдайы бірінші класта
қалай оқығанына байланысты. Әдетте, баланың бәлендей обьектіге қызығуы мен
оның ... ... ... ... ... ден ... ... бір
жағы сырттай біреуге унайтынын айтады. Қызығу көбіне аз уақытта кездеседі
де, кейін сөніп ... ... Ал ... ... ... ... іске
берілуінен пайда болады. Әрйне, қызығу кейде ықыласты, не бәлендей нәрсеге
құмар болуға апарып ... ... ... бұл ... ... ... осы
мәселеге 1 – кластан мән беру қажет. Жалпы алғанда 2 – 3 ... ... ... оқып ... ... себебі, біріншіден, кіші оқушының
ниеті таза, ішіндегісі тілдің ұшында болып ... ... ... ... үлкен абырой және бедел. Сондықтан оның сөзін мүлдіртпей орындайтын
болады.
2.2 Кіші оқушының жеке басының дамуы
Кіші оқушының жеке ... тән ...... ... " Жеке ... ... " Мен" деген іс де кіреді. Бала өзін ... соң ...... ... ... орын ... ойлап, қайткенде жақсы
орынға ие болсам деп арман етеді. Бұл жағдайда баланың өзінің қандай ... ... ... бағасы мен құралдарының, не үлкендердің ол жөніндегі
бағасы арасында үлкен тақтық болмаған жақсы. Егер кіші ... ... ... ... / ... / бағасынан асып кетсе, мұндай
баланы мақтаншақ деп атайды. Керісінше, оның өз жөніндегі ... ... ... ... ... ... осы баланы кішіпейіл дейді. Кіші оқушы
өзінің ісіне, не мінезіне әлі сын көзбен қарай ... ... ... ... ... ... ... бағасынан жоғары дәрежеде келеді.
Кіші оқушының жеке басы деген түсінікке оның сыпайылығына, керісінше,
осыған қарама – қарсы ... ... да ... 7 – 11 ... ... ... ... көбі сыпайы болып келеді.
Кіші оқушының жеке басына тән қасиеттерді тек " Мен" ... ... ғана ... ... ... мөлшерлерге қалайша болғанды,
мінезі, ерік – ... ... ... не ... келе ме, әсемдікті
ажыратудағы талғамы және өзгелерден қатынасы қандай – осы жөнінен де ... ... Біз енді ... ... не ... деп ... қоятын талаптарды айтады. Бала ... ... нені ... болатынын не болмайтынан әбден жақсы біледі.
Мектепке кіргеннен кейін бұрын орындап көрмеген ... ... ... ... ... ... не ... тапсырманы орындамай келуіне
болмайды. Тапсырманы орындамаса мұғалім мен құрбыларынан ұят. Сол ... таза ... ... ... ... ... бұл да ... жатады. Әуелгі кезде осыған үйрене алмай қиналатын болады. Бірақ
бірте – ... ... ... ... ... Бұл ... норма
дейтін себебі осыларды орындау көпшілік арасында мойндаған және дәстүрлі
болып кеткен.
Ал кіші ... ... ... ... ... ... алуы, өзгелерге сүйкімді келу, бір нәрсеге әуесқойлығы т.б. жатады.
Осы жағынан алып қарағанда қыздар мен ұлдардың мінезінің осы ... ... келе ... ... ... ... ... оданбас тартпауы,
табандылық т.б. ұлдарда көбірек кездесетін болса, әнгімелерге сүйкімді,
сыпайы, біреуге ... ... ... ... ... ... Мұның
солай болып келуі тәрбиеші және кімнің қандай жынысқа жататына байланысты.
Осылай деп қызға ... ... ... ... ... сөз емес. Бұл
тек осылардың әрқайсысының түрлі мінездерге ие болуға мүмкіншілігінің бар
екені туралы айтылып отыр. ... ... ... ... ... ... ... әуесқой, ақкөңіл, өзгелерге жәрдем бергісі келіп,
дәрменсіздерді не қарт ... аяп, ... ... ... 7 – 8 ... ... алсақ, өзгелерге сұрақ
қойғанда, ... ... ... "бұл не?" деп ... ...... ... осылай құруда үлкен мән бар, өйткені кіші
оқушылар ... не ... ғана ... ... ... ... нәрсенің
сырын, себебін білгісі келеді.
Кіші оқушыда кейде ашуланшақтық қасиеті де болып тұрады. Баланы үй ... көп ... онда ол ... ... тез ... ... – пісетіні
кездеседі. Ккерісінше, күтпеген жағдайда "жақсы", "өте ... ... ... ... ... ... қаты ... жасыра алмайды.
Кіші оқушының ерік – жігері недәуір қалыптасып қалса да, кейде өзін -
өзі ... ... ... іс ... ... ... Инпульстік іс
деп ойланбай, не болса ... ... ... ... ... ... жәйіт баланың тәртіпсіздігінен емес, импульстік іске өзінің икем
келуінен, яғни өзін - өзі ... ... ... ... ... ... талғамының дамытуына толық мүмкіншілігі
бар. Бұл қасиет сурет салу, өлен айты, музыка тыңдау үстінде қалыптасады.
Әрекеттенудің бұл ... ... ... ... құлағының дыбыс
ырғағын және музыканы ажыратып естуін кеңінен дамытуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар 2 – 3 ... ... ... әдет – ... ... әр саладан хабардар болып, әсемділікті жаман істьерден
ажырата бастайды.
Кіші оқушының өз құрбылармен қарым – қатынасы ... ... ... әр ... және ... өзі ... бала бақшада өсті ме, әлде үйнде
өсті ме, соған орай келеді. Бұлардың ... ... ... ... ... ... ... бірқатары өзгелерден бөлшектеніп.
Өзін сол коллектив деп санамайтыны кездеседі. ... бір – ... жаны ... дегенді білмейді. Тек өзіне басқалар кедергі жасамаса болғаны.
Бірақ 2 – 3 кластарда бұл қасиетер жойылып, бұлар ... ... ... бір – ... ... ... ... мұғалімнің басшылығымен іске
асады. Кейін барлағы өзара достасып, бірі ... ... келе ... Кіші ... арасындағы ойын қарым-қатыныасты дамыту факторы
Кіші оқушылардың ойынына көшелік. Бала мектепке барғанша тек ойынмен
айналысып жүреді. Енді оқу оның ... ... ... да, бала ... ... Бала әліңде бұрынғысындай ойнағысы келеді. Бірақ талай
өзгерілгендіктен оның осыған бұрынғысындай көңіл бөлуге мұршасы жоқ. ... ойын оның ... ... орыннан екінші дәрежедегі әрекетке
ысырылады. Осыған кіші оқушының ойыны бұрынғысынан ... ... ... Әрине, осы жастағының ойын бұрынғысындай ... ... ... малшының ролін ойнайды. Бірақ осы
ойынның бұрынғысынан өзгешеленуі ... сол ... ... ... ... ... ... батырлығына т.б.
мен берді Демек, кіші оқушы "менбәленше боламын" демей, сол бейдердің мінез
– құлқын таңдап ... ... ... қайсысы би емес екенін ажыратып, өзі
соларға еліктеуге тырысады. Және 2 – 3 ... ... ... ... ... кластарда барлығы "мен ұшқыш болам", "маған ондай роль ... деп ... соны ... ... ... ... болса, 3 – кластағылар роль
ойынына ... ... ... орай тиістіқаишылықтарды жеңіуге
тырысады. Демек, сөзден сол ... ... ... өзі ... өзі іс ... ... шыдамды, қорықпайтын етіп айлақор болу
үшін әрекет жасайды. Осы өзін - өзі тәрбиелеудің ... кезі – бұл ... ... ... деп түсіну керек. өйткені ойын бұрын ермек болып
келсе, енді кіші оқушы үшін өзін - өзі ... ... ... ... Макаренко: Ойын балаларды ерлікке, ұйымшылдыққа, ... қана ... ол ... ... ұжым ... үшін әрекет
жасауға тәрбиелейді бір дейді.
Рольдік ойындардан басқа неше түрлі ... ... ... де кіші ... 2 – 3 кластарда айналыса бастайды. Мысалы, шахмет
не футбол ойнау. Егер шахмет баланың ақыл – ойын ... ... ... ... қайраткерлігін, дене мүшелерінің /қолының, аяғының/ ептілігін
дамытады. Футбол ... егер ... ... ... жатса, соның өзі
екіншіден, рольдік ойның түріне де қатысы бар. Мысалы ... ... ... ... ... тигізуге әрекет жасағанда, ол рольдік қызыметті
атқарып отыр. Мұның солай екені мынадан: кіші ... ... ... оның ... киімі, кескіні нағыз қақпашыға еліктейді: қолына
қақпашының індей ... ... ... ... ... бар т.б./. допты
торға тигізу үшін керек деген ... оның ... ... ... ... бала ... ойнап отырған жоқ, футболшының атқаратын қызыметін
қайталап отыр. Осындай ойын үстінде баланың күші, ... ... ... оның ерік – ... ... ... бағынышты келуі –
құрбылармен достық қасиеттерін ұлғайтуға жәрдем ... ... ... ... кіші ... психикалық дамуында ерекше орын алады.
1Қоянбаев Ж.Б " ... " ... " ... " 2004, 56 – 57б.
2.4 Кіші жастағы қыздар мен ұлдардың ... ... баса ... ... ... шарт ... яғни ... патриархалдық
екі жақты моральдық дінді алыстату бұл ... және ... ... ... социалдық топтарға ұлт, жыныс мораль және идеал біркелкі болып
табылады. Біздің мақсатымыз кішкентай ... ... яғни ... және ұл ... ... ... ... қалыптастыру.
Әрине бұл жерде біз баланың жас ... ... ... Ерте
жастан балалар жыныстық ерекшеліетерді біле бастайды.
Олар 2,5-3 жастан бастап қыз және ұл балалардың физикалық ерекшеліктері
жайында ... ... Жасы ... ... ... ... арта
түседі. Балалардың бойындағы еліктеушілік қасиеті оның бойындағы әр түрлі
қылықтардың қалыптасуына ықпал етеді. Ең ... ол сол ... ... еліктейді, содан кейін сол еліктеушіліктен тереңдеп кетеді. Бұл
кезде бала тек сыртқы келбеті ғана емес оның ... ол ... ... ... жұмсақтылықта, аяушылық сезімдері тағы да басқа да
осындай қасиеттерді өз ... ... Ерте ... ... ... ... ал қыз балалар аналарына еліктейді.
Ата - аналар, әсіресе ана баланың алғашқы дүниеге келген күннен бастап
әр баламен әр ... ...... ... ... алты айда анасы ұл
баласына көбірек жақындайды, қыз балаға қарағанда, ол алты ... ... ... Алты айдан кейін ұл баланы азырақ еркелетіп, ал ... көп ... ... ... ... Бала мен ... арасындағы
қарым – қатынастың әсерлеуі, баланың өз бетінше қалыптасуына ... ... ... ... ... аналар балаларының ойында осы әрекеттің
қалыптасуына тырысады. Жасы өскен сайын қыз ... және ұл ... ... ...... ... береді.
Ерте кезден бастап ұл балалар мен қыз балалар ... ... яғни олар тек қана әр ... ... ғана емес, сондай – ақ әр ... ... Ұл ... машина ойнаса, қыз балар қуыршақпен ойнайды.
Мектепке келген кезден бастап балалар ұл баланың ... болу ... қыз ... ... болу керектігін сезіне бастайды.
Қыз балар өзінің сыпайлықтары мен ерекшеленсе, ал ұл ... ... ... Кез – келген жағдайда ұл балалар бір – бірімен тез тіл
табыса алалды. Олар ... ... ... ... ... ... Олар ... өздерінің топтарына басқа сыныптан және басқа мектептен де ... ... ... жолы ... - деп ... тегін айтпаған.
Сонымен қатар қазақта "қызды қырық үйден тыю" ... қыз ... ... ... жанында жақын құрбы – құрдастары болмағанда өздерін ұяң,
жасқаншақ ... ... ... ... олар көп адаммен сырласа
бермейді. Тек өзіне жақын тартқан 2 – 3 ... ... ... ұл ... ... қыз балалардан аулақ ... ... және ... ... қыз балаларды кіргізбеуге тырысады.
өздерінің қосындағыларды сыйламайтын ұлдаройында ... ... ... ... ... ұл ... ... сенімсіздікпен қарайды және олардың
көбінде білімдеріне назар аударады. Бірінші жарты жылдықта қыз ... ... ... тек атын ғана ... ... алады. Ал ұл
балалар болсақыздардың тек атын ғана жатап алуға уйренеді.
Көбінесе бала – бақшаға бармаған ... ... Бұл ... ... ... үйге қайтқанда бір – бірінен қашқалақтайды.
Бастауыш сынып оқушыларында бірге жұмыс ... ... ... көп жұмыс жасамайды, ... ... ... ... ... Көбінесе бір – біріне, ұлдарға қыз балалар көп
шағым ... ... мен ... ... түсінспеушіліктер ол үлкен
мәселе емес. Әсіресе ұлдар қыздардан озып, өз күштерін қыздармен ... ... ... ... ... ... бәрі ... 1сыныптарда
болады, өйткені олар жаңа ғана ұжым болып қалыптасады.
Олар үлкен кісілермен, бір – бірлерімен қарым – қатынасқа ... ... ... ... ... ... ... оқушыларды ұжым ... ... ... ... қарым-қатынасын байланыстыру ... ... ... ... ... ... ... міндеттер анықталады.
- Кіші оқушыладың силастығын арттыру.
- Достық сезімдерін қалыптастыру.
- Жауапкершілігін арттыру.
Жалпы зерттеу Тарбағатай ауданы, Қабанбай ... ... ... орта ... жүргізілді.Зерттеуге 20 бала қатысты.Зерттеу
барысында оқушылардың ... ... ... ... ... ... жұмыстар жүргіздім. Жүргізген жұмыстарым
оң нәтижесін берді. Атап айтқанда тест «Досыңа сипаттама бер» сауалнама, ... ... ... Осы тест ... ... №2, №3 тіркемеден
таныса аласыздар. Зерттеу міндеттері осы ... ... ... ... ... ... қалыптастыру мейірімділікке
баулу мақсатында «Тілектер – гүл шоғы » ... ... ... ... тұрғызу арқылы бір – біріне гүл шоғын ұсына отырып ыстық ықыласын,
тілектерін білдірді. Сонымен қатар өзім ... ... ... де,
болашақ ұстаздарға жеке оқушыны зерттеу бағдарламасын ... ... ... ... ... таныса аласыздар.
3.3.Эксперимент нәтижесі.
Эксперимент басындағы диаграмма
Қызыл-мейірімділік
Көк - достық
Жасы л-сыйласымдылық
Эксперимент соңындағы ... ... ... ... ... отырғанымыздай біршама
нәтижелерге жеттік. Жалпы оқушыларға жүргізілген жұмыс түрлерін орындатқыза
отырып, мейірімділік, достық, сыйласымдылық қасиеттері ... ... ... ... қортындылай келе мынандай қортындыға келеміз.
Кіші оқушылардың оқу әрекетінің өзгешелігімен ... ...... ... келешекте алдымызға мынандай міндеттерді қоюымыз
керек.
1) Оқушыларды ұжым ретінде қалыптастыруда достыққа, ... ... ... ... ... аудару керек.
3) Жас және жыныстық ерекшеліктерін есепке алу.
4) Олардың бойндағы бір – біріне деген ... ... ояту ... ... іс - ... ... міндеттерді жүзеге асыруда кіші оқушының өзара қарым – қатынасын,
мынандай ерекшеліктерін үнемі еске алып отырумыз ... Кіші ... ... ...... ... Басқа мәденм орындарындағы қарым – қатынас ерекшеліктері.
3) Ойын ойнау барысында кіші ... ... ... – қатынас
ерекшеліктері.
Баланың бір – біріне көмектесуі, бір – ... ... ... ... оянуы міндетті түрде мұғалімнің басшылығымен оның ... ... ... ... іске ... ... мұғалім
кіші оқушының бір – біріне деген қарым – қатынас ерекшеліктерін жетік ... қана ... іс ... ... ... ... қажет.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.
1) Аймауытов бес тамдық шығармалар жинағы. Алматы: Ғылым, 1998 – 448б.
2) Алдамұратов Ә. Қызықты психология ... ... ... Г. ... ... М, ... ... Ж. Психология. – Алматы. Рауан 1995 – 221б.
5) Алдамұратов Ә. Психология салаларының бағдарламалары ... ... ... 2000ж – ... Ж.Қ. ... жасына дейінгі балалармен ...... ... ...... ... Алматы:
Б.Ж., 2001 -33б.
7) «Бастауыш мектеп» 4/2004. 21б.
8) Балаубаева С, Темирбенова А, ... ... ... Л.С. VI ... ... жинағы
10)Гоноболин Ф.Н. Психология Москва Волшая ... ... ... ... ... 2004 – ... ... В.К Психология Москва Волшая щкола, 1982
13) Жұмасова К.С. Психология «Фолмант» баспасы Астана – 2006 – ... ... Қ. ... ... ... 2004 ... Люблинская А.А. мұғалімге бастауыш мектеп оқушысының психологиясы
жөнінде – Алматы: Мектеп, 1981 – 238б.
16) Мухина В.С Мектеп ... ... ... ...... 1986 – 232б
17) Мұқанов М. Жас және педогикалық психология – ... 1982 – ... ... ... 2/2008 – ... ... А.Р. ... тәрбиесінің негіздері, А.., 1991 –
196б
20) Тәжібаев Т. Жалпы психология – Алматы, 1993 – 301б.
№1 ТІРКЕМЕ
ЖЕКЕ ОҚУШЫНЫ ... ... ... ... ... нормаға сай. Өндіріске, шығармашылық
қызметке лайық ... | ... ... ... |
|1 ... - өзі ... қолайлы | | | |
| ... | | | |
|2 |Өз ... ... алуы | | | |
|3 ...... алуы | | | |
|4 |Өз ... ... алуы | | | |
|5 |Өз ... ... | | | |
|6 ... болу | | | |
|7 ... - өзі ... алу | | | |
|8 ... - өзі баға беру | | | |
|9 ... жағымды қасиеттерін қоғамда| | | |
| ... ... | | | ... ... - өзі ... | | | ... |Басқаларға игі әсер ету қабілеті | | | ... ... ... ... ... | | | |
| ... | | | ... |Өз міндеттеріне жауапкершілікпен | | | |
| ... | | | ... ... ... ... | | | ... ... стандартына сай білім алу | | | ... ... ... | | | ... ... өмір суруге дағдылану | | | ... ... ... ... | | | ... ... ... талдауға үйренуі| | | ... ... ... | | | ... |«Ұжым мені ортадан шығарып | | | |
| ... ... ... | | | ... |Жекеленіп не бөлініп қалған жоқпын| | | |
| |ба? | | | ... ... ... ... ... Әр ... өз ... жайлы қандай ойда екенін тексеру.
1. Сенің досың өзіңнен басқа біреуге көңіл бөледі. Сен қалай қарайсың?
а) Маған ... ... ғана ... ... ... етемін
в) Ортамның көбейгенін қалаймын
2. Сен досыңның әрқашан жаныңда болғанын қалайсың ба?
а) Иә
б) Жоқ
в) бәрібір
3. Қай жерде досыңмен көп ... ... ... ... Барлық жерде
4. Досыңның қандай қасиеттерін ерекше бағалайсың?
а) Адамгершілігін
б) Сыйласымдылығын
в) Барлық қасиетін
5. Досың айтқан уәдесін толық орындай ... ... ... ... ... Сенің бүгін туған күнің. Мамаң сенің туған күніңе 5 бала ... ... Сен ... ... ... Сен ... нан сатып алуға шықтың. Алдыңнан досың кездесті. Ол
ақшасын жоғалтып ... Сен не ... ... Сен үйде ... ... Достарың келіп ойнауға шақырады. Сен
барайын десең мамаң саған үй ... ... ... ... ... ... іс- әрекетің?
4. Сен досыңды ренжітіп алдың. Бұрынғыдай сөйлесе алмайсыңдар. Сен ... ... ба, әлде ... дос ... ... ... Шығарма жазып сен «5»алдың, ал досың «2»алды. ... ... ... ... Қатты жылап тұр. Сен не істейсің?

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының оқу-танымдық қызығушылығын зерттеу тәсілдері55 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының сөйлеу дағдысын қалыптастыру әдiстемесi (1-2 сынып)119 бет
Бастауыш сынып оқушылардың таным процестерін дамыту жолдары13 бет
Мектеп оқушыларының фермер мамандығына қызығушылығын қалыптастыру55 бет
Технология сабағында қолөнер бұйымдарын әзірлеу53 бет
Физика сабағында оқушылардың ізденімпаздық және логикалық ойлау қабілетін дамыту20 бет
Қазақ халық педагогикасы құралдары арқылы өлкетану жұмыстарында оқушылардың экологиялық мәдениетін қалыптастыру98 бет
Өлкетану жұмыстарында қазақ халық педагогикасы құралдары арқылы оқушылардың экологиялық мәдениетін дамыту206 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь