Мемлекет және саясат


Алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырауы және мемлекеттің пайда болуының алғы шарттары. Мемлекеттің пайда болуына өзінің сипатына, бағытталуы мен ерекшеліктеріне сәйкес, нысандардың қажет етпеген және мемлекет болғанға дейінгі, басқа нысандарды пайдаланып келген алғашқы қауымдық
Қоғамның даму кезеңдері тікелей ізашар болып отыр.Экономика мен басқа да тіршілік ету салаларының өте төмен деңгейімен ерек-шеленетін алғашқы қауымдық қоғам алдын ала қоғамдық өмірдің жабайы сатысынан обьективті түрде өтіп,мемлекеттік деңгейіне дейін өсуі керек. Ол жануарлар әлемінен енді ғана бөлініп шыққан,өзінің өткен өмірінің ашық та анық таңбасы бар адамның көп жағдайда табиғаттың дүлей де соқыр күштерінің алдында дәрменсіз болып қалатындығымен, жағдайды бірден бағдарлай алмайтындығымен,өзінің іс-әрекеті мен қылығымен аяғы неге апарып соғатындығын болжай алмайтындығымен сипатталатын.Ол тамақ,киім және басқа тіршілікке қажетті заттарды табудың жетілмеген,дөрекі құралдарын пайдаланды,соған қалып қалуына мүмкіндік жасай алмады.Осындай қиын жағдайларда,тіршілік ету үшін адамдардың алғашында шағын ғана отбасылық кезбе топ құруға,кейінірек –қауымның құрамы бойынша одан әлдеқайда көбірек болып топтасуы қажет болды.Бұл топтар негізіене туыстық қатысы бар адамдардан құрылды.Біртіндеп қоғамның негізін салған рудың адамдары бөлектеніп шыға бастайды.Ол үшін олардың мынадай ерекшеліктері болуы керек болды:1) сол кездегі іс-әрекеттің негізгі салаларын қамтуға мүмкіндік беретін қоғамдық өмірдің өзіндік бір нысаны ретінде ортақ шаруашылықты жүргізе алатын,ұжымдық тұтынуды жүзеге асыратын,ұжым мүшелерінің қажетін қанағаттандыратын болуы керек;
2)туыстық жағынан аса жақын емес,сондай-ақ таяудағы мақсат, мүдделері де бөлектеу ру мүшелері айтарлықтай ұйымщылдық көрсетіп,бір–біріне көмектесіп,қауіп-қатерден бірлесіп қорғануы керек;
Ру дәуірінде адамдар тек жаратылыстың даяр өнімдерін жинап қорек етіп, өмір сүрген. Келе-келе адамдар өндіріс құралдарын жасап алып, өздері шаруашылыққа кіріседі. Сөйтіп, жинау-терімшілік шаруашылығынан өндіту шаруашылығына ауыса бастайды. Мал өнімдерімен күнелтуден диқаншылыққа ауысады. Диқаншылықтың нәтижесінде отырықшылық қалыптасып,елді мекендер,қалалар салына бастайды. Қалаларда қол өнері пайда болып, ол мал шаруашылығы және диқаншылық сияқты табыс көзіне айналады. Экономиканың аталған салалары бірінен-бірі бөлініп шығып,дербес өмір сүре бастағаннан кейін, бірінің өндірген өніміне бірі мұқтаж екендігі байқалады. Диқандарға мал өнімі, малшыларға жер өнімі, қолөнершілерге тамақ қажет болады. Құрал-саймандардың жетілдірілуіне байланысты еңбек өнімділігі де өседі.Соның нәтижесінде ортақ өнім пайда болады. Рулық қауымда барлық жиналған,табылған өнім ру мүшелерінің жалпы меншігі болған еді. Енді еңбек өнімділігінің өсуіне байланысты артық өнім жеке адамдардың жеке отбасыларының меншігіне айнала бастайды. Ақырында ру қауымының жалпы меншігінің орнына жеке адамдардың меншігі пайда болып, меншіктің айрықша түрі-жеке меншік қалыптасады. Жеке меншіктің пайда болуына байланысты қоғам таптарға бөліне бастайды.
1. Алина С «Монополисты, трепещите» //Известия Каз. 2004 24авг с7//
2. Бибатырова И.А. «Монополизм и антимонопольная деятельность в Республике Казахстан» Алматы "Каз унив" 2001
3. Бибатырова И.А. «Государственное регулирование национальной экономики» Алматы “Қазақ университеті” 2004
4. Хэл Р. Вериан «Микроэкономика промежуточный уровень» М-1997
5. Воротной И. «Зокон ограничивает поблажки монополистам» //Известия-Каз. 2004 30июня стр7//
6. Э. Жилкибаева «Антимонопольное законодательство Республики Казахстан» Алматы-1999
7. Камаева В.Д. «Экономическая теория» Москва-1998г
8. Мамыров Н.Қ, Есенғалиева Қ.С., Тілеужанова М.Ә. “Микроэкономика” Алматы “Экономика”-2000
9. Мухамедиев Б.М. “Микроэкономика” Алматы “Қазақ университеті”-2003
10. Эдвин Дж.Долан “Микроэкономика” Санк-Петербург Литера плюс 1997
11. Усенбаев К.А. “Регулирование процеса демонополизации производства – основа экономического роста” //Саясат август 1998//
12. Н.К. Мамыров, Ж.А.Кулекеев, Т.К. Султанбеков. Микроэкономика Алматы 2001

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Мемлекет және саясат

Алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырауы және мемлекеттің пайда болуының
алғы шарттары. Мемлекеттің пайда болуына өзінің сипатына, бағытталуы мен
ерекшеліктеріне сәйкес, нысандардың қажет етпеген және мемлекет
болғанға дейінгі, басқа нысандарды пайдаланып келген алғашқы қауымдық
Қоғамның даму кезеңдері тікелей ізашар болып отыр.Экономика мен басқа
да тіршілік ету салаларының өте төмен деңгейімен ерек-шеленетін алғашқы
қауымдық қоғам алдын ала қоғамдық өмірдің жабайы сатысынан обьективті түрде
өтіп,мемлекеттік деңгейіне дейін өсуі керек. Ол жануарлар әлемінен енді
ғана бөлініп шыққан,өзінің өткен өмірінің ашық та анық таңбасы бар адамның
көп жағдайда табиғаттың дүлей де соқыр күштерінің алдында дәрменсіз болып
қалатындығымен, жағдайды бірден бағдарлай алмайтындығымен,өзінің іс-әрекеті
мен қылығымен аяғы неге апарып соғатындығын болжай алмайтындығымен
сипатталатын.Ол тамақ,киім және басқа тіршілікке қажетті заттарды табудың
жетілмеген,дөрекі құралдарын пайдаланды,соған қалып қалуына мүмкіндік жасай
алмады.Осындай қиын жағдайларда,тіршілік ету үшін адамдардың алғашында
шағын ғана отбасылық кезбе топ құруға,кейінірек –қауымның құрамы бойынша
одан әлдеқайда көбірек болып топтасуы қажет болды.Бұл топтар негізіене
туыстық қатысы бар адамдардан құрылды.Біртіндеп қоғамның негізін салған
рудың адамдары бөлектеніп шыға бастайды.Ол үшін олардың мынадай
ерекшеліктері болуы керек болды:1) сол кездегі іс-әрекеттің негізгі
салаларын қамтуға мүмкіндік беретін қоғамдық өмірдің өзіндік бір нысаны
ретінде ортақ шаруашылықты жүргізе алатын,ұжымдық тұтынуды жүзеге
асыратын,ұжым мүшелерінің қажетін қанағаттандыратын болуы керек;
2)туыстық жағынан аса жақын емес,сондай-ақ таяудағы мақсат, мүдделері
де бөлектеу ру мүшелері айтарлықтай ұйымщылдық көрсетіп,бір–біріне
көмектесіп,қауіп-қатерден бірлесіп қорғануы керек;
Ру дәуірінде адамдар тек жаратылыстың даяр өнімдерін жинап
қорек етіп, өмір сүрген. Келе-келе адамдар өндіріс құралдарын жасап
алып, өздері шаруашылыққа кіріседі. Сөйтіп, жинау-терімшілік
шаруашылығынан өндіту шаруашылығына ауыса бастайды. Мал өнімдерімен
күнелтуден диқаншылыққа ауысады. Диқаншылықтың нәтижесінде отырықшылық
қалыптасып,елді мекендер,қалалар салына бастайды. Қалаларда қол өнері
пайда болып, ол мал шаруашылығы және диқаншылық сияқты табыс
көзіне айналады. Экономиканың аталған салалары бірінен-бірі
бөлініп шығып,дербес өмір сүре бастағаннан кейін, бірінің өндірген
өніміне бірі мұқтаж екендігі байқалады. Диқандарға мал өнімі,
малшыларға жер өнімі, қолөнершілерге тамақ қажет болады. Құрал-
саймандардың жетілдірілуіне байланысты еңбек өнімділігі де өседі.Соның
нәтижесінде ортақ өнім пайда болады. Рулық қауымда барлық
жиналған,табылған өнім ру мүшелерінің жалпы меншігі болған еді. Енді
еңбек өнімділігінің өсуіне байланысты артық өнім жеке адамдардың
жеке отбасыларының меншігіне айнала бастайды. Ақырында ру қауымының
жалпы меншігінің орнына жеке адамдардың меншігі пайда болып, меншіктің
айрықша түрі-жеке меншік қалыптасады. Жеке меншіктің пайда болуына
байланысты қоғам таптарға бөліне бастайды.Мемлекет тақыр жерден пайда
болған жоқ.Ол рулық басқару жүйесін жоққа шығару және сонымен бір мезгілде
оның өзіедік бір жалғасы болып табылады.Мелекеттің пайда болуының шығыстық
моделінің көптеген белгілері азиялық және африкалық тайпалар мен ұлыстарға
тән климаттық және басқа да табиғи жағдайлармен сипатталады.Мұнда орасан
көп егін шаруашылығы массивтерін игеруге деген қажеттілік,суару
каналдарының құрылысы мен басқа да ирригациялық жұмыстарды жүзеге асыру
қажеттілігі анық сезіліп тұрады.Мұндай жұмыс көлемін жекелеген отбасы,тіпті
кейде қауым да атқара алмайтынеді.Сол себепті де мұнда ұзақ уақыт бойы
жерге қоғамдық меншік сақталып келді,ол кейіннен мемлекеттің меншігіне
айналды.пайдаланып жүргеніне қарамастан жеке меншіктің,мемлекеттің пайда
болуының батыстық моделіне жататын елдердегі сияқты,басымдық жағдай
болмады.Мемлекеттің рөлінің артуына байланысты кездескен объективті
қиындықтарды жеңуде мемлекеттік билік көбінесе деспоттық бағытты
ұстанды.Батыстық модел туралы Ф.Энгельстің “Семьяның,жеке меншіктің және
мемлекеттің шығу тегі” деген еңбегінде,сондай-ақ көлемді монографиялық және
оқу әдебиеттерде толық жазылған,оның бірнеше варианты бар,олардың
әрқайсысында осы процеске шешуші ықпал ететін түрлі факторлар басым.Тап
күресінің теориясы және оның мемлекеттің пайда болуын анықтайтын ықпалы
тұрғысынан қарағанда Афинының тәжірбиесі ерекше қызығушылық туғызады,мұнда
мемлекет ,Ф.Энгельтің сөзімен айтқанда,тікелей рулық қоғамның өз ішінен
өрбіген таптық қарама-қайшылықтардан пайда болған.Жеке меншіктің пайда
болуы таптар мен әлеументтік топтарды алдын ала анықтап алып,сосын
жіктеді,одан кейбіреулер басқаларды қанау мүмкіндігін алды.Аталған
топтардың басқаларға эканомикалық үстемдігі сенімді, нық және тұрақты болуы
үшін оны мемлекет құрып,саяси үстемдікпен нығайып қояды.
Мемлекеттің пайда болуының жалпы және жеке заңдылықтары
ежелден-ақ адамдарды толғандырып,олардың қызығушылығын туғызып
келді.Алғашқы қауымдық қоғамның рулық ұйымының мемлекетке орын беруінің
себебін білуге тырысу, осы процестерге ықпал ететін және олардың динамикасы
мен бағытын анықтайтын факторларды белгілеу,осыған байланысты әр халықтың
жалпы және тәжірбиелері көптеген теорияларға,тұжырымдар мен пайымдауларға
келіп тоғысты.Олардың кейб іреуі саяси-құқықтық ойдың тарихында айтарлықтай
із қалдырмастан,тез ұмытылып қалды,ал енді бір бөлігі ұзақ уақыт бойы
адамдардың ақыл-ойын жаулап алды,әлі де болса олардың дүниеге көзқарасы мен
түйсігіне әсер етіп келеді. Аталған теорияларға талдау жасай келіп, біз
әрбір ойшылдың мемлекеттік генезисіне деген өзіндік тәсілі бар екендігін
көреміз, олардың басқа ойшылдардан тәсілі де басқа,өз позицияларын
негіздеуі де әр түрлі. Сонымен, кейде терең ойлы және дұрыс пікірлер
жеңілтек, қан постулаттардың, болжамдар мен ережелердің жиынтығы баға
жетпес байлық.Қоғамдық-саяси және мемлекеттік-құқықтық шындықты оның
дамуының өзгермелі кезеңдерінде адамның ойлау логикасын түсінуге мүмкіндік
бере отырып олардың негізгілерін білудің,әр түрлі ойшылдың пайдаланған
аргументтері мен дәлелдерін салыстырып,талдау жасаудың, олардың күшті және
әлсіз жақтарын анықтап,осы теориялардың адамзаттың кәдесіне жарайтын-
жарамайтындығына қорытынды жасаудың маңызы зор.

Мемлекет пен құқықтың шығуы туралы түрлі теориялар
бар. Осы құбылыстардың пайда болуын олар түрліше түсіндіреді.
Марксизм-ленинизм мемлекет пен құқықтың пайда болуын таптық теория
тұрғысынан түсіндіреді. Рулық қауым құлдырап, жеке меншік пайда
болып, қоғам екі тапқа-қанаушы және қаналушы таптарға бөлінген соң,
олардың арасында шешілмейтін қайшылықтар, ымырасыздық орыналады. Сол
екі тап нәтижесіз, тоқтаусыз күресте бірін-бірі жойып жібермеуі
үшін рулық биліктің орнына жаңа саяси құрылым- мемлекет пайда
болады. Мемлекет аталған қайшылықтарды шешу үшін емес, кедей тапты
байлардың еркіне көндіріп, оны қанауға, езуге жағдай туғызу үшін
құрылған. Сондықтан қандай да мемлекет болсын тек қанауды мақсат
тұтып, бай, үстем таптың игілігін көздеп, мүддесін қорғайды. Социалистік
мемлекет те таптық мемлекет. Бірақ ол сан жағынан қоғамның басым
көпшілігін құрайтын еңбекші таптың мүддесін қорғайды. (К.Маркс,
Ф.Энгельс, И.В.Ленин)
Теологиялық (діни) теория мемлекет пен құқықтың пайда болуын
құдайдың құдіретімен байланыстырады.Әрбір ірі дін құдайдың әрекеті
деген діни-құқықтың қағидалары бар. Қазіргі заманда да кейбір
мемлекеттер осындай қағидаларға негізделіп құрылып,қызмет атқарады.
Бұл қағидаларға сүйене отырып діни теоретиктер мемлекет пен құқық
құбылыстарын діни рәсімдерге байланыстыра түсіндіреді.
(Ф.Аквинский, Маритэн)
Патриархалдық теория мемлекет пен құқықтың шығуын отбасының
дамуына байланыстырады. Отбасының қожасы ер адам, ол отбасын өз
еркі мен билейді, отбасы мүшелерінің арасындағы қатынастарды
реттейді.Сөйтіп, отбасы мүшелерінің белгілі бір тәртіпке бағынып,
қалыптасуының жөн-жобаларын анықтайды. Адамдар осындай қағидаларда
басшылыққа алып, мемлекет құруда отбасын басқару үлгілерін
қолданған дейді. (Платон, Аристотель, Фильмер)
Келісім-шарттық теория мемлекет пен құқықтың шығуын, пайда
болуын адамдар арасындағы келісім-шартпен байланыс-тырады. Тағылық
дәуірде адамдар өмір сүру үшін бірімен-бірі жауласып,соғысып, әбден
береке- қасиеті кетеді.Сондай қауіпті, келіссіз өмірден құтылу үшін
адамдар өзара ымыраға келісіп, шартқа отырады.Соның нәтижесінде
мемлекет құрып, оған қоғам мүшелерінің барлығын қорғауды, лайықты өмір
сүруге жағдай туғызуды міндеттейді. (Руссо, Г.Гроций, Б.Спиноза, Дж.Лок)

Күштеу (зорлау) теориясы мемлекет пен құқықтың шығуын зорлап-
зомбылықпен байланыстырады. Күшті тайпалар әлсіз тайпаларды жаулап
алып бағындырып, олардың қарсылығын басып тұру үшін мемлекет және
оған тән басқару, күш қолданатын органдарды құрады дейді.Шынында да
тарихи деректерге жүгінсек, мемлекет пен құқықтың қоғам дамуының
белгілі бір кезеңінде шыға бастағанын байқаймыз. (Л.Гумплович,
К.Каутский, Дюринг) Мемлекет – саяси ұйым. Қоғамда көптеген саяси
ұйымдар болуы мүмкін.Бірақ мемлекет-ерекше, бүкіл қоғамды қамтып,
негізінен,соның атынан, қоғам үшін қызмет істейтін саяси ұйым.
Мемлекет қоғамның атынан қоғамның ішінде де, басқа мемлекеттермен
қатынастарда да қызмет атқарады. Сондықтан мемлекеттің қоғам
өміріне тікелей және басқа саяси ұйымдар-дан оны ажырататын
белгілері бар. Оларға жататындар: 1) Мемлекеттік егемендік. Мемлекеттің
негізгі белгілерінің бірі-ол басқа мемлекеттерден тәуелсіз болады,
оларға бағынышты емес. Мемлекет өзінің ішкі және сыртқы саясатын
өзі қалыптасты-рып, өз еркімен жүзеге асырады. Былайша айтқанда,
басқа мемлекеттерге жалтақтамай, өзінің ішкі және сыртқы істерін өзі
атқарады. 2) Билеуші органдар. Мемлекеттің ерекше билеуші, басқарушы
органдары болады. Мемлекет органдарында тек басқару қызметімен
шұғылданатын чиновниктер болады. Қоғамда заң тәртіпті қамтамасыз
ету үшін мемлекет әскер, полиция құрады.Сыртқы жаулардың
жансыздарынан сақтану үшін қарсы барлау ұйымдастырады.3)Мемлекет
органдарын, оларда істейтін қызм еттерді қаражаттандыратын оның
арнаулы материялдық қоры болады. Ол қорды жасау үшін мемлекет
алым-салық белгілейді және оны жинаиды. 4) Мемлекеттің өзінің тұрағы,
аумағы болады. Сол уақытта мемлекет құрылады, өз қызметін
атқарады,билік жүргізеді. Өз аумағының тұтастығын мемлекет барлық
күш-қуатын сақтап, қорғауға тынымсыз әрекет жасайды.Мемлекеттер
арасындағы қайшылықтар, келіспеушіліктер, соғызтар көбінесе осы жер,
аумақ мәселесіне байланысты болады. 5)Мемлекеттің күрделі
белгілерінің бірі-құқықтық жүйенің қалыптасуы. Басқарылатын қоғамдық
қатынастарды реттеп, оларды қажетті қалыпқа салып,тәртіп орнату үшін
құқықтық нормалар жасалынады.Оларды жасап, қабылдайтын мемлекеттің
тиісті өкілеттігі бар органдар болады. Сол құқықтық нормалар-дың
жиынтығы мемлекеттің құқықтық жүйесін құрайды.

Мемлекеттерді типке бөлудің екі тәсілі бар:
1.Формациялық тәсіл; 2 .Өркениеттік тәсіл. Мемлекеттерді формацияға
бөлу қоғамның экономикалық және әлеуметтік құрылысының
ерекшеліктеріне байланысты. Мұндай тәсілді қолдану нәтижесінде қоғам
таптарға бөлінеді де, олардың әрқайсысының экономикалық жүйеде өзінің
ерекше болады. Құдық дәуірде қоғамда ,негізінен, екі үлкен тап:құл
иеленушілер мен құлдар болған.Жеке меншік құл иеленушілердің еркін
білдіріп, мүддесін қорғаған. Осындай мемлекетті құлиеленушілік
мемлекет дейді.Қоғам феодалдар мен шаруаларға бөлініп, ол қоғамның
экономикалық негізін феодалдық және шаруалардың жеке меншігі
құраған қауымды феодалдық қоғам деп атайды.Феодалдық қоғамда да
екі негізгі тап:феодал-дар және оларға басыбайлы шаруалар бар.Мұндай
қоғамдағы мемлекет феодалдық мемлекет деп аталады. Себебі, ол
негізінен, феодалдардың еркін білдіріп, солардың мүддесін, меншігін
қорғайды, шаруаларды феодалдарға бағынуға мәжбүрлейді. Капиталистік қоғам
да, негізінен, екі таптан тұрады: капиталистік жеке меншік иелері және өз
еңбегінің күшімен ғана өмір сүретін жұмысшылар, шаруалар, ой қызметкерлері.
Мұндай қоғамда мемлекет, негізінен, жеке меншік иелерінің мүддесін
қорғайды.
Сонымен қатар қоғамда таптардың арасында қайшылықтардың асқынып
кетпеуі үшін шаралар қолданылып , құқықтық тәртіп орнатуға қажетті
әрекеттер жүзеге асырылады.
Марксизм-ленинизм ілімі негізінде XX ғасырдың басында социалистік мемлекет
дүниеге келеді. Мұндай мемлекеттің типі әр түрде қалыптасты.

Адамзат қоғамы жүріп өткен тарихи ұзақ жолда, бугінгі заманда, жоғарыда
айтқанымыздай, елдердің, халықтардың тағдырында саясаттың ролі аса үлкен.
Ол адамзат тіршілігінің түп тамырларымен етене байланысты. Сондықтан да
саясат деген не, оның мәні, табиғаты қандай, неге ол саясаттану деп
аталатын ғылым саласының арнайы зерттеу обьектісіне айналып отыр деген
сұрақтар өте маңызды. Карастырып отырған тақырыбымыз осы мәселелерді
қамтиды:
1. Саясатшң пайда балуы.
2. Саясаттың мәні.
З. Саясаттың қоғамның басқа салаларымен байланысы.
4. Саясаттың субъектілері.

1. Саясат - түп тамыры терең, сан кырлы, қатпарлы, күрделі құбылыс.
Саясат туралы ғылым тарихында оның пайда болуын, ішкі мәнін әртүрлі
қырынан көрсетуге ұмтылған көптеген теологикалык, натуралистік, әлеуметтік,
сыншыл-рационалдық деп аталатын және т.б. ағымдар, түсініктер мен
көзқарастар қальптаскан.Олардың бәрін жіктеп жатпай-ақ саясаттанудың,
әлеуметтік процестерді, сан ғасырлық саяси даму тәжірибесін
саралаудағы ғылыми жетістіктеріне сүйене отырып, саясаттың пайда
болуы мен мәніне бірден көшейік.
Бізді қоршаған табиғи ортаның, өзгеруі мен дамуы объективті зандылықтарға
бағынатынын білеміз. Ол зандылықтар адамнан, оның санасынан тысқары,
тәуелсіз. Сондай-ак, қоғамнын өзгеруі мен дамуы да объективті зандылықтар
негізінде жүріп отырады. Бірақ, қоғамды құраушылар да, жасаушылар да,
адамдар. Олар саналы түрде алдарына мақсат қояды, іс-әрекет жасайды,
дүниені, тіршілікті өзгертуге ұмтылады, сол жолда өзара карым-қатынасқа
түседі, топтасады. Крғам өміріндегі объективті зандылықтар, адамдардың іс-
әрекеті, тіршілік тынысы аркылы күшке еніп, көрініс табады. Саясат
құбылысы қоғамның осы мәнінен, осы ерекшелігінен туындап, бастау алады.
Басқаша айтканда, саясат -алдына қойған мақсаты бар адамдардың
белсенділігінен туындайтын, олардың талап-сұранымдарынан бастау алатын
құбылыс.
Алғашқы қауымдық қүрылыс тұсында саясаттан, кейбір нышандары гана пайда
болады. Бүл кезенде адамдар арасындағы карым-қатынас - негізінен
қалыптасқан әдет-ғұрып, салт-дәстүр тұрғысынан реттеліп отырады. Кейіннен,
уақыт озған сайын материадық өндіріс күрделілене түседі, қоғамның жіктелуі
күшейеді, адамдар коғамдағы орнына, материалдык жағдайына, мақсат-
мүдделеріне карай топтаса бастайды, олардың арасындағы өзара қарым-қатынас
қайшылықты сипатқа ие болады. Бұрынғыша, салт-дәстүр, немесе діни наным
шеңберіңде ол қатынастарды реттеу мүмкін болмайды. Адамдар мен топтар
арасындағы қатынастарды реттей отырып, қоғамның тұтастығы мен
тұрақтылығын сақтай алатын әлеуметгік күштің, билік тұтқасының пайда
болуына деген объективті кажеттілік туады.
Сөйтіп, қоғамдағы орнына, материалдык, жағдайларына 1-байланысты адамдардың
топтасуы, ортақ маңызды мүдделерін корғауға және іске асыруға ұмтылуы,
олардың арасындағы қарым-катынасты реттеу қажеттігі билік тұтқасын өмірге
әкеледі. Осы негізде қоғамньщ саяси қатынастары қалыптасады. Саясат түрлі
топтардың қоғамдық хағдайларынан туындайтын түпкілікті мүдделерді іске
асыруға байланысты және оған билік тұтқасы тарапынан әсер етуді, кірісуді
қажет ететін жерде, сол арқылы коғам тұтастығын сақтау керектігіне орай
өмірге келеді.
2 Саясатгьң негізіңде топтасқан адамдардың түпкілікті мүдделері жатады. Ол
мүдделерінің мәні - адамдардың қоғамда алатын орнымен, материалдық
жағдайларымен, өндіріс кұрал-жабдыктарына меншікті тұрғыдан катынасымен
анықталады. Ендеше түрлі әлеуметтік топтардың, жағдайын, орнын мүдделерін
өз мәнінде бейнелеу арқылы САЯСАТ-ҚОҒАМДЫҚ САНАНЫҢ ФОРМАСЫ (нысаны) болып
табылады. Әрине, мүдделер сан алуан. Онық бәрі саяси мәңді емес Саяси мәнді
мүдде түпкілікті әрі терең. Ол адамдардың қоғамдағы жағдайын, тіршілігінің
мәнін, көкейтесті талап-сүранымын, негізгі мақсатын бейнелейді. Түпкілікті
мүддесін анық ұғынып сезінген адам, немесе топ қана саяси процеске белсене
араласа алады.
Сөйтіп, саясаттың объективті негізі - талап-сұраным, түпкілікті мүдде. Ал
оның субъективті негізі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Дін,қоғам,мемлекет,саясат
Құқық, мемлекет, саясат туралы идеялары
Жеке адам және саясат
Саясат және билік
Адам және саясат
Қоғам және саясат
Тәуелсіздік және гендерлік саясат
Құқықтық мемлекет. Мемлекет және қоғам
Адам және саясат туралы
Экономикалық және әлеуметтік саясат
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь