Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінің дамуы және мемлекеттік басқаруды орталықсыздандырудың ғылыми-практикалық және теориялық-методологиялық аспектілерін зерттеу

БЕЛГІЛЕР ЖӘНЕ ҚЫСҚАРТЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

I ТАРАУ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖЕРГІЛІКТІ ӨЗІН.ӨЗІ БАСҚАРУДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАҢЫЗЫ

1.1 Жергілікті өзін.өзі басқарудың теориялық негіздері: түсінігі және мәні ... ...7
1.2 Қазақстандағы мемлекеттік басқаруды орталықсыздандыру және
жергілікті басқару негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
1.3 Жергілікті басқаруды мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16

II ТАРАУ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖӘНЕ ШЕТ ЕЛДЕРДЕГІ ЖЕРГІЛІКТІ ӨЗІН.ӨЗІ БАСҚАРУДЫҢ АНАЛИЗІ

2.1 Қазақстан Республикадағы жергілікті өзін.өзі басқару жүйесін зерттеу
анализі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
2.2 Жергілікті өзін.өзі басқару жүйесі дамуының шетелдік тәжірибесі ... ... .31

III ТАРАУ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖЕРГІЛІКТІ ӨЗІН.ӨЗІ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ДАМЫТУ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ

3.1 Қазақстандағы жергілікті өзін.өзі басқару механизмі ... ... ... ... ... ... ... ... ..42
3.2 Қазақстан Республикасының жергілікті өзін.өзі басқару жүйесін жетілдіру жолдары: жоспарлар мен жобалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..54

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...60

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...62
Бүгінде Республикамызда жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін жетілдіру біздің саяси бағытымыздың өзекті тұғырнамасына айналып, бұл орайда оны қайта құрудың әлемдік үлгілері мен үрдістерін саралау мен сараптау жұмыстары дәйектілікпен жүргізіліп отырғаны да тегін емес. Көптеген дамушы елдердің тәжірибелері көрсетіп отырғандай, жергілікті өзін-өзі басқарудың тұғырнамасын іске асыру кез келген құқықтық мемлекеттегі демократиялық режимнің қажетті құрылымы болып табылады. Өзінің институттарымен жергілікті өмірдің демократиялық ұйымының дерлік барлық жағын қамти отырып, жергілікті өзін-өзі басқару мемлекеттік биліктің көптеген қызметтерін орталықсыздандырудың ұтымды әдістерімен жергілікті өмірдің бүкіл мәселелері бойынша шешімдер қабылдауды аумақтық қоғамдастықтарға көшіруге мүмкіндік береді, осы арқылы азаматтардың белсенділігін көтермелейді және осы сияқты шешімдерге олардың нақты қатыстылығын қамтамасыз етеді.
Қазіргі уақытта Қазақстан жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін құру сатысына қадам басты, сондықтан шетелдік тәжірибелерді талдау мен жинақтауға және солардың негізінде өз еліміздің жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін қалыптастыру негізгі мәселелердің бірі болып табылады. Мынаны атап өту қажет: жергілікті өзін өзі басқарудың үлгілері арасындағы өзгешелік біртіндеп жойылып келеді, дәстүрлі үлгілерден ауысатын таңдаулы үлгілер мен өздерінің жаңалықтарын енгізетін әралуан жүйелер пайда болуда. Қазақстанның да өз ерекшеліктері бар, оларды жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін жүзеге асыру кезінде ескеру қажет.
Жергілікті өзін-өзі басқару туралы ҚР заңнамасы ҚР Конституциясына негізделеді және осы заң Қазақстан Республикасының басқа да нормативтік құқықтық актілерінен тұрады [1].
Зерттеу пәнінің актуалдығы. Қазақстан Республикасындағы экономикалық реформалардың басым бағыттарының бірі мемлекеттік басқаруды орталықсыздандырылу және жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін қалыптастыру болып табылады. Мемлекеттік басқарудың орталықсыздандырылуы мен жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінің дамуымен барлық экономикалық жүйенің қызмет етуі, елдің экономикалық жағдайына байланысты. Осыған байланысты Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев өзінің жыл сайынғы «Қазақстан-2030» жолдауында: «Министрлік ішіндегі орталықсыздандыру, орталықтан аймақтарға және мемлекеттен жеке секторларға орталықсыздандыру» қажеттігі жайында атап өткен [2].
Қазақстан Республикасының тәуелсіздік алған жылдары орын алған мемлекеттік басқаруды айрықша орталықсыздандыру өз міндетін атқарды деуге болады. Бірақ экономикалық тұрақтылыққа жетуге байланысты қазіргі кезде мемлекеттік басқаруды орталықсыздандыру және жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту мәселелері белсенді қарастырылуда.
1. ҚР Конституциясы 30 августа 1995ж.
2. Назарбаев Н.Ә., Қазақстан – 2030,. Президентінің Қазақстан халғына жолдауы – Алматы: Білім, 1998ж.
3. ҚР Жергілікті басқару туралы заңы, 2000ж.
4. Қазақстаннның әкімшілік-территориялық құрылымы туралы заңы, 1997ж.
5. «Жергілікті өзін-өзі басқару туралы» заңының жобасы, 2006ж.
6. Қазақстан Республикасы аудандарының облыстық маңызы бар қалалары әкімдері сайлауын өткізу ережесі, 2008ж.
7. Алматы қаласының 2002-2010ж. даму бағдарламасы
8. Анимица Е.Г., Тертышный А.Т., Основы местного самоуправления, Москва, 2000г.
9. Кубаев К.Е., Местное самоуправление, Алматы университеті, 2003ж.
10. Кенжегузин М.Б., Абделлаев С.А., «Децентрализация государственного управления», Алматы, 2003ж.
11. Нургалиев К.Р., Экономика Казахстана, Алматы, 1997г.
12. Региональная экономика, Морозовой, Москва, 1998г.
13. Пикулькин А.В., Система государственного управления, 2000г, 399
14. Швецов А., Потребности муниципальных образований в финансовых средствах и бюджетно-налоговые возможности их удовлетворения // РЭЖ 2001г., №7.
15. Децентрализация власти – глобальный шаг в развитий страны // Юридическая газета, №8, 2000г.
16. Исмагамбетов Т., Выборы акимов и местное самоуправление // Континент №11, 2000г.
17. Иманқұлов М., Заң-тәртіп-АПК. // Алматы ақшамы, 30 наурыз, 2006ж.
18. Кешел М., Жергілікті өзін-өзі басқару, бүгін және ертең. // Егемен Қазақстан, 16 наурыз 2005ж.
19. Мырзатаев Н., Қр ауыл, округ әкімдерін тағайындау мен сайлаудың өзекті мәселелері // Заң, №3, 2005ж.
20. Танкиева А., Жергілікті басқару // Қаржы-Қаражат, №3, 2004ж.
21. Төлеуханқызы А., Басқарудың тиімділігі мен мөлдірлігін арттыру өмір талабы. // Егемен Қазақстан, 9 маусым, 2006ж.
22. Смаил Е., Саяси реформалар: нақты істер уақыты. // Егемен Қазақстан, 9 маусым, 2006ж.
23. Самратов Ж. Халықтың билікке тәуелділігін азайту – демократияның басты қағидасы. // Егемен Қазақстан, 16 маусым, 2006ж.
24. Егемен Қазақстан, 11 қазан, 2006ж.
        
        МАЗМҰНЫ
БЕЛГІЛЕР ЖӘНЕ
ҚЫСҚАРТЫЛҒАН................................................................
......3
КІРІСПЕ.....................................................................
...................................................4
I ТАРАУ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖЕРГІЛІКТІ ӨЗІН-ӨЗІ БАСҚАРУДЫҢ
ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАҢЫЗЫ
1. ... ... ... ... ... түсінігі және
мәні.......7
2. Қазақстандағы мемлекеттік басқаруды орталықсыздандыру және
жергілікті басқару
негіздері...................................................................
...................11
3. ... ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖӘНЕ ШЕТ ЕЛДЕРДЕГІ ЖЕРГІЛІКТІ ӨЗІН-ӨЗІ
БАСҚАРУДЫҢ АНАЛИЗІ
2.1 Қазақстан Республикадағы жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін ... ... ... ... ... ... ... ТАРАУ ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖЕРГІЛІКТІ ӨЗІН-ӨЗІ БАСҚАРУ ... ... ... жергілікті ... ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін жетілдіру
жолдары: ... ... ... ЖӘНЕ ...... ...... Социалистік Республикалар Одағы
АҚШ – Америка Құрама Штаттары
ГФР – Герман Федеративті Республикасы
ДСҰ – ... ... ...... ...... ... қауымдастық
БҰҰ – Біріккен Ұлттар Ұйымы
ЖБ – жергілікті басқару
ЖӨӨБ – жергілікті өзін-өзі басқару
ЖАӨ – Жалпы аймақтық өнім
ЖIӨ – Жалпы ішкі өнім
ТМД – ... ... ...... емес ...... ... жүйесі
АҚ – Акционерлік қоғам
КІРІСПЕ
Бүгінде Республикамызда жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін жетілдіру
біздің саяси бағытымыздың өзекті ... ... бұл ... ... құрудың әлемдік үлгілері мен үрдістерін саралау мен ... ... ... ... да тегін емес. Көптеген дамушы
елдердің тәжірибелері көрсетіп отырғандай, жергілікті өзін-өзі басқарудың
тұғырнамасын іске ... кез ... ... ... ... ... ... болып табылады. Өзінің институттарымен жергілікті
өмірдің демократиялық ұйымының дерлік барлық жағын қамти ... ... ... ... биліктің көптеген қызметтерін
орталықсыздандырудың ұтымды әдістерімен жергілікті өмірдің ... ... ... ... ... қоғамдастықтарға көшіруге мүмкіндік
береді, осы арқылы азаматтардың белсенділігін көтермелейді және осы ... ... ... ... ... ... уақытта Қазақстан жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін құру
сатысына қадам басты, ... ... ... ... мен
жинақтауға және солардың негізінде өз еліміздің жергілікті өзін-өзі басқару
жүйесін қалыптастыру ... ... бірі ... табылады. Мынаны атап
өту қажет: жергілікті өзін-өзі басқарудың ... ... ... ... ... ... ... ауысатын таңдаулы үлгілер мен
өздерінің жаңалықтарын енгізетін әралуан ... ... ... ... өз ... бар, оларды жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін жүзеге
асыру кезінде ескеру қажет.
Жергілікті өзін-өзі басқару туралы ҚР ... ҚР ... және осы заң ... ... ... да нормативтік
құқықтық актілерінен тұрады [1].
Зерттеу пәнінің актуалдығы. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... бірі ... басқаруды
орталықсыздандырылу және жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін қалыптастыру
болып табылады. Мемлекеттік ... ... мен ... басқару жүйесінің дамуымен барлық ... ... ... ... ... ... байланысты. Осыған байланысты Қазақстан
Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев ... жыл ... ... ... ... орталықсыздандыру,
орталықтан аймақтарға және мемлекеттен жеке секторларға ... ... атап ... ... ... ... алған жылдары орын алған
мемлекеттік басқаруды айрықша орталықсыздандыру өз міндетін атқарды деуге
болады. ... ... ... ... байланысты қазіргі кезде
мемлекеттік басқаруды орталықсыздандыру және жергілікті өзін-өзі басқаруды
дамыту мәселелері белсенді ... кең ... ие, ... ... ел ... әртүрлі
экономикалық потенциалға ие, бұл олардағы табиғи байлықтардың орналасуымен,
климат жағдайымен, тағы басқа да жағдайларға ... ... ... демографиялық, этикалық және тарихи ерекшеліктері ... ... ... мемлекеттік факторларды ескере отырып,
орталықтандырылған стандарттар арқылы әсер ету ... ... ... ... ... ... алмайды.
Мемлекеттік басқару деңгейлерінің арасындағы өкілеттілікті бөліп көрсету
қажеттілігі осыған байланысты.
Бүгінгі күні жүргізіліп отырған мемлекеттік ... ... ... ... ...... ... емес, себебі олар
жоғары тұрған әкімдер мен ... ... ... Берілген басқару
органдары дербес бюджетке ие емес, сондықтан экономикалық дербестікке ие
болып табылмайды. Олардың ... ... ... әкімдерінің
«уақытшылық» психологиясын қалыптастырды, осыған байланысты олардың
қызметтері негізінен экономикалық ... пен ... ... ... ... тұрған органдардың тапсырмаларын орындауға
бағытталған. Бұндай жағдайдан шығудың бір жолы болып ... ... ... ... ... ... ... тиімді жүйесіне деген жаңа талаптар мемлекеттің
басқару жағдайын зерттеу және ... ... ... ... басқару жүйесінің, сонымен қатар жергілікті өзін-өзі басқару
жүйесінің ғылыми негізделген моделін жасау қажеттілігімен байланысты [3].
Мемлекеттік басқару ... ... және ... өзін-өзі басқару
мәселелері бірқатар ТМД елдерінің ғалымдарының еңбектерінде көрініс тапқан.
Атап өтсек, А.С.Автономов, Г.Алимурзаев, ... ... ... т.б.
Сонымен қатар, мемлекеттік басқару және жергілікті өзін-өзі басқару
мәселелері Қазақстандық ... де ... ... Олардың қатарына Я.А.Аубакиров, Ш.С.Ахметова, К.Е.Кубаев,
Н.К.Мамыров, К.С.Мухтарова, К.К.Шарипбаев және тағы ... атап ... ... ... ... болып Қазақстан Республикасындағы
жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінің дамуы және мемлекеттік басқаруды
орталықсыздандырудың ... және ... ... ... табылады.
Белгіленген мақсатқа байланысты келесідей міндеттер қойылды:
- қазіргі жағдайдағы мемлекеттік басқару мен жергілікті өзін-өзі ... және ... ... ... ... ... мемлекеттік басқаруды орталықсыздандыру және жергілікті ... ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару жүйесінің
тенденциялары мен перспективаларын анықтау
- мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... ... ... ... ТАРАУ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖЕРГІЛІКТІ ӨЗІН-ӨЗІ БАСҚАРУДЫҢ
ЭКОНОМИКАЛЫҚ МАҢЫЗЫ
1. Жергілікті өзін-өзі басқарудың теориялық негіздері: түсінігі және
мәні
Біздің ... ... ... ... құраушы бөлігі
болып жергілікті өзін-өзі басқару сферасы табылады.
Жергілікті өзін-өзі басқару жүйесі ... ... пен ... ... арасындағы өкілеттіліктің нақтылы шектелуін қажет ... ... ... өзін-өзі басқару мемлекеттің бекіткен және таныған
халықтың өзін-өзі басқару құқығы болып ... Бұл ... ... ... ... ... өз ... алады. Сондай-ақ,
жергілікті билік орталық органдардың келісімімен ішкі мүмкіндіктерді өздері
пайдаланып, проблеманы шешіп ... Бұл ... орын ... ... әлеуметтік саладағы шешімін күткен маңызды мәселелер ... ... ... әсер ететінін ескеру қажет.
Экономикалық тұрғыдан қарастырғанда, жергілікті өзін-өзі ... ... ... ең ... ... принциптеріне сәйкес
келетін, әлемде территориалды қоғамдастықтарды дамытудың бірден-бір жолы
ретінде ... ... ... өмір сүру деңгейін қамтамасыз ететін
тиімді аймақтық экономика құру қажеттілігіне бағытталған.
Жергілікті ...... ... ... ... ... маңызды бөліктерін регламенттеу мүмкіндігі және
олардың заң шегінде өз жауапкершілігі мен халық мүддесі үшін ... ... – бұл ... да бір ... ... ... етуі, бұл берілген ұйымның мүшелері қабылдаған ... ... ... ... өзін-өзі басқару мемлекетте 3 негізгі мақсатты орындау ... ... ... ... ... ... ету;
2. жергілікті мәнге ие мәселелерді шешудегі демократиялық бағдарларын
дамыту және жергілікті істерді ... ... ... ... ... ... конституциялық құрылымының негізі,
халықтың жергілікті мәнге ие ... ... ... хұқы ... ... ... деп ... болады.
Жоғарыда айтқандарды ескере отырып, жергілікті өзін-өзі басқару – бұл
азаматтардың жергілікті мәнге ие ... шешу үшін ... ... және бұл ... ... басқару органдарының
дербестігі мен тәуелсіздігі, ... ... пен ... жергілікті және мемлекеттік мүдделер сәйкестігі негізінде жүзеге
асырылады.
Жергілікті өзін-өзі басқару – жергілікті істерді сол ... ... ... шешу ... Бұл ... ... ... бірі болып табылады. Жергілікті өзін-өзі басқару теориясына
келетін болсақ, бұл ... ең ... ... ... бірі француздық
мемлекеттік қызметкер, тарихшы және ... ... ... Өзінің
«Америкадағы Демократия» деген еңбегінде ол: ... ... ... үшін ... ролі ... үшін ... ... роль ойнайды. Олар халықтың тәуелсіздікке деген жолын ашады және
осы дербестікті ... ... ... ... ұлт ... ... мүмкін, бірақ та нақты еркіндіктің рухын сезіне ... ... ... ... басқару теорияларын қалыптастыруға герман заң
мектебі үлкен үлес қосты. Бастапқыда неміс ғалымдары жергілікті, ... ... ... мәні мен ... негіздей отырып, еркін
қауымдастық теориясын (қауымдастықтың табиғи құқықтары теориясы) алға
шығарылды, оның ... ... және ... ... ... ... ... көрсеткендей, қауымдастықтың өз істерімен шұғылдану құқығы
адамның еркіндік ... ... ... ... ие ... ... ... пайда болды және мемлекет қауымдық басқару еркіндігін
сыйлауы керек.
Еркін ... ... ... ... ... ... ... құраушы бастауларын алға шығарады:
- жергілікті өзін-өзі басқару органдарын ... ... ... ... ... ... өзіндік жұмыстар және
мемлекетпен берілген істерге ... ... ... ... – қауымдастықтың өз табиғаты бойынша
мемлекеттік істерден ерекшеленетін өз істерін басқару
- жергілікті өзін-өзі басқару органдары – мемлекеттік ... ... ... органдар қауымдастықтың жеке концепциясына араласуға
құқы жоқ. Олар тек қауымдастықтың өз компетенциясына шегінен шығып ... ... соң, ... ... ... ... ... басқарудың
қоғамдық теориясы келді. Ол да алдыңғы ... ... ... ... ... ... пайда болды және жергілікті
қоғамдастықтардың өз мүдделерін ... ... ... ... ... Өзін-өзі басқару, бұл теорияға сәйкес, жергілікті
шаруашылық істерін жүргізу.
КСРО ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылуын реттеуді қарастырсақ.
Жергілікті өзін-өзі басқаруда орталықсыздандырылған биліктердің болуын
негіздейтін жергілікті өзін-өзі басқару идеясы жергілікті өзін-өзі басқару
органдарының ... мен ... ... ... ... тәжірибелік міндеттеріне сай келмеуі, себебі ... ... ... ... болып табылады.
Жергілікті жерлерде билікті ұйымдастыру негізіне ... ... ... жүйедегі бүтіндік принципі ... ... және ... ... комитеті мемлекеттік биліктің және
басқарудың жергілікті органдары ... ... ... және ... ... ... ... бірлігі болып табылады
[4].
КСРО-ң 1936ж. Конституциясын қабылдаған соң, ... ... ... ... ... тең және ... ... сайлау арқылы
тағайындалды. Мемлекеттік ... ... бәрі де ... ... мемлекеттік құқық теориясы жергілікті Кеңестердің құқықтарын
өз қызметінде шешім ... ... ... және өмірде жүзеге
асырылуын қамтамасыз ететін жаңа типтегі ... ... ... ... ... ең көп ... мемлекеттік билік органдары
болып табылды. Олардың саны 50 000 –нан асты.
Жергілікті кеңестер жеке өздерінің атқарушы ... ие ... ... ... ... және ... ... жұмыс істеді. Бірақ
Кеңестер «жұмыс істеуші корпорациялар» сапасына ие болмады, себебі нақты
билік партия ... ... ... ... өзінің «Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі
қалыптастыру ... ... ... ... Қазақстандағы
жергілікті өзін-өзі басқарудың ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару институттарының дамуы КСРО ... ... ... ... 1991 жылы 15 ... «ҚР ... ... Кеңестерді және жергілікті өзін-өзі басқару ... ... Осы ... ... жергілікті өзін-өзі басқару ауыл, село,
поселок, қала және ... ... ... билігі түрінде жүзеге асырылды.
Атап кететіні, ол кез үшін бұл ... ... ... ... және ... ... ... болды. Бірақ оның бірқатар
кемшіліктері болды.» Мұнда қоғамдық-территориалды өзін-өзі ... ... ... ... ие ... жоқ. Бұл ... ... ету
үшін қаржылық-экономикалық негізінің жоқтығымен байланысты болды, себебі
қоғамдық меншікті басқару әкімшілік басшыларымен жүзеге ... ... ... өзін-өзі басқаруды құру қажеттілігі
мемлекеттің заңдық қызметінде көрініс тапқан. Заңның қабылдануы ең ... ... ... ... 1998 жылы 8 ... ҚР
Конституциясына толықтырулар мен өзгерістердің енгізілуі жергілікті ... ... ... қамтамасыз етудегі келесі этап болып табылады.
Қазақстан Республикасының «Жергілікті ... ... ... ... ... анықтамалар беріледі [5].
Жергілікті өзін-өзі басқару – ... ... ... ... және ... ... ол ... меншік, өзіндік қаржы
ресурстары және жергілікті өзін-өзі басқарудың сайлау органдары негізінде
жергілікті мәні бар сұрақмарды өздері және өз ... ... ... тұрып жатқан территориалды қамтиды.
Жергілікті мәні бар сұрақтар – халықтың осы заңмен көрсетілгендей,
ауылдық және ... ... ... өмір ... ... ... ... өзін-өзі басқару органдары – осы заңмен, мемлекттік
органдармен ... мәні бар ... ... ... ... өзін-өзі басқарудың сайлау өкілдіктері немесе атқарушы органдар.
Жергілікті өзін-өзі басқарудың өкілетті органдары – ... ... ... ... әсер ететін, заңдық күші бар,
тікелей таңдау жолымен сайланған және халықтың мүддесін қорғайтын және ... ... ... ... ... ... сайлау органы.
Жергілікті өзін-өзі басқарудың атқарушы органы - жергілікті өзін-өзі
басқарудың сайлау ... ... ... және шарттар мен жергілікті
қоғамдастық территориясында басқару қызметтерін жүзеге ... ... ... ... ... ... тұлға.
Жергілікті өзін-өзі басқару органдарының шешімі – халық топтары өмір
сүріп жатқан территорияда әсер ететін жергілікті өзін-өзі басқарудың ... ... ... және ... билігінің басқа да формаларының
актілері.
Жергілікті басқарудың лауазымдық ...... ... ... ... ... ... алынған немесе
еңбек контракті бойынша жұмыс істеуші тұлға.
Қазақстан Республикасы ... ... және ... ... ... ... ... басқаруды жүзеге
асыру құқықтары бар:
- жергілікті өзін-өзі басқару органдарын сайлау арқылы
- халыққа сұрау жүргізу ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру арқылы
- осы территорияларда ... ... ... жазалау
шараларын құрастыру және орындауға қатысу арқылы [5].
Жергілікті өзін-өзі басқару органдары ... ... ... ... ... ... ету құқығына ие болады. ҚР Заңдары
жергілікті өзін-өзі ... ... ... дербестіктеріне
шектеу қоя алмайды. Осыған байланысты халықаралық келісімдер ... ... оның ... ... ... ... сөзсіз қолданылады.
Жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелерін сайлай ... ... ... ... ... ... тең жағдайда және
тікелей сайлау құқы ... ... ... қоғамдастығының құпия дауыс
беруі арқылы жүзеге асырылады. Оның мүшелерін сайлау ... ҚР ... ... ... өзін-өзі басқару қаулысымен анықталады.
Жергілікті өзін-өзі басқарудың ... ... ... ... ... өкілеттіктері келесі ... яғни ... ... ... егер ... онда ... ... территориясындағы халықтың жартысынан азы қатысса; соттың
жергілікті өкілетті органының іс-әректінің ҚР ... мен ... ... ... ... ... әкімшіліктің немесе
мәслихаттың шешімдері арқылы тоқтатылуы мүмкін.
2. ... ... ... ... ... ... негіздері
Даму диалектикасы көрсетіп отырғандай, ... ... ... жүйе ... ... ... оның
ішінде аймақтық басқару түрінде де орталықтандыру мен орталықсыздандырудың
рационалды бірлігіне негізделеді. ... ... ... басқару жүйесі динамикалық, стратегиялық жоспарланған және
өздігінен реттелетін жүйе асты мен ... ... ұйым ... мен ... ... ... ... ие, ол
басқарудың орталықтандыру жәнеорталықсыздандыру арақатынасындағы
мәселелердің шешілу мүмкіндігін ... ... жеке ... ... дамуының біртексіздігі, оның экономикасының күрделі аймақтық
құрылымы және жүргізіліп жатқан макроэкономикалық ... ... ... ... іске ... ... республикадағы
мемлекеттік басқарудың орталықсыздандырылуының қажеттілігін көрсетеді. Оның
даму мүмкіндігі макроэкономикалық тұрақтылық пен рыноктық қатынастардың
қалыптасуындағы жетістіктерге ... Бұл ... тек ... ... ... да ТМД ... ... қатар Орталық және Шығыс Еуропа
елдерінде жүргізіліп жатқан экономикалық, әлеуметтік, институционалдық және
қоғамдық қайта
құрулардың құрамдас ... бірі ... ... ... есте ... ... ... орталықсыздандыру өте күрделі және сондықтан
ұзаққа созылатын перманетті процесс, уақыты дәл бақыланып қойылмайды. Оның
жүзеге ... ... бір ... ... тек қана ... ... ... құқықтық, мәдени, саяси, мақсатты және терең негізделген
аймақтық және саясат жүргізілуінің ... ... ... ... ... оны ... ойластырылмаған қадамдары
егер оның жалпы концепциясы ғылыми негізделмесе күтілген нәтиже бермейді
және басқарудың ... ... ... ... қамтамасыз
етпейді.
Мемлекеттік басқарудың орталықсыздандырылған жүйесінің қалыптасуы
жинақталған әлемдік тәжірибенің ... және ... ... ... мен ... ел экономикасын басқаруды
оталықсыздандыруды тереңірек зерттеуді талап етеді.
Басқарудың орталықсыздандырылуының әлемдік ... ... бұл ... ... варианттарының көптүрлілігімен анықталады
және ол келесідей негізгі факторларға ... ... ... және ... ... әкімшілік
аудандардың ерекшеліктері, әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі, өндірістік
күштерді территориалдық орналастыру ... ... ... және бұл жүйе ... ... қарым-қатынас, елдің саяси
құрылымы, қоғамның демократияландырылуының ... ... және ... саясаттың және дамудың ... мен ... ... ... және ... ... және тағы
басқалар.
Қазақстанда мемлекеттік басқару екі деңгейге бөлінген: ... және ... ... басқару. Мемлекеттік басқарудан
жергілікті өзін-өзі басқару бөлініп шығады.
Экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... кездердегі әлем шаруашылығының экономикалық өсімі, табиғи, ғаламдық
өзгерістер мемлекетке, мемлекеттік басқаруға жаңа шарттар ... ... ... өзгеруі мемлекеттің жаңа экономикалық ... Бұл ... тек ... басқару деңгейіне ғана
емес, сонымен қатар елді басқаруда адаптивті өзгерістерге көшу керектігін
білдіреді. Өз ... ... да ... ... ... ... мен ... траекторияларды және әлемдік ғаламдану
үдерістерін ... ... ... ... бағыттар жасау қажет екендігі
айқын көрініс беруде.
Мемлекеттің дәстүрлі функцияларына мыналар жатады:
• салық салу және бююджетті басқару жүйесін қалыптастыру;
... ... ... ... ету ... бәсекелестікті қолдау және құқық қорғау;
• тауарлар мен ... ... ... ... ... ету;
• трансакциалық шығындарды азайту үшін қоғамдық тауарлар мен ... ... ... пен оның ... ... ... органдарын
қамтамасыз ету, жолды жөндеу және т.б.)
• экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... әр түрлі болуы мүмкін.
Мемлекеттің экономикаға тікелей арласуы мына түрде, яғни қоғамдық тауарлар
мен қызметтерді, ... ... құру мен ... ... ... мемлекеттік инвестицияларды тарту арқылы ... ... ... ... ... ... ... қатысуы – мемлекеттің экономикалық саясаты
арқылы жүзеге асырылады. Жоғары саяси билік (Президент, Парламент) қоғамдық
тиімділік функциясын, қоғамның басты ... ... ... ... мақсатты көрсеткіштерді анықтап, ол мақсатқа ... ... ... Қазақстан Республикасындағы бұл мақсатты
көрсеткіштер анықталған, оларға: экономикалық өсудің ... ... ... ... ету ... ... ... тиімді
функциясының дамуы тәуелді. Қоғам тиімділігінің ... ... ... ... бола ... ... ,r L}
( ... – қоғамның тиімді функциясы;
{ΔQ} –
тұрақты экономикалық өсудің көрсеткіштері;
{L} –
жұмыссыздық деңгейінің көрсеткіштері;
{r } –
инфляция деңгейінің көрсеткіштері.
Экономикалық өсу шарты ∆Q мемлекетпен ... ... ... ... :
∆Q → {G, W,I,A,η,ω,m}
(2)
мұндағы: G-
бюджеттік саясат;
W- салықтық
саясат;
I-
инвестициялық саясат;
A-
амортизациялық ... ... ... ... те ... ... ... дамиды, ол
даму барысында экономиканы дамыту және пайда болып жатқан ... шешу ... өз ... жаңа ... ... алып
отырды. Бұл жағынан алғашында салық салу жүйесін қалыптастыру, ... ... ... ... ... қамсыздандыру және т.б.
сияқты мемлекеттің негізгі экономикалық қызметтері қалыптасты. Әрі қарай,
жоғарыда көрсетілген ... ... ... ... туындады. Жалпы,
бұл қызметтерді былайша сыныптауға болады : 1) мемлекеттің ... 2 ) ... ... етуі үшін жағдай құру қызметтері;3
)рыноктің сәтсіздігін жою ... ... ... ... ... ... тек оның құрылымы мен дамуының модельдерінің көптүрлілігімен
ғана көрініс ... ... ... бұл ... өту ... ... көрінеді. Бұл жерде әсіресе ... ... ... ... ... ... ... конфедерациялар нәтижесінде
пайда болған басқару жүйелері және орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... Дамушы елдер үшін, соның ішінде
бұрынғы постсоветтік елдер үшін ... ... ... басқарудағы негізгі
ерекшеліктері болып мықты орталық билікті құру болды, себебі бұл елдердің
ең басты мақсаты тәуелсіздіктерін ... ... ... ... және ... ... ... және демократиялық өзгерістердің барлығын
орталықтан басқару моделі келесі себептер бойынша тиімсіздігін көрсетті:
- ... ... және ... ... ... ... ... ресурстарды тиімді және рационалды пайдалануды қамтамасыз
ету қиын немесе мүлде мүмкін емес
- ... ... ... ... ... ... ... көлемімен қамтамасыз етуге қабілетті ... ... ... ... ... ... ... ғана
қабілетті болады
- жергілікті органдардың билігі дербес және қаржылай қамтамасыз
етілмегендігі ... ... үшін ... және ... ... мүмкіндігінен айырады. Басқарудың орталықтандырылған
моделінен орталықсыздандырылуына өтуі жүйелі және этап ... ... ... ... ... даму ... елдің әлеуметтік-экономикалық
және қоғамдық-саяси укладының нақты жағдайына байланысты әртүрлі міндеттер
жүзеге асады. ... да ... ... және жалғасушы
орталықсыздандырылуы ... бар ... ... ... ... мен ... басқаруының локальді шешімінің көпғасырлы
дәстүріне ие ... бірі ... ... XIXғ. ... ... ... басқару туралы заң қабылданып, муниципалды ... ... ... ... ... ... ал ... көптеген заңды құқыққа ие комунналар институты енгізілді. Бұл
институттар өткен уақыттар аралығында ... ... ... ... басқаруға мемлекеттік саяси жүйе статусы берілді.
Қазіргі 4 типті 289 комунна бар. ... пен ... ... ... де ... өткен сайын өзгереді. Мысалы, мемлекеттік
жергілікті басқару ведомстваларына ақырындап полиция, жол ... ... ету ... ... ... ... компетенциясына
мектептік білім беру, оқытушыларды жалдау қызметтері берілді. Егер алғашқы
уақытта ... ... ... – денсаулық сақтауды өйымдастыру
болса, ... ... ... ... ... аймақтық даму
жоспарын дайындау, транспорттық жоспарлау, мемлекттік субсидияларды аймақ
мәселелері арасында бөлу қызметтері қосылды.
Швециядағы ластингтер мен ... ... ... заң ... да ... актілермен реттеледі. Атап кететіні, соңғы XXғ.
жылдарында ... ... ... ... ... ... ... бұларды реттейтін ережелер қысқартылды. Бұған 1991 жылы қабылданған
заң да өз әсерін тигізді, оған сәйкес комунналар мен ... ... ... ... ... ие ... ... Швециядағы
жергілікті өзін-өзі ... ... және әр ... мен ... ... ... ... секторлық,
территориялық және функционалды. Мұнда ең көп таралған түрі секторлық
модель табылады, онда ... ... ... ... ал ... ... ... сферасымен айналысады. Территориалды
ұйымдастыруда комуннаның территориалды аудандарына жауап ... ... ... табылады. Бірақ, соңғы жылдары мұндай ұйымдастыру қағидасы
көп қолданылмайды, ол тек 20 ... ғана ... ... ... ... мен ... рационалды пайдалану ... ... ... ... ... ... моделі соңғы жылдары кең
таралуда. Мұнда «тапсырыс беруші-мердігер» қағидасына негізделеді. Бұндай
басқаруда тұрақты ... оның ... ... ... ... және ... ... орналасуы мен өкілеттіліктерінің
рационалды бөлінуі орын алады.
Осылайша, басқаруды орталықсыздандырудың ... ... ... ... ұйымдастырылған басқарудың қалыптасқандығын көрсетеді.
Орталықсыздандырудың Филиппиндегі процесінің тарихы терңде ... өз ... ол ... өзін-өзі басқару туралы Кодекс пен жаңа
Конституция қабылдағаннан кейін ие ... Бұл ... одан ... бола ... үшін 1990 жылы елде арнайы стратегия қабылданды. Ол
келесілерді мақсат етіп қойды:
- ... ... ... ... ... ... ... Кодексін пилотты ... ... іске ... ... ... органдарының мүмкіндіктерін дамыту
- трансферт-гранттар түріндегі ынталандырушы жүйелерді енгізу, т.б.
Осы стратегияға байланысты провинция, муниципалитеттер, біріңғайлық
басқару органдарына ... ... ... ...... әлеуметтік қорғау, қоршаған ортаны қорғау қызметтері ... ... ... ... ... 11-ден 40 пайызға дейін өсті, ал жергілікті
билік органдары салық салу көлемі бойынша көп өкілеттіліктерге ие ... ... ... ... ... ... ... өтіп
отыр және мұнда түрлі теориялардың ... ... және ... ету механизмі толықтай жасалған деп айтуға келмейді.
Қазақстандағы тәуелсіздіктің алғашқы он жылдығында ... ... жолы және ... ... қалыптастыру
бойынша реформалар жүргізілді. Қазақстан ... ... ... ... ... халықаралық аренада
позицияларды анықтау және ... ... ... басым көңіл бөлінген болатын. Қазіргі жағдайда, егемендіктің
жалпыұлттық ... ... ... және ондағы приоритетті
мәселелердің бірі ... ... және ... жергілікті өзін-өзі
басқару жүйесін реформалау, яғни мемлекеттік басқаруды ... ... және ... ... басқару
сұрақтарын қарастырмас бұрын мемлекеттік ... ... ... оның ... мен ... тоқталып өтуге болады.
Қазіргі кездегі экономикада рыноктық еркіндік, бәсекелестік ... ... ... қатар, мемлекеттік әсерге де маңызды орын
беріледі. Бұған байланысты мемлекеттік басқару ... ... ... істеуін қамтамасыз ету керек, одан өзге әлеуметтік, экологиялық және
таза рыноктық механизмдерді қолдану тиімсіз ... ... мен ... мен әлемдік масштабтағы позицияларын нығайтуды қамтамасыз
етуі қажет.
Мемлекеттік ... ... ... маман Г.В.Атаманчук бұған
келесідей анықтама береді: ... ... – бұл ... ... ... отырып, оның тәртіпке келтіру, сақтау және өзгерту
мақсатындағы және ... әсер ... ... ... ... 3 ... ... қамтиды:
- өзінің жүзеге асыруында ол билікке – мәжбүрлеуге қабілетті қоғамның
ұйымдастырылушылық күшіне ... өз ... ... ... таратады, оның ... ... ... байланыстарын басқаруды реттейді
- жүйелік әсер етеді, себебі екі ... ...... ... мен ... ... ... (бәрі үшін маңызды)
көріністе қызмет ... ... ... ... ... мемлекттік басқару және
мемлекеттік-әкімшілік биліктің 3 ... заң ... ... ... ... байланысты.
Келтірілген анықтамаларда мемлекеттік басқару жүйесіндегі ... ... ролі ... ... ... ... мемлекеттік
биліктің келесідей дефинициясын ұсынуға болады: мемлекеттік басқару
шаруашылық субъектілеріне ... ... өз ... ... ... ... ... билік күштерін қоса алғандағы қоғамдағы әртүрлі
әлеуметтік-экономикалық сфераларындағы басқару, реттеу және ... ... ... ... ... қоғамдағы әлеуметтік-экономикалық
процестерді мемлекеттік басқарудың ұйымдастырылуын ... ... ... ... мемлекеттік басқару мемлекеттік органдардың мемлекет
саясатын жүзеге ... және оның ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық, жоспарлау, бағдарлау, талдау, бақылау және
тағы басқа қызметтер орындалады және ынталандыру, мәжбүрлеу, жазалау сияқты
әдістер ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару жүйесі орталық билік пен жергілікті билік
орындары арасындағы өкілеттіліктің ... ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару мемлекеттің бекіткен және ... ... ... ... болып табылады. Бұл жерде халық билігі
жергілікті маңызды мәселелерді өз ... ... ... ... ... ... ... ішкі мүмкіндіктерді өздері
пайдаланып, проблеманы шешіп отырады. Бұл жерде орын алған ... ... ... ... ... ... ... жергілікті
тұрғындардың көңіл-күйіне қатты әсер ететінін ескеру қажет.
Жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... ... ... мен ... заң жобаларын жасап, нормативті-құқықтық актілер
дайындауда.  Дегенмен жергілікті өзін-өзі басқару ... құру тек ... ... ғана ... қоймайды. Тарих дәлелдегендей, бір де бір,
тіпті ең тиімді, жан-жақты ойластырылған заң да адамдарды сол ... ... ... ... Ол үшін бұл ... адамдардың бүкіл ақыл-
ойынан, көңілінен өтуі тиіс. Сөзсіз ... көп ... ... ... ... бастауымыз қажет.
  Көптеген саясаткерлер Орталық Азиядағы, соның ішінде Қазақстандағы 
демократиялық үрдіске сипаттама бере ... оны ... ... деп ... яғни ... реформалар жарияланады, бірақ
олардың дамуы тежеледі немесе басқа елдерге ... ... ... ... ... ... еркіндігі мен құқықтарын
іске асыруда қиыншылықтар туындайды. Сондықтан демократиялық түрленулердің
халыққа түсінікті болу ... ... ... ... ... ... және іске ... тәжірибелік
механизмдермен бекітілуі маңызды екенін ескеруіміз керек.  Қазақстанда
бірнеше ... бойы ... ... жүріп жатқан мұндай ірі
реформалардың бірі - жергілікті өзін-өзі басқаруды енгізу.                 
                                            ... ... ... ... ... ... ... өмір сүретін (Қазақстанда тұрғындардың 44%) ... мен ... ... іске ... ... ақпарат алу
құқығы, өз пікірін айту, ... ... өз елін ... ... ... ... ... қатысу құқығы, мүмкіндік жасауы керек.
Дегенмен Қазақстан тарихында жергілікті ... ... ... ... да ... жөн, тұрғындардың ділі, еркіндіктері
мен құқықтарын толық қолдану ... ... ... ерекшеленеді.
Жергілікті тұрғындардың осы саладағы атқарылып ... ... ... ... ... да ... ... ескермеуге әкеліп
соғады. Міне, сондықтан да жергілікті өзін-өзі басқаруды ... ... ... ... Бұл ... мемлекеттік басқарудың
тиімділігін арттырып, төменгі буындардағы жемқорлықты азайту – азаматтық
қоғамды ... ... ... ... ... ... ... тұрғындардың жауапкершілігін арттыра отырып, жоғарыдан
көмек күтпей, кездескен проблемаларды бірлесіп шешуге қолайлы ... ... ... жергілікті билік тұрғындар алдында бедел жинап,
өкілеттілікке ие ... ұзақ ... ... жергілікті өзін-өзі басқаруды енгізу
мәселесі шешімін таппай келді. Оның көптеген ... ... Ең ... ... ... ... үшін ... жүйе жетіспеді. Мұның
өзі орталық билік пен аймақтық ... ... ... ... айыруға кедергі келтірді.
Соған қарамастан, біздің елімізде барлық уақытта ... ... ... жасалынып отырды. Бірақ, оны нақты жағдайда кешенді
қолға алу ... ... ... ... қаржылық-экономикалық қамтамасыз ету
мақсатында мемлекеттік органдар билігі келесідей шараларды орындауы керек:
- мемлекеттік меншіктің обьектілерінің муниципалды ... ... ... ... ... ... органдарына олардың жеке мемлекеттік
өкілеттіліктері орындауы үшін ... ... ... және
қаржылық қаражаттар беруді жүзеге асыру
- мемлекеттік минималды әлеуметтік стандарттарды жасау және ... ... ... пен ... ... бюджеті арасындағы
қатынастарды реттеу
- минималды бюджеттік қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ету
- жергілікті өзін-өзі басқарудың қаржылық дербестігін қамтамасыз ету
- мемлекеттік билік органдары қабылдаған шешімдердің нәтижесінде пайда
болған жергілікті ... ... ... ... ... ... міндеттерді орындауда мақсатты мүлік және ... ... ... басқару адамдардың қоғамдық іс-әрекеттілік қызметтерін
оптимизациялауға және ... ... ... ... ... ... ... құрылымның басқарушылық іс-әрекеті
басқарылушы жүйемен тікелей байланыстар арқылы жүзеге асады. Басқарушылық
әсерге жауап беру кері ... ... ... ... анықталады.
Мұндағы басқару субъекті ретінде мемлекеттік ... ... ... ... ... тұлғалар қарастырылса, обьекті – қоғамдық процестер,
адамдар, шаруашылық субъектілері болып табылады.
Мемлекеттік басқарудың келесідей қағидаларын атап ... ... ... мен ... ... қатынасы,
конкурстық таңдау, басқарудың кадрларын даярлау, динамикалық ... ... ... ... ... ... мен уақыттылығы, ақпараттардың басқару функцияларына сай келуі,
жауапкершілік, мерзімділік және кері ... ... ... ... басқарудың ескі ұйымдастыру формаларынан жаңаларына өтуі.
Отандық экономист И.Н.Дауранбаев берген бұл қағидалар ... ... ... ... ... ... трансформацияланып
жатқан жағдайында адекватты болып табылады.
Мемлекеттің қызметтері оның қалыптасуы, дамуы мен нығаюы кезінде
жүзеге ... ... ... қоғам алдына қойылған ... Ішкі ... ... ... ... ... салу және қаржылық бақылау, азаматтардың құқықтары мен еркіндіктерін
сақтау мен заңдылық пен тәртіпті қамтамасыз ету. Сыртқы қызметтері: әлемдік
экономикаға ... ... ... ... ... қарым-
қатынасы, т.б. Қызметтердің орындалуын ... ... ... ... ... ... ... және нақты жағдайға
байланысты басқа да ресурстар.
Бұл жерде жоғары билік ... ... ... Бұл ... ... пен ... деңгейінде ерекше көзге түседі.
Мемлекеттік билік органдарының қызметтері мен ... ... ... ... «Мемлекеттің басқару деңгейлері арасындағы
өкілеттіліктерді бөлу және ... ... одан әрі ... ... ... ... ... саласында
келесідей мәселелерді атап көрсетуге болады:
- ... ... ... ... ... ... ... мен жақсарту әрі толық аяқталған жоқ. ... ... пен оның ... ... ... ... ... қызметі кеңейе түседі және заңға
қайшы ретсіздіктер орын алуы мүмкін [6].
Рыноктық өзгерістердің экономикада тереңдеуі ... ... ... ... және ... ... ... мен басқарудан алшақтауын
қажет етеді. Бірақ тек мемлекетке тән емес ... әлі ... ... іске ... ... ... және жергілікті мемлекеттік басқару
деңгейлері арасындағы қызметтер мен ... ... ... ... екі ... ... сақталып отыр.
Тәжірибе жүзінде мемлекеттік басқару органдарына жеке ... беру орын ... Бұл ... ... және ... ... ... қамтамасыз етпейді.
Жеке бақылау – қадағалау қызметі (лицензиялау, аттестация) астанадан
жүзеге асырылады, бұл қосымша әкімшілік тосқауыл ... ... және ... ... пен кәсіпкерлік бастамашылықты белсендіруге кедергі
келтіреді.
Жергілікті мемлекеттік ... ... ... ... ... ... жылдары басталған орталықтан
жекелеген қызметтерді және өкілеттіліктерді, сонымен қатар территориалды
даму ... ... ... шешу ... жергілікті
мемлекеттік басқару деңгейіне беру процесін жалғастыру ... ... ... байланысты, соңғы жылдар тәжірибесі көрсеткендей, кейбір
қызметтерді ... ... ... ... де орын ... ... деңгейлері бойынша өкілеттіліктер жалпы сипатқа
анықталған және нақты регламенттелмеген. Осының нәтижесінде «облыс-аудан»
деңгейіндегі ... ... және ... сипатқа ие емес, іс
жүзінде облыс билігінің қарамағына берілген және жерлерде субъективті сипат
алады.
Бүгінгі күні жергілікті органдардың ... ... ... әр ... және оның әкімшілік-территориалық бірлігінің
басшысының әр ... ... жиі ... ... ... облыстық орталықтар деңгейіндегі жеке қалалық
звенолық басқармалар облыстықпен біріктірілген ... ... ... ... ... ретінде қызмет етеді.
Жергілікті мемлекеттік басқару деңгейлері арасындағы өкілеттіліктер
мен қызметтердің нақты бөлінбеуі ... қай ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару органдары тек халыққа
көрсетілетін қызметті қамтамасыз етуге жауап беріп қана қоймай, облыстық
билік ... ... ... де ... ал олардың
бюджеттері транзитті шоттарға айналады. Осыған байланысты, ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етусіз
беруге көшу қажеттігі туындайды.
Шығындарды жүзеге асыруда жеткілікті жоспарлау мен ... ... ... ... ... шешім қабылдауындағы
мемлекеттің халыққа көрсетілетін қызметтердің сапасына әсер етеді:
- ... ... ... мен ... ... деңгейлері
бойынша бөлу сұрақтары шешімін таппаған.
Комуналдық меншікті иелену жергілікті органдар үшін негізгі мәселе
болып табылады. Бүгінгі күні ... ... ... ... ... деп ... бөлу жоқ. ... бірге жеке меншік, бюджет сияқты
мемлекеттік басқарудың барлық деңгейлері үшін ... ... ... ... жерлерде жүзеге асуы тиімділігі көбіне
мүліктің әлеуметтік инфраструктура обьектілері ... ... ... ... ... ... ... қалалық мәні бар аудан
орталықтары деңгейлерінде мемлекттік ... ... мен ... жоқ.
Қазақстан Республикасының ауылдық жерлерінде 6,5 млн. адам өмір
сүреді, бірақ бұл ... ... бір ... ... орын ...... ... қалыптастырылмаған, әкімшілік-территориалдық ... ... және ... ... ... ... ... ие емес.
Бүгінгі күнде республиканың көптеген аудандары бюджеттерінің табыс
бөлігінің түсімдерінің ... ... ... қамтамасыз ету
мүмкіндігіне ие бола олмай отыр. Бұл әсіресе ауылдық жерлерде тереңдеуде.
Осы ... ... ... ... ... ... деңгейінде толыққанды мемлекеттік билік институттарын құру қажеттілігі
орын алуда. Бюджет аралық ... ... ... орта ... ... ... ... бөлуде нақты және түсінікті
қағидалардың ... ... және ... бетбұрыстардың жүзеге асырылуы
мемлекеттің құрылымына сай келетін сапалық ... жаңа ... ... ... түрлі деңгейлері арасында бюджеттік
қатынастардың қағидалық тұрғыдан өзгеше ... ... ... ... жүйе ... бюджеттердің дербестігі қағидасы алғашқыда
бюджеттің бекітілуі биліктің өкілетті органдарымен жүзеге ... оның ... - ... ... ... ... ... құрылымы мен деңгейлері мемлекеттік құрылғы
құрылымына сәйкес келеді және елдің Ата ... ... ... ... жүйе ... ... баяндалған. Осыдан туындай
отырып, біз иерархияның төрт деңгейін қабылдаймыз : 1-жергілікті өзін- өзі
басқару, 2- аудан ( ... 3- ... және ... мен Алматы қалалары, 4-
республика. Бірінші деңгей Ата ... ... ... ... ие болғандықтан, мұнда үш бюджеттік деңгей қарастырылады.
|Иерархия ... ... ... ... ... Dx|көрсеткіші-R |өкілетінің |
| | | ... |
| ІV | Dx4 | R4 | Px4 ... |Dx3 |R3 |Px3 ... |Dx2 |R2 |Px2 |
| | Σ Dx | | Σ Px ... 1. ... жүйесінің барлық деңгейлерінің шығыс өкілетінің табыс
көздеріне сәйкес келуін қамтамасыз етудің иерархиялық контуры
Теориялық тұрғыдан мемлекеттік бюджеттің жалпы тепе-теңдігінің ... ... ... Dx=∑ Px ... ... бюджеттің тапшылығымен көп кездесеміз:
∑ Px>∑ Dx ( 4) .
немесе оның профицитімен сирек ... ... Px

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп педагогикалық жүйе және ғылыми басқару нысаны ретінде. педагогикалық менеджмент субъекті қызметінің мақсаты6 бет
«Жергілікті өзін-өзі басқару және оны жетілдіру жолдары»67 бет
Діни қатынас мәселесіндегі мемлекеттік билік және жергілікті өзін-өзі басқару органдары қызметінің бейімділігі13 бет
Дамыған елдердегі жергілікті өзін өзі басқаруды тәжірібиесі30 бет
Жергілікті өзін - өзі басқару жүйесіндегі халықты тікелей басқаруының жолдары27 бет
Жергілікті өзін - өзі басқарудың аумақты кешені31 бет
Жергілікті өзін өзі басқарудың теориялық негіздері31 бет
Жергілікті өзін өзі басқарудың шетелдік тәжірибесі. Кедейшілік туралы17 бет
Жергілікті өзін – өзі басқару туралы жалпы түсінік7 бет
Жергілікті өзін-өзі басқару49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь