Кәсіпкерлік қызметті мелекетік-құқықтық реттеу проблемалары


1. Кәсіпкерлік қызметті мелекетік.құқықтық реттеу проблемалары
2. Кәсіпкерліктің негізгі құқытық принциптері
3. Кәсіпкерлікті дамытудың және реттеудің негізгі бағыттары.
4. Пайдаланған әдебиеттер
Бүгінде, Қазақстан Республикасы Президентінің аса назар аударып хатқан аясы кәсіпкерлікті оның ішінде шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту, қолдау, жетілдіру және материалдық, куқықтық қамтамасыз етудің өзекті проблемаларын мүмкіндігінше шешу болып табылады. Әсіресе кәсіпкерлік қызметті, өндірістік-шаруашылық қызметтерді құқықтық реттеуге де айтарлықтай көңіл бөлінуде. Кәсішсерлік қызметті жүргізу продесі көптеген бағыттары бойьгаша заңмен реттелетінін білеміз. Бір карағанымызда бүл дүрыс та сияқты, ал екінші жағынан назар аударсақ кесіпкерлер, кәсіпкерлік әртүрлі меншік нысандарына сүйене отырып қызмет атқаратындықтан мемлекеттің осы саланы реттеуге қатысқаны қажет емес сияқты көрінеді. Өйткені атқарылып жатқан кесіпкерлік қызметтерге заңда тыйым салынбаса, онда олар заңга қаншы емес әрекеттер болып табылады.
Бүл жерде айта кететін бір жайт кесіпкерлер өздерінің кызметтерін жүзеге асыру продесінде басқа түлғаларға жене олардың заңды мүдделері мен құқықтарына нүқсан келтіруге қақылары жоқ Сондыктан, кесіпкерлікті, өндірістік-шаруашылық қызмет аясынын мемлекеттің тарапынан қарқынды турде реттелуі осыган байланысты болады. Өндіріс продесінде жоғарыңа аталған гүлғалардың жеке басының мүдделері; еңбек үжымдарының, мемлекеттің, қызметкерлердің, түтынушылардың мүдделері орын алғандықтан, оларды үйлестіру, белгілі бір шешімге жене бәрінің мүддесіне сай келетіндей қорытындыга келу сияқты меселелер туындайды. Осы жағдайда мемлекеттің көмегі өте қажет болады.
Біріншіден, құқықтық реттеудің ұтымды түрлері мен шегін белгілеу; екіншіден, кәсіпкерліктің қарқынын төмендетпеуге назар аудару; үшіншіден, салық салу жене әлеуметтік мөселелерді шешуге кәсіпкерлерді жөн-жосықсыз катыстыра бермеу; тертіншіден, бақылау органдарының кәсәпкерлік обьектілерін тексеру жөніндегі қызметтерін тертіпке келтіре отырып, бәсеңдету, олардың нормаларды сақтау жөніндегі талаптарының орынды болуын қадағалау.
Сонымен, кесіпкерлік қызметті, оны жүргізу процесіне қатысушылардың мүдделерін есепке ала отырып, олармен келісе (бұл жерде олардың мүдделерінің заң шеңберінен шықпауына назар аудару қажет) құқықтық реттеумен айналысуға болады.
«Қазақстан республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму жолдары және құқықтық негіздері» авт:К.Т. Битеміров, Алматы 1998
Кәсіпкерлік қызметтің құқықтық негіздері (сұлбалар мен кестелерде). Кәсіпкердің шағын кітапханасы. «Секрет + сервис» Кәсіпкерлерге қызмет көрсететін орталығы» мекемесі, 1-б, 2005 ж. ақпаны. №1(31), 2-б., 2005 ж. маусымы, №11(41).
www.google.kz
www.fund-damu.kz. Қазақстанда кәсіпкерліктің даму урдістері

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Жоспар

Кәсіпкерлік қызметті мелекетік-құқықтық реттеу проблемалары
Кәсіпкерліктің негізгі құқытық принциптері
Кәсіпкерлікті дамытудың және реттеудің негізгі бағыттары.
Пайдаланған әдебиеттер

Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік- құқықтық реттеу

Бүгінде, Қазақстан Республикасы Президентінің аса назар аударып
хатқан аясы кәсіпкерлікті оның ішінде шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту,
қолдау, жетілдіру және материалдық, куқықтық қамтамасыз етудің өзекті
проблемаларын мүмкіндігінше шешу болып табылады. Әсіресе кәсіпкерлік
қызметті, өндірістік-шаруашылық қызметтерді құқықтық реттеуге де
айтарлықтай көңіл бөлінуде. Кәсішсерлік қызметті жүргізу продесі көптеген
бағыттары бойьгаша заңмен реттелетінін білеміз. Бір карағанымызда бүл дүрыс
та сияқты, ал екінші жағынан назар аударсақ кесіпкерлер, кәсіпкерлік
әртүрлі меншік нысандарына сүйене отырып қызмет атқаратындықтан мемлекеттің
осы саланы реттеуге қатысқаны қажет емес сияқты көрінеді. Өйткені атқарылып
жатқан кесіпкерлік қызметтерге заңда тыйым салынбаса, онда олар заңга қаншы
емес әрекеттер болып табылады.
Бүл жерде айта кететін бір жайт кесіпкерлер өздерінің кызметтерін жүзеге
асыру продесінде басқа түлғаларға жене олардың заңды мүдделері мен
құқықтарына нүқсан келтіруге қақылары жоқ Сондыктан, кесіпкерлікті,
өндірістік-шаруашылық қызмет аясынын мемлекеттің тарапынан қарқынды турде
реттелуі осыган байланысты болады. Өндіріс продесінде жоғарыңа аталған
гүлғалардың жеке басының мүдделері; еңбек үжымдарының, мемлекеттің,
қызметкерлердің, түтынушылардың мүдделері орын алғандықтан, оларды
үйлестіру, белгілі бір шешімге жене бәрінің мүддесіне сай келетіндей
қорытындыга келу сияқты меселелер туындайды. Осы жағдайда мемлекеттің
көмегі өте қажет болады.
Біріншіден, құқықтық реттеудің ұтымды түрлері мен шегін белгілеу;
екіншіден, кәсіпкерліктің қарқынын төмендетпеуге назар аудару; үшіншіден,
салық салу жене әлеуметтік мөселелерді шешуге кәсіпкерлерді жөн-жосықсыз
катыстыра бермеу; тертіншіден, бақылау органдарының кәсәпкерлік
обьектілерін тексеру жөніндегі қызметтерін тертіпке келтіре отырып,
бәсеңдету, олардың нормаларды сақтау жөніндегі талаптарының орынды болуын
қадағалау.
Сонымен, кесіпкерлік қызметті, оны жүргізу процесіне
қатысушылардың мүдделерін есепке ала отырып, олармен келісе
(бұл жерде олардың мүдделерінің заң шеңберінен шықпауына назар аудару
қажет) құқықтық реттеумен айналысуға болады.
Осы субьектілерді атап көрсетсек, олар мына төмендегідей болып
1) қоғам жене оның мүддесін қоргауға ат салысатын мемлекет;
2) косіпорындардың еңбек үжымдары;
1)тауарлар мен өнімдерді тұтынушылар;
4) контрагенттер,
Осы субьектілердің мүдделері кесіпкерлік қызметтің барлық
стаыларында ңемесе жеке дара сатыларында әртүрлі құқықтық
нормалармен және әрқалай көрсетілген. Кейде кәсіпкерліктің алғашқы
сатысында заң жүзінде белгілі бір талаптар койылады. Ал, ендіру
процесінде кәсіпорындарға әр сипаттағы талаптар қойылады: табиғатш
пайдалану, санитарлық, бухгалтерлік есеп нормаларын сақтау; әртүрлі
қорларға (зейнет ақы қорына, әлеуметті сақтандыру және т.б.) міндетті
төлемдерді аударуды жүзеге асыру, жасалған енімдердің технологиялық
талаптарға сай болуын қамтамасыз ету.
Кәсіпкерлердің шаруашылық қызметтерінің нәтижелері қаржы
міндеттемелері тұрғысынан (бюджет алдындага), сондай-ақ есеп беру
тұрғысынан реттеу аясына жатады. Оған басқа да позицияларды қосуға болады.
Мысалы, ұжымдық шартты орындау кәсіпкерлікті күру барысында
кәсіпорындарға мемлекеттік тіркеуден өту жөніндегі талап қойылған.
Мемлекеттік тіркеусіз шаруашылық қызметті жүзеге асыру мумкін емес
және экономикалық айналым аясына заңды түрде араласуға мүмкіндік болмай
калады. Банк мекемелерінде шот ашу, шартқа отыру, белгілі бір қызмет
түрімен айналысуға лицензия алу тек мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін
ғана жузеге асырылады. Кәсіпкерлік кызметпен айналысудың ерекше нысанк
тиісгі қызмет турімен айналысуға құқық берсгін лицензия болып табылады-
Лицензия беру заң жүзінде белгіленіп, жүзеге асырылады. Лицензия берілетія
қызмет гүрлері де заң жүзінде белгіленеді. Меншік иесінің мүлкінің
базасыңда өз кәсіпкерлік кызметін жүзеге асырушы кәсіпкер өзінің меншік і
иесімен ара-қатынасын шартқа (контрактіге) отыру арқылы айқындауга
міндетті. Контрактіде олардың өзара қатынасгары көрініс табады: өр жақтың
міндеттемелері; мүлікті пайдалану құқыгын шектеу; қаржыльгқ өзара
қатынастарының төртібі және жағдайлары; екі жақтың ( материалдық
жауапкершіліктері; шарттарды бүзудың негіздері және жайлары; кейбір қызмет
түрлерімен айналысу құқығын шектеу.
Егер осы аталған шарттар бүзылатын болса кәсіпкер мүлік иесінің (меншік
иесі) алдында міндеттемесін орындамағаны ушін жауап береді. Меншік иесімен
арасындағы қатынас кәсіпорын жарғысында да көрініс табады. Өйткені, жарғыңа
құқықтар мен міндеттері ереже түрінде белгіленеді. Кесіпорын өз қызметін
дербес түрде, өз еркімен жоспарлайды, даму белестерін белгілейді және мьгаа
көптеген өндірілегін өнімдерге, тауарларға, қызметтерге деген сүраныстарды,
кәсіпорынның өндірісгік жене өлеуметтік дамуын қамтамасыз ету қажеттілігін,
оның қызметкерлерінің жеке табыстарын жоғарыяату сияқты факторларды есепке
алады. Алайда, кейбір белгілі жағдайларда кәсіпорын жоспарын жергілікгі
өзін-өзі басқару органдарымен келісе отырып жасауға талап қойылады. Мысалы,
экологиялық, демографиялық және басқа да зардаптары болуы мүмкін м..
ігюрындардың жоспарлары сол жергілікті жерлердегі халықтың мүддесінс нүқсан
келгіретіндіктен сол аудандық, қалалық, селолық мкімишпкхермен келісіп
жоспарлауды қажет етеді.
Кәсіпкерлікті құру сатысында оның қүрылымын таңдау, бөлімдерін қүру,
олардың мәртебелерін бекіту және шаруашылық жүргізу құзіреттерін белгілеу
нысаналанады.[1]
2.Енді кәсіпкерліктің негізгі құқықтық принциптеріне қысқаша тоқталайық.
Оларға мыналар жатады:
1. Кәсіпкерлік қызметі еркіндігінің принципі.
Бұл негізгі принцип. Ол ҚР Конституциясы 26-б. 1-т.-да: "Әркімнің
кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне, өз мүлкін кез келген заңды кәсіпкерлік
қызмет үшін еркін пайдалануға құқығы бар" деп бекітілген.
Одан әрі бұл принципті ҚР АК-де, заңнамалық актілерде таба аламыз. Ол
кәсіпкердің мүліктің қолдана (айналымнан шығарылмаған) кез келген түрлерін
отырып және т. б. кәсіпкерліктің кез келген саласында, заңмен көзделген
кез келген нысанда өз ісін бастауға және жүргізуге құқығын білдіреді.
Бірақ Қазақстан заңнамасымен кәсіпкерлік қызмет еркіндігі қоғам мүддесіне
орай конституциялық құрылыс негіздерін, басқа адамдардың адамгершілігін,
денсаулығын, заңды мүдделерін қорғау, елдің қорғанысы мен мемлекет
қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатына қажетті шамада шектелуі мүмкін.
Сонымен, ол шаруашылық қызметтің кейбір түрлерін лицензиялаудың кең
тәжірибесімен жарым-жартылай шектеледі.
2. Меншіктің алуан түрлерін танудың, меншік құқықтарына заңдық теңдік пен
олардың бірдей қорғалуының конституциялық принципі. Ол Конституцияның 6-б.-
да бекітілген: "Қазақстан Республикасында мемлекеттік меншік пен жеке
меншік танылады және бірдей қорғалады". Оған сәйкес заңнамамен кәсіпкерлік
қызметін республикалық , коммуналдық немесе жеке меншіктегі мүлік
қолданып, жүргізетін субъектілер үшін меншіктің белгілі бір түрлеріне
қандай да болмасын артықшылықтар немесе шектеулерді белгілеуге болмайды.
3. Бәсекелестікті ұстап тұру мен монополизациялауға және жосықсыз бәсекеге
бағытталған (Конституцияның 26-б-ы) экономикалық қызметке жол бермеу
принцип. Бұл принцип сақтау – нарықтық экономиканы дамытудың және
кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың қажетті шарты. Мұнда ҚР 2001 ж. 19-
қаңтардағы "Бәсекелесу және монополистік қызметті шектеу туралы" заңына
маңызды рөл беріледі.
4. Кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік реттеу принципі. Ең бастысы,
кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік реттеу барысында - кәсіпкерлердің және
мемлекеттің жұрт алдындағы және жалпы қоғамның мүдделерінің сақталуына қол
жеткізілуі тиіс.
5. Заңдылық принципі[1]. Ол өте маңызды және оның іске асырылуы
- құқықтық мемлекетті құрудың негізі. Біріншіден, кәсіпкерлік қызмет
заңнама талаптары қатал сақталған кезде жүзеге асырылуы тиіс. Екіншіден,
маңыздырағы, мемлекет құқықтық актілердің заңдылығын мемлекеттік билік
және кәсіпкерлікті реттейтін жергілікті өзін-өзі басқару органдарының
қызметін қамтамасыз етуі тиіс.
6. Кәсіпкерлердің, солар сияқты тұтынушылардың құқықтарын қорғауды
кәсіпкерлік принциптерінің қатарына жатқызуға болады. Бұл принцип түпкі
мақсатты - тұтынушылардың мүдделерін толық қанағаттандыру жолымен
кәсіпкерлікті дамытуды көздейді. Екінші жағынан, кәсіпкерлердің өздері өз
құрылымдарын құру тәртібін оңайлатуға, дәлелсіз тексерулерге және керексіз
мемлекеттік бақылауға жол бермеуге, коммерциялық құпияны сақтауға, әділ
салық салуға мұқтаж болады. Дәп осыған ҚР АК 10-бабының, 1992 ж. 4-
шілдесіндегі "Жекеше кәсіпкерлікті қорғау мен қолдау туралы"; 1997 ж. 19-
маусымдағы "Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттің қолдауы туралы"; 1997 ж. 19-
маусымдағы "Жеке кәсіпкерлік туралы"; 1998 ж. 31-наурыздағы "Шаруа (фермер)
қожалығы" және кәсіпкерлік қызметті реттейтін басқа заңдардың нормалары
бағытталған.[2]
Бөлімшілер мен бөлімдер өздерінің кесіпорындарының үйымдық-құқыықтық,
нысандарға байланысты әртүрлі құқықтық мәртебеге және құзыретке ие болады.
Белгілі бір құқықтық мүмкіндіктерді осы аталған бөлімдерге заң арқылы да
беруге болады. Мысалы, мемлекеттік немесе муниципалдық кәсіпорынның бөлініп
шыгу жөніндегі құрылымдық бөлімінің құқығы. Осы айтылғандарға қарамастан өз
бөлімдерінің негізгі мәртебелерін, күрылымдарын, штатын, мүліктерін, өз
атынан қызмет атқару құқықтарын кәсіпорынның өзі анықтайды.
Кәсіпкерлікті алғашқы рет жүзеге асыру барысында, алғашқы сатыларында
кәсіпкерлер және кәсіпорындар мына келесі заң італаптарын орындауға
міндетті:
I Экология бойынша талаптар осыған байланысты кәсіпкерлер, кәсіпорындар
мына ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстан Республикасында шағын кәсіпкерлік қызметті құқықтық реттеу
Кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік реттеу
Кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік реттеу туралы
Инвестициялық қызметті құқықтық реттеу
Кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік реттеу органдары жүйесі
Кәсіпкерлік қызметтегі ұйымды құқықтық реттеу
Жеке кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың құқықтық мәселелері
ҚР-ғы кәсіпкерлік қызметті
Кәсіпкерлік қызметті ұйымдастыру
Кәсіпкерлік қызметті басқару
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь