Қоғамдық өндіріс. Қоғамдық өндірістің негізгі принциптері

Жоспар :

Кіріспе

І Бөлім.
1.1 Қоғамдық өндіріс. Қоғамдық өндірістің негізгі принциптері.
1.2 Қоғамдық өнім және оның құрылымы.
1.3 Қоғамдық өнімді тарату, айырбастау және тұтыну.
1.4 Қоғамдық өнімді жаңғырту.
1.5 Қоғамдық өнімді өткізу.

ІІ Бөлім.
2.1 Өндіріс және оның негізгі формалары.
2.2 Қоғамдық өндірістің негізгі факторлары.

ІІІ Бөлім.
3.1 Қазіргі таңдағы экономикадағы адамның рөлі.

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе

Тұтынудың басталуы үшін өндіріс пен ұсыныс құрылуы керек. Шынымен де, мемлекеттік экономикасы оның өндірістік мүмкіндіктерімен анықталады: ғылым дамуының деңгейі, көптеген тауарлар мен қызмет түрлерін көрсету үшін ұйымдастырудың жетілуі және қаражат қорының молаюы. Осы өндірілген өнімдер түрлі мемлекеттерде сатылады немесе сатылып алынады. Дамыған елдердегі өмір сүру деңгейінің көрсеткіштері өте жоғары, себебі әрбір орташа жұмысшыға қызмет көрсету және тауар өндірісінің салыстырмалы жоғары үлес салмағы келеді.
Алдымен, біз өндіріс негізінің теорияларын зерттеуіміз және фирмалардың өнімнің қажетті санын өндіруде ресурстарды қалай таңдайтынын анықтау қажет. Өндіріс теориясы бізге мына сұраққа жауап беруге көмектеседі: неге өнімділік пен өмір сүру деңгейі уақыт өте келе дамиды және фирмалар өзінің ішкі процестерін қалай басқарады?
Біздің пікіріміз бойынша, ферма, зауыт, әуе компаниясы және есеп фирмасы әрқашан өндірісінің тиімділігін, яғни ешқандай шығынсыз арттырғысы келеді. Басқаша айтқанда, олар әрқашан шектелген ресурстардың бір бөлігінен өнімнің максималды мөлшерін, барлық жұмыс барысында шығындардан құтыла отырып, алғысы келеді. Фирмалар қандай тауарларды өндіру және қандай қызмет түрлерін көрсету туралы шешімдер қабылдағанда әрдайым экономикалық табысын масималицазиялауға тырысады.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. «Бизнес тілі» В. А. Чжена редакциясымен авторлар коллективі. Алматы «Шарк» 1995 жыл.
2. Пол А. Самуэльсон және Вильям Д. Нордхаус «Экономика» . Мәскеу «Бином-КноРус» 1997 жыл.
3. «Саяси экономика» авторлар коллективі
Мәскеу «Политиздат» 1978 жыл.
5. Қазақстан Республикасының Заңы "Жеке кәсіпкерлікті қолдау және қорғау туралы" 18 тамыз 1992 ж.
1. Беликамур Ю. Қысқа экономикалық сөздік .- М.: Политиздат, 1987.
2. Бердалиев К.Е. Қазақстан Республикасының экономикасын басқару негіздері. Оқу құралы - Алматы: Экономика, 1998.
3. Ермаков В.А. Қазіргі таңдағы Қазақстан.- Алматы: Галым, 1998.
4. Әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары - Шымкент: Есеп, 1998.
5. Өтпелі экономика бағытында. Абалкин редакциясымен - М.: Финстатиздат, 1995.
6. Лисовик Б.С. Еңбек және нарық.- СПб.: Нева, 1991.
7. Әкімшіл - әміршіл жүйеден нарықтық экономикаға өту моделі. Байзаков С.Б. редакциясымен - Алматы: Рауан, 1997.
8. Морозов Т.Р., Победина М.П., Поляк Г.Б. Аймақтық экономика: оқу құралы.- М.: Банктер және биржалар, ЮНИТИ, 1995.
1. Назарбаев Н.А. Қазақстан Республикасының дамуының ұзақ мерзімді стратегиясы: "Казақстан - 2030" - Алматы: Рауан, 1998.
9. Нурмагамбетов А.М. Еңбек нарығы: перспективалар мен заңды мәселелер. - Алматы: ЖШС "Баспа", 1995.
10. Сатыбалдин С.С. Азияның айдахарлары мен жолбарыстары: Қазақстандық «барс» осы жолмен өте алады ма? - Алматы: Галым, 1998.
11. Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық жағдайы: статистикалық жинақ.- Алматы: Казинформцентр, 1994.
12. Хасбулатов Р.И. Әлемдік экономика.- М.: ИНСАН, 1996.
Эрхард Л. «Экономикалық еңбектің» құпиялары .- М.: БЕК, 1997
        
        Жоспар :
Кіріспе
І Бөлім.
1.1 Қоғамдық өндіріс. Қоғамдық өндірістің негізгі принциптері.
1.2 Қоғамдық өнім және оның құрылымы.
1.3 Қоғамдық өнімді тарату, айырбастау және тұтыну.
1.4 ... ... ... ... ... ... ... Өндіріс және оның негізгі формалары.
2.2 Қоғамдық өндірістің негізгі факторлары.
ІІІ Бөлім.
3.1 Қазіргі таңдағы экономикадағы адамның рөлі.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Тұтынудың басталуы үшін өндіріс пен ... ... ... ... ... ... оның ... мүмкіндіктерімен анықталады: ғылым
дамуының деңгейі, көптеген тауарлар мен қызмет түрлерін ... ... ... және ... ... ... Осы ... өнімдер
түрлі мемлекеттерде сатылады немесе сатылып алынады. Дамыған елдердегі өмір
сүру деңгейінің көрсеткіштері өте ... ... ... ... ... ... және тауар өндірісінің салыстырмалы жоғары үлес ... біз ... ... ... ... және
фирмалардың өнімнің қажетті санын өндіруде ресурстарды қалай таңдайтынын
анықтау ... ... ... ... мына ... ... беруге
көмектеседі: неге өнімділік пен өмір сүру деңгейі уақыт өте келе дамиды
және ... ... ішкі ... ... басқарады?
Біздің пікіріміз бойынша, ферма, зауыт, әуе компаниясы және есеп
фирмасы әрқашан өндірісінің тиімділігін, яғни ... ... ... ... ... олар ... ... ресурстардың бір бөлігінен
өнімнің максималды мөлшерін, барлық жұмыс барысында шығындардан құтыла
отырып, алғысы ... ... ... ... ... және қандай
қызмет түрлерін көрсету туралы шешімдер қабылдағанда әрдайым ... ... ... Бөлім.
1.1 Қоғамдық өндіріс. Қоғамдық өндірістің негізгі принциптері.
Экономика мынадай жағдай жасалған жерде өз белсенділігін арттырады,
ірі табыс ... ... ... ... ... баға ... бағаның ауытқуы, табыстар динамикасы және шығындар потенциалы және
т.б. осындай ... ... ... ... аталған
элементтер - нарықтық шаруащылық атрибуттары болып ... ...... өндіріс сөзінің синонимі ... ... ... синонимі болады. Жиі кездесетін ұғымдар: «бұрыңғы ... ... ... ... ... экономикасы»
ұғымдары «өндіріс» пен «экономика» түсініктерін тұжырым беру ... ... ... ынталандыру негізінде құрылған экономика боуы
мүмкін емес.
Өндіріс – адамдардың ... ... ... ... ... бағытталған. Осы процесте өндірістің
негізгі факорлары – ... ... жер, ... ... ... ... Өндіріс нәтижесі ретінде ... ... ... және ... игіліктер қарастырылады.
Адамның қажеттілігін қанағаттанбаушылық немесе мұқтаждық жағдайымен
анықтауға болады. Ол осы жағдайдан шығуға тырысады. ... ... ... бір ... ... ... ... таңдағы экономикалық
оқу құралында қажеттіліктерді екіге бөледі: ... ... және ... ... ретінде адамның тамақта, суда, киімде және т.б.
қарастырылса, ... ... ... ... ... ... алу ... мәдениет, демалу және т.б. ... ... ... тек ... түрде ғана есептелінеді:
миллионердің ... ... ... ... қамтамасыздану
мақсатымен емес, таныстыру функцияларына байланысты алынуы мүмкін.. ... ... ... және ... етіп бөлу ... ... түрліше
анықтауы мүмкін: кейбір адамдарға оқу – бірінші қажеттілік, ол үшін ... мен үй ... ... бас ... ... мүмкін. Адамның
қажеттіліктері адамзат өркениетінің эволюциясымен қатар өзгеріп отырады.
Таңдаулы аспаздық және ыдыс ... ... ... ... ... ... қажеттілігін білдіреді.
Игілік қажеттіліктерді қанағаттандырудың ... ... ... ... ... ... «адамдық қажеттіліктерді
қанағаттандыратын аса тіленетін зат». Адамның белгілі бір ... ... ... да ... заттың қасиеттері оны әлі де
игілік қылмайды. Осы фактіге К. Менгер аса үлкен назар ... ... ... ... ... өмірлік тонусын үлкейте ... ... ... ... ... емдеу қажеттілікке айналмаған
кезде, осы өсімдікті ешкім игілік деп есептеген жоқ. ... ... ... заттың адамдық қажеттілікті қамтамасыздандыру жағдайы
адаммен толық түсіндірілуі ... ... ... капитал, жер, кәсіпкерлік). Капитал –
жоғары ... ... ... нан ... ... игілігі болады, себебі ол
сәйкесінше адамның тамақтану қажеттілігін ... Ал ... ... ... ... емес, жанамалық жолмен
қамтамасыздандырады.Осылай, ... ... ... ... ... тікелей және жанама игіліктері немесе өндіріс тәсілдері мен
тұтыну заттары деп те ... ... ... өзінің құрамына материалдық
қызметтерді көрсетуді де еңгізеді. Мысалға өндірушіден тұтынушыға ... ... ... ... А. Смит өзінің “Халықтардың
байлығының табиғаты мен себептері туралы зерттеулер” еңбегін ... ... ... және ... адам ... да ... игіліктер
мен қызметтер – байлықтың негізі ретінде басты ... ... ... ... ... ... ... да формалары, яғни материалдық
емес игіліктер туралы бірталай пікірлер айтылған еді. ... Жан ... ... ... адвокат кеңселерін, саудагердің сатып алушылар
ортасын, әскери ... ... ... А. ... да аса зор ... емес ... аударды. Адвокат қызметтері, университеттегі
лекция, ... ... да ... ... бір ... сондықтан біз материалды емес игілктер мен қызметтерді
өндіру туралы жалпы түрде айта аламыз. Өндірістің екі ... ... ... ... ауыл шаруашылығы, транспорт және т.с.с.)
және материалсыз өндіріс (білім ... ... ... және ... процесі шаруашлықтың оқшауланған субьектілерімен іске асырылмайды.
Ол қоғамда, ... ... ... ... ғана ... ... ... бір адамның экономикалық тиімді іс-әрекетін түсінуге
көмектеседі, бірақ бұл ... егер біз ... ... ... ... ... ... өзгермейді, сол қалпында қалады.
Микроэкономиканы зерттеу ... біз ... ... ... ретінде
тауарөндіруші мен тұтынушыны аламыз. Бірақ біздің есімізге сақтауымыз ... осы ... ... ... ... және ... институттармен
салынатын шектеулер жүйесінде іс-әрекет жасайды.
Әлеуметтік байлық өндірістің нәтижесі ... ... ... ... ... құрғандардың ойына сәйкестенетін әлеуметтік
байлықтың дәстүрлі түсінігі: оны материалды игіліктерді ... ... және ... ... ... ... еңбегінің нәтижесі.
У. Петти былай деген: «Еңбек – байлықтың әкесі, жер – оның ... ... П. ... ... ... шын мәнінде, «байлық»
және «әл-ауқаттылық» ұғымдарымен байланыста ешқандай мәні жоқ ... Оның ... ... ... өсім ... ... байлықтың көбеюінде. Ал байлық – адамдар ... ... ... ... осындай анықтамасы оның ұғымына
мамандандырылған ... ... ... адамның табиғи мүмкіндіктерін
және бос уақытты еңгізуге болады. Теориялық ... ... ... ... беру оның ... ... көптеген шектерін
анықтауға көмектеседі. Бірақ, статистикалық есептер туралы және ұлттық
байлықты халықаралық сәйкестендіру кезінде ... ... ... ... ... ... Қазіргі таңда байлық категориясын түсіну
тиімділік түсінігімен тығыз байланысты, ал ... те ... ... Байлық түсінігіне мынадай сипаттама беруге болады: бұл
адамның ... ... ... нәрселердің барлығы (балама
мүмкіндіктер).
1.2 Қоғамдық өнім және оның құрылымы.
Жеке капиталдардың ... ... ... мен ... капиталды құрады. Қоғамдық капиталды қолдану өзара байланысқан
және өзара ... жеке ... ... ... ... ... құралады. Қабылдау мен өндіріс сферасында жүзеге
асырылатын ... ... ... оның ... ... процесс нәтижесінде әлеуметтік өнім өндіріледі. Осы өнім
арнайы анықталған тауар массасы ретінде қарастырылады.
Бағасына ... ... өнім 3 ... ... ... ... ауыспалы капитал және қосымша құн. ... ... ... ... ... ... ... бөлімде өндіріс
әдістерінің жойылған құнын белгілейді. израсходованный ... ... ... и ... ... Екінші және үшінші
бөлімдерде қайтадан құрылған құнды немесе ... ... ... ... ... ... өнім өндірістік тұтынуден құралады.
Ол өндірістік қажеттіліктерді (шикізат, қосымша материалдар, машиналар,
құралдар, өндірістік ... және т.б.) және жеке ... ... ... ... ... аяқ киім, тамақ түрлері және т.б.
1.3 Әлеуметтік өнімді өндіру, тарату, айырбастау және тұтыну.
Қоғамдық өндіріс нәтижесінде қоғамдық өнім ... ... ... өнім ... ... ... ... өтеді:
өндіріс, айырбас, тарату және тұтыну. Өндіру – ... ... осы ... негізінен алғанда материалды игіліктер мен қызмет түрлері өндіріледі.
Ал тұтыну өндірістің тікелей мақсаты тек шаруашлықытың сыртқы сфераларында
ғана ... ... ... алғашқы каумдық қоғамның аңшылық пен
терімшілікпен айналысуының мақсаты ... ... ... ... ... қойған нәрселер қор ретінде екінші ... ... ... ... ... ... мақсаты құлиеленушілердің тұтынуы ... ... ғана ... ... ... ... айтқанда, табиғи
шаруашылықта тұтыну өндіріс мақсаты болады. Бірақ, нарықтық шаруашлық
жүйесінде ең ... ...... ... алу ... ... Бұл ... экономиканың кемшілігі емес, бұл оның ең маңызды жетістігі. ... ... ... ... ... ... ... игіліктер
мен қызмет түрлерін тарату, айырбас және ... ... ... онды бұл – ... ... болып табылады. Атап кетуге
тұратын жайт, өндірістің тікелей және ... ... ... ... ... нарықтық жүйеде тікелей мақсат пен нәтиже сәйкес ... ... ... артуына өз әсерін тигізеді. Бірақ,
физиократтар ең өнімді еңбек деп тек ауыл шаруашылығы еңбегі деп ... Смит және Д. ... ... ... да еңбекті өнімді деп
есептеген. Ал, К. Маркс өндірістік деп, тек ... ... ... және ... тікелей сипаттамасын ерекшелеп айтты: адамзат іс-
әрекетінің осы ... ... ... тек қана ақша құны ... ... және ... ауысуы жүреді. А. ... ... ... ... ... табиғатпен жасай алатыны тек материалды заттарды
тиімділігі артатын етіп қайта құру, мысалы, ағаш бөліктерін ... ... Осы ... ... ... ... өндіріс
пайдалылығындай арта түседі, себебі ол ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
Тарату экономика ғылымының категориясы ретінде тек қана ... ... ... ғана ... Ол ... да, ... де тарату болып табылады. Қоғамдағы тарату меншік ... ... ... ... ... ... ... тәуелді болады.
Шаруашылықтың нарықтық жүйесінде ресурстарды ... баға ... ... тек айырбас пайда болғанда ғана құрылады, ал ... ... ... ... емес, шын нарықтық ... ... ... Қоғамдық өнімді жаңғырту.
Әлеуметтік өнімді жаңғыртудың негізгі заңдылықтарын анықтау үшін,
процестердің мазмұнына аса зор әсер ... ... ... ... ... ... ... дұрыс.
Барлық кәсіпорындар белгілі бір уақытта бастап жыл аяғында өндірістік
циклді аяқтайды. Кейін негізгі капиталдың құны беірілген жылда ... ... ... ... ... жылдар бойына қосымша құн
мөлшері тұрақты ... ... ... және ... ... ... Қарапайым өндіріс
– жаңғырту процесінің қайталануы болып табылады. Қосымша ... бір ... ... және ... етіп ауыстырылады.
1.5 Қоғамдық өнімді өткізу.
Жаңғырту процесі тұрақты түрде жүруі ... ... өнім ... ... ... формасына байланысты әлеуметтік өнімді өткізу
мәселелері қоғамдық капиталды жаңғыртудың негізгі мәселесі болып табылады.
Шикізат, ... ... ... құралдар және т.с.с.
өндірілетін салалардың жиынтығы, яғни өндіріс әдістері. Біз оны ... 1-ші ... деп ... Ал жеке ... ... өнімдер өндіретін салалар жиынтығы, яғни тұтыну нәрселері. Осы
топты қоғамдық өндірістің ... ... деп ... әрі ... ... әлеусеттік өнімді өткізу
процесін қарастырайық. Қарапайым жаңғыртылуда әлеуметтік ... ... ... – мынадай пропорцияның орындалуында: 1-ші бөлімшенің ... ... 2-ші ... ... ... 1 ... тұтыну
мөлшеріне тең болуы қажет
Осыдан екі шарт пайда болады:
1. 1-ші ... ... ... құны екі бөлімшенің де тұрақты ... тең ... ... 2-ші ... ... ... құны екі бөлімшенің табысының соммсына
тек болуы керек.
Қоғамдық капиталды қарапайым жаңғыртуда әлеуметтік өнімді ... ... ... ... ... ... ... негізгі шарты
мынадай: 1-ші бөлімшенің жылдық табысы соммасы 2-ші бөлімшенің 1 жыл ... ... ... ... ... ... қажет.
Негізгі шарттан екінші шарт та пайда болады: 1-ші бөлімшенің өнімінің
құны екі ... де ... ... тұтынған тұрақты капиталы
мөлшерінің құнынан артық болуы керек. Басқаша айтқанда, ... ... жылы ... және ... ... ... ... өсімін
қамтамасыз ете алатындай етіп, өндіріс өнімінің қосымша санын өндіру керек.
Кеңейтілген жаңғыртудың үшінші шарты мынадай: қоғамның ұлттық ... ... ... ... ... ... қажет. Яғни, бірінші және
екінші ... ... ... ... ... ... ... жеке тұтынуға толығымен өткізілмейді – оның бір бөлігі
екі ... ... ... ... ... ... Өндіріс және оның негізгі формалары.
Адамға өмір сүру үшін ... ... мен ... ... ... ... игіліктер екі топқа бөлінеді. Бірінші топ – қандай-да
жігер ... ... ... Осы ... ... ... ... және өңдеусіз тұтынуға жарамды ... ... ... ... адам ... ... тәсілдермен алына бермейтін игіліктер
жатқызылады. Мұндай игіліктерді алу үшін адамға белгілі бір ... ... ... керек болады. Сәйкесінше, осы игіліктерді көбейтіу үшін
өзінің ... ... де ... ... Мысалы, араларды өсіру
арқылы бал өндіру.
Игіліктердің екінші тобының біріншісінен айырмашылығы мынада: қажетті
мөлшерде тұтыну ... ... ... ... ... керек. Осындай
өндірілетін игіліктер экономикалық деп аталады. Экономикалық әдебиеттерде
оны өнім деп те атай ... Осы өнім – ... ... ... әрі
бастамасы болып табылады. Материалды игіліктер мен қызмет түрлерін өндіру
өндіріс процесі барысында пайда болады.
Өндіріс ... ... ... ... ... ... ... қызмет түлерін өндіру үшін табиғат денелеріне әсер ету процесі болып
табылады. Оның тарихи даму жолы ... ... ... дамудан күрделі
техникалық жүйелерге иілілмді қайта құрылатын кешендер электронды есептеуәш
машиналарға дейін өтіп ... ... ... ... мен ... ... игіліктер мен қызмет түрлерін өндіру тәсілдері мен түрлері
ғана өзгеріп қоймай, адамның рухани жетілу процесі де өте ... екі ... яғни ... және материалсыз етіп ажыратады.
Алғашқысы құрамына материалды игіліктерді өдіру салаларын ... ... ... қызметтер, құрылыс және т.б.) ... ... ... материалсыз қызмет көрсету және рухани байлықтарды
жасаумен (денсаулық сақтау, білім беру және т.б.) Осы ... екі ... ... өмір сүре алмайды. Олардың арасындағы қатынас қоғамның
дамуына оң әсерін тигізеді.
Өндіріс процесі бір ... ... ... де қарастырады. Соның
ішінде, өндіріс – материалды игіліктер мен қызмет ... ... ... ... ... тұтыну болады. Осылай, өнім белгіл бір
өндіріс нәтижесі бола ... ... ... процесте тұтынылады.
Нәтижесінде, ол өндірістік тұтыну процесін ... ... мен ... ... ... ... мынадай қорытындыға келуге болады: өнім де
осы екі ... ... ... және даму ... ... ... ... ... ... ... ... |Тұтыну |Тұтыну |
|-өндіру |-өндіру ... ... ... ... ... |Процесс |Нәтиже ... ... ... ... ... ... ... асырылмаған мақсат - әзір |
|[А] ... [В] |
| | |
| | |
| |[В] ... ... – бұл ... ... процестер секілді, оның
бастамасы мен соңы бар. Өндірістік процестің ең ... бір ... ... А, ... ... – дайын өнім оған жету үшін арналған мақсат
ретінде [В] ... ... ... ... бар, ... жоқ ... ... ресурстар бар, бірақ, оны қай ... ... ... ... ... ... процесінің
басталуы мүмкін емес.
Өндіріс процесінде қалдықты ресурстар ... және А – [А]; [В] ... ... ... ... ... барық шығындалған [А] ресурстары В ... ... ... ... ... ... ... орындалады.
Осы жерде маңызды ескертуді атап кету керек. Өндіріс процесі ретіндегі
өнім мен тұтынудың және ... ... ... ... ... бар. Тек дайын өнімдер ғана ... ... ... ... өнім – тек қана ... ... және ... жалпы процесі
элементі ғана болып табылады. (кесте)
Осы барлық кезеңдердің негізгі мақсаты – ... ... де, ... бастамасын немесе процестің өзін, әлде ... ... та ... ... ...... ... табылады.
Бірақ, өндірістің тікелей мақсатынын шеңберін шектеу ...... ... және ... ...... ... тұтыну оның өндіру секілді процесс болып ... ... ... ... мен соңы бар болады.
Тұтыну процесінің басында біз бір жағынан дайын өнімді аламыз (В), ол
тұтыну материалы болып ... Ал ... ... оған ... ... ... ... етілмеген тұтыну (А) орналасады.
Тұтыну процесінің ең басында осы екі бөлшек өзара байланыса бастайды:
өнімнің порциялары тұтыныла ... және ... ... ... ... ... ете алмаған процесс тұтынуды қамтамасыз ете
алатынға өзгереді. В - [В]; [А] – А. Тұтыну процесінің ... ... ... ... өнім [В], екінші жағынан - берілген өнімді тұтынуды
толық қамтамасыз ету А. ... ... ... ... ... ... тұжырымға келуге болмайды. Кестенің төмеңгі оң жақ ... ... ... ... ... кезеңдерінің мақсаты -
өндіріс. Сондықтан тұтыну процесінің нәтижесі ... тек ... ... ғана ... ... жаңа актіне бір уақытта өндірілген ресурс та
жатады. Кейбір авторлар өнімнің осы бөлігін ... өнім деп те атай ... бір ... ... ... ... ... шарты, ал екінші
жағынан қоғамның қажеттіліктерін қамтамасыз етуі ... ... ... тұтыну мен өндірістің бірлігінің нәтижесі ретінде
қарастырсақ, онда мынадай ой тууы мүмкін: өнімді өндіру мен тұтыну – ... бір ... ... ол ... және оның ... ... жоқ. ... осылай болмайды. Адам әрқашан өндіріс үшін табиғаттан
түрлі нәрселерді алып, тұтыну қалдықтарын табиғатқа ... ... ... ...... цикл ... бойынша, өндірістің ең басында өндіріске арналған ресурстар
табиғаттан алынған немесе тұтыну процесі нәтижесінде ... ... ... процесінде ресурстардан басқа қалдықтар да құрылады. Тұтыну
сферасына өту үшін табиғат ... ... ... ... ... екені
анық. Егер табиғат нәрсесі өндіріссіз де пайдалануға ... ... ... ... емес ... ... жатқызамыз.
Осыдан ғаламдық экологиялық мәселе туындайды: ... ... ... ... ... Адамдар өркениетін сақтап қалу үшін, оны
жаңғыртып тұтынуға үйрену және ... ... ... нәтижесі етіп
құруы қажет. Адамның өндіргіш күштерін осы мәселені ... ... ... ... ... адамның өндіргіш күштері - бұл оның
өзіндік өндірісі мен тұтынуына арнап бейімдеген ... ... ... пен ... ... ... мүмкін емес болғандықтан, өндіріс
пен тұтынуға арналған табиғат ...... ... ... ... күштердің өзінің ішкі құрылымы бар. Оның құрамында өндіріс
тәсілдері мен ... ... аса ... ... аударылады.
Уақыттың осы аралығында құрылып болған өндіргіш күштерді «өндірістің
технологиялық тәсілі» немесе қарапайым тілмен «технология» деп те ... ... ... ... немесе өндірстік қатынастар
құрылады. Өндіргіш күштер мен өндірістік қатынастар әрқашан ... ... ... өзінің өндіргіш күштерін айырбастап өзінің пайдалануына
белгілі бір ... ... ... тұрақты дамуы үшін өндіріс пен ... ... ... және ... ... болуы қажет. Технологияларды
айырбастау өндіріс пен тұтынуды өзгертеді, бірақ ... өзі ... ... ... орната алмайды. Осыдан, өндіріс ... жаңа ... ... ...... ... құрылуы қажет. Берілген сфера өзгеретін өндіріс пен тұтыну арасында
тәуелділікті құрады, ал экономикалық қатынастар өндіріс пен тұтыну ... пен ... ... ... атқарады. Олар коньюктураға,
қоғам мақсаттары, қамтамасыз етілуі деңгейі және т.б. тәуелді ... ... ... қатынастар деп те атай береді.
Олар қоғамның экономикалық ұйымдасуының негізін құрайды.
Осыдан, өндірісті зерттеу үшін, оның ... ... ... ... жағынан өндірісті ұйымдастыратын реттегіштер мен
ынталандыратын элементтерді қарастырған дұрыс.
Қандай да болсын өндірістің ... ... ... болады. Осы
мәселеге байланысты зерттеушілер ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
формаларының негізі болуы деңгейіне байланысты болады. Егер классификация
негізі ретінде өндіргіш ... ... даму ... қарстырсақ,
онда негіз критериилері мынадай:
• Индустрилануға дейінгі өндіріс, мұнда ауыл шаруашылығы мен ... ... ... қарағанда үлес салмағы жоғары;
• Индустрилады өндіріс, мұнда ірі механизацияланған өндіріс басым
болады;
... ... ... ... ... ... ... және т.б. басымдылығы жоғары.
К. Маркстің құрылымдық жолы ... ... ... ... коммунистік өндіріс түрлерін ажыратады.
Құрылымдық классификация негізіне оның мақсаттары мен ... ... ... жол ұсынылған. Марксистік түсінік ... ... ... ... ... ... ... құнды
арттыру болып табылады деп есептелген.
Постиндустриялды өндірістің мақсаты экономикалық ... ... ... ... ... әділ ... ... халықтың кедей
бөлігін экономикалық қамқорлыққа алынуын қамтамасыз етуде және т.б. болады.
2.2 Қоғамдық ... ... ...... ... ... ... Өнімді өндіруде
адам табиғат обьектілеріне әсерін тигізеді, ... ... ... ... ... етіп белгілі бір форма береді.
Аталып кеткендей, өндіріс – ... ... ... ... ... жалғастыру үшін өңдеу болып табылады. Өндірістің берілген
функциясы оның ... ... ... да ... ... өндіруде қандай факторлар қатысады деген ... беру ... ... теорияда өндіріс факторы ретінде өндірістің
нәтижелілігі мен ... ... ... аса ... ... немесе
обьект қарастырылады. Өнімді өндіруге пайдаланылатын осындай факторлар ... ... ... ірі ... біріктіре отырып, классификациялау
қажет.
Факторларды ерекшелеп, оларды бөлек топтарға бөлуде түрлі жолдар бар.
Маркстік ... ... ... еңбек күшін, еңбек затын, еңбек
тәсілін қарастырады. Оларды екі ірі топқа бөледі: ... жеке ... ... ... ... фактор ретінде әрқашан еңбек күші, яғни адамның еңбек атқаруға
арналған физикалық және интеллектуалдық мүмкіндіктері қарастырылады.
Заттық факторға өндірістің ... ... ... жатқызылады.
Жеке және заттық факторлар өзара байланыстың күрделі жүйесін құрайды.
Оның тиімділігі өндіріс ұйымдасуы мен ... ... ... технология өндірістің негізігі факторлары арасындағы байланысты
блідіреді. Ол өңдеудің ... ... ... формаларының
өзгерісін, еңбек затынының жағдайын қарастырады.
Өндірісті ұйымдастыру өндірістің барлық ... ... ... пропорционалды сандық қатынасын, бірін-бірі ауыстыра ... ... ... ... ... ... факторларын төрт тобын
ажыратады: жер, еңбек, капитал, кәсіпкерлік іс-әрекет.
Жер қарапайым фактор ... ... Ол ... ... ... ... ... (факторлары) осы тобына табиғат
байлықтары, өндірістік процесте қолданылуы мүмкін пайдалы ... ... ... ормандар және т.б. жатады.
Капитал өндіріс факторы тауар мен қызмет көрсетуде қолданылатын
игіліктердің жиынтығы ... ... ... құралдар, машиналар,
құрылғылар, көлік коммуникациялары, байланыс құралдаы және т.б. ... ... ... ... ... ... ... нәтижелелігіне және тиімді қолдануына зор әсерін тигізеді.
Еңбек ... ... мен ... ... ... ... және физикалық іс-әрекет ретінде қарастырылады. Білімге,
мамандандырылған ... ... ... жеке адамның
мүмкіндіктерінің жиынтығы адамның өзіндік капиталын ... ... ... ... ... ... соншама оның каптиалы, сәйкесінше ... ... да ... ... ... ... ... салымдар
қазіргі уақытта ең тиімді, әрі қоғамға тез қайтарылатын сала ... ...... ... ... Ол ... ойластырылған бастаманы, тәуекелге баруды білдіреді.
Кәсіпкерлік мүмкіндік – адамдық капиталдың аса ерекше түрі, материалды
игіліктер мен қызмет ... ... ... ... ... бағыттайды. Берілген адамдық ресурс түрінің ерекшелігі
өндіріс ... ... ... ... ... өнімнің жаңа
түрлерін, технологияларды, белгілі бір тәуекел мен ... алу ... ... ұйымдастыру формаларын еңгізе білумен сипатталады.
Кәсіпкерлік ... ... ... мен нәтижелілігі бойынша жоғары
мамандандырылған еңбектің шығындарымен тепе-тең болады.
Сонда өндіріс факторларының классификациясының ... ... ... ... ... ... ... ретінде өндірістің әлеуметтік бағыттылығын анықтайды. ... ... ... ... құрылымы және жіктер арасында
«әділеттік» үшін күрес басталады. ... ... ... элементтер ретінде қарастырады, оларсыз өндіріс
процесі ... емес ... ... ... ... ... ... мен
тәсілдерін түсінеді, ал табиғаттың шарттарын ерекше фактор деп ... ... ... ... ... мен тәсілдерін біріңғай
қоғамдық фактор етіп біріктіреді. Ал егер де ... ... ... ... мәселе қозғалса, онда олардың ерекшелігі рента арқылы
есептеледі. Оларды пікірі ... бұл ... ... ... болады.
Үшіншіден, егер маржиналистер кәсіпкерлік ... ... ... ... ... оны қабылдамайды.
Жалпы алғанда, факторлардың классификациясындағы ерекшеліктердің
негізін қоғамдық өндірісті зерттеуде жіктік жолды пайдалану құрайды.
Көрсетілген ... ... ... ... ... ... қоғамның экономикалық теориясында өндіріс факторлары
ретінде экологиялық және ... ... ... ... де ... таңдағы ғылым жетістіктерімен (өзі де
өндіріс тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... потенциалды мүмкіндіктерін арттыруына үлкен әсерін
тигізеді) ... ... ... ... ... ... ... құрылғылар, маркетинг пен менеджмен модельдерінің жүйелілігін
қамтамасыз ... ... ... ... ... өндірістік экологиялық факторы
ие болып ... Ол ... ... ... ... оның
мүмкіндіктерін шектей алатын элемент (технологияның қоршаған ... ... ... ... кең етек ... зерттеуде мынадай қорытындыға келдік: өндіріс тек
өндірістік процеске ... ... іске ... ғана ... ... бір ... немесе қызмет түрін өндіру арнайы жинақталған
факторлар жиынын қажет етеді, ... ... ... ...... ... ... Олар өзара байланысқан түрде жұмыс істейді және бірін-
бірі толықтырып отырады. Мәселен, турбиналарды құрастыру үшін заңды ... ... ... ... қажет. Ол үшін жер бөлігі және
өндірістік білімдер ретіндегі ... ... ... ... күші ... ... біреуінің жоқтығы тепе-теңдіктің бұзылуына алып
келеді, нәтижесінде өндірістік процесті мүмкін емес ... ... ... ... ... де бар екендігін атап
кету керек.
Өзара алмасу өнімнің түрлі тұтынушылық қасиеттеріне ... ... да ... ... немесе игілікті түрлі жиынтық пен
пропорцияларда түрлі факторларды пайдалану арқылы ... ... ... ... тек ... ерекшелегі мен өнімнің құрылымды
ерекшеліктеріне ғана байланысты ... Олар ... ... және ... ... түрде пайдалануына да байланысты болады.
Кәсіпкер өндірістің жеткіліксіз және салыстырмалы қымбат ... ... ... ... ... Осы ... ... бос
жердің жоқтығынан биік құрылыстар, ... ... ... кәсіпкерлік өндірістің түрлі комбинацияларын өндіріс шығындарын
азайту тәсілі арқылы қолдануды ұсынады. Ол нарықтық баға мен дайын ... ... ... ... арқылы есептелінеді.
ІІІ Бөлім.
3.1 Қазіргі таңдағы экономикадағы адамның рөлі.
Қазіргі таңдағы нарықтық экономикада адам ... ... ... ... ... тірі ... ... адам
көптеген ерекше қасиеттерді, түрлі қажеттіліктер мен мүмкіндіктердің
жиынтығын иемденген. ... ... жүйе ... ... ... ... адамның толық функцияналды рөлі бар.
Жеке адам тұлғасы жоғарыда аталан қасиеттердің жиынына ие болады. Осы
жиын адамның өндіргіш күштері деп те ... ... ... ... ... ... еңбек күші немесе жұмыс істеуге жарамдылық және
тұтынушылық күш немесе ... ... ... ...... ... ... – тұтыну күшінің функциялары болып табылады.
Адамның жұмыс жасауға және тұтынушылық мүмкіндігін құрып, оны дамыту
қажет. ... ... ... адамның рөлін сипаттау барысында
мынадай ұғымдар пайдалануы мүмкін: экономикалық ... ... ... жеке ... ... ... адамдық капитал, адам
ресурстары, кәсіпкер.
Экономикалық адам – ... ... ең ... ... болып табылады, оның өзіндік тәуелсіз таңдау мүмкіндігі бар. Ол
белгілі шарттарды, ... және ... ... ... ... және ... ... шешімдерді қабылдайды.
Негізінен шешім қабыладу ... адам ... жеке ... мен ... жүгінеді.
Еңбек күші – бұл жеке адамның еңбек етуге мүмкіндігі, адамның ... ... ... ... оның ... ... болып табылады.
Берілген еңбек етуге ... тек ... ... ғана ... болып табылады. Нағыз өндіргіш күш болып ол белгілі бір өндіріс
нәрселерімен ... ғана ... жеке ... ... ... еңбектің өндіргіш күші, жеке
жұмыс күшінің ... ... яғни ... қоғамдық
құрастырмалы формадағы жинақталған еңбек күші саналады. Жеке ... ... ... мен ... және ... ... еңбек мамандауына байланысты анықталады. Әрбір жеке жұмыс ... ... ... ... ... ... ... жеткен
және жиынтықтың құрамында біріңғай жұмыс күші ретінде ... ... жеке ... жұмыс күші жалпы қоғамдық жиынтықтық еңбек
күшінің, ал ... жеке ...... ... ... бір ... ... табылады.
Еңбек ресурстары – халықтың жұмысқа жарамды бөлігі, яғни ... ... бар ... ... ... және ... ... халық шаруашылығында жұмысын атқару үшін арнайы білімі және жұмысқа
мамандалуы бар адамдар. Еңбек ... саны ... ... қоғамның
тауар мен қызмет көрсетуге арналған тірі еңбектің массасын сипаттайды.
Адамдық ресурстар – бұл еңбек ресурсы, нарықтық экономикада ... ... ... ... табылады. Адамдардың нарықта ұсынатын еңбек
қызметтері адам ... ... ... ... ресурс түрлерімен
(қаржылық, табиғи, материалды) тәуелділігі және ... ... ... және бәсекелстік нарықта өндіріс факторларын қолданғанда ғана
қарастырады.
Адамдық капитал – инвестициялар нәтижесінде құрастырылған және адамның
жинақтап алған ... ... ... ... ... қоры, адам
оны қоғамдық жаңғыртудың белгілі бір саласында қолданады. Осы ... ... және ... оң ... ... ... адамның табысының ұлғаюына алып келеді.
Кәсіпкер – нарықтық ... ... ... ... жаңа ... және өндіріс факторларын іске асыруға
мүмкіндігі бар болады. Мұндағы оның негізгі ... жаңа ... ашу ... ... алу. Кәсіпкер әрқашан тәуекелділік және ... ... ... және ... жеке ... ... өзі ... береді.
Қорытынды.
Еңбек процесі әрқашан жеке тұлғалармен әске асырылған еді. Бірақ,
еңбек процесінің нағыз ... ... ... ... тұлға емес,
қоғам аталады. Өндіріс әрқашан әлеуметтік өндіріс болып табылады.
Әлеуметтік өндірістің екі өзара байланысқан жақтары бар: ... және ... ... Өндірістік күштерге өндіріс тәсілдері
мен арнайы өндірістік тәжірибесі, еңбек етуге ... және ... ... ... ... бар адамдар жатқызылады. ... ... ... күштерінің негізгі элементі болып табылады. Сондықтан,
өндіргіш күштерді техника ... ... да ... материалды
элементтерімен қате тұжырымдайды.
Өндіргіш күштер тек қоғамдық өндіргіш күштер ретінде ғана ... ... ... ... түсе ... ... ... қарым-
қатынасқа да түседі. Осылай байланыстың өзі мүмкін болады. ... өз ... ... ... ... байланыстар мен
қатынастар қоғамдық - ... ... ... ... деп
аталады.
Өндірістік қатынастардың жүйесінің негізінде өндіріс нәрселеріне
меншік қатынастары жатады. Өндіріс ... ... ... ... ... және жеке ... ... мазмұны мен нақты
бірігуі, оның әлеуметтік құрылымы тәуелді ... ... ... тілі» В. А. Чжена редакциясымен авторлар коллективі. Алматы
«Шарк» 1995 жыл.
2. Пол А. Самуэльсон және Вильям Д. ... ... . ... ... 1997 ... ... ... авторлар коллективі
Мәскеу «Политиздат» 1978 жыл.
5. Қазақстан Республикасының Заңы "Жеке кәсіпкерлікті қолдау және ... 18 ... 1992 ... ... Ю. ... экономикалық сөздік .- М.: Политиздат, 1987.
2. Бердалиев К.Е. ... ... ... ... ... ... - Алматы: Экономика, 1998.
3. Ермаков В.А. Қазіргі таңдағы ... ... ... ... ... даму ... - ... Есеп, 1998.
5. Өтпелі экономика бағытында. Абалкин редакциясымен - М.: Финстатиздат,
1995.
6. Лисовик Б.С. Еңбек және ... СПб.: ... ... ... - ... жүйеден нарықтық экономикаға өту ... ... ... - ... ... ... Морозов Т.Р., Победина М.П., Поляк Г.Б. Аймақтық экономика: оқу ... ... және ... ... 1995.
1. Назарбаев Н.А. Қазақстан Республикасының дамуының ұзақ мерзімді
стратегиясы: "Казақстан - 2030" - Алматы: Рауан, ... ... А.М. ... ... перспективалар мен заңды мәселелер. -
Алматы: ЖШС ... ... ... С.С. Азияның айдахарлары мен ... ... осы ... өте ... ма? - Алматы: Галым, 1998.
11. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Казинформцентр, 1994.
12. Хасбулатов Р.И. Әлемдік экономика.- М.: ИНСАН, ... ... Л. ... ... ... .- М.: БЕК, 1997.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."12 бет
"Саяси модернизация."23 бет
Араб халифаты11 бет
Социологиялық парадигмалар4 бет
Шет елдердің конституциялық құқығының пәні, қайнар көздері және жүйесі12 бет
Қазақстан Республикасының «білім туралы» заңы3 бет
Әлеуметтік басқарудың қағидалары мен мәні8 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь