Қылмыс құрамы саралаудың заңдық негізі

КІРІСПЕ

I.ТАРАУ. ҚЫЛМЫС ҚҰРАМЫНЫҢ ЭЛЕМЕНТЕРІ

1.1.Қылмыс құрамының элементтері және белгілері
1.2 Қылмыс құрамының түсінігі мен маңызы
1.3.Қылмыс құрамының түрлері
1.4.Қылмыс құрамы және қылмыстық дәрежелеу

II.ТАРАУ. ҚЫЛМЫС ОБЬЕКТІСІ
2.1. Қылмыс обьектісі туралы түсінік және оның мәні
2.2. Қылмыс обьектісінің түрлері
2.3. Қылмыстың заты


ҚОРЫТЫНДЫ

БИБЛИОГРАФИЯЛЫҚ ТІЗІМ

ҚОСЫМШАЛАР
Қазақстан Республикасы егемен мемлекет ретінде халықаралық құқықтың дербес субъектісіне айналғанына он бес жылға жетер жетпес уақыт ғана өткен. Мыңдаған жылдарға созылатын адамзат тарихы үшін бұл мерзім теңіздегі тамшыдай ғана болсада біздің еліміз үшін өміршең маңызы бар жасампаз өзгерістер мен қайта құруларға толы жылдар болғандығы белгілі. Қоғамдық қатынастарды түбегейлі қайта құруды жүзеге асыру барысындағы мемлекеттің ең басты міндеттерінің бірі ол өзгерістердің құқықтық базасын жасақтау болып табылады. Осы бағытта Қазақстан Республикасында мемлекеттік маңызы бар көптеген шаралар жасақталып жүзеге асырылды. Құқықтану тарихының дәлелдеуі бойынша қоғамдық құбылыс ретіндегі құқықтың қайнар көздері болып: өзінің мақсаттары, қажеттіліктері және іс-әрекеттерімен адам және тұлғаның көрініс беру өрісі ретінде қоғам танылады. Адам өмірінің барлық үрдісінде құқық нормалары адамдар, қоғам мен мемлекет арасындағы әртүрлі қатынастарды реттейді белгілі бір құқықтар мен міндеттерді орната отырып олардың мүдделерін ажыратады.
Мемлекеттің жоғары заң шығарушы органымен қабылданған құқықтық акт, қылмыстық заң қылмыстық құқықтың бірден-бір бастауы болып табылады. Басқа заңдардан оның айырмашылығы ол қылмыстылық пен қоғамдық-қауіпті іс-әрекеттердің жазаланушылығын анықтайды. Жекелеген қылмыстық-құқылық нормалардың болуының өзі ескертпелік маңызға ие болады, яғни позитивтік сипатқа ие. Қылмыстық құқықтық нормалар өзінің әлеуметтік функциясын орындауы үшін ол жүзеге асырылуы тиіс. Құқықты жүзеге асырудың сақтау,орындау,пайдалану және қолдану сияқты нысандары болатындығы бізге жалпы құқық теориясынан белгілі. Сонымен қатар құқық қолданудың тек соған өкілетті мемлекеттік органдар арқылы орындалатын құқықты жүзеге асырудың ерекше формасы екендігін біз білеміз. Ендеше қылмыстық құқықтық нормаларды жүзеге асыру үшін оларды дұрыс қолдана білудің маңызы жоғары екендігі айтпасада түсінікті. Ол заңдылықпен ажырамас байланыста, себебі заңдылықтың нақтылығы мен өміршеңдігінің саяси және құқықтық кепілдемесі болып табылып, заңдардың дәл және бұлжытпай орындалуын қамтамасыз етеді.
1. Алауханов Е. “Қылмыстық құқық” (ерекше бөлім) А – жеті жарғы 2001-224 б.
2. Ағыбаев А.Н. “Қылмыстық құқық”. Жалпы бөлім (оқулық толықтыру. 3-бас) А., Жеті жарғы. 2001-352 б.
3. Ағыбаев А.Н. “Қылмыстық құқық”. Ерекше бөлім. Оқулық өңделген, толықтырылған. 2-бас. 2002 ж – 21 желтоқсанға дейінгі өзгертулермен толықтырулар ескерілген – А., Жеті жарғы 2003 – 560 б.
4. Ағыбаев А.Н., Баймурзин Г.Ы. Уголовное право Республики Казахстан. Особенная часть (учебно-методическое пособие) Алматы, 1998.
5. Борчашвили И.Ш. Рахимжанова Г.К. Уголовное право Республики Казахстан. Особенная часть. (Учебно-методическое пособие) - Караганда, 1998г.
6. Борчашвили И.Ш., Рахметова С.М. Уголовное право Казахстана (Особенная часть). Ч. 1-2. Под.ред. / Алматы, 1999-2000 гг.
7. Сборник Постанавлений Пленума Верховного суда Республики Казахстан (1992-2002).-Алматы, 2002.
8. Курс советского уголовного права. М., 1970, т. 1-6.
9. Курс советского уголовного права. М., 1968, т. 1-5.
10. Комментарий к Уголовному кодексу Республики Казахстан: / отв. Редактор: Чл-корр. АЕН РК, д.ю.н., профессор Борчашвили И.Ш., к.ю.н., доцент Рахимжанова Г.К. Караганда, РГКПО Полиграфия, 1999.
11. Комментарий к изменениям и дополнениям в Уголовный кодекс РК/Отв. Редактор: Чл-корр. АЕН РК, д.ю.н., профессор Борчашвили И.Ш., Караганда, 2000 г.
12. Комментарий к изменениям и дополнениям в Уголовный кодекс РК и Уголовно-исполнительный кодекс Республики Казахстан: Под ред. И.Ш. Борчашвили, М.М. Оразалиева -Караганда: Кар ЮИ МВД РК им Б.Бейсенова, 2003.
13. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995ж. (8.10.98ж.
өзгерістермен).
14. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі 1997ж. (9.07.1998ж. 10.07.1999ж., 23.07.1999ж., 5.05.2000ж., 16.03.2001 ж, 21.12.2002ж. өзгерістермен толықтырулар).
15. Правила судебно-медецинской оценки тяжести вреда здоровью. Приказ №240 от 4 мая 1998г. Бюллетень Следственного департамента МВД РК. Астана. 1998. №2.
16. Уголовное право Казахстана (Особенная часть). Учебник для вузов. Под ред. д.ю.н., профессора И.И. Рогова и к.ю.н., профессора, С.М. Рахметова . Алматы, ТОО Баспа 2001 г.
17. Уголовное право Республики Казахстана (Особенная часть).
18. Учебное пособие: В 2-х Под ред. И.Ш. Бочашвили., СМ.Рахметова. Алматы; 1999-2000г.г. М.М. Оразалиева Караганда: Кар ЮИ МВД РК им Б.Бейсенова, 2002.
19. Уголовное право России. Учебник / Отв. ред. д.ю.н., профессор Б.В. Здравомыслов.-М.: Юрист, 1996.
20. Уголовное право Российской Федерации. Особенная часть: Учебник под.ред. Г.Н.Борзенкова и В.С.Комиссарова. И., Олимп, 1997.
21. Уголовное право. Особенная часть: Учебник для вузов. - М., издательство группа ИНФРА М. - М – НОРМА, 1998.
22. Уголовное право. История Юридической науки. - М., 1978 г.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
I-ТАРАУ. ҚЫЛМЫС ҚҰРАМЫНЫҢ элементері
1.1.Қылмыс құрамының элементтері және белгілері
1.2 Қылмыс құрамының түсінігі мен маңызы
1.3.Қылмыс ... ... ... және ... ... ... ОБЬЕКТІСІ
1. Қылмыс обьектісі туралы түсінік және оның мәні
2. Қылмыс обьектісінің түрлері
3. Қылмыстың заты
ҚОРЫТЫНДЫ
БИБЛИОГРАФИЯЛЫҚ ... ... ... ... ... халықаралық құқықтың
дербес субъектісіне айналғанына он бес жылға жетер ... ... ... ... ... ... адамзат тарихы үшін бұл мерзім
теңіздегі тамшыдай ғана ... ... ... үшін ... маңызы бар
жасампаз өзгерістер мен қайта құруларға толы жылдар болғандығы ... ... ... ... құруды жүзеге асыру барысындағы
мемлекеттің ең басты міндеттерінің бірі ол өзгерістердің құқықтық базасын
жасақтау болып ... Осы ... ... ... мемлекеттік
маңызы бар көптеген шаралар жасақталып жүзеге асырылды. Құқықтану
тарихының дәлелдеуі бойынша қоғамдық ... ... ... ... ... өзінің мақсаттары, қажеттіліктері және ... және ... ... беру ... ретінде қоғам танылады. Адам
өмірінің барлық үрдісінде құқық нормалары адамдар, қоғам мен ... ... ... ... ... бір ... ... орната отырып олардың мүдделерін ажыратады.
Мемлекеттің жоғары заң шығарушы органымен ... ... ... заң қылмыстық құқықтың бірден-бір бастауы болып табылады.
Басқа заңдардан оның айырмашылығы ол ... пен ... ... ... ... ... қылмыстық-құқылық
нормалардың болуының өзі ескертпелік маңызға ие болады, яғни ... ие. ... ... ... ... ... функциясын
орындауы үшін ол жүзеге асырылуы тиіс. ... ... ... және ... ... нысандары болатындығы бізге
жалпы құқық теориясынан белгілі. Сонымен қатар құқық қолданудың тек соған
өкілетті мемлекеттік органдар арқылы орындалатын ... ... ... ... ... біз білеміз. Ендеше қылмыстық құқықтық нормаларды
жүзеге асыру үшін оларды дұрыс ... ... ... ... ... ... Ол заңдылықпен ажырамас байланыста, ... ... мен ... саяси және құқықтық кепілдемесі
болып табылып, заңдардың дәл және бұлжытпай орындалуын ... ... ... заңдылық үшін күрес, ең алдымен ... ... ... ... мен ... ... құрамдарын дұрыс түсіну
және осының негізінде қылмыстық қудалауды, тек ... ... ... ... ... құрамы белгілері бар адамдарға ғана
қолдану үшін күрес болып табылады. Қылмыстық-құқықтық нормаларды қолдану
үрдісі, ... ... істе ... ... әрдайым құқық қолдану
актілерінде көрініс ... ... ... ... қолдана білу оны дұрыс
түсіне білумен тікелей ... ... ... түсіндіру деп өзара
байланысты болсада белгілі бір дербестікке ие екі ... ... бұл ... нормасының мазмұнын анықтауға бағытталған белгілі бір
ойлау процессі ... ... ... ... ... ... бағытталған сөйлемдердің жиынтығынан көрінетін ойлау
процессінің нәтижесі болып табылады. Бұдан ... ... ... ... ... ... ... реттеудің барлық сатысында орын
алады, соның ішінде құқықты қолдануда ... ... ие ... Жалпы
құқықтық әдебиетте қылмыстық заңды түсіндіру ... оны ... және ... ... ... ... белгілі бір кезеңі
ретінде қарастырылады. Қылмыстық құқықтың нақты әрекеттілігі үш негізгі
ұғымға сүйенеді және солар арқылы ... ... 1) ... ... 2) ... ... түсіндіру; 3) қылмысты
саралау—яғни іс-әрекет ... ... ... ... ... бір ... тығыз байланысты және түпкі
негізінде бір ... ... ... ... ол міндет Қазақстан
Республикасының Конституциясымен және басқада заң актілерімен ... ... ... және ... ... табылады.
Біздің дипломдық жұмысымыздың тақырыбы «Қылмыс құрамы
саралаудың ... ... деп ... Аталған тақырыптың маңыздылығы
біздің пікірімізше ... ... ... ... ... қолдану әрдайым қылмыстық жазаны қолданумен ұштастырылады
ал, қылмыстық жазаны қолданудың кез келген тұлға үшін туғызатын ... ... ... ие ... Екішіден қылмысты саралаудың теориялық
мәселелерін жеткілікті меңгермеу ... ... ... ... заң ... бұзушылықтың негізгі себебі болуы мүмкін. Үшіншіден
қылмыстық заңның дұрыс қолданылмауы қоғам үшін ерекше ... ... ... ... әділ ... жол ... ал ол өз ... салтанат құруы тиіс әділеттілік, заңдылық қағидаларына ... ... ... ... ... ... ... сенімін
жоғалтуға бастау болады. Біздің ойымызша такырыптың тағы бір ... заң тану ... ... ... оның ... ... ... жұмысты орындау барысындағы шешімі қиын мәселенің бірі
қылмысты саралау тақырыбының ... ... ... барынша толыққанды зерттеген ғылыми еңбектердің бұдан біраз
уақыт бұрын ... және ... ... ... ... ... ... тым шектеулі екендігі. Аталған тақырыпқа біршама
толық зерттеу жүргізген кеңестік заңгер-ғалым В. Н. Кудрявцев оның ... ... ... ... ... преступлений» атты
еңбегін және аталған автордың «Общая теория квалификации преступлений» деп
аталатын ... біз өз ... ... ... ... ... ... жасалуының нақты оқиғаларына қылмыстық
заңның қолданылуының логикалық және құқықтық ... ... Атап ... тұрарлық келесі зерттеу жұмысы Б. А. Куриновтың
«Научные основы квалификации преступлений» деп аталатын еңбегі. ... біз ... ... ... ... мен С. Рахметовтың «Квалификация преступлений» атты ... ... ... дипломдық жұмыстың жекелеген тарауларында
қылмыстық құқық бойынша А.Н. Ағыбаевтың; Н.И. Ветров пен Ю.И. ... ... Н.А. ... пен М.И. ... ... ... құрамы саралаудың заңдық негізі» атты тақырыпқа жазылған дипломдық
жұмыстың мақсаты: Қылмысты саралаудың қылмыстық заңнаманы ... ... ашып ... ... ... ... ... теоретикалық
мәселелерге терең талдау жасай отырып олардың практикалық қолданысына баға
беру болып табылады. Сонымен қатар қылмысты саралаудағы ... ... ... толық ашып көрсету және қылмыстың жекелеген ... ... ... құрамының жекелеген элементтерінің, олардың
белгілерінің ... ... ие ... ... ... жүргізу.
Осы мақсатқа қол жеткізу үшін автор алдына төмендегідей
міндеттер қояды:
1) Қылмысты саралаудың ғылыми негіздері мен заңи ... ... ... ... ... құрамының маңызын ашып көрсетіп қылмыс
құрамының құрылымдық элементтеріне талдау жасау.
3) Қатысушылықпен жасалған ... және ... ... ... қылмысты саралаудың өзіндік
ерекшеліктеріне мұқият талдау ... ... ... шешу үшін автор өзінің жұмысын
үш тарауға бөліп, олардың ... ... ... ... ... деп
санайды. Зерттеу жұмысының теориялық негізін отандық және шетелдік
негізінен алғанда ... ... ... ... ... нақты
қандай еңбектердің пайдаланғандығын біз жоғарыда атап өткенбіз.Дипломдық
жұмыстың эмпириялық базасы ... ... ... ... қылмыстық заңы 1998 ... ... ... ... ... ...... ҚЫЛМЫС ҚҮРАМЫНЫҢ ЭЛЕМЕНТЕРІ
1.1. ҚЫЛМЫС ҚҰРАМЫНЫҢ ЭЛЕМЕНТТЕРІ ЖӘНЕ БЕЛГІЛЕРІ
Қылмыс құрамы — бұл ... ... ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік беретін обьективті және субьективті
элементтердің жиынтығы. ... ... ... ... барлық
элементтері оларды көзқарас таным тұрғысынан екі ... ... ... ... жәнес субьективті элементтер тұрғысынан оларды екі топқа
бөлеміз, олардың әрқайсысы осы элементтердің тобына бөлінеді. ... ... и ... ... ... — тиісінше
субъектіден и субъективтік жақтан тұрады.
Қылмыс құрамының элементтері өзара тығыз байланысты. Егер істелінген
іс-әрекетте осы ... ... ... толықтай алғанда қылмыс құрамы
және қылмыстық ... жоқ деп ... ... береді. Қылмыс
құрамы нақты қылмыс құрамдарының нақты белгілерін ... және ... ... ... ... ... анықтады, ол өз кезегінде ҚК-тің
Ерекше ... ... ... ... беретін барлық
құрамдарға тән элементтерді сипаттайды.[2, 20]
Құқықтық әдебиетте ... ... әр ... ... оның
төрт міндетті элементі болады: обьект, ... ... ... ... жағы орын ... ... ... өзара тығыз
байланысты. Еге істелінген іс-әрекетте ең ... ... ... яғни қылмыстық жауаптылық негіздері де болмайды.
Қылмыс обьектісі деп қылмыстық ... ... және оған ... ... ... ... ... игілік
ретінде отандық қылмыстық-құқықтық ғылым қылмыстық заңмен қорғалған
қоғамдық ... ... ... ... ... ... белгілердің жиынтығы
қылмыстың обьективтік жағын құрайды.Бұл ... ... ... ... іс-әрекет (белсенді мінез-құлық) немесе әрекетсіздік (енжар мінез-
құлық), мысалы, ұрлық- ... ... ... ... ... қызметтегі
әрекетсіздік.
Қылмыстардың көптеген құрамдарының обьективтік жағына әрекет немесе
әрекетсіздік, қылмыстық зардап, себепті ... ... ... ... ... да ұрлаудың нысандары, осылардың нәтижесінде
меншік иесіне немесе ... ... де ... зиян ... ал адам
өлтіру құрамына кінәлінің әрекетімен жәбірленушіге өлім келтіріледі.
Аталынған белгілерден ... ... ... жағына қылмыс
жасау жағдайы, уақыты, орны, тәсілі, қылмыс жасау ... және ... ... деп ... ... кез келген тұлға және белгілі
бір қылмыстық заңдармен көзделінуі тиісті. ... ... ... бір ... толу, кейбір жағдайларда арнайы белгілер ... ... және т.б) ... ... жағын адамның ішкі психологиялық мінез құлқын
сипаттайтын белгілер: кінә, ниет және қылмыстың мақсаты құрайды.
Қылмыс құрамының әр ... ... ... ... ... ... осы ... шеңберінде оның жалпы анықтамасы және мәні
берілген.[16, 75]
Теорияда негізгі (міндетті, ... ... және ... ... қосымша) деп бөлінеді.Негізгі белгілер- бұл әр ... ... ... осы ... ең ... ... болмаса
қылмыс құрамының болмағандығы туралы айтуға ... ... ... ... ... қылмыстық заңмен қорғалатын қоғамдық
қатынастар ... ... ... (әрекет немесе әрекетсіздік),
субьектіге (есі-дұрыстық жасы, субьективтік жаққа- кінә ... ... ... ... ... қылмыстардың
барлық жекелеге құрамдарын құрастыру барысында негізгі белгілерге қосымша
белглер ... ... ... айтамыз.Обьектідегі арнаулы
белгілер деп оның ... ... , ... ішінде қылмыс заты да
жатқызылады, обьективтік жағы ретінде- зардап, себепті байланыс, жағдайы,
уақыты, орны, ... ... ... мен ... танылады.Субьектіде- лауазымды
немесе қызметтік жағдайы, соттылығы және т.б. танылады. ... ... ... және ... ... ... мынаны айта кету қажет: қылмыс құрамын негізгі және ... бөлу таза ... ... ... ие және ... ... ... берк кезінде қолданылады.
1.2. Қылмыс құрамының түсінігі мен маңызы
Қылмыстың анықтамасы кез - ... ... тән ... ... ... ... Бұл ... (қылмыстық құқыққа қарсылық,
қоғамға қауіптілік, кінәлілік және жазалық) басқа қылмыс ... ... ... пен ... әрекеттерді бір-бірінен ... ... ... белгілер бойынша бір қылмысты ... ... ... ... ... ... я ... кісі
өлтіруден. Себебі аталған қылмыстар қылмыс ... ... ... [10, 95]
Көптеген қылмыстардың ішінен нақты бір ... бір - ... үшін ... кісі ... мен зорлауды немесе қорқытып алушылық пен
алаяқтықты) қылмыс құрамы деген ... ... ... ... ... ... ғылыми негізді зерттеуде А.Н.
Трайнин үлкен үлес қосқан1.
Қылмыстық құқықтық теориясында қылмыс құрамы деп, ... ... ... ... әрекетті сипаттайтын, қылмыстық ... ... және ... ... ... ... Қылмыс құрамының түсінігі, теорияға қылмыс құрамының
элементтері деп аталатын ... төрт ... ... Бұл ... ... ... ... және субъективтік жағы. Яғни, бұл
элементтердің жалпы құрамын құрайтын белгілердің мазмұны бойынша бір қылмыс
екінші бір ... ... ... ... - ... ... нәтижесінде зиян тигізілетін немесе тигізілуі мүмкін және осы
қол сұғушылықтан ... ... 2 - ... 1 - ші ... адам мен ... ... ... мсн заңды
мүдделері, меншіктің, үйымдардың құқықтары мен заңды мүдделері, ... пен ... ... ... ... ... ... мен аумақтық тұтастағы, қоғам мен ... ... ... және бейбітшілік пен адамзат мүдделері.
Қылмыстың объективті жағы - қылмыс объектісіне зиян тигізетін ... ... ... ... ... ... белгілі шартты жағдайларда осы
зиянды тигізетін қылмыстық ... ... ... ... ... ... сыртқы сипаттамасы. Сонымен қатар
қылмыстың объективті жағының белгілеріне қоғамға қауіпті ... ... және ... ... ... ... қоғамға қауіпті әрекет
пен қоғамға қауіпті ... ... ... ... ... ... құралдары мен қарулары, орны, уақыты және жағдайлары
жатады.[20, 56]
Қылмыс субъектісі болып, дені сау, ... ... және ... әрекеті
бойынша қылмыстың жауаптылыққа тартылуға қабілеттілігі бар жеке түлға.
Мұндай қабілеттілік қылмыстың жауаптылық басталатын жас ... (ҚР ... ... және ... ақыл-есінің дұрыстығының, яғни өзінің істеген іс-
әрекетіне жауап беретін және оны ... ... ... ... жоққа шығаратын ақыл-есінің дүрыс еместігі жөнінде ҚР ҚК-нің
16-бабында көрсетілген. Кейбір шет ел мемлекеттерінің қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... бар екендігі жөнінде айта кету ... ... ... ... ... ... субъектісі болып корпорациялар табылады.
Яғни оларға арнайы айып, өндірісті тоқтату тағы басқа сол ... ... ... ... ... - ... санкцияларын қолдану
(мысалы, экологиялық зиянды өндіріс орындарына) ондай өндіріс орындарының
иесіне немесе басшысына "тисін" деген мақсатпен ... сол ... ... ... ... ... ... өндіріспен айналысу
экономикалық пайдасыз екенін көрсету.
Еуропа кеңесінің жанындағы қылмыс мәселелері жөніндегі комитет ... ... ... ... ... ... экологиялық
қылмысы үшін қылмыстық жауаптылықтың субъектісі деп тану жолына тұру керек
дегенді үсынған. ... ... ... ... ... қылмыстық
заңдарында және Францияның жаңа қылмыстық кодексінде жүзеге асырылған.
Әрине, заңды тәжірибеде жеке ... ... ... занды тұлғаның
жауаптылығын көрсету, бүл прогресс пен ... ... ... ... ... да ол ... ғана мүмкіндік болып табылатын
жерлерде, ол мүлтіксіз болу керек. Ал, ... өзі осы ... ... ... тұлғаларды қылмыстық жауаптылыққа тартуды ұсынса, онда ол
алғашқысымен бірге өмір сүре ... және ол оны ... ... ... ... жағы ... қоғамға қауіпті әрекетіне немесе
әрекетсіздігіне олардан туатын ... ... ... байланысты
психикалық қатынасын сипаттайтын жағдайлар болып табылады. Бұған кінә ... ... ... ... ... мен себептері жатады (ҚК-тің 19,20,
21-баптары). [14, 22]
Қылмыс құрамы - бұл ... ... және ... ... жиынтығы. Ол осы белгілердің тұтастығы арқылы болады.
Сонымен қатар әрбір құрамның белгісі басқа ... ... ... және олардың қылмыс құрамынан тысқары өз алдында болуы мүмкін емес.
Қылмыс құрамының белгілері қылмыстық ... ... ... ... ... ... ерекше бөлімімен құрастырылады. Бірақ қылмыс құрамының
белгілерін көрсететін ... ... ... ... де бар. Көбіне олар
қылмыс құрамының көпшілігіне немесе ... тән ... ... ... ... 2-бабының 1-ші бөлігінде қылмыс объектісінің
түрлері туралы 19-22-баптарда қылмыстың ... ... ... 14-16-баптарда қылмыстың субъектісі туралы, 27-31-баптарда алдын -
ала және бірлесіп жасаған қылмыстың ... ... ... [14, ... ... ... екі топқа бөлінеді: қажетті және
факультативті. Ешқандай құрамның сол белгілерсіз ... ... ... деп ... ... олар кез - ... ... құрамының белгісі
болып табылады. Мұндай белгілердің жоқтығы кез-келген қылмыс құрамының
жоқтығын көрсетеді. ... ... ... кінә және ... ... ... әрекет еткен адамның ақыл - есінің дұрыстығы.
Факультативті белгілер деп қылмыс құрамы үшін міндетті, ал екінші бір
қылмыс құрамы үшін міндетті емес ... ... ... ауырлататын
мән - жайлар арқылы қасақана кісі өлтіруге, пайдақорлық немесе ... ... ең ... ... табылады және ол ҚР ҚК-нің 96-бабының 1-ші
бөлігі "3" және "И" тармақтары бойынша қылмыстық жауаптылыққа тартылады, ал
қасақана ұрып ... үшін ... ... ... ... құрамына ықпал
етпейді, сондықтан да ол ... ... ... ... ... бар ма, жоқ па екеніне әсер етпесе де факультативті ... ... ... қала ... Олар жаза ... ... жеңілдете немесе ауырлата алады.
Айтып өткендей қылмыс құрамының белгілері қылмыстық ... ... ... ... ... ... баптарының дизпозициясында міндетті түрде
аталады деген сөз емес, бірақ қылмыс құрамының көпшілігіне байланысты бұл
жағдайлар ҚК-тің ... ... Бұл ... В.Н.Кудрявцев
былай дейді, "заң шығарушы шын мәнінде құрамды емес, қылмыстық - қүқықтық
нормаларды құрайды, ал ... ... ... ... аз ... немесе
көп мөлшерде болсын толығымен айтылады. Бұл ... ... ... ... өмір сүреді, сонымен қатар олар әрбір нақты ... заң ... ... бұл ... ... осы белгілерді дәл және
тереңірек тауып анықтау болып ... ... да ... ... ... ... ... ғана көрсетеді, оның ... ... ... ... құрамының қажетті немесе факультативті
белгілерін анықтау қылмыстық заңға түсінік беру ... ... ... ... ... қылмыс жасау, яғни осы кодексте көзделген қылмыс
құрамының барлық белгілері бар әрекет қылмыстық жауаптылықтың бірден - ... ... ... - деп атап өткен. Қылмыс құрамы қылмыстық
жауаптылықтың негізі екендігі ... ... іс ... заңдарында да
нақты айтылған. Сондықтан да оның ... ... егер ... қылмыс құрамы болмаса қылмыстық іс ... ал ... іс ... құрамы жоқ болғандықтан өндірістен қысқартылуға жатады.
Сонымен қатар сот үкім шығарған кездегі ең басты міндеті сол ... ... ... бар ма, жоқ па соны ... деп көрсетілген. Егер
жасалынған іс - әрекетте ... ... ... ... онда сот ... шығарады. Ал қылмыс құрамының жоқтығы деп біз жеке тұлғаның істеген
іс-әрекетінде жоғарыда атап өткен ... ... бір ... ... ... ... ... қылмыс құрамының мәні сол, ол қылмыстық
жауаптылыққа тартудың ... - бір және ... ... ... ... түрлері
Қылмыстық құқық теориясында барлық нақты қылмыс ... ... ... байланысты белгілі бір топтарга бөлінеді. Қылмыс
құрамы ... ... ... ... ... ... ... құрылысын және оларға тән жалпы заңдылықты ... ... ... құрамын мынандай белгілерді қолдану арқылы топтастырады:
1. іс-әрекеттің қоғамға қауіптілік дәрежесі.
2. қылмыс құрамын суреттеу тәсілі.
3. қылмыс ... ... ... ... ... сипаттайтын жағдайларына
байланысты қылмыс құрамы негізгі, ауырлататын және ... мән ... ... ... ... ... ... деп, қылмыстың іс - әрекеттерінің белгілі бір
түрінің негізгі және тұрақты белгілерінен тұратын, ... ... ... мән - ... құралған құрамды айтамыз.
Айталық қасақана адам өлтірудің негізгі құрамы ҚР ҚК-тің 96-бабының
ішкі ... кісі ... деп ... ... ... ... қасақана қаза
келтіру деп көрсетілген. ... ... ... кісі ... ... және ... белгілері ғана көрсетілген, ал ауырлататын
және жеңілдететін мән - ... ... ... ... ... ... да болмасын ауырлататын немесе жеңілдететін мән - жайлар
керсетілмейді.[17, 41]
Егерде қылмыс құрамында іс - ... ... ... ... мән - ... көрсетілсе, онда мұндай ... ... ... бар ... құрамы деп аталынады.
Мысалы: жаңа туған сэбиді анасының өлтіруі (ҚР ҚК-тің 97- б.). ... ... ... адам ... ҚР ҚК-тің 98- б.), қажетті қорғаныс
шегінен шығу ... ... кісі ... (ҚР ... 99- б:), ... ... ... үшін кажетті шаралардың шегінен шығу кезінде жасалған
кісі өлтіру (ҚР ҚКІОО - б.). Осы келтірілген ... ... ... ... ... яғни ... мән - ... керсетілген. Жан
күйзелісі жағдайында болған адам өлтіруде ... ...... ... қорлауынан немесе ауыр балағаттауынан не өзге де заңға
қарсы немесе моральға жат ... ... ... пайда болған
субъектінің жан күйзеліс жағдайы (қылмыс ... ... мән ... ... негізгі белгілермен қоса ауырлататын мән -жайларда
айтылса, бұл дәрежеленген құрам, я болмаса іс - әрекетті ... ... ... мән - ... бар ... деп ... ... құрам ҚР ҚК-тің 96 - бабының 2-ші бөлігінде көрсетілген.
Бұл бапта ауырлататын мән - жайлар арқылы адам өлтірудің он үш ... ... ... ... және ол белгілер мейлінше ... ... ... ... ... қылмыстық ауырлық дәрежесіне қарай заң шығарушы
дәрежеленген қылмыс құрамының әр ... ... ... мән ... бар ... құрамы түрінде бөліп көрсетеді. Мысалы, ҚР ... ... 3-ші және 4-ші ... ... ... ... құрамы болып
табылады.[13,27]
Қылмыс құрамының белгілерін ... ... ... жәй ... қылмыс құрамы деп екіге бөлінеді.
Жәй қылмыс құрамы деп - ... да ... ... ... ... белгілері жоқ құрамды айтамыз.
Мысалы, бөтеннің мүлкін жасырын ұрлау ҚР ҚК-тің 175- б. ... ... ... бір іс-әрекетпен бір ғана объектіге қол сүғушылықты
сипаттайды.
Күрделі қылмыс ... деп, - ... ... ... ... ... ... бар құрамды айтамыз. Күрделі қылмыс
құрамында екі бірдей объект, екі бірдей әрекет және ... екі ... ... Мысалы, шабуыл жасап тонау кезінде қиянат жасаушы екі бірдей
объектіге қол сүғады (меншік және адамның денсаулығы). ... екі ... ... ... ... деп ... қылмыстық іс - әрекетті
қасақана жасауы бірақ, одан ... ... ... қарауын
айтамыз. Мұндай жағдайға мысал келтіретін болсақ ҚР ҚК-тің 103-бабы 3-ші
бөлігі, ... ... ауыр зиян ... ... жәбірленушінің
өліміне абайсыздықпен қарауы.
Қылмыс құрамын олардың құрылымына қарай ... ... ... Осы ... ... ... құрамы материалды, формалды,
қысқартылған қылмыс құрамы болып екіге бөлінеді.
Жасалынған қылмыстық іс-әрекеттің (әрекетсіздіктің) ... ... ... бір ... ... ... ететін қылмыс құрамы,
материалды қылмыс құрамы деп аталады. Демек, мұндай қылмыс құрамы ... ... ... ... содан белгілі бір зардап түскен уақытта
аяқталған болып ... ... ... ... ... пайдалану (ҚР
ҚК 307- б.). [12, 31]
Формальды қылмыс ... деп, ... ... ... ... бір ... ... қажет етпейтін құрамды
айтамыз. Мұндай құрамдағы ... ... бір ... ... ... етпей - ақ жасалынған қылмыстық іс-әрекеті ... ... ... табылады. Мысалы, пара беру (ҚР ҚК 312-6.). ... ... ... де оның ... ... ... -ақ ол
аяқталған болып табылады.
Кейде заң шығарушы қылмыстың аяқталу кезеңін қылмыстық іс -әрекеттің
алдын-ала жасалу сатыларының біріне ... ... ... ... ... қылмыс құрамы деп аталады. Мысалы, бандитизм (ҚР ҚК
237-6.). Заң ... бұл ... ... ... ... ұйымдасқан кезең
болып есептеледі.
1.4. Қылмыс құрамы және қылмысты дәрежелеу
Қылмысты дәрежелеу деп қылмыс ... ... ... ... ... ... ерекше бөлімінің, кейбір жағдайда жалпы
бөлімнің нормалары бойынша толық және кең көлемде нақты қылмыс ... ... ... ... ... ... жағдайларын дәл және толығымен анықтау -
бұл қылмысты дұрыс дәрежелеудің негізгі ... ... ... дәрежелеу қылмыстық құқық қағидаларын,
сонымен қатар заңдылықты жүзеге асыруды қамтамасыз етеді, ал қылмысты ... ... ... ... ... ... ... дұрыс
көзделмейді. Әділділік, жазаның мақсаты тек қылмысты дұрыс ... ... ... ... ... ... ауыр зардаптарға
әкеліп соғады (негізсіз ауыр жаза тағайындау, ұзақ ... ... ... ... адам өзінің жеке бас араздықтарына байланысты ... ... ... дене ... салды, ал оның істеген іс-әрекетін
бүзақылық үшін қате дәрежелеген болсақ, онда кінәлі адамға үш ... ... ... айыруға жаза тағайындалады (ҚР ҚК 257- б. 1-ші ... ... ... жеңіл түрде зиян келтіргені үшін (ҚР ҚК 105- б.)
бір жылға дейін мерзімге ... ... не үш айға ... мерзімге
қамауға жазаланады.[11, 41]
Қылмысты дұрыс дәрежелеу ... ... ... ... ... ... дұрыс дәрежелеу дегеніміз - бүл қоғамға қауіпті іс-әрекетті
қамтитын қылмыстың заңды толық ... және ... ... ... баға беру.
Қайсібір әрекетті дұрыс дәрежелеу үшін ең алдымен ... ... ... және ... ... ... қажетті болатын барлық ... ... ... кім ... және ... ... жағдайлармен толық танысу керек, өйткені қылмысты дәрежелеудің
өзі кінәлінің істеген қоғамга қауіпті әрекеттерінің сипатына, ... ... оның ... істегені үшін қылмыстық жауапқа тартылып отырған
әрекетінің қандай ... ... ... ... ... ... ... қайсы
тарауын болмасын зерттегенде, оның ішінде ... ... ... ... ... қауіпті деп тапған екі қылмысты әрекетті таппайсыз.
Сондықтан қылмысты дұрыс ... үшін ... жеке ... білу ... ... болып табылады. Мұны білу қылмысты бір-
бірінен ажыратуға, оларды бір-бірімен ... ... ... қате жібермеуге мүмкіншілік береді. [21, 17]
Қылмыстың жеке құрамдарын зерттегенде, әрбір қылмыстың неге ... оның ... ... ... ... ... неге ... мүмкіндігі барлығын анықтау қажет. Сонымен қатар қылмыс құрамының
барлық элементтері бойынша ... ... ... салыстыру керек. Жалпы ереже ... ... ... ең
алдымен қылмыстың объектісі мен объективтік ... ... ... мен ... ... ... ... Барлық жағдайлар
қылмыстың заңға қарастырылған ... ... ... ... мен белгілері сәйкес келгенде ғана қылмыстық іс-әрекет дұрыс
дәрежеленген деп табылады.
Қылмыстық іс-әрекетті дәрежелеудің қорытындысы, ... ... ... ... бар деген қорытынды маңызды қылмыстық іс
жүргізу құжаттарын, ... ... сот ... мен ... ... Оларда қылмыс жасаған ... ... ... және ... ... ... қылмыстық-құқықтық нормаларды
реттейтін қылмыстық заңның баптарын дәл ... ... ... ... Айта ... жағдай, әрекетті дәрежелеу кезінде, анықталған қылмыс
құрамының барлық белгілері ... ҚР ҚК -тің ... және ... ... дәл ... ... Соның ішінде құрамның ерекше
белгілері, ... ... ... ... және ... ... ҚР ҚК -тің Негізгі бөлімінің баптарының тармақтары көрсетілсе, онда
оларды дәрежелеу барысында еске ... ... ... ... ... алдын-ала сөз байласуы бойынша жасалса, олардың істеген іс-әрекеті
ҚР ... ... 2-ші ... "В" ... ... тиіс, ал
азғырушы, көмектесуші немесе үйымдастырушы болса олардың қылмыстық әрекеті
ҚР ҚК -гің ... ... ... сілтеме жасай отырып дәрежеленуі тиіс.
Егерде пайда табу ... ... кісі ... барысында орындаушымен
бірге көмектесуші болса, онда соңғысының ісгеген қылмыстық әрекеті ҚР ... ... 5-ші ... және 96-баптың 2-ші бөлігі "И" тармағымен
дәрежеленуі керек. Қасақана кісі өлгіру барысында орындаушы ... ... жете ... оның ... ... кісі өлтіруге оқталғандық
болып табылады (мүндай ... ҚР ҚК -тің ... 3-ші ... жэне ... ... тиісті тармақтары бойынша дәрежеленеді).
Қылмыстық әрекетті дәрежелеудің маңызы ерекше. Қандайда болмасын
қылмыстық ... ... ... құрамын анықгау дәрежелеу жолымен
жүзеге асады, онда соңғысы қылмыс ... ... ... ... кінә тағу ... сотқа беру, жаза тағайындау, я болмаса қылмыстық
жауаптылық пен ... ... үшін ... ... ... ... қылмысты дұрыс дәрежелеу дегеніміз соттардың, прокурорлық,
тергеу жәнеи алдын-ала анықтау ... ... ... ... табылады.Қылмысты дұрыс дәрежелеу ерекше криминологиялық маңызға ие,
себебі, соның негізінде қылмыстық құрылымның дұрыстығы анықталып, ... - алу жэне ... ... ... ... ... ол ҚР-дағы
жасалынған қылмыстардың жағдайын, деңгейін, оның динамикасын, жалпы және
жекелеген ... ... ... ... мүмкіндік береді.
ІІ - ТАРАУ. ҚЫЛМЫС ОБЪЕКТІСІ
1. Қылмыс объектісі туралы түсінік және оның мәні
Қылмысты ... ... ... ... ... зиян ... немесе шегуі мүмкін нәрсе қылмыс объектісі ... ... ... ... ҚР ... ... ... 1-
ші бөлігінде көрсетілген. Олар адам мен ... ... ... ... ... меншік, ұйымдардың қүқықтары мен заңды мүдделері,
қоғамдық қауіпсіздік пеи ... ... ... ... ... ... ... мен аумақтық тұтастығы, қоғам мен
мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделері және бейбітшілік пен ... ... заң ... қылмыс объектісі, әдетте, қылмысты
қиянаттан қылмыс заңымен қорғалатын қоғамдық қатынастар ретінде айқындалып
келді. Ал ... ... ... біз ... ... ... ... немесе өзара араласуы нәтижесінде
пайда болған, құқықтық және моральдық ... ... ... ... ... ... ... объектісін кейбір қоғамдық
қатынастар ретінде пайымдау орынды да, мысалы, бұған ұрлау, тонау ... да ... ... ... салу ... ... қылмыс объектісі деп танылуын жатқызуға болады. ... ... да, ... ... ... ұрланатын мүліктің тікелей
өзі емес (оған ешқандай зиян келтірілмеуі де мүмкін) меншік құқығынан, атап
айтқанда, ... ... ... ... ... құқығынан туындайтын
қатынастар танылады. Алайда, кейбір жағдайларда қылмыс объектісін ... ... ... 6ұл ... ... ... ... Бұл
әсіресе, жеке адамдарға қарсы жасалатын ... ... ... ... ... адамның маңыздылығы туралы оны «барлық қоғамдық
қатынастардың ... 1 ... ... ... ... кеңестік қылмыстық заң ғылымында кісі өлтіру объектісі ... өзі ... тек қана ... ... ... ... орын алып ... 23]
Әрине кісі өлтіру объектісі ретінде адам өмірін мұндай тұрғыдан түсіну
-адамның биологиялық тірі организм, ... ... ... ... ... ... құндылығын төмендетіп жібереді. Адам тәуелсіз абсолютті
құндылықтан жәй ... ... ... қорғаныс, қызметтік,
отбасылық, меншіктік және тб) иесіне ғана ... ... ... ... ... ... деп тұжырымдап келген теорияны, ... ... ... ... де, ... деп ... ... өткен ғасырдың ... ... ... ... ... ... туындап, объектіні құқықтық игілік деп
уағыздаған теорияға қайта оралу керек сияқты. Р. Иерингтің құқық ... ... ... ... ... Ф. Лист ... ... пен қорғалған өмірлік мүдде деп түйінделген. Революцияға (кеңес
заманына) дейінгі Ресейдің ... ... ... ең ірі ... та бүл ... ... тұрған. Оның анықтауынша, қылмыс
нормамен қорғалатын өмір мүддесіне қиянат ... ... және ... ... бір ... ... бір ... маңызды деп саналатындығы
соншалықты, тіпті мемлекеттің ізі қиянат жасаушыны жазамен қорқытады"1
қылмыстық ... ... ... оны ... ... ... ... бұзылуы деп қана қарастыратын тар ... ... де ... ... зор. ... ... ... тұрғыдан
қарастыру классикалық қылмыстық қүқық көлемінде өткен ғасырдың орта шеңінде
ойлап шығарылған нормативті теорияга тән, ... ол ... ... ... зиян ... ғана ... ... болып
есептеледі. Сондықтан, қылмыстық-қүқықтық нормаларды бұзуға салынған
тыйымға қарамастан ... оны ... ғана ... ... болып
есептелмейді. Қылмыстық-құқықтық норма жасалған қылмыстың зардабына
төзбейді және төзуі ... де ... Оған ... ... қылмыстық-
құқықтық норманы бұзуына байланысты тиісті жазасын алуының өзі - бұл
норманың ... ... ... ... ... куәсі.
Қылмыстық-құқықтық норманы қылмыс объектісі ... ... ... бұл ... ... қиянаттардан қылмыстық-құқықтық
нормалармен қорғалушы мүдделердің шын мәніндегі ... ... ... ... ... "шын болмыстық түріндегі заң нормасына
қарсы қиянат жасаушы іс-әрекет"2 деп анықтаған болатын. Егерде бұл ... осы ... ... дейінгі анықтамасымен салыстырсақ, Таганцев "шын
мәніндегі" ... деп ... ... ... нормамен
қорғалған мүдденің шын мағынасы түсінгендігі анық.[20, 16]
Сонымен, қылмыстық іс-әрекет зиян келтіретін және қылмыстық ... ... ғана ... ... ... мойындауға тиіспіз.
Алайда, кейбір мүдделерді қылмыс объектілерінің қатарына қосуымыз ... тек қана ... ... ... объектілері екендігінен
емес. Бірдей объектілер құқықтық әр түрлі саласының ... жиі ... ... ... ... ең ... ... нормалары арқылы қорғалып, реттеліп ... Ал ... аса ... қиянат төнгенде (ұрлау, тонау, алаяқтық жасау,
шабуыл жасап тонау, қорқытып алушылық ... ... ... ... талан-
таражға салу) оларды қылмыстық-құқық өз қорғауына алады.
Меншікке қарсы бағытталған қиянат аса ... ... ... ... ... ... ... (мысалы, қарыз ақшаны қайтармау).
Сонымен, белгілі бір мүдделерді ... ... ... - бұл ... ... ... кез келген түрі
қылмыстық жазаға тартылады деген сөз ... ... ... ... ... бұл объектілерге жасалған ең қауіпті қиянаттар ғана
жатады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... қорғау объектілерінің ... мен ... ... ... өзгерістер бар екендігін атап өту керек.
Қазақ КСР-нің 1959 жылғы қылмыстық Кодексінде ең ... ... ... ... ... тек ... ... ғана жеке бастың мүддесі мен
қоғамдық ... ... ... бүл - жеке ... ... - ... бағындырушы тоталитаризм көріністерінің біреуі.
Адам бостандығы мен негізгі ... ... ... мемлекеттік
билік органдарының тарапынан жеке бастың ... ... ... ... ... ... дерлік бақылау орнатылған
еді.[5,17]
Қазақстан Республикасы қылмыстық ... ... ... ... ... оралуы - қылмыстық-құқықтың ... ... ... ... ... ... айтарлықтай
өзгергендігін көрсетеді, қылмыстық заңмен ... ... ... қағидалар негізінде мүлдем басқаша қарастырылатын болды,
яғни, ең алдымен жеке бастың, сосын ... және ... ... Қылмыстық-құқықтық қорғаудың табан тірер негізі ... ... жеке ... мүддесі қарастырылуы тиіс. Дәл осы мүдденің сенімді әрі
тиімді қорғалуы қоғамдық және мемлекеттік мүдделердің тиімді қорғалуына зор
әсер ... ... ... ... заңдылықты анықтау
саласындағы мұндай артықшылықтар, бұл проблеманы дамыған демократиялық
елдердің (мысалы, Батыс Еуропа) ... ... ... ... ... ... анықтаудың қылмыстық іс-әрекетті саралаудағы
маңызы үлкен. Жасалынған ... ... ... ... ... ... дұрыс саралауға мүмкіндік береді.
2.2. Қылмыс объектілерінің түрлері
Қылмыстық ... ... ... объектісінің рөлі мен маңызына
терең талдау жасау үшін, қылмыс объектілерін, ... ... ... ... деп ... қалыптасқан.
Қылмыстық жалпы объектісі ретінде қылмысты қол сұғушылықтан қылмыстық
заң арқылы ... ... ... ... ҚР ... ... ... бабы 1-ші белігіне сәйкес бұл адам мен ... ... мен ... мүдделері, меншік, ұйымдардың құқықтары мен заңды
мүдделері, қоғамдық қауіпсіздік пен ... ... ... ... ... ... құрылысы мен аумақтық тұтастығы
және бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігі бұл ... ... ... келген қылмыс, бір жағынан, тек осы ... ... ... ал ... ... - ... кез ... бұл объектілердің
біреуіне ғана қиянат керсете ... ... ... ... ... өзі
қылмыстық заңмен қорғалатын объектілердің жиынтығы.[22, 46]
Объектіге қол сұғушылықты одан әрі айқындау қылмыстардың тектік ... ... ... іске ... ... - бұл жалпы объектінің бөлігі. Ол бірыңғай ... ... ... бір ... ... тобын қүрайды. Тектік объект
қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінің жүйесін құрастыруда маңызы зор. ҚР ... ... ... ... ... ... тектік объектісі
қойылған. ҚР ҚК Ерекше бөлімінің әрбір тарауында ... ... ... Айталық, ҚР ҚК 1-ші тарауына біріктіріліп, баптарында қарастырылған
қылмыстардың тектік объектісі адамның жеке басы болып табылады.
Заңның өзі ... ... ... бір ... ... ... Мысалы, ҚР Қылмыстық кодексінің 366 -бабында ... ... мен ... ... бере келе бұл ... ... "Әскери қызмет атқарушы, әскери қызметшілердің, ... ... ... өту ... ... ... ... тәртібіне қарсы қылмыстар", - деп атап көрсеткен.
Тектік объектілер бірқатар тараулардың атауларында да көрсетіледі
(мысалы, ҚР ҚК ... ... ... ... ... ... тектік объект ҚР ҚК Ерекше бөлімінің тарауына
енгізілген нақты қылмыс ... ... ... ... анықталады.
Қылмыстардың тектік объектісін анықтаудың қылмыстарға, әсіресе сырттай
ұқсас қылмыс құрамдарына байланысты қылмыстық ... ... ... ... ... ... адамның жеке басына қарсы
қылмыстар мен бұзақылық арасында кездеседі (біріншісінің объектісі адамның
жеке басы болса, соңғысының ... ... ... ... - бұл ... ... бөлімі, яғни қылмыстық заңмен
қорғалатын бір немесе бірнеше қиянат бағытталған нақты бір мүдде, я болмаса
нақты бір ... ... зиян ... ... ... Ерекше бөлімнің
1-ші тарауындағы баптарға сәйкес ... ... ... табылатын адам өмірі мен денсаулығы жеке басқа түгелдей қатысты
болғанымен, тектік объектінінің ... ... ... ... қылмыстық тәртіпті анықтаудағы тәжірибелік маңызы зор, себебі ол
кейбір жағдайларда қылмысты осы тектес басқа қылмыстардан ажыратып ... ... ... объект кейбір реттерде әртүрлі қылмыс құрамында
бірдей болуы мүмкін. Мысалы, ҚР ҚК -тің ... 1, ... 97, ... ... қылмыстар тікелей объектіге қарап ажыратылмайды, қылмыс
құрамының басқа элементтерінің белгілеріне қарап ажыратылады.
Әдетте, әр қылмыстың өзінің тікелей бір ... ... ... ... екі ... ... ... көрсететін қылмыс түрлері де
кездеседі (қос ... ... Бұл ... ... ... ... ал ... -қосымша болып есептеледі. Ал ... ... ... ... - ... екендігі туралы сұрақ
құқықтық тұрғыдан қорғалушы игіліктің өз маңыздығына емес, оның тектік
объектімен ... ... ... ... сот ... ... ... алдын-ала тергеу жургізуге байланысты қорқыту немесе күш ... (341-6.) ... ... ... ... сот ... әрі жеке басы ... табылады. Бұлардың алғашқысы негізгі объект,
ал соңғысы бұл арада қосымша ... ... ... [11,27]
Негізгі объект - ол басты тікелей объект. Қылмыстық-құқық нормасы, ең
алдымен, оны қорғау үшін шығарылады. Демек, негізгі объект -қылмысты ... бір ... қосу үшін ... ... ... ... ... қарсы қиянат жасау барысында "жол-жөнекей" түсетін
зардапқа төзетін (немесе осындай зардап түсу қаупі бар) объект, ... ... ... ... ... жасап тонауда негізгі объект -
меншік, қосымша объект ... ... ... объект - қылмыс жасау барысында ... бір ... де, ... де ... ... ... Мысалы, бұзақылық
жасау барысында негізгі объект қоғамдық тәртіп, ал жеке адамның мүддесі
бұзылуы да, ... да ... ... ... анықтау іс-әрекетке әлеуметтік - саяси
сипаттама беруге, оның қоғам үшін қауіптілік деңгейін бағалауға және ... қай ... ... ... ... яғни ... ... қалай
саралау керектігін оңайлатып береді.
2. Қылмыстың заты
Қылмыс объектісінен қылмыстың затын ажырата білу керек. Қылмыс ... ... ... ... қол сұғу ... осы ... әсеріне үшыраған, сыртқы ортадағы материалдық заттар ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың заты
тікелей автомобильдің өзі болса, ал ... оған ... ... ... - ... қандайда бір белгілі қылмыстық іс-
әрекетті жасаған уақытта өзінің "ізін" қалдырған бұйым жатады. ... мен қол ... ... ... байланыста болғанымен оларды бір-бірімен
шатастырмау керек.[2,65]
Қылмыстың объектісі қылмыстық заңмен қорғалатын мүдделер, қоғамдық
қарым-қатынас болса, қылмыстың заты - ... ... алғы ... ... өмір сүру, даму шарты. Қылмыскер материалдық
бұйымдарға, ... ... ... жасай отырып, қылмыстық зат қорғайтын
белгілі бір қоғамдық қарым-қатынасты және мүдделерді ... ... ... ... ... ... заттар емес, заң қорғайтын
белгілі бір қоғамдық ... пен ... ... ... заты және оның ... қасиеті қылмыстарды дұрыс саралауда,
аралас құрамдарды және қылмыстық әрекеттерді ... емес ... ... ... бар. ... атылатын қаруды ұрлау қоғамдық
қауіпсіздікке қол сүғу болса, ал аңшы мылтығын ... - ... ... ... ... болып ҚР кендендік шекарасынан заңсыз түрде
өткізілетін белгілі бір заттар ғана болып ... ... мен ... жаза ... да әсер етеді. Мысалы, ұрлап
алынған мүліктің мөлшері қылмысқа баға ... және ... ... әсер етеді.
Қылмыстық қол сүғу кезінде зат, әдетте, зиян ... де, ... ... Мысалы, ұрланған зат өзінің алғашқы формасын өзгертпеуі де ... оның жеке ... ... бойынша сақталып қалуы мүмкін). Басқа
жағдайларда тағамдар толығымен өзгеріп, құртылуы мүмкін.
Бірақта ... заты ... ... ... ... Ол ... айтылғандай, қылмыс обьектісіне жасалынатын қол
сұғушылық сыртқы ортаның материалдық ... әсер ету ... ... ... ... әйел ... ... дизертирлік сияқты
қылмыстардың заты жоқ.[3, 41]
Қылмыс затының қылмыс жасау құралдарынан, яғни қылмыскердің қылмыс
жасау ... ... ... ажырата білу керек (мысалы, кісі өлтіру
мен шабуыл жасап тонау кезінде қолданылған атылатын қару мен ... ... ... ... ... заттар қылмыс заты емес, қылмыс құралы
болып табылады. Кейде бір ғана зат кейбір қылмыстардан ... ... ... басқа қылмыстар кезінде - қылмыс жасау құралы мен тәсілі болуы
мүмкін. Мысалы, ұрланған пистолет - қылмыстың ... ал оны ... ... кезінде пайдаланған болса, ол - қылмыс құралына ... ... ... ... ... адам ... бір адамның
жеке басына (рухани, мүліктік немесе ... ... зиян ... ... заты деп ... ... ... салдарынан зиян шеккен
адам жәбірленуші деп аталады. Қылмыстан зардап тартқан адамның жеке ... ... ... деп аталатын саласы айналысады.
Көптеген қылмыстарда жәбірленушінің жеке басы да, қылмыстың заты ... ... ие. ... жасы ... толмаған немесе жасы он
төртке толмаған қызды ... үшін ... ... ... ... қылмысқа жәбірленуінің заңсыз қылығы ... ... ... қылығы жаза тағайындау кезінде жеңілдететін ... деп ... ... ... ... құрамы - бұл көрсетілген объективті және
субъективті ... ... ... Ол ... ... ... болады. Сонымен қатар әрбір құрамның ... ... ... ... ... және олардың қылмыс құрамынан
тысқары өз алдында болуы мүмкін емес.
Қылмыс құрамының белгілері екі ... ... ... құқық теориясында барлық нақты ... ... ... топтасуына байланысты белгілі бір ... ... ... ... ... қойған міндеті.
Әрбір ... ... ... құрылысын және оларға тән жалпы заңдылықты
тереңірек түсіндіру болып табылады.
Қылмысты дәрежелеу деп ... ... ... ... ... ... ... ерекше бөлімінің, кейбір жағдайда жалпы
бөлімнің нормалары бойынша ... және кең ... ... ... анықтау болып табылады.
Қылмысты іс-әрекет жасаушының қиянаты бағытталғаны, қылмысты
салдарынан зиян ... ... ... мүмкін нәрсе қылмыс объекті болып
табылады.
Қылмыс ... ... ... ... саралаудағы
маңызы үлкен. Жасалынған ... ... ... ... ... дұрыс саралауға мүмкіндік береді. ... ... жағы ... - ... ... ... іс-әрекеттің сыртқы ... ... ... жағы - ... жауаптылықтың маңызды алғы шарты.
Қылмыстың объективтік жағы - қылмыстық жауаптылықтың ... ... ... объективтік жағы - қылмыстың жауаптылықтың негізін қалаушы
болып саналады, онсыз жауаптылықтың болуы мүлдем мүмкін емес.
Қылмыстық іс-әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік) - ... ... ... ... ... табылады, себебі ол-обьективтік жақтың түгелдей
алғанда, оның жеке бір белгілерінің де ... ... ... ... ... ... арқылы болады.
Себепті байланыс - материалдық қылмыстардың объективті жағынының|
сипаты. Орын алған қоғамдық қауіпті салдар үшін ... ... ... ... әринс, кінәсі болса), егер бұл салдар адам жасаған қоғамдық
қауіпті әрекетпен немесе ... ... ... тұрса ғана
басталуы мүмкін. Себепті байланыс болмаған жерде зиянды салдардың орын
алғандығы үшін ... ... та ... орны - бұл ... ... ... бір жер. ... уақыты - қылмыс құрамының белгісі болып табылады және ол ... ... ... ... ... жасаудың жағдайы -
бұл қылмыс жасалуының объективті ... ... ... ... ... - ... жасауда пайдаланылған қарулар мен аспаптар.
Біздің елімізде қылмыстық құқық ... ... ... ... ... әлі ... дейін шешімін таппауда.
Қылмыстың субъектісі міндетті түрде есі ... яғни ... ... ... ... оның шын ... сипаты мен қоғамға
келтіретін қауіптілігін түсінуге қабілеті жететін жеке тұлға болуы ... жағы ... өзі ... қылмысқа ішкі, яғни
кінәмен, ниетпен және мақсатпен ... ... ... ... ... ... Қылмыстың субъективті ... ... ... ... қылмыстық кінәсі, себебі ... ... ... қылмыс жасау кезіндегі тұлғаның сезім күйі жатады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Алауханов Е. ... ... ... ... А – жеті жарғы 2001-224
б.
2. Ағыбаев А.Н. ... ... ... ... ... толықтыру. 3-бас)
А., Жеті жарғы. 2001-352 б.
3. Ағыбаев А.Н. “Қылмыстық ... ... ... ... ... ... 2002 ж – 21 желтоқсанға дейінгі ... ... – А., Жеті ... 2003 – 560 ... ... А.Н., ... Г.Ы. ... право Республики Казахстан.
Особенная часть (учебно-методическое пособие) ... ... ... И.Ш. Рахимжанова Г.К. Уголовное ... ... ... ... ... ... ... 1998г.
6. Борчашвили И.Ш., Рахметова С.М. Уголовное право Казахстана (Особенная
часть). Ч. 1-2. ... / ... ... гг.
7. Сборник Постанавлений Пленума ... суда ... ... ... Курс ... ... ... М., 1970, т. 1-6.
9. Курс советского уголовного права. М., 1968, т. ... ... к ... ... ... ... / ... Чл-корр. АЕН РК, д.ю.н., профессор Борчашвили ... ... ... Г.К. ... ... ... ... Комментарий к изменениям и дополнениям в ... ... ... ... АЕН РК, ... профессор
Борчашвили И.Ш., Караганда, 2000 г.
12. Комментарий к изменениям и дополнениям в ... ... РК ... кодекс Республики Казахстан: Под ред. ... М.М. ... ... Кар ЮИ МВД РК им ... ... ... Республикасының Конституциясы 1995ж. (8.10.98ж.
өзгерістермен).
14. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі 1997ж. ... ... ... 16.03.2001 ж, ... ... ... судебно-медецинской оценки тяжести ... ... №240 от 4 мая 1998г. ... ... МВД РК. ... 1998. ... ... право Казахстана (Особенная часть). Учебник для вузов. Под
ред. д.ю.н., профессора И.И. Рогова и ... ... С.М. ... ... ТОО ... 2001 ... Уголовное право Республики Казахстана (Особенная часть).
18. Учебное пособие: В 2-х Под ред. И.Ш. Бочашвили., СМ.Рахметова. Алматы;
1999-2000г.г. М.М. ... ... Кар ЮИ МВД РК им ... ... право России. Учебник / Отв. ред. ... Б.В. ... ... ... ... ... Российской Федерации. Особенная часть: Учебник под.ред.
Г.Н.Борзенкова и В.С.Комиссарова. И., Олимп, 1997.
21. ... ... ... ... ... для ... - М., издательство
группа ИНФРА М. - М – НОРМА, 1998.
22. Уголовное право. История Юридической науки. - М., 1978 г.
Схема ... ... ... ... 5
Схема 6
|Кінәнің нысандары және |Интеллектуалдық элемент| ... | ... ... |
|1 |2 |3 ... ... |Істелетін іс - |Осы ... ... ... ... ... |
| ... ... білу, | |
| ... ... ... | |
| ... болуын | |
| ... ... ... | |
| ... ... | |
| ... ала білу | ... ... ... іс - |Осын зардаптардың |
| ... ... ... тілемегенімен |
| ... ... ... ... ... саналы |
| ... ... ... ... жол ... |
| ... ... мүмкін|немқұрайдылықпен қарау |
| ... ... ала | |
| ... | ... ... іс - ... ... |
| ... ... ... ... деп |
| ... ... ... |сену |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ала білу | ... ... іс - ... оларды болжауға |
| ... ... ... және болжай |
| ... ... ... болу |
| ... екенін болжап | |
| ... | ... ... (істелетін | ... |іс - ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... (осы ... | |
| ... ... | |
| ... | |
1 ... А.Н. ... ... о составе преступления. М. 1957.
1 Кудрявцев В.Н. Обьективная сторона преступления. М. 1960.
1 См. Маркс К., ... Ф. Соч. 3 ... См. Курс ... уголовного права. Т.3Л. 1973. С.478.
1 Таганцев Н.С. Русское уголовное право. Лекции. Часть ... М. 1994. ... С ... ... Н.С. ... ... ... Лекции. С. 36.
1 Е.И. Қайыржанов. Уголовное право РК (Общая ... ... 1998 стр ... субъектісінің белгілері
Жалпы
Жеке тұлға, яғни адам
Есі дұрыстық (ҚК –тің 21-бабы
Қылмыстық заңда көрсетілген (ҚК –тің 15 ... ... бір ... ... ... Қылмыстық кодексінің Ерекше бөлімінің баптарында
көрсетілген қосымша белгілер (азаматтығы, жынысы, кәсібі, лауазымдық
жағдайы т.б.)
Есі дұрыс еместіктің белгілері
(ҚР ҚК-нің 16-бабы)
Заңдылық
Интеллектуал
дық
Адамның өзінің іс - ... шын ... ... мен қоғамға
қауіптілігін ұғына алмауы
Еріктілік
Медициналық
Созылмалы психикалық ауруы, психикасының уақытша бұзылуы, кемақылдылығы
немесе психикалық өзге де дертке ұшырауы
Адамның ... іс - ... ие бола ... ... орын алуы үшін осы екі ... ... ... жеткілікті
Есі дұрыс емес деп тану үшін заңдылық және ... ... де) ... ... ... құрамының түрлері
Қоғамға қауіптілік дәрежесіне қарай
Сипатталу тәсіліне қарай
Құрылысына қарай
Материалдық қылмыс құрамы
Фермальдық қылмыс ... ... ... құрам
Күрделі қылмыс құрамы
Жауаптылықты ауырлататын құрам
Келте қылмыс құрамы
Балама қылмыс құрамы
Жауаптылықты жеңілдететін құрам
Қылмыс ... ... ... ... ... объект
Факультативті тікелей объект
Қылмыстың объективтік жағы
Қоғамға қауіпті іс - әрекет (әрекет немесе ... ... ... ... ... ... ... істеудегі қолданылған құралдар мен қару - жарақтар
Қылмыстың істелген ... ... ... зардап (қылмыстың нәтижесі)
Себепті
байланыс

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмысты саралау және оның ұғымы82 бет
Қылмысты саралаудың түсінігі және қылмыс құрамының қылмысты саралаудағы маңызы75 бет
Қылмыстық саясат80 бет
Әйелдер қылмыстық әрекетінің психологиялық негізі туралы10 бет
Қазақстан инновациялық мектептерінде қосымша білім бағдарламалары негізінде оқытуды бейіндік саралаудың дамуы (1992 – 2005 жж.)31 бет
Еуропалық Қауымдастық құқығының заңдық болмысы мен құрылтай және институционалдық сипаттағы негізгі құжаттары58 бет
Жылжымайтын мүлік ипотекасының ұғымы және заңдық базасы49 бет
Көптік қылмыстарды саралаудың теориялық мәселелері169 бет
Мекемелер мен кәсіпорындарда іс қағаздарын жүргізуді, мұрағат қызметін заңдық және нормативтік-құқықтық тұрғыдан реттеу35 бет
Қазақстандағы діни жағдайдың заңдық негіздері65 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь