Молекула- кинетикалық теория негіздері

1. Кіріспе
2. Теориялық бөлім
3. Практикалық бөлім
4. Қортынды
5. Қолданылған әдебиеттер
Молекулалар тым кішкентай, алайда олардын өлшемі мсн массасын бағалаудың каншалықты қарапайым екенін көріңдер. Бір ғана бақылаудың және аса күрделі емес есептеулердің өзі жеткілікті. Әрине, мұны калай жасау керектігін ойластыру да қажет.
Зат күрылысынын молекула-кинетикалық теориясы негізіне үш тұжырым алынады: зат бөлшектерден турады; бүл бөлшектер бейбе-рекет козгалады; бөлшектер бір-бірімен өзара әсерлеседі. Мұндағы әр тұжырым тәжірибеде қатаң дәлелденілген. Қандай болса да дене атаулынын, инфузорийден бастап жұлдыздарға дейін, барлығының қасиеті мен әрекеті сол денені құрайтын бөлшектердін — молекулалар, атомдар немесе тіпті бұлардан ұсақ түзілістер — элементар бөлшек-тердін бір-біріне әсер еткендегі қозғалысына байланысты.
Молекулалардың өлшемдерін бағалау. Молекулалардың бар болуынын шындығына толык көз жеткізу үшін олардың өлшемдерін анықтау кажет.
Мұны май, мысалы, зәйтүн майы тамшысының су бетіне жайылуын бақылап, онай байқауға болады. Егер ыдыс тым үлкен болса, май бүкіл бетке тұтас жайылмайды. Көлемі 1 мм3 тамшыны 0,6 м2-тан артық аудан алатындай етіп су бетіне жаюға келмейді. Май барынша үлкен ауданға жайылғанда, ол бар-жоғы бір молекуланың қалыңдығындай қабат тузеді деп жорамалдауға болады. Бұл қабаттың калындығын анықтау және сол арқылы зәйтүн майының молекуласының өдшемдерін бағалау қиын емес. Май қабатының көлемі V оның S ауданың қалыңдығы d-ға көбейткенге тен, яғни V = Sd. Демек, зәйтүн майы молекуласының өлшемі мынаған тең:
D= 0,001 cм3/ 6000 см2≈ 1,7 * 10-7 см.
        
        Жоспар
1. Кіріспе
2. Теориялық бөлім
3. Практикалық бөлім
4. Қортынды
5. Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Молекулалар тым кішкентай, алайда ... ... мсн ... ... ... ... көріңдер. Бір ғана бақылаудың және
аса күрделі емес есептеулердің өзі жеткілікті. Әрине, мұны ... ... ... да ... ... молекула-кинетикалық теориясы негізіне үш тұжырым
алынады: зат ... ... бүл ... бейбе-рекет козгалады;
бөлшектер бір-бірімен өзара әсерлеседі. Мұндағы әр тұжырым тәжірибеде қатаң
дәлелденілген. Қандай болса да дене ... ... ... дейін, барлығының қасиеті мен әрекеті сол денені құрайтын
бөлшектердін — молекулалар, атомдар ... ... ... ұсақ түзілістер —
элементар бөлшек-тердін бір-біріне әсер еткендегі қозғалысына ... ... ... ... бар ... ... көз ... үшін олардың өлшемдерін анықтау кажет.
Мұны май, мысалы, зәйтүн майы тамшысының су бетіне жайылуын бақылап, онай
байқауға болады. Егер ыдыс тым ... ... май ... ... ... Көлемі 1 мм3 тамшыны 0,6 м2-тан артық аудан ... етіп ... ... келмейді. Май барынша үлкен ауданға жайылғанда, ол бар-жоғы
бір молекуланың қалыңдығындай қабат ... деп ... ... ... калындығын анықтау және сол арқылы зәйтүн майының молекуласының
өдшемдерін бағалау қиын емес. Май қабатының ... V оның S ... d-ға ... тен, яғни V = Sd. Демек, зәйтүн ... ... ... ... 0,001 cм3/ 6000 см2≈ 1,7 * 10-7 ... ... ... өте кішкене болғандықтан, кез келген макроскопиялық
денедегі олардың саны орасан көп болады. ... 1 г, ... ... 1 ... ... ... санын шамамен санайық. Су ... ... -8 ... тең. ... тығыз орналасқан судың әрбір моле-куласына
келетін көлем (3- 10-8 см)3 деп ... ... ... мін (1 см)3 ... келетін көлемге бөліп, тамшыдағы молекулалар санын табуға
болады:
N= 1см3/ (3*10-8) см3 ≈ 3,7 ... сен ... ... ... ... ... жүтылған молекулалар қайта дем
шығарғанда Жер ... ... ... ... онда біздің
планетаның әрбір тұрғыны тыныс алып, ауа жұтқан сайын, сенің өкпенде ... ... ... ... отырар еді. Жеке молекулалар ... ... өте аз. ... 1 г суда 3,7-1022 ... ... ... ... Молекулалардың массалары өте кішкене
болғандықтан, есеп-қисап жасағанда массалардың ... ... ... мәндерін пайдаланған ыңғайлы. Халықаралық келісім бойынша
(сендерге VII ... ... ... ... ... ... мен
молекулалардың массаларын (атомдық массалардың ... ... ... көміртегі атомы массасының 1/12-імен салыстырды.
Заттың салыстырмалы молекулалық (не атомдық) массасы Мr дегеніміз —
берілген зат ... (не ... т0 ... ... ... ... қатынасы болып табылады.
Мr = т0 /1/12 т0C
Барлық химиялық элементтердің салыстырмалы ... ... өте ... ... ... қүрамына кіретін элементтердің салыстырмалы
атомдык массаларын қосып, сол заттың салыстырмалы молекулалық ... ... ... ... көміркышқыл газы С02-нің ... ... ... 44-ке тең, ... ... ... массасы -12-ге, ал оттегінікі шамамен 16-ға тең, ... 12 + ... ... және Авогадро тұрақтысы. Заттың молшерін денедегі молекулалар
немесе атомдар санымен өлшеген әлдеқайда табиғи болған болар еді. ... ... ... ... ... саны ... көп, ... молекулалардың абсолюттік емес, салыстырмалы саньш
пайдаланады.
Халықаралық ... ... ... ... мольмен әрнектеледі. Бір
моль — бұл массасы 0,012 кг коміртегінде қанша атом болса, сонша молекуласы
немесе ... бар ... ... кез ... ... 1 ... ... немесе молекулалар саны
бәрінде бірдей. Бұл ... ... NА деп ... және оны ... ... ... ... Авогадро турақтысы деп атайды.
Өлшеулер көміртегі атомының массасы: т0C =1,995 * 10-26 кг ... ... NА -ны бір моль ... ... ... ... атом көміртегі массасына бөліп аныктауға болады:
NА =0,012 кг/моль* 1/ т0C =0,012 кг/моль* 1/ 1,995 *10-26 кг= 6,02 - ... бір моль ... ... кез ... ... ... ... керсетеді. Егер заттын мөлшері v = 2,5 моль болса, онда сол денедегі
молекулалар саны N =v NА = 1,5- 1024 ... ... ... v берілген
денедегі N молекулалар санынын NА Авогадро ... яғни ... ... ... санына катынасына тең:
Авогадро түрақтысы шамасы аса зор макроскопиялықпен ... ... ... ... екенін керсетеді. Зат
мелшері 1 моль ... ... ... ... өлшемдері және
бірнеше ондаған грамм шамасында массасы болады.
Мольдік масса. Мr салыстырмалы ... ... ... ... ... ... ... М кеңінен пайдаланылады. Заттын мольдік массасы деп
бір мольдің молшерінде алынған заттың массасын айтамыз.
Осы аныктамаға орай, мольдік масса молекула массасын ... ... ... кез ... ... массасы т денедегі молекулалар санын бір
молекуланын массасына көбейткенге ... т0 ... ... ... ... ... ... қорыту.
АВСБ ыдысының ауданы S болсын. Ох кбординат ... ... ... ... ... қысымын есептейік (17-сурет).
Ыдыстың қабырғасына V жылдамдықпен келіп ... Ох ... vx-ке тен, ... m0 ... молекула, қабырғамен
соқтығысқандаоған m0 vx импульс береді. Қабырғадан кері ыршығанда молекула
оған тағы да ... ... дәл ... 2m0vx ... ... ... ... уақытында молекула қабырғаға 2m0vx z импульс береді.
Молекулалар көп, сондықтан олар қабырғамен соктығысқанда оған секундына
2m0vx ... ... ... z — сол ... ішінде барлық молекулалардың
қабырғамен соқтығысу саны. Әрине, мұндағы 2 саны молекулалар ... ... ... ... n=N/V тура ... ... Бүған қоса, z саны молеку-
лалардың vx жылдамдығына ... ... Бұл ... ... болса, молекулалар секундына қабырғамен соқтығысуы да соғұрлым көп
болады. Егер ... ... онда ... ... ... болмас еді. Бұған коса, молекулалардың кабырғамен соқтығысу саны
қабырға бетінін 5 ауданына пропорционал ... z-n vx S Тағы да ... ... ... ғана ыдыс ... соғылатынын, ал
қалған жартысы оған соғылып кері қайтатынын ескеру керек.
кабырғаға 1 секундта берілетін толық ... ... тең ... z= m 0n vx ... ... заңына сәйкес уакыт бірлігіндегі кез келген дененің
импульсінін өзгеруі оған әсер етуші күшкетең: Ғ = m 0n vx ... ... ... ... заттын газ тәрізді, сұйық және қатты
күйлерде кездесетінін ұғынуға мүмкіндік береді.
Газдар. Газдарда атомдардың ... ... ара ... өздерінің өлшемдерінен әлденеше есе артык болады . ... ... газы бар ... ... ... газ молекулаларының
көлемінен он мындаған есе артық.
Газ онай сығылады, себебі газды сыққан кезде олардың ... ... ара ... ғана ... бірақ молекулалар бірін-бірі ... ... өте ... ...... ... метр ... козғалып жүреді. Олар соктығысканда, бильярд шарлары сияқты, бір-
бірінен тебіліп, жан-жақка бытырап кетеді.
Газ молекулаларының тарту күші әлсіз болғандықтан, олар бірінің ... ... ... шамасы келмейді. Сол себепті газдар шексіз улгая алады.
Олар пішінін де, көлемін де сақтамайды. Ыдыс ... ... көп рет ... ... газ қысымы пайда болады.
Сұйықтар. Сұйыктарда молекулалар бір-біріне өте тығыз орналаскан. Сол
себепті, сұйықтардағы ... ... ... ... ... козғалады.
Торға түскендей, басқа молекулалармен коршалып қысылады да, ол "бір орында
тыпыршып тұрады" (керші молекулалармен соқтығысып, ... ... ... Ол ... ... тордан", "секіріп шығады",
бірақ сол мезетте-ак көрші молекулалардан түзілген жаңа "торға" түседі.
Бөлме ... су ... ... өмірі-
нін үзақтығы, яғни белгілі бір ... ... ... ... ... ... 10 -11 с болады.
Суйықтардың аққыш екендігі, яғни өзінің пішінін сақтамайтыны белгілі. ... ... Егер ... ... болса, онда бір отырықшы
қалпынан басқа калыпқа ауысуы барлық ... ... ... болады (9-
сурет). Сырткы күш молекулалардың бір секундтағы ауысу санын ... ... ... бір ... ... ... ... ауысып өтуі, кобінесе сол сыртқы күштің әсер ету бағыты бойынша
болады (11-сурет). Міне, сондықтан да ... ... және ... пішініне
лайықталадыл
Қатты деталер. Қатты денелердің атомдары ... ... ... ... бір ... ... ... тербеліп
тұрады. Рас, кей кезде молекулалар оздерінің тепе-тендік калпын өзгертеді,
бірақ бұл ете сирек болады. Сол себепті қатты ... ... гана ... де сақтайдың.
Сұйық пен қатты денелер арасында тағы бір маңызды айырма-шылық бар.
Сұйықты бір ... ... ... ... адамдар тобымен
салыстыруға болса, ал қатты ... ... ... де ... бір ... ... тұратын адамдарға ұксатуға болады.
Сиретілген газда молекулалар арасындағы кашыктык олардың өлшемдерінен
әлденеше есе ... ... ... молекулалар арасындагы өзара әсер елеусіз өте аз ... ... ... ... ... потенциалдық
энергиясынан әлдеқайда көп. Газ молекулаларын тым кішкентай қатты шар деп
карастыруға болады. ... ... ... әсер етуші күрделі күштер
әрекет ететін накты газдың орнына, біз оның ... ... Бұл ...... гаі деп ... ... газ — бүл молекулалары
арасындағы өзара әсер елеусіз аз болатын газ.
Қорытынды
Молекула кенетикалық теорияның негізгі қағидала атомдардан тұрады;
молекулалардың арасында,молекулалардың ... ... ... ... тебу күші,ал үлкен қашықтықтарда –тарту күші әсер
етеді; молкеулалар бейберекет ... ... ... ... өте ... ал үлкен (молекулалық) денелерде
олардың саны өте көп.Сондықтан макраскопиялық денелерде молекулалар
массаларын және ... ... ... мәндермен емес,салыстырмалы
бірліктермен өрнектейді.
Салыстырмалы молекулалар немесе атомдық масса деп молекула немесе
атом массаның көміртегі атомының 1/12 ... ... ... m0/ (1/12) m0 C
Заттың мөлшерін өрнектейді. Мол-0,012 кг көміртегінде қанша атом
болса, ... ... ... ... ... ... ... NA≈ 6*1023 1/ моль ... ... ... ... ... денедегі молекулалар санының Авогадро
тұрақтысына қатысына тең:
V= N/ ... ... деп бір мол ... ... ... массасын айтады:
M= m0 NA
Газдарда молекулалар арасындағы қашықтық олардың өлшемдерінен
әлдеқайда артық. Сұйықтар мен қатты денелерде молекулалар немесе ... ... ... ... ... атомдар (немесе
молекулалар) қатаң ретпен орналасқан және тепе-теңдіктің ... ... ... ... ... молекулалар ретсіз
орналасқан және ауық-ауық бір тепе-теңдік қалыптан басқасына секіру жасап
тұрады.
Молекула кинетикалық теорияда идеал газ деп ... ... ... болатын молекулалардан тұратын газдарды атайды.
Молекула кинетикалық теорияның негізгі теңдеуі бойынша газдың қысымы
молекулалар шоғыры мен молекулалардың ілгерілмелі қозғалысының ... ... ... ... және ғылым министрлігі Алматы экономикалық колледжі
Шығармашылық жұмыс
Молекула- кинетикалық теория негіздері
Орындаған: Әбілбекова Ш.Б.
Тексерген: Нұрғалиева Ж.Б.
Алматы 2009 ... 6*1023 ... ... т0 ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ерітіндінің алынуының термодинамикалық және молекулалы– кинетикалық жағдайы12 бет
Алкилароматты көмірсутектерді оксигенирлеу реакциясының полимерметалды комплекспен катализденуі33 бет
Идеал газдың макроскопиялық күй теңдеуі3 бет
Коллоидты химияның оптикалық қасиеттері5 бет
Молекулалық физика11 бет
Негізгі термодинамикалық жүйелер18 бет
Негізгі түсініктер және термодинамиканың бастапқы ережелері12 бет
Орта мектептің физика курсында компьютерді пайдалану арқылы идеал газ күйінің теңдеуін және газ заңдарын оқыту28 бет
Статистикалық үлестірілулер4 бет
Биофизика6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь