Өркениет және ұлт


Кіріспе
Негізгі бөлімі:
1. Ұлт болашағы.
2. ҰЛТТЫҚ МӘДЕНИЕТ
3. ҚАЗАҚ ҰЛТЫ ЖӘНЕ ӨРКЕНИЕТ
Қорытынды
Монографияның негізі - ұлт болашағы туралы.
Қазақстан – көпұлтты мемлекет. Мұндай жағдайда қазақ мәдениеті өркендетудің стратегиялық бағытын анықтайды. Автор жалпықазақстандық мәдени үлгіні жасақтау жолын ұсынады. Қазақстан диаспоралары өз "Этноқұрылық мәдениетінің" бір бөлігі болып қана қоймай, ең бастысы Қазақстан мәдениетінің өкілетті өкілдері бола алатын дәрежеге көтерілуі керекті.
Н.Ә. Назарбаев Қазақстанда өмір сүріп отырған басқа халықтар өкілдерінің мәдени ықпалын, олардың өзара кірігуі табиғи жолмен өрбуін қалайды.
Тәуелсіздік алғаннан кейін шетте жүрген қазақ диаспораларының тағдыры күн тәртібіне қойылды. Автор шетелде шашырап, елге орала алмай отырған 5 млн. қандастарымыз туралы Елбасы ретінде ғана емес, халық перзенті санатында қатты тебіренеді. Шын мәнінде, осы арада айта кетерлік жайларда баршылық. Шет елдік диаспораларда өмір сүрген ортаға бейімділік бары рас. Бірақ, отандастарымыздың қалың тобы сауда-саттық жағына бейім, олардың ішінде зиялы қауымның қалың тобы жұқа, жоқтың қасы. Елге оралған отандастарымызды орналастырған кезде олардың іргесін сөкпей, тұтас қоныстанғаны дұрыс сияқты. Және бір ескеретін жай Монғолиядан келгендерді бүкіл Қазақстан сахарасына шашыратпай-ақ таудың арғы бөктерінен бергі Қатонқарағай, Зайсан маңына малымен көшіріп әкелсе қандай жақсы болар еді. Монғолияда ағайын-туыс, құдандалы отырған тұтас ұлыстың іргесін сөгу олардың болмысын бұзумен тең екендігін ескермей келеміз, ағайын. Қазақ елі егемен елдің ішкі істеріне араласпай, аумақтың тұтастық ұстанымдарын сақтай отырып, өз диаспораларына мәдени, экономикалық һәм саяси қолдауды көрсетіп келеді.
Тәуелсіз-мемлекетіміздің, халқымыздың болашағы ұлтаралық қатынастарға байланысты. Осы тұста қазақ мәдениетінің кіріктірушілік ролі орасан зор. Автор - қазақстандықтар бір ғана экономикалық немесе саяси кеңістікте ғана емес, бір мәдени кеңістікте өмір сүріп жатқанынан назар аударады, еліміздегі басқа да ұлттық топтармен мәдени-өркениеттік арнада дамытуға көңіл бөледі. Қазақстанның мәдениеті көне заман мен жаңаның арасында ғана дәнекерлік жасамайды, ол сонымен қатар евразиялық мәдени кеңістік пен кіндік Азия халықтарының жаңа арнада өркен жайған дәстүрлі тарихи-мәдени бірлігіне дәнекерлік етеді. Елбасының бүгінгі күні "тарих толқынындағы халықтардың бірлігіне қол жеткізуден артық маңызды міндет жоқ", - деген пайымдауы бүкіл мемлекетіміздің, ұлттың болашағына деген мүддеден туындайды.
Н.Ә. Назарбаев дабылды да дауылды, қаһарлы да үрейлі, аласапыран ХХ ғасыр тарихына, оның тағылымына көп көңіл бөлген. Еңбекте қазақ зиялыларының ұлттық бірлікті нығайту барысындағы рухани - зерделі істерін алға тартады.
ХХ ғ. ұлы реформаторы, ұлт көсемдері Әлихан Бөкейхан, Ахмет Байтұрсын бастаған дүбірлі қозғалыстың қасиетті де қастерлі күрес жолына үңіледі.
Н.Ә. Назарбаевтың "Тарих толқынында" атты еңбегі
Х.Маданов « Қазақ мәдениетінің тарихы» Алматы;1998 жылы

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ЖОСПАР

Кіріспе
Негізгі бөлімі:
1. Ұлт болашағы.
2. ҰЛТТЫҚ МӘДЕНИЕТ
3. ҚАЗАҚ ҰЛТЫ ЖӘНЕ ӨРКЕНИЕТ
Қорытынды

ӨРКЕНИЕТ ЖӘНЕ ҰЛТ.
ҒАСЫРЛАР СЫРЫ
Ұлт болашағы.
Монографияның негізі - ұлт болашағы туралы.
Қазақстан – көпұлтты мемлекет. Мұндай жағдайда қазақ мәдениеті өркендетудің
стратегиялық бағытын анықтайды. Автор жалпықазақстандық мәдени үлгіні
жасақтау жолын ұсынады. Қазақстан диаспоралары өз "Этноқұрылық
мәдениетінің" бір бөлігі болып қана қоймай, ең бастысы Қазақстан
мәдениетінің өкілетті өкілдері бола алатын дәрежеге көтерілуі керекті.
Н.Ә. Назарбаев Қазақстанда өмір сүріп отырған басқа халықтар өкілдерінің
мәдени ықпалын, олардың өзара кірігуі табиғи жолмен өрбуін қалайды.
Тәуелсіздік алғаннан кейін шетте жүрген қазақ диаспораларының тағдыры күн
тәртібіне қойылды. Автор шетелде шашырап, елге орала алмай отырған 5 млн.
қандастарымыз туралы Елбасы ретінде ғана емес, халық перзенті санатында
қатты тебіренеді. Шын мәнінде, осы арада айта кетерлік жайларда баршылық.
Шет елдік диаспораларда өмір сүрген ортаға бейімділік бары рас. Бірақ,
отандастарымыздың қалың тобы сауда-саттық жағына бейім, олардың ішінде
зиялы қауымның қалың тобы жұқа, жоқтың қасы. Елге оралған отандастарымызды
орналастырған кезде олардың іргесін сөкпей, тұтас қоныстанғаны дұрыс
сияқты. Және бір ескеретін жай Монғолиядан келгендерді бүкіл Қазақстан
сахарасына шашыратпай-ақ таудың арғы бөктерінен бергі Қатонқарағай, Зайсан
маңына малымен көшіріп әкелсе қандай жақсы болар еді. Монғолияда
ағайын-туыс, құдандалы отырған тұтас ұлыстың іргесін сөгу олардың болмысын
бұзумен тең екендігін ескермей келеміз, ағайын. Қазақ елі егемен елдің ішкі
істеріне араласпай, аумақтың тұтастық ұстанымдарын сақтай отырып, өз
диаспораларына мәдени, экономикалық һәм саяси қолдауды көрсетіп келеді.
Тәуелсіз-мемлекетіміздің, халқымыздың болашағы ұлтаралық қатынастарға
байланысты. Осы тұста қазақ мәдениетінің кіріктірушілік ролі орасан зор.
Автор - қазақстандықтар бір ғана экономикалық немесе саяси кеңістікте ғана
емес, бір мәдени кеңістікте өмір сүріп жатқанынан назар аударады,
еліміздегі басқа да ұлттық топтармен мәдени-өркениеттік арнада дамытуға
көңіл бөледі. Қазақстанның мәдениеті көне заман мен жаңаның арасында ғана
дәнекерлік жасамайды, ол сонымен қатар евразиялық мәдени кеңістік пен
кіндік Азия халықтарының жаңа арнада өркен жайған дәстүрлі тарихи-мәдени
бірлігіне дәнекерлік етеді. Елбасының бүгінгі күні "тарих толқынындағы
халықтардың бірлігіне қол жеткізуден артық маңызды міндет жоқ", - деген
пайымдауы бүкіл мемлекетіміздің, ұлттың болашағына деген мүддеден
туындайды.
Н.Ә. Назарбаев дабылды да дауылды, қаһарлы да үрейлі, аласапыран ХХ ғасыр
тарихына, оның тағылымына көп көңіл бөлген. Еңбекте қазақ зиялыларының
ұлттық бірлікті нығайту барысындағы рухани - зерделі істерін алға тартады.
ХХ ғ. ұлы реформаторы, ұлт көсемдері Әлихан Бөкейхан, Ахмет Байтұрсын
бастаған дүбірлі қозғалыстың қасиетті де қастерлі күрес жолына үңіледі.
Автордың ұлттың ұлыларына деген сүйіспеншілігі шексіз, еңбекте Алаш
зиялыларының ұлағатты істері мен ерлігі жыр болып зерделенген.
Соңғы 10 жыл ішіндегі тарихтағы айтыс тақырыптың бірі 1916-жылғы
Ұлт-азаттық қозғалысы. Автордың бұл проблемадағы позициясы осы мақаланың
авторының көзқарасымен үндес. Кітапта бұл дүбірлі бүкіл ортазиялық құбылыс,
әлемдік ұлт-азаттық қозғалысының құрамды бөлігі былай деп әділ бағаланған:
"Қазақтардың 1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалысы Ресейді қамтыған жалпыұлттық
дағдарыстың бір нышаны болды. Бұқаралығы, қоғамның бар тарабын кеңінен
қамтуы, жалпыұлттық ұрандар ұсынуы, мемлекеттік билік институттарын құруы
жөнінен бұл қозғалысты - ұлт-азаттық революциясы деп, патшалық Ресей
отарындағы осы тектес революциялардың тұңғышы деп бағалауға болады". (Бұл
да сонда, 170-б.)
Автор Алаш зиялыларының, ХХ ғ. қазақ интеллигенциясының тағдырына терең
үңіле келіп, 90-ж. қазақ зиялыларының Қазақстан мемлекетін дамытудың
жолдары шайқассыз, қанды қақтығыссыз тыныш жолмен өтудегі игі үлесін жоғары
бағалаған. Сөз арасында қазақ зиялыларымен қиын-қыстау ақыл қосып, батырып
айтқанды кек тұтпай, жасырып айтқанның астарын айтпай-ақ түсініп,
"ақылдасып пішкен тонның келте болмасын" түсіне білген Елбасының зор үлесін
де айту парызым деп білемін. Билікке мастанып, даңғазалыққа, әпербақандыққа
салынып, зиялы қауымды бір тарының қауызына сиғызбақ болған Елбасылары
тарихта аз ба?
Зиялы қауым, шынын айту керек, кейде асаулық танытады, тарихи-мәдени
бірегейлік үшін алаңдаушылық білдіреді. Осы тұста кейбір алып-қашпасы не
болмаса арқасы бар әріптестеріміз сойылды Елбасы жағына сілтеп, онысы
біздерге тиіп жатады. Елбасы бұл жайдан да хабардар. "Тебіреніс, толғаныс,
бұлыңғыр торығу және оларға кереғар романтикалық шабыт, үміт және сол
сияқты сезім-түйсігі бүгінде зиялылар көңілінде лықсып, арнадан асып тұр.
Оның басым бөлігі тап болған мәселелерді бірден шешіп тастауға бой ұрмай,
қазақ халқының жан-жүрегіне бойлап, мұңын мұңдап, жоғын жоқтағысы келеді"
деп түйіндейді автор (бұл да сонда, 178-б.). Егер зиялы қауым дабылдамаса,
жүрегіне симай тулаған сезімімен ағындамаса, талабымен, дарынымен
жалындамаса замананы қара түнек басар еді.br
Автордың ұлтымыздың біртуар перзенттеріне деген көңіл-ниеті ерекше. Ол
шығармашалық тұлғаларды жаңа тарихымыздың мәйегі іспеттес деп санайды.
Шоқан, Абай, Әуезов, Сәтбаев, Марғұлан, Бөкейханов т.б. "тарих толқынындағы
мәдениетіміздің кіндік тұлғалары" деп бағалайды.
Н.Ә. Назарбаев ұлттық бірегейлік туралы сыр шертеді. Ол бірегейліктің
тұғырын іздейді. Ислам дінінің ұлтты бірегейлендірудің пәрменді тәсілі
емес, тек бір бастау көзі екенін аңғартады автор. Қазақстан шындығында
ұлтты бірегейлендіруде нәсілдік өлшемі де іске аспайды. Әлемдік саясаткер
қатарынан табылатын автор қазақстандық бірегейліктің нақты үлгісі –
азаматтық және саяси қауымдастық ретінде бірінші деңгейде Қазақстан
халқының қалыптасуын ұсынады. Ол болса – басты саяси құндылық - ұлттық
мемлекеттік идея негізінде бүкіл қазақстандықтардың Отаны болып табылатын
бірыңғай, аумағы тұтас, іргесі берік, тәуелсіз Қазақстан төңірегінде
қалыптасады. Соңғы жылдары біздің кейбір саясаткер ғалымдарымыз
Қазақстандық ұлт дегенді жиі айтады, тіпті бұл терминді билік жүйесіндегі
қайраткерлердің де аузынан естіп жүрміз. Н.Ә. Назарбаев этникалық бірлік
емес азаматтық және саяси бірлік туралы идеясын қолдайды,
ассимиляцияландыру арқылы пайда болатын суперэтнос жасау идеясына қарсылық
білдіріп, демократиялық мемлекет аясында табиғи эволюциялық жолмен жүруді
қалайды. Қазақ халқы ұлттық нығаю жолында шыңдалып, бірегей этникалық
сапасын түлету, нығайтуы абзал. Автордың "Ұлттық бірліксіз патриотизм деген
жансыз бірдеңе ғана болып қалады" – деп түйіндейді автор. (Бұл да сонда,
192-б.). Сөз жоқ Қазақстан мемлекеті саяси тағдырымыз бен барша
азаматтардың тағдырымен бірдей дәрежеде қорғап, ел бірлігін, орнықтылығын
ұштастыратын, жарастыратын болады. Осы негізде бүкілқазақстандық
патриотизмді мәпелейді.

Автор тәуелсіздік ұлтымызға не берді? – деген сауалды қойып, жауап береді.
Халқымыздың өз елінде, өз жерінде қайтадан басым көпшілік болуы, ұлттың
орта жасының 25 жас болуы, қазақ халқының "әлеуметтік құрылымның барлық
сатысынан" көрінуі, Қазақстан ұлтының тарихи-генетикалық мекені екені
құқықтық тұрғыдан конституциялық және халықаралық деңгейде толық
дәлелденуі, қазақ мемлекетінің өмір сүруінің көкжиегі анықталуы автордың
күрделі және ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Өркениет
Қазақ ұлты және өркениет
Өркениет және ұлттық тәрбие
Мәдениет және өркениет туралы
”Мәдениет” және “Өркениет”
Қазақстан және Әлемдiк өркениет
Мәдениет және өркениет
Өркениет мәдениеті
Аударма және өркениет
Ислам және өркениет
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь