Цинь Шихуанди (б.д.д. 259-210 жылдар)

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
І. Цинь империясының құрылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
ІІ. Цинь Шихуандидің ішкі саясаты ... ... ... ... ... ... ... ...10
ІІІ. Цинь империясындағы Шихунди жүргізген
сыртқы саясат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... 25
Біздің елімізде көрші Қытай халқының өміріне деген қызығушылықтың тамыры тереңге тартып жатыр. Ежелден бері Аспан асты империясының салт – жырларын бейнелейтін әдебиетке, қытайлардың өмір философиясының ерекшеліктеріне көп көңіл бөлінуде. Көрші мемлекетте болып жатқан күнделікті оқиғаларға деген зор ықылас, сөзсіз Ежелгі Қытайдың идеологиясы мен мәдениетіне деген қызығушылыққа толы. Ұлы Қытай халқының өткеніне көз жүгіртер болсақ, оның бай мәдениетіне, оның ұлы ойшылдары, саяси – философиясының негізін салушыларының бірі Конфуций болса, Ұлы Қытай тарихынан үлкен ойып орын алған Цинь империясының құрылуы және Цинь империясының “тұңғыш императоры” Шихуандидің көзқарастарымен танысатын болсақ, біздің қытай өркениетінің жасырын жақтарына терең енуімізге көмектеседі, олардың Қытай қоғамының тарихына, соның ішінде Цинь Шихуанди жүргізген ішкі және сыртқы саясатына, психологиясына, қытай халқының ойлауы мен жүріс – тұрыс нормаларына әсері ұзаққа созылған әрі тұрақты болған мызғымас идеологиямен танысамыз.

Зерттеу жұмысымыздың мақсаты мен міндеті.
Зерттеу жұмысымыздың негізгі мақсаты – қытайдың ежелгі тарихындағы Цинь империясының құрылуы және жүргізілген саяси реформалар мен идеологиялық ойлардың дамуына тарихи талдаулар жасау; Цинь Шихуандидің негізгі ілімін сараптаудан өткізу және ерекшеліктерін көрсету. Осы мақсатқа жету жолында зерттеу жұмысымыздың алдына мынадай міндеттер қойылды:
- Ежелгі Қытай тарихындағы саяси ойлардың негіздері мен ерекшеліктерін анықтау;
- Негізгі рухани құндылықтарын көрсету;
- Ежелгі Қытай тарихындағы Цинь Шихуандидің алатын орны мен саяси ыпалын анықтау;

Зерттеу жұмысымыздың жаңалығы.
Курстық жұмысымыздың ғылыми жаңалығы – қытайдың ежелгі тарихындағы саяси реформалар мен идеологиялық ойлардың және Цинь Шихуанди саясатының құндылықтарының қалыптасуы мен дамуына тарихи - әлеуметтік тұрғысынан талдаулар жасау;
        
        ӘЛ – ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ШЫҒЫСТАНУ ФАКУЛЬТЕТІ
КУРСТЫҚ ЖҰМЫСЫ
Цинь Шихуанди
(б.д.д. 259-210 жылдар)
Орындаған: ІІІ курс, Қытай тілі ... ... ... ... ... ... ... БӨЛІМ
І. Цинь ... ... Цинь ... ішкі ... Цинь империясындағы Шихунди жүргізген
сыртқы саясат
.............................................................19
ҚОРЫТЫНДЫ
..........................................................................23
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ........................25
КІРІСПЕ
Зерттеу жұмысының өзектілігі:
Біздің елімізде көрші Қытай халқының өміріне ... ... ... ... ... Ежелден бері Аспан асты империясының салт –
жырларын бейнелейтін ... ... өмір ... көп ... ... Көрші мемлекетте болып жатқан
күнделікті оқиғаларға деген зор ықылас, сөзсіз Ежелгі ... ... ... ... ... толы. Ұлы Қытай халқының өткеніне көз
жүгіртер ... оның бай ... оның ұлы ... ... ... ... салушыларының бірі Конфуций болса, Ұлы Қытай
тарихынан үлкен ойып орын ... Цинь ... ... және ... ... ... ... көзқарастарымен танысатын
болсақ, біздің қытай өркениетінің жасырын ... ... ... ... Қытай қоғамының тарихына, соның ішінде Цинь Шихуанди
жүргізген ішкі және сыртқы саясатына, психологиясына, қытай халқының ... ...... ... ... ұзаққа созылған әрі тұрақты болған
мызғымас идеологиямен танысамыз.
Зерттеу жұмысымыздың мақсаты мен міндеті.
Зерттеу жұмысымыздың ... ...... ежелгі тарихындағы
Цинь империясының құрылуы және жүргізілген саяси ... ... ... дамуына тарихи талдаулар жасау; Цинь Шихуандидің
негізгі ... ... ... және ерекшеліктерін көрсету. Осы мақсатқа
жету жолында зерттеу жұмысымыздың алдына мынадай міндеттер қойылды:
Ежелгі Қытай ... ... ... ... ... ... ... құндылықтарын көрсету;
Ежелгі Қытай тарихындағы Цинь Шихуандидің алатын орны мен саяси
ыпалын анықтау;
Зерттеу жұмысымыздың жаңалығы.
Курстық ... ... ...... ... ... реформалар мен идеологиялық ойлардың және Цинь Шихуанди саясатының
құндылықтарының қалыптасуы мен ... ... - ... ... ... жұмысының құрылымы:
Зерттеліп отырған тақырыптың мазмұнына сай ... ... ... ... үш ... ... және пайдаланылған
әдебиеттер тізімінен тұрады.
Кіріспеде зерттеу тақырыбының өзектілігі негізделіп, мәселесі ... ... ... ... ... ... ... және оның
ғылыми жаңалығы берілген.
Негізгі бөлім:
• бірінші тарауы “Цинь империясының құрылуы” деп ... онда ... ... ... ... бай Цинь ... ... тарихы
және қалыптасуына ықпал ... ... - ... ... ... ... “Цинь Шихуандидің ішкі саясаты” деп аталады. Бұл тарауда
Цинь империясының тұңғыш императоры Шихуандидң сара жолы мен ... ... ішкі ... ... ... Үшінші тарауы “Цинь империясындағы Шихунди жүргізген сыртқы ... ... онда ... ... ... саясаты, оның ішінде елдің
солтүстігі мен оңтүстігіндегі жорықтары және Ұлы ... ... ... жүргізілген зерттеу жұмысының негізінде қорытындылар мен
ұсыныстар ... ... ... проблемасының келешек бағыттары
көрсетіледі.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
І. Цинь империясының құрылуы
Біздің дәуірімізге дейінгі ІҮ ... ... ... ... ... шеткері солтүстік – батыста жатқан Цинь ... алға ... ... шығады. Вэйхэ өзенінің құнарлы аймағында
орналасқан бұл патшалық табиғи ресурстарының байлығы және әр ... ... ... ... ерекшеленетін. Шығыс жағынан
орналасқан көрші патшалықтардың ... ... ... және биік ... сияқты табиғи шептермен қорғалған Цинь патшалығы, ...... ... орта ағысында орналасқан патшалықтар мен ... ... ... аса қолайлы стратегиялық маңызды жағдайға да ие
болды. ... өмір ... ... ... арадағы сауда Цинь
патшалығының баюының көзі болды. Ал бұл ... ... ... Орталық және Орта Азия елдерімен ... ... ... еді. Ұзақ ... бойы Цинь астанасы болған (б.д.д 771-382
жж.) Юнчэн (Шэньси провинциясы) ... ... ... ... ... ... жұмыстары Цинь патшалығының материалдық ... ... ... ... Бұл жерден табылған б.д.д. ІҮ ... ... ... ... ... бүкіл Қытай территориясынан
табылған ең ерте кезге жататын темір заттар болып саналады. Сөйтіп, ... ... ... ... өндірудің ең көне ... ... ... жұмыстары қаланың қалың дуалдармен қоршалған түзу төрт
бұрышты жобасын тапты, оның ... 11 ... км. ... қала ... ... және базар алаңы орналасқан. Қала маңынан мүрделер
табылған, олардың ішіндегі ең ... Цинь ... Цзин – гун ... мола, оның тереңдігі 24 метрге жетеді, бұл Қытайдың ең ірі ... ... бірі ... есептеледі. Б.д.д. Ү ғаырға ... ... ... ... онша көп түспеген және ол ... ... ... әлсіздеуі деп саналған. Кейіннен оның күрт ... ... ... ... ... ... Шан ... жүргізген саяси -
әкімшілік, финанстық – экономикалық және әскери шаралары еді. Шан Янның
заңдары ... ... ... шыққан ауқатты шаруашылықтардың мүддесіне
қайшы келді. Оның кезінде мұрагерлік ақсүйек рулардың күш – ... ... ... бөлініске түсуімен күшінен айрылған еді.
Шан Янның салмақ, ұзындық және көлем өлшемдерін бір жүйеге келтіру,
сондай – ақ ақша ... ... ... дамуын жеделдетті. Шан
Ян астықтан алынатын салықтың орнына өңделетін жердің көлемінен салық алуды
енгізді, сөйтіп табиғаттың ... ... ... ... ... енді ... мойнына артты.
Цинь мемлекеті ірі жер иеленуші және құлиеленуші елге айнала бастады.
Шан Ян үкіметінің негізгі ... ... ... ... мен ... істерді дамытуға аударылды. Мемлекеттің игерілмей бос
жатқан жерлерін пайдалануға көрші патшалықтардан қоныс аударушылар ... ... келе ... Қару – жарақ жасау құқын тек мемлекет иеленді.
Әскерилер - әкімдік рангідегілер – цин қоғамының ең қадірлі топтары ... Ян ... ... күш – ... ... ... ... адам
болды және ол фацзя мектебінің негізін салушы да еді. Бұл ... ... пен ... ... ... қарым – ақтынасы мәселесі биліктің ...... ... ... ерекшеленді. “Аспанда екі күннің болуы
мүмкін емесі сияқты халықтың да екі ... ... деді Шан Ян, ... ... ол Конфуцийдің беделіне арқа сүйейді.
Шан Янның жүргізген іс әрекеттері Цинь патшалығына ...... ... ... ... келе ... текті әулеттің өкілдері барлық артықшылықтарынан
айрылып, биліктің дәмін татудан қалады. Бұл ... ... ашу – ... да, Цинь ... ... ... соң, Шан Янды жазаға тартып,
өлтіреді. Бірақ оның реформалары өз ... ... Шан Ян ... соң, соның ішінде ең маңыздысы - әскери ... ... ... қару – жарақтардың орнына темір қару – жарақ ... ... ... – атты ... ... ... ... патшалығы
мемлекеттің түрі жағынан әскери – бюрократиялық ... ... ... ең ... ... ... айналып, шапқыншылық жолға түседі. Ең
алғашқы шабуылға ұшыраған Сычуаньдағы Шу – Ба ... ... Бұл ... кен ... мол (әсіресе темірге) Цинь мен Чу ... ... ... ... болды. Циньдіктердің бұл жерде жүргізген ірі
суару жүйелерінен соң, ол ауыл ... ... өте бай ... Сычуанның байлығына ие болған циньдіктер шапқыншылық әрекеттерін
одан әрі ... ІҮ ... ... ... ... өзенінің батыс
жағын басып алып, Чу, Вэй және Хань патшалықтарының циндіктерге ... ... ... ... ... ... ... бірінен соң бірі
территорияларынан айырылып, ақыр ... ... алу, ...... ... ... ... қарсы тұрған коалицияны б.д.д 278
жылы құлатып, Чу патшалығының астанасы Ин ... ... ... Бірақ бұл
патшалық көне астанасынан айрылған соң да Циньге аса ... ... ... Көп ... Цинь енді Чжао патшалығымен жүз мыңдаған адамның
қанын төккен қырғын соғысқа ... ... бұл ... ... жерлерінен айырылса да Цинь үшін әлі де үлкен қауіп төндірген күш
болып қала берді. ... 241 жылы Вэй, ... Чжао және Чу ... ... ... одақ ... ... бұл жаңа әскери циньдіктерге тағы да Янь және Ци
патшалықтары ... ... ... 238 жылы цинь ... ... де жас
билеушісі Ин Чжэн отырды. Міне осы ... ... ... ... ... ... соң бірі ... жерінен айрылып, он жеті жыл үздіксіз
жүргізілген соғыстың нәтижесінде жеңіліс тауып тынады. Әрбір ... ... ... Ин Чжэн ...... етіп жойып жіберуге бұйрық береді.
221 жылы циньдер ең соңғы дербес патшалық – ... ... ... алады.
Б.д. дейінгі ІҮ ғасыр мен ІІІ ғасырдың басында ... ... ... ... жетті де, мұның өзі өндіргіш күштер мен айырбастың ... ... ... ... ... ... және өзен ... бүкіл ел
көлемінде белгілі жүйемен ... ... үшін әр ... ... күш
біріктіруі керек еді, ал бұл бытыраңқылық жағдайда мүмкін болмады.
Бөгеттерді өзге ... ... ... өзі ... ... отырды. Екінші жағынан жауласушы патшалықтардың шекараларындағы
кедендік кедергілер шаруашылық қарым-қатынасқа ... ... ... ... ... ... әр ... бөліктерін тығыз біріктіруді қажет
етті. Сонымен бірге таптық күрестің күшеюі мен көшпелілердің қауіп төндіруі
де билеуші топтар арасында ... ... ... қалпына келтіруге деген
талпыныстар туғызды. Ішкі және ... ... ... ... үшін ... ... ... биліктің күшейтілуін қалады.
Елді қайта біріктіру процесінде Қытайдың батыс аймағын қаратып және өз
билігін оңтүстік өлкелерге де, ... ... ... ... ... Цинь ... ... роль атқарды.
Б.д. дейінгі ІҮ ғасырда Цинь патшалығында маңызды реформалар жүзеге
асырылды, оның инициаторы Шан Ян атты ... еді. ... ... және ... - ... ... сүйене отырып, бұл
реформалар патриархалды жанұя негіздері мен селолық қауымға күшті соққы
береді. Шан Ян ірі ... ... мен ... ... ... отыруын қолдады, сондай – ақ қауымдық үлес жерлерді ашықтан ... ... ... ... және сатып алуға рұқсат етті. Алым салық
күшейе түсті. Ол ... көп, аз ... ... ... ... ... ... жылы белгіленген мөлшердегі азық-түлікті (жерінің
көлеміне қарай) ... бере ... ... ... ... ұшырап,
жерінен, кейде тіпті жеке басының бостандығынан да айырылып отырды.
Цинь патшалары осындай жолдармен аса көп қаржы ... ... бұл ... ... ... ... ... Қола қару – жарақтар толық дерлік
темір қару – ... ... Қос ... ... ... ... ... дала тұрғындарының үлгісі бойынша жасақталған,
жылдам қозғалуға және соғыс әрекеттеріне ... атты ... ... ... ... тәртіп орнатылды және ынталандыру мен сыйлық тартудың
тұтас жүйесі жасалды.
Шан Янның реформалары арқасында Цинь патшалығының армиясы жауынгерлік
сапасы жөнінен өзге ... ... ... асып ... мұның
нәтижелері кейінгі қырқысу соғыстарында көрінді. Б.д. ... ІІІ ... ... Цинь ... ... барлық қарсыластарын жеңіп
шығады. Б.д. дейінгі ІІІ ғасырдың орта шенінде Чжоу династиясы іс ... ... ... ... де өзінің билігінен айырылды.
Елді біріктіру Ин Чжен патшалық құрған уақытта (б.д. ... 246 – ... ... ... асты, ол Қытай территориясындағы барлық патшалықтарды
түгел өз қол астына бағындырды. Б.д. дейінге 221 жылы ол император ... ... ... және ... ... ... Цинь ... (Циньның
бірінші императоры) аталады.
Сөйтіп, б.д.д 221 жылы Цинь империясы елді ... ... ... ... ... ... ... орнына енді бір
орталыққа бағынған біртұтас империя құрылды. Бұл қытай ... ... ... ... болды. Осыдан кейін Ин Чжэн өзіне ең жоғарғы
жаңа билік белгісі – хуанди ... атақ ... ...... ... ... ... Қытайдың бірінші императоры тарихқа Цинь Шихуанди ... ... ... ... атпен енді. Цинь патшалығының астанасы
Сяньян Вэйхэ өзені бойында (қазіргі Сиань) орналасқан қала енді ... деп ... ... – гунндармен, ал оңтүстікте – Юэ ... ... ел, ол осы ... ... мен ... ... қоса алып жатқан) бір қатар сәтті аяқталған соғыстар жүргізді.
Солтүстігіндегі ... ... үшін Ұлы ... ... ... ол
топырақтан соғылған жылдардан, тастан және кірпіштен соғылған дуалдар мен
мұнаралардан тұратын ... ... еді. Ұлы ... ... ... ... ... 4000 шақырым, енділігі – үстімен қатарынан алты атты шауып
өте алатындай ... ... бұл ... ... салу үстінде бұрыннан бар
бекіністер де пайдаланылды, бірақ тұтас алғанда аса үлкен ... ... ... ... Цинь Шихуанди 2 миллионға жуық ... ... ... мен сотталған қылмыскерлерді) айдап әкелді.
Қорғанды салу және жөндеу жұмысы ауық – ауық ... 1 ½ ... ... ... ... ... 238 – 210 жылдары билік басында болған ұлы
Қытай ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер жасады. Қытайдың мәдени ... ... ... ... бұл ... ... күні ... дейін сақлаып
отыр.
Біздің дәуірімізге дейінгі 259 жылы дүниеге келген ... ... ... де танымал) 210 жылы қайтыс болды. Оның тарихтағы ролін
түсіну үшін сол кездегі заманның тарихи ... жете ... жөн. ... келген кезеңі біздің дәуірімізге дейінгі 1100 жылы іргетасы
қаланған Чжоу ... ... ... ... орай келеді. Чжоу
династиясы билік басында тұрған ... ... ... ... ... ... мемлекеттерге ыдырап кеткен еді.
Ол феодалдық мемлекеттер үнемі бір – ... ... ... ... ... біртіндеп сахнадан ысырылып кетіп жатты. Сол
қырқысып қырық пышақ ... ... ... ... елдің батыс
бөлігінде орналасқан қуатты Цинь патшалығы ерекше көзге ... еді. ... ...... ... ... саясатында Қытай
философия мектебі болып саналатын заң шығарушылар Мектебінің идеяларын
басшылыққа алып ... Ал ... ... ... еді: ... билейтін
адам, басқарып отырған елдің, ең алдымен, өзі моральдық ... ... ... ... ... – заң ... байламы бойынша
көптеген адамдар соншалықты ... ... ... қатаң заң
кодекстерінің көмегі арқасында ғана ... ... ... сол заң
кодекстерінің талабына бағындырып қою қажет. Заңдарды билеушілердің өздері
жасақтап, егер мемлекет мүддесі талап етер ... оны ... сай ... ... ... пен ... күші ... кім білсін, бәлкім заң
шығарушылар идеяларының арқасы ма, әлде географиялық орналасу ... ... ме, жоқ ... Цинь патшалығын билеушілерінің жеке қасиеттерінің
салдары ма, әйтеуір, Чжэн ... ... ... ... ... ... аса қуатты Қытай мемлекеті болып қалыптасты. Чжэн ... ... 246 жылы он үш ... ... ... Шын мәнінде оның
қолына билік тізгіні ... ... ... 238 жылы тиді. Оған дейіг
елді регент басқарып отырды. Билік тұғырына жаңа ... ... ... ... ... маңындағы басқа феодалдық мемлекеттерге шабуылдар
жасауға ... ... ең ... ... ... дейінгі 221 жылы
құлады да, ол өзін бүкіл Қытайдың патшасы етіп ... ... ... ... ... ... ... үшін ол өзіне Шихуанди деген
атақ берді.
Шихуанди – ... ... ... ... Шихуандидің ішкі және сыртқы саясаты армияға бюрократтық
аппаратқа, сондай-ақ бекіністер мен ... ... аса көп ... қажет етті. Алым – салықтар мен міндеткерліктің барлық ауыртпалығы
егіншілердің мойнына түсті. Селолық қауым құлдырап кетті. Жерді сатуға ... ... ... ... ... ... жер ... алым –
салықтар мен борыштарын өтеу үшін өздерінің үлес жерлерін, ал кейде ... ... ... де ... ... ... сөйтіп бұл соңғыларының
құлдарға айналуына әкеліп отырды.
ІІ. Цинь Шихуандидің ішкі саясаты
Өзінің ішкі ... Цинь ... Шан Ян ... ... ... ... таратты. Бүкіл мемлекет патша чиновниктері
басқаратын 36 ... ... Ескі ата – ... ... ел ... ... және олар ... бақылауға алынды.
Рулық шонжарлармен күрес жүргізілуі және жерді жеке меншіктенушілер
мен көпестерге қамқорлық ... ... ... ... ... Бұған
наразыларға барлық ағарту жүйесін қолдарына ұстап ... елге ... ... (Конфуцийдің философиялық мектебінің өкілдері) басшылық
жасады. Олар ескі ... ... сала ... Шан ... реформаларын
және оларды өмірге енгізуге қарсы ... Бұл ... ... ... Шихуанди батыл шаралар қолданды. 460 оқымысты – конфуцийшілдер өлімге
кесілді. Ел аузындағы сөзге ... ... ескі ... ... ... ... және тарихи шығармаларды өртеуге бұйырған.
Цинь Шихуандидің ішкі саясаты мен реформаларына келетін ... ... ... ... саяси және мәдени бірлігін нығайту үшін,
көптеген жалпы мемлекеттік өзгерістер енгізді. Цинь Шихуанның реформалары,
қызметі жайлы мәліметтер өте аз ... да, олар ... Цинь ... ... ... ... айқындауға болады.
1. Бірыңғай заң жүйесін енгізу.
2. Ақша реформасы.
3. Өлшем бірліктерін бірыңғай жүйеге келтіру.
4. Жазуды бірыңғай жүйеге келтіру.
5. Деспоттық ... пен ... ... ... ... ... заң жүйесін енгізу - жаңа ғана ... ... ... тән салт – ... және заңдары болғандықтан, жалпыға
ортақ тұтас империялық заңдар жүйесін енгізбей басқару мүмкін емес еді. ... ... ... Цинь Шихуан өзінің мемлектті қайта құру ісін ... ... ... 221 жылы ол барлық алты патшалық заңдарын жою
туралы ... ... ... ... ... жаңа ... жүйесін енгізді. Бұл
туралы б.д.д. 219 жылы император бұйрығы бойынша ... ... ... ... Онда “әр ... салт – сананы тәртіпке келтіру
мақсатымен, суда жүзіп, құрлықты кештім (яғни, бүкіл империя территориясын
басынан ... ... ... - ... ... империя тұрғындары, жер
игерушіден бастап, ... ... ... ... император
бұйрықтарын сөзсіз орындауға және ... ... ... санасуға
тиіс болды. Ал кері жағдайда, қылмыстық заңдар жүйесінің ережелері бойынша
жасалынып ... Цинь ... жаңа ... алу ... ... ... ... құралды. Оның мәнісі Цинь кезеңінің заңында былай
түсіндірілген еді: ... бір адам ... ... ... онда оның ... ... ... тексінде Цинь Шихуанның көптеген сіңірген еңбектері
арасында, императордың “туысқандардың бір-бірін кепілдікке ... ... ... ... ... пен тонаушылықты жойғаны” туралы айтып
көрсетілген.
Сонымен ... Цинь ... ... ... ... ... айтпаса, ол кескіленіп өлтіріледі. Қылмыскерді айтқан адам соғыста
жауының ... ... ... ... Ал ... немесе
қылмысты жасырған адам сатқын ретінде жазаланады” – делінген.
Б.д.д. 221 жылы Цинь Шихуанның енгізген жалпыға бірдей кепілдікке ... ... ... ел ... ... ... маңызды
іс болды.
Қорыта келгенде, бұл жазалау жүйесі Цинь ... ... ... ... ... саласы қызметін атқарды.
Бұл кезде, жазалаудың әр ... ... ... Оның ... ... көбінесе мемлекетке қарсы әрекеттері үшін кесілген. Өлім жазасының
өзінің бірнеше түрлері болған. (Ол қылмыскердің ... тегі мен ... ... ... ... Цинь ... жер ... жазасы кең таралды.
Көбінесе жауапқа тартылғандар, оның ішінде еркектермен бірге әйелдер де ... ... ... және ... әр түрлі ауыр жұмыстарға
айдалды.
Империя кезеңінде барлық заң бойынша жауапқа ... ... ... ... ... мемлекеттік құлдар және әр түрлі жазаларға
кесілген адамдар болған. ... он ... ... кейде жүз мыңдаған
“тулар” елдің әр түрлі аудандарындағы жолдар, сарайлар, мазарлар, Ұлы ... және ... да Цинь ... ірі ... ұзақ ... ... ... реформасы – Чжаньго дәуіріндегі ақшаның үш түрі қолданылған,
олардың әр түрі көршілес ... ... бір ... ... әр ... патшалықтарда, қалаларда басылған. Сондықтан, кейде тіпті
бір ... өз ... ... ... ... әр ... болды. Осындай
жағдай, әрине, патшалықтар арасында ғана емес, әр патшалықтың өз ... ... ... кедергі жасады.
Чжаньго дәуірінің аяғына қарай, Чу патшалығынынан ... ... ... біртіндеп дөңгелек теңгелер құюға көше бастады. Алайда бұл
теңгелер де ... және ... ... әр түрлі болды. Шығыс
патшалықтарында (Ян, Ци) ақша бірлігі – ортасында ... ... ... ... болды. Ал орталық және батыс патшалықтарында (Хань, Чжао, Вэй
және Цинь) ақша ...... ... ... бар ... ... ляң теңгелері болды.
Ортақ дөңгелек теңгелерге көшу шығыс, орталық және ... ... ... көрсетеді. Қытайдың ... қол ... ... бұл ... ... Б.д.д 221 жылы ... өзінің әйгілі ақша реформасын жүргізді. Ақшаның екі ... ... ...... ... және төменгі валюта – мыс
теңгелер – баньляң (ляннің жартысы).
Сыма Цянь ... ... Цинь ... мыс ... ... ... болуы туралы бұйрық жариялады. Сонымен бірге яшманың, тасбақа
панцирлерінің, ұлулардың және күмістің ақша ... ... тиым ... былай, - делінген император жарлығында,- бұл ... тек ... ... ... қолданылады”.
Цинь империясының мыс теңгелері ортасында төрт бұрышты тесігі ... ... ... ... ... ... ... қабылдап, 2000
жылдан астам уақыт бойы ешбір өзгеріссіз пайдаланылып келді.
Өлшем бірліктерін бірыңғай жүйелерге ... ... ... әр
патшалықта өзінің ұзындық, салмақ және көлем өлшеу бірліктері болған.
Мысалы, Цинь патшалығында көлем ... үш ... – шэн, доу, туң ... патшалығында көлем өлшеудің төрт бірлігі – фу, чжун, шэн және доу ... ... ... ... үшін чжу мен лян ... ... Вэй
мен Чу патшалығында люй өлшем бірлігі қолданылды.
Осындай жағдай жекелеген патшалықтар арасындағы ... ... ... ... елдің бірігуінен кейін, өлшем
бірліктерінің өзгеріссіз қалуы мүмкін емес еді. Сонымен бірге, ортақ өлшем
бірліктерінің ... ... ... ... де кері әсер етті.
Сондықтан б.д.д. 221 жылы Цинь империясы құрыла ... Цинь ... елге ... ... ... мен ... өлшем бірліктерін енгізу туралы
бұйрық шығарды. Өлшем бірліктерін ... Цинь ... ... ... ... жеткен Цинь империясының таразы тастары мен өлшем бірліктеріне
қарап, ... ... ... ... ... ... ... таратылған эталондардың жасалынуымен ... ... ... Темір немесе қола таразы тастары және ляңға (көлем ... ... ... мазмұны жазылды. Жарлық 40 иероглифтен тұрды. ... ... ... ... ... ... 26-жылы Аспан асты елінің
чжухоуларын (алты патшалық билеушілерін) ... ... ... тыныштыққа
жетті. Мен, Ин-чжэн Хуанди (император) титулын қабылдай салысымен, өзімнің
чэнсяндарым – Вэй Чжуан мен Ван Гуанға ұзындық және ... ... ... заң ... ... бұйрық бердім”.
Салмақ және көлем өлшеу бірліктерімен қатар, егіндік жерлер ауданын
өлшеу бірліктері де ... ... ... ... империя
территориясында шаньяндік – чи бірлігі ... Ал ... му ... Цинь ... ... му ... ... Шихуанның өлшем бірліктерін бірыңғай жүйеге келтіру саласында
жүргізген реформалары прогрессивті роль ... ... бұл ... ... ... ... жауап берген еді.
Ал, жазуді бірыңғай жүйеге келтіру саясаты Чжаньго дәуірінен бізге
жеткен, сол кездегі патшалықтардың жазу үлгілері, ... жазу ... ... ... ... ... енді жалпы мемлекеттік жазудың пайда болуын қажет етті.
Себебі, керісінше жағдайда елдің барлық ... ... ... жағынан басқару мүмкін емес еді.
Бұл кезде Қытайдың шығысында ежелгі жазу – гувен кең ... ... ... ... ... ... одан да көне түрі – ... да
болды. Дачжуань ел біртұтас империяға біріккен кезеңге ... ... ... жазуы болып келген.
Б.д.д. 221 жылы Цинь Шихуан бұйрығы бойынша чэнсян (бірінші кеңесші) –
Ли Сы, чэфулин Чжао Гао және тайшилин (сарай ... Ху ... Ли ... етуімен дачжуань стилін неғұрлым қарапайым, үйренуге жеңілірек
етуге тырысты. Сонымен ... олар ... ... ... ... ... және лексикалық құрамы бұрынғыдай қалды, тек
қана иероглифтердің жазылуы ... бір ... ... ... ... деп аталатын жаңа түрі пайда ... ... ... ... жазу деп ... Цинь Шихуанның барлық жеті
стелласындағы және цинь ... ... ... ... ... да осы ... стилімен жазылған.
Империя кезінде сяочжуаньмен қатар, жазудың ли немесе лишу ... ... Ол ... ... құрастырылды, бірақ жазылуы жағынан сяочжуань
стилінен қарапайымдалағымен ерекшеленеді.
Бұл лишу жазуы сол ... заң ... ... ... ... кеңінен қолданылды. Кейіннен Хань династиясының аяғында
сяочжуань жазуы толық жойылып, осы лишу ... ... ... ... ... ... ... бір мемлекетке бірігуі батыс (Цинь, Хань, Чжао және ... жеке ... ... ... аудандары диалектісіне енуіне,
яғни бұл аудандардың одан әрі ... ... ... ... Ал ... ... ... жазудың бір жүйеге келтіріліп,
ортақтандырылуы диалектіге байланысты қиыншылықтарды ... ... ... ... ... мен уездері арасында қарым - қатынас үшін ... ... ... пен ... ... ... басқа да шаралар
жайында айтар болсақ, деректерге қарағанда империяның өмір сүруінің алғашқы
алты жылы ... 221-216 жж.) ... ... әр ... құрылыстар мен
реформаларды жүзеге асыруға кетті. Бұл тарихи өте ... және ... жас ... ... күші ішкі істерді реттеуге және басып алған
жерлерге бекінуге жұмсалынды.
Б.д.д. 221 жылы Цинь Шихуан ... ел ... қару – ... ... бұйрық жариялады. Бұл арқылы император жеңіп алған
алты ... ... ... қарусыздандырды. Бұл жиналынған қару ... ... ... жойылды. Оларды балқытып басқа заттар жасады. Сыма
Цян дерегі бойынша, балқытылған қару – жарақтан әрқайсысы 29960 кг-нан ... ... ... сол ... яғни ... 221 жылы Цинь ... тағы да ... ірі
шараларды жүзеге асырды. Мемлекет астанасы – Сяньянға басып алынған алты
патшалықтың ... бай ... 120 мың ... ... Бұл ... ... алты патшалықтың бас көтеруін болғыцзбау үшін,
олардың ішіндегі алдыңғы қатарлы, ықпалды аристократтардың үстінен ... ... үшін ... шара еді. ... ... Цинь ... саяси және
әскери орталық болған империя астанасын экономикалық және мәдени орталыққа
айналдыру мақсатын да ... Алты ... ... ... бай семьялар қала қақпасының оң жағынан қоныстандырылды, олар әр
түрлі мемлекеттік міндеткерліктерді өтеп тұруға тиіс болды. Ал ... ... сол ... ... Олар өндіріс еңбегімен
айналысуға тиіс болды.
Б.д.д. 220 жылы сауда мен ... ... ... ету ... Цинь
Шихуан жол салу құрылысын бастайды. Бұл император жолдары елдң ... Янь және Ци ... әрі ... У және Чу ... 219 жылы Цинь ... ... чиновниктерден құрылған көптеген
нөкерлерімен елдің шығысына қарай ... ... ... ... ... ... ол өзінің әйгілі стеллаларының ... ... ... Ишань, Тайшань және Ланьятай стеллалары деген атпен ... Ишаь ... ... мен Мэн ... ...... ... территориясындағы Ишань тауында орнатылады. Бұл стеллада
жазылған тексте Цинь Шихуанди ... алты ... ... ... ... елін бір ... ... туралы айтады. Онда, Цинь династиясының
алты ... ... ... ... ... ... ... мақсаты
ізгі, Аспан асты елінде ... ... ... ... ... императордың шығысқа саяхатының беделін ... және ... ... ... ... үшін ... шеккенін айтады.
Цинь Шихуанның екінші стелласы Тайшань тауында салында. Бұл стелла
текстінде император құдайға ... ... ... баяндайды.
Б.д.б 219 жылы Цинь Шихуан өзінің ... ... ... Ланьятай
стелласын орнатады. Бұл стелла текстінің маңыздылығы – онда ... ... ... ... ... ... ... ішкі
саясатында Цинь Шихуан Шан Яннің ішкі саясатының ... ... Шан Ян ... Цинь ... да жер игеру ісіне ерекше көңіл бөлді.
Мемлекет жер игеруге, сауданы – ... ... іс” ... жер игеруді –
“негізгі іс” – деп атады.
Б.д.д. 219 жылы Ланьятай стелласы текстінде алғашқы рет Цинь ... Цинь ... ... ұлы ... ... ... жазылды. Онда:
“Императордың сіңірген еңбегі мынада, ол мемлекет тұрғындарын негізгі іс ... ... мен ... ... ... Жер ... мақұлдап, екінші
кезеңтегі іс, яғни өсімкорлықты да дамытты. Халық байи ... ... 218 жылы Цинь ... ... ... ... ... барып,
Чжифу тауында тағы да екі Чжифу және Дунгуань стеллаларын орнатқызды.
Бұл стеллаларда жазылған текстерде де ... үш ... ... ... ... жолындағы императордың сіңірген еңбектері
мадақталады. Цинь ... ... ... ... (алты
патшалық билеушілері) құтқарушы”, “мәңгілікке өзара қырғын соғыстарды
жоюшы” ... ... алты ... аристократтық топтарының қарсылығы
тоқтатылмағандықтан, біздің эрамызға ... 215 жылы Цинь ... ... ... ... ... жою туралы бұйрық
береді. Сөйтіп, бір жыл ішінде бір патшалықты бір патшалықтан бөліп ... ... ... Тек қана Чжао мен Янь патшалықтарының
солтүстігіндегі шекаралық қорғаныстары ғана сақталынып қалады.
Цинь Шихуанның жүргізген бұл ... ... ... ... ... ... позицияларын күшейткен еді.
Цинь Шихуандиды бүкіл елге Шан Янның реформаларын ... ... ... әскери – бюрократиялық империя құрды, оның басында
барлық билікті ұстаған монарх отырды. Бұл мемлкетте ...... ... ие ... да, ... барлық жетекші әкімшілік
қызметтеріне ие болды. Цинь патшалығының заңдары қатал ... ... ... және ... ... бір ... келтіру және ақша
реформасы товар – ақша ... ... ... ... ... да ... келтіріліп, қарапайымдалған жазуға айналдырылды. Іс –
қағаздары қатаң тәртіп жүйесіне келтірілді. Империя енді бұрынғы ... ... ... ... ... 36 территориялық - әкімшілік аймаққа
бөлінді.
Әрбір округ сянь (уезд), ал оның өзі тағы да сяң ... ... ... өзі ... ли – ... ... басында басшы – “цзюнб шоу” отырды, оны император ... ... ... ... ... ... ... оған орталық
ведомстваға бағынатын әкімдер кірді. Екінші билік (цзюнь шоудан кейінгі)
“цзюнь” ... ... ... Ол ... ... Оның ... цзюнь
шоумен бірдей болды. Округ басшысы уезд басшылары мен оның ... ... ... ... бірліктің (ли) әкімшілік өкімет
билігі сайланатын фуало немесе саньлао ... ... ... ... ... биліктің бұл сатысында қауымдық өзін - өзі басқару
болды. ... ... ... ... императордың қолында болды. Тек сол
ғана “Біз” деп атап, өзінің ерік – ... ... ... ... ... ... кеңесші немесе министр ретінде екі көмекшісі ... ... ... іске асуларына жауап беретін еді.
Кеңесшілеріне орталық ведомстволар бағынды.
Әскери ведомствоны ... ... ... командашысы – тэйвэй
басқарды. Оған округтың әскери ведомствосының басында тинвэй ... ... ... ... қадағалады. Чжисунэйши финанс ведомствосының
басында отырды. ... ... ... ... ... мен
оның жанұясының жеке қажеттіліктеріне қызмет ететін арнаулы ведомства да ... ... және ... ... ... ... – юйши
дагу болды. Олар округтерде жұмыстарды қадағалап отырды. Мемлекеттік
құрылыс ... ... Цинь ... ... ... үшін ... ... шараларды іске асырды.
Толық құқылы бас бос ... ... ... ... деп ... оны ... бекітті.
Цинь Шихуанди тіпті өзінің бір туған бауырлары мен ... ... ... ... “қарапайым халық” деңгейіне дейін түсірді – дейді
кейнгі деректер. Барлық билік тармақтары бір жүйеге келтіріліп, жоғарыдан
төменге ... ... ... ... тек императордың тікелей өзіне
бағынатын болды. Легизм өзінің қалыптастырған ... ... ... ... ... іс жүзінде Цинь империясының ресми
идеологиясына айналды.
Шан Яннің үлгісімен Цинь Шихуанди жазалау жүйесін енгізді, ол ... ... ... ... мүшелерін үш ұрпаққа дейін жазаға тарту
құқын енгізді.
Жаңа тәртіп жүйесін енгізу үшін небір ... ... ... ... үсемдік етті, наразылық білдіргендерді жаппай жазаға ... ... бар ... ... түсіру де ... ... мен ... ... ... ... ... құлдар саны орасан зор мөлшерге жетті. Олардың еңбегі көпсалалы
мемлекеттіік шаруашылықтарда пайдаланылды. Аса көп ... ... ... зор көп адамдардың өліміне себеп болған, алысқа жасалатын жорықтар
мен Ұлы Қытай қабырғасының ... ... ... ірі ... ... салу, храмдар мен сарайлар тұрғызу, тіпті Цинь Шихуандидің
аса салтанатты мавзолейін салу ... күш – ... ... ... ... Жүз ... ... құлдарды ауыр жұмысқа жекті. Халық
бұқарасының басына аса қиын ... ... ... 216 жылы ... ... шығарып, “қарабастылардың” тез арада өздерінің жер
меншіктері туралы мәлімет ... ... ... өте ауыр жер ... ... ... алған өнімінің 2/3 бөлігін құрады. Салық пен ... ... ... алып шет ... жаңа ... жер ... отырды.
Шихуанди маңызды – маңызды деген реформаларға бірден кірісіп ... ... ... бас – басына би болып, бір – бірінен ірге ажыратып
кеткен елді біріктіріп, мемлекеттің феодалдық жүйесін жоюға күш ... ... ... ... ... отыз алты провинция ... ... ... ... ... губернаторлар басқаратын болды.
Шихуандидің жарлығы бойынша губернаторлық қызмет мұрагерлік жолмен берілуін
тоқтатты. Бірнеше жыл бір ... ... ... ... ... ... ... ауыстырылып отыру практикасы өмірге ендеп
енгізілді. Соның ... бір ... ... бір ... ... ... ... Әрбір провинцияға императордың жарлығымен
әскери басшы тағайындалды да, сондай – ақ, сол ... ... ... ... мен ... ... ... тепе – теңдікті сақтап
отыратын арнайы шенеунік жіберілді. ... пен ... ... сонымен бірге қажет болған кезде, әсіресе, көтеріліс ... ... ... ... ... ... ... жүйелері дүниеге
келді. Шихуанди ақсүйектердің байырғы ... ... ... ... ... ... ... астанасы Синьянға көшіріп алды.
Алайда, Шихуанди Қытайдың тек саяси және ... ... ... қана ... жоқ, ... бірге, елдің тұтас
бір сауда организміне айналуына күш салды. Ол ... ел ... ... мен ... жүйесін енгізіп, мәнеттік жүйені қалыптастырды. ... ... ... мен ... ... отыруды жүзеге асырды. Сонымен бірге,
ол бүкіл Қытайда ... ... ... ... ... ... тілді
ретке келтірді.
Императордың ең белгілі актісі (бәлкім, ең сорақысы) оның ... ... 213 ... ... ... керек. Ол декрет бойынша
Шихуанди Қытайдағы ... ... ... жіберді. Тек арнайы проблемаларға
арналған еңбектер, атап ... ауыл ... мен ... ... ... Цинь ... ... құжатты кітаптар мен заң шығарушы Мектебі
жазушыларының философиялық ... ғана ... аман ... ... ... ... ... тіпті Конфуций доктриналары да
жойылуға жіберілді. Сол кезге дейінгі бүкіл ... ... ... ... қызмет атқарған осы бір құбыжық ... ... ... әрекетіне қарсы келетін философияның, соның ... ... де ... ... ... ... Солай бола тұра ол, жойылуға
тиісті кітаптардың бәрінің ... бір ... ... ... сақтау керек деген бұйрық шығарды.
Цинь Шихуанди жүргізген ішкі саясатты қорытындылай келгенде, ... жылы ... ... ... ... соғыстарын жүргізген, қытай
патшалықтарының бір орталықтанған мемлекет астына бірігу – бұл ... ... ... ... зор ... ... Жаңа ... императоры –
Цинь Шихуан елді біріктіргеннен кейін өзінің аса зор ... ие ... ... және ... саладағы бірқатар реформаларын жүргізу
арқылы мемлекетті және ... ... ... Оның ақша ... ... ... ... дамуына үлкен ықпал жасады. Өлшем бірліктері
мен жазуды ортақтандырып, бірыңғай жүйеге ... ... ... ... ... ... әкімшілік, экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... жойды. Сяньяннан оңтүстік және батыстағы патшалықтарға дейін
созылған император жолдарының салынуы ел ... ... ... ... ... ... Цинь ... Шихунди жүргізген
сыртқы саясат
Цинь Шихуанди ежелгі Қытай патшалықтарын біріктірумен ... енді ... де, ... де ... ... ... пен ... – Бірінші императордың бүкіл сыртқы саясатының
өзегі болды.
Белсенді сыртқы ... ... Цинь ... тек ішкі ... ... ғана, яғни мемлекет біріккеннен кейін алты жыл өткен соң
ғана мүмкіндік алды.
Цинь империясының соғыс қимылдары ...... және ... екі ... ... ... ... сюңну (гундар) тайпаларына
қарсы жүргізілген соғыстар қорғаныстық сипатта болды. ... ... ... соғыстар империяның солтүстік шекараларын нығайту және айрылған
территорияларды ... алу ... ... Ал ... ... ... ... болды. Цинь империясының билеуші топтары – бай
құл иеленушілер, цинь тұқымының ... ... ... ... ірі ... сол ... әйгілі болған оңтүстііктің байлығы
қызықтырған еді. ... Цинь ... ... ... ... ғана ... жоқ. ... мәні – ... ... бір ... ... ... ... еді. Бұл ... император әр түрлі жеңілдіктер беру арқылы халықты ... Жаңа ... ... ... игеру, император иеншігіндегі
жерлердің көлемін ұлғайтты. Ал бұл мемлекет үшін де, оның ... ... ... ... де ... ... ... саясатты да көзден таса қалдырмай белсенді түрде
жүргізіп отырды. Ол ... ... ... алып ... ... бөлігін жаулап
алды. Оның армиясы елдің солтүстігінде де, сондай – ақ, батысында да сәтті
нәтижелерге қол ... ... бұл ... ... ... ... ... соқты. Ол аймақтағы халықтардың дүркін – ... ... қою үшін ... ... ... ... бөлек – бөлек
болып жатқан әртүрлі қорған – бекіністерді бір – бірімен ... ... ІІІ ... ... Қытайдың солтүстігін мекендеген көптеген мал
шаруашылығымен айналысқан тайпалар арасында туысқан рулардан құралған ірі
одақ – ... ... ... Олар бұл ... ... ... ... ыдырауы кезеңінде болды. Сюңну тайпаларының одағы шаньюяның
басқаруымен көршілес дунху, ... ... ... және ... Цинь және Чжао ... ... шабуылдар жасап
тұрған. Қытайдың бай ... ... ... ... қызықтырып
отырған. Чжаньго дәуірінде өзара бақталастық соғыстарды ... ... ... ... Янь ... жиі ... жасап тұрған
болатын. Чжаньго дәуірінің аяғында бұл ... Чжао ... ... ... ... ... ... Империя құрылуының алғашқы
жылдарында да ... ... ... ... Бұл ... ... мақсаты тонау болды.
Мемлекет ішіндегі жағдайдың реттелу Цинь ... ... ... ... ... береді. Б.д.д. 215 жылы ол Мэн
Тян қолбасшылық еткен 300 мыңдай ... ... ... Б.д.д. 214
жылы Цинь әскерлері сюңну тайпаларын жеңіп, солтүстіктегі ... ... ... жерлерін қайтарып алады. Сөйтіп екі жылдық соғыс нәтижесінде
Цинь империясы өз құрамына ұзындығы 400 ... жуық ... ... ... ... ... ... аудандарын көршілес көшпелі тайпалардың
жауынгер атты әскерлер шабуылынан қауіпсіздендіру үшін Цинь Шихуан, ... ... ... ... ... ... салу құрылысына
кірісуді ұйғарады. Чжаньго дәуірінде ...... Чжао және ... ... ... ... ... тұрған
қорғаныс қабырғалары болғандықтан, Цинь империясының қорғаныс қабырғасын
салу құрылысы ... ... еді. Цинь ... ... бұл
қабырғалардың барлығы қайта мың ... ... ... түзу ... ... Бұл ... Ұлы Қытай қабырғасының құрылысы еді. Оны
қытайлықтар “ваньли ... яғни ... 10 мың ли ... деп ... ұлы құрылыстың салынуы б.д.д. 215 жылы, яғни ... Мэн ... 300 ... ... ... ... басталды. Қабырға құрылысында
әскерлермен қатар айыпталғандар, мемлекет құлдары және әр ... ... өтеу ... адамдар еңбек етті. Б.д.д. 213 жылдың
аяғында Ұлы Қытай қабырғасының ... ... ... Ол ... ... ... ... басталып, солтүстікке қарай
Юйчжунға дейін тік жүрді, одан кейін ... ... ... ... созылды. Гаоцюеден басталып шығысқа қарай Цзююань, ... ... ... ... бұрынғы Чжао патшалығының жаңартылған қабырғасы өтті:
ал ары, солтүстік шығысқа қарай, қазіргі ... ... ... ... салынды. Ал Душикоудан ары бұрынғы Янь мемлекетінің бес округын:
Шангу, Юйян, Юбэйпин, Ляоси және ... ... ... ... ... бастап шығыстағы шекараларға дейін созылды.
Екі мыңдаған ... ... Цинь ... ... Ұқлы ... ... қирай берді. Бірнеше рет ол жөнделінді. Ал ... ... ... ... ... ... ... күнге дейін
сақталынып қалды. Бірақ Мин ... ... Цинь ... ... ... ... ... провинциясының Хэншань уезінде Цинь Шихуанди
кезеңіндегі Ұлы ... ... ... ... ... Қытай қабырғасы империяның солтүстік шекарасын ғасырлар бойы берік
қорғады. Алайда Цинь мемлекеті кезінде қауіп төне ... ... ... аудандарынан әскери бөлімдер мен құрылымдарды солтүстік шекараға
көшіру үшін, әскери көлікке қолайлы, жақсы жолдар керек ... ... ... 212 жылы Цинь ... Мэн ... магистральдық жолдың құрылысын
бастауға бұйрық берді. Дәл сол жылы Мэн ... ... ... ... ... ... Цзююаннан, яғни, Ұлы Қытай
қабырғасынан шығысқа қарай Юньчжун ... сдан ... одан тура ... ... ... дейін жол салды.
Цинь Шихуан сюңну тайпаларынан қайтарылып алынған жерлерді бекіту
үшін, сол ... 44 уезд ... Сол ... ... ... ... ... қоныстандырды. Б.д.д. 212 жылы 50 мың жер игеруші
отбасылары ... ... ... тың ... ... Бұл ... ... өтеуден 10 жылға босатылды.
Осылайша, Ұлы Қытай қабырғасын салу, шекаралық территорияларды
қоныстандыру және Сяньянға ... жол ... ... ... ... бөлігін біртұтас берік кешенге айналдырды. Бұл империяның орталығымен
байланысы бар кешен сюңну ... ... ... ... ... ... де Цинь ... солтүстігінде соғыс қимылдары қорғаныстық
сипатта болса, ал елдің оңтүстігінде, керісінше, басқыншылық сипатта ... ... ... ... – қазіргі кезеңдегі Гуандун және
Гуанси провинциялары және Үнді Қытай жарты аралының ... ... ... ... мекендеген Юэ тайпалары болып ... ... ... ... ... ... уақыттан кейін, деректер бойынша
ол оңтүстікке қолбасшы Ту Цзю бастаған 500 мыңдық тұрақты армиясын жіберді.
Хань дәуірінде құрылған ... ... ... ... бұл
аймақ Циньдарды өзінің байлығымен қызықтырған. Бұнда, империя базарларында
өте жоғары бағаланатын заттар көп ... ... ... қытайлар бағалы
дәрілер қайнататын мүйізтұмсық мүйізі, маржан тастар және т.б. болған.
Цинь мемлекетінің жаулап алу ... ... бес ... ...... ...... үшінші – Паньюйя, төртінші – наньюэ,
бесінші – Юйганьшуйға бағытталды.
Цинь Шихуанди жүргізген ... ... ... ... ... ... ... жүргізген шаралары, оның ішінде солтүстіктегі
Ұлы Қытай қабырғасының салынуы, елдің солтүстік ... ... ... ... қауіпсіздендірген берік қорған болды. Сонымен бірге
тек Цинь империясы кезеңінде ғана емес, бұл ... ... ... ... ... ... жау ... қорғап тұрды.
Ол ақырында күні бүгінге дейін сақталып тұрған тұтас бір алып ... Ұлы ... ... ... Бұл ... ... мен басқа елдерді
жаулап алу жорықтары елге салықты көп салуға әкеп ... ал ол ... ... ... ... Басқарудың қатал режимі тұсында
көтеріліс туралы сөз түгіл оны ойға алудың өзі ... емес еді, ... ... ... рет ... жасалынды, бірақ, олардың ... ... Цинь ... қол ... орасан зор терриория қаратылады,
оның этикалық құрамы, айналысатын шаруашылығы мен аймақтарының қоғамдық
даму деңгейі жағынан әрқилы еді. ... 210 жылы 48 ... Цинь ... ... ... ... тағын Эр Цинь Шихуанди есімін алған оның екінші
ұлы мұра етті. Бірақ Эр Шихуанди ... бар ... ие емес ... көп ... – ақ ... елде ... бұрқ ете түсті. Төрт жылдан
кейін ол өлтірілді, ал Цинь династиясы түп – ... ... ... өлісімен – ақ шаруалардың жаппай көтерілісі басталып,
бұларға құлдар да ... Осы ... ... бірі – ... Лю ... жолы ... Ол өз ... халықтың қалың көпшілігін
ғана емес, сонымен бірге Цинь ... ... ... ... да ... отырып, әр түрлі амалдармен өз қарсыластарын ығыстыра
білді. Б.д. дейінгі 207 жылы ол Цинь ... ең ... ... ... ... ... ... Хань династиясы аталған жаңа династия негізін
салды.
Алайда, Шихуанди бастаған іс одан әрі ... ... ... ... – төстеуден құтылғандарына қуанғандарымен, бірақ, өткен
дәуірлерге тән анархияның ... ... ... ... жоқ. ... ... ... Шихуанди тұсында бекітілген әкімшілік жүйенің негізін
сақтап қалды. Ол жүйе ... ... ... бір ... бойы да ... негізгі ұстанымы болды. Солай бола тұра, Цинь династиясының
қатал заңдылық жүйесі босаң ... ал заң ... ... келмеске кетіп, Конфуций философиясы ... ... ... қол ... ... және ... бірлік бұрынғы қалпында
қалды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорытындылай келе Цинь ... ... елге Шан ... ... де, ... ... ... – бюрократиялық империя құрды, оның
басында барлық билікті ұстаған монарх отырды. Бұл ... ... ... ерекше жағдайға ие болды да, ... ... ... ... ие ... Цинь ... заңдары қатал қылмыстық
баптармен толықтырылды. Ұзындық және салмақ өлшемдерін бір жүйеге келтіру
және ақша ... ... – ақша ... ... ... ... жазу да жүйеге келтіріліп, қарапайымдалған жазуға айналдырылды.
Іс – қағаздары қатаң тәртіп жүйесіне келтірілді.
Шихуанди сыртқы саясатты да ... таса ... ... ... ... Ол ... үлкен аймағын алып жатқан оңтүстік бөлігін жаулап
алды. Оның ... ... ... де, ... – ақ, ... да ... қол ... алайда, бұл аймақтарды тізгіндеп ұстап отыру оған
қиынға соқты. Ол аймақтағы халықтардың ...... ... қою үшін ... ... ... ... бөлек – бөлек
болып жатқан әртүрлі қорған – бекіністерді бір – бірімен қосуға кірісті. ... күні ... ... ... ... тұтас бір алып қорғанға – Ұлы
қытай қорғанына айналды.
Цинь Шихуандидің ішкі және ... ... ... ... ... ... мен ... салуға аса көп шығындар
жұмсауды қажет етті. Алым – ... мен ... ... ... ... ... ... қауым құлдырап кетті. Жерді сатуға және
басқаға беруге ешқандай кедергі қойылмауы көптеген жер ... алым ... мен ... өтеу үшін ... үлес жерлерін, ал кейде тіпті
өз жанұясының мүшелерін де болмашы бағаға сатуға, ... бұл ... ... ... ... атқарған істердің мәні мен мағынасы Қытай үшін де, ... ... де ... зор. ... ... Қытай алып жатқан аумақтың аса ... ... ... ... ол ... ... тұрғындар бүкіл
Еуропа тұрғындарынан әлдеқайда көп болып келді ғой. ... ... ... ұсақ ... ... кеткен, ал Қытай үлкен ... ... ... тұр. Бұл ... ... гөрі ... ... әлеуметтік факторлардың салдарынан қарастырған жөн. Бұл істе көптеген
басқа да адамдар, атап айтқанда, Суй ... ... зор. ... ... ... ... ... де асып тұр.
Егер біз бұл жерде оның аса парасатты даңқты бас министрі Ли Сюді еске
алмасақ, онда Шихуанди туралы әңгіме ... ... ... еді. ... ... Ли ... император саясатына ықпалының ... ... ... ... жүзеге асыруда қайсысы көп рөл атқаратынын тап ... дал ... Мен де бұл ... ... тосылып қалам да, дегенмен,
Шихуандиға ішім бұратынын жасыра алмаймын (негізгі мәселелер туралы ұсыныс
негізінен Ли Сю ... ... ... ... тек оны ... біле тұра осы пікірді жаздым).
Конфуцийдің ізбасарлары болып ... ... ... ... Шихуандиді кітаптар өртеді деп сынға алады. Олар оны, сондай – ақ,
шексіз билеп – төстеуші, қатыгез деп те ... ... Ал ... ... оны ... ... ... ретінде аса жоғары бағалайды. Батыс
жазушылары оны Напалеонмен теңестіреді. Ал оны Рим ... ... ... ... теңестірген жөн сияқты. Олар ... ... ... да, ... саны жағынан да бір – біріне ұқсас, тең ... Рим ... ұзақ өмір сүре ... Ал Шихуанди құрған империя күні
бүгінге дейін мызғымай тұр. Сондықтан оның абыройы мен беделі де ... ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ХVІІІ ғасырдағы Цин патшалығы мен қазақтардың қарым-қатынасы18 бет
Цин империясы5 бет
XIX ғасырдағы Ұлыбританияның Қытайды отарлауы23 бет
«Медеу бөгетінің суағытқыштары» ТУ абж үшін ОРС-серверді Masterscada құралдарымен жобалау және баптау44 бет
Абылай ханның сыртқы саясаты17 бет
Абылай ханның тарих сахнасына шығуы16 бет
Азотфиксациялаушы цианобактерия NOSTOC CALSICOLA – ның морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық қасиеттерін зерттеу35 бет
АКМ бойынша жылдық өндірістік бағдарламаны есептеу50 бет
АО "КазАвтоТранс" кәсіпорынында тәжірибеден өту21 бет
Ауыр еңбекпен және спортпен айналысатындардың тамақтану ерекшелігі . Азық-түлік тауарларының сапасын бақылау9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь