Су ресурстары туралы

1. Кіріспе
1.1 Су . тіршілік көзі.
2. Негізгі бөлім
2.1 Су ресурстарының пайдйболуы және әлемдік су қоры.
2.2 Судың ластану көздері.
2.3 Су ресурстарының пайдалану салалары.
2.4 Қазақстанның су ресурстары және даму бағыттары.
3. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Су-тіршілік көзі. Тірлігі оттегінсіз өтетін ішекте тіршілік ететін бактериялар бар,бірақ сусыз өмір сүретін ағза кездеспейді.Тіршілік құбылыстарының бәрі судың қатысуымен жүреді. Сондықтан ағзалар денесінің 50-90 пайызы судан тұрады. Салмағы 70 кг адамның денесінде 50 кг су бар. Оның мөлшері 17кг-ға кемісе, адам өледі. Адам су ішпей 1 апта ғана шыдайды. Су-ғажайып зат. Су бір мезгілде 3 түрлі күйінде кездеседі Мұз-судың қатты күйі,оның сұйыққа айналуымен булануы қатар жүреді.
Су- табиғатта ең көп таралған зат. Жер бетінің 2/3 бөлігін су қабаты алып жатыр. Судың тағы бір кереметі оның су қабаты, ауа қабаты, құрлық қабаты арасында тынымсыз айналыста жүретіндігі. Судың тағы бір қасиеті –жақсы еріткіш. Ас тұзын суға салсақ, оның қатты түйіршіктері еріп, мөлдір ерітіндіге айналады. Жерге сіңген су тау жыныстарындағы әр түрлі минерал заттарын ерітеді. Бұдан судың физикалық қасиеті өзгереді. Дәм және иіс пайда болады,жылынады. Жаңа қасиеттерге ие болған жер астынан шығатын суларды минералдық сулар деп атайды. Судағы еріген заттарының мөлшері оның кездесетін жерлеріне байланысты. Ішуге жарамды судың 1л. 2-20 гр еріген тұздары болады. Ол адам ағзасына пайдалы әр түрлі сырқаттардан айығуға жәрдемдеседі. Ондай суларды шипалы сулар дейміз.
Су табиғаттағы барлық тіршілік атаулының құрамына кіреді. Көптеген өсімдіктің 80-95 пайызы судан тұрады.Адам ағзасының құрамында қанның, ас қорытатын сөлдің, сілекейдің құрамына кіреді. Сусыз тіршілік жоқ. Адам шөлдегеннен гөрі аштыққа шыдамды келеді. Зат алмасудың барлық процестері судың қатысуымен атқарылады. Тамақты сіңіру, қанға нәрлі заттардың жетуі сұйық ортада өтеді. Зат алмасудың зиянды өнімі организмнен су арқылы шығарылады. Организмде судың жеткіліксіз болуы шөлдеуге әкеліп соқтырады да, судың артық болуы жүрек-қан тамыр жүйесінің жұмысын қиындатады, ағыл- тегіл терлетеді,қалжыратады.
Су-тамақ рационының маңызды құрамдас бөлігі. Сусыз тіршілік жоқ. Адам шөлдегеннен гөрі аштыққа шыдамды келеді. Зат алмасудың барлық процестері судың қатысуымен атқарылады. Тамақты сіңіру, қанға нәрлі заттардың жетуі сұйық ортада өтеді. Зат алмасудың зиянды өнімі организмнен су арқылы шығарылады. Организмде судың жеткіліксіз болуы шөлдеуге әкеліп соқтырады да, судың артық болуы жүрек-қан тамыр жүйесінің жұмысын қиындатады, ағыл- тегіл терлетеді, қалжыратады. Су-ғажайып зат. Су бір мезгілде 3 түрлі күйінде кездеседі Мұз-судың қатты күйі,оның сұйыққа айналуымен булануы қатар жүреді. Су-тіршілік көзі. Тірлігі оттегінсіз өтетін ішекте тіршілік ететін бактериялар бар,бірақ сусыз өмір сүретін ағза кездеспейді.Тіршілік құбылыстарының бәрі судың қатысуымен жүреді.
1. Баешов Ә.Б. “Экология және таза су проблемалары” 2003 ж.

2. Дәрібаев Ж.Е., Баешов Ә.Б., Сермаңызов С.С. “Экология”, “Астана”, “Дәнекер”. 2005 ж.

3. Шілдебаев Ж. “Қызықты экология”.

4. Бушман Л.Н. “Шөлімізді қандыра аламыз ба?” 2002 ж.

5. Асқарова Ұ.Б. “Экология және қоршаған ортаны қорғау”. 2005 ж.

6. “География және табиғат” журнал. №2, 2006 ж.

7. Облыстық экологиялық орталық. 2006 ж. мәліметтер.
        
        Әл – Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Экономика және Бизнес факультеті
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Су ресурстары
Орындаған: Мухашев А.О.
Тобы: Эк07к1
Қабылдаған: Спанкулова ... ... ... Су – ... көзі.
2. Негізгі бөлім
2.1 Су ресурстарының пайдйболуы және әлемдік су қоры.
2.2 Судың ластану көздері.
2.3 Су ... ... ... ... су ... және даму бағыттары.
3. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
1.1 Су – тіршілік көзі.
Су-тіршілік көзі. Тірлігі оттегінсіз ... ... ... ... бар,бірақ сусыз өмір сүретін ағза ... бәрі ... ... ... ... ... ... 50-
90 пайызы судан тұрады. Салмағы 70 кг адамның ... 50 кг су бар. ... ... ... адам ... Адам су ... 1 апта ғана шыдайды. Су-
ғажайып зат. Су бір мезгілде 3 түрлі күйінде кездеседі ... ... ... ... ... ... жүреді.
Су- табиғатта ең көп таралған зат. Жер бетінің 2/3 бөлігін су ... ... ... тағы бір ... оның су қабаты, ауа қабаты, ... ... ... ... ... ... тағы бір ... еріткіш. Ас тұзын суға салсақ, оның қатты түйіршіктері еріп, мөлдір
ерітіндіге айналады. Жерге сіңген су тау жыныстарындағы әр ... ... ... ... ... ... қасиеті өзгереді. Дәм және иіс
пайда болады,жылынады. Жаңа ... ие ... жер ... ... ... сулар деп атайды. Судағы еріген заттарының мөлшері оның
кездесетін жерлеріне байланысты. Ішуге жарамды судың 1л. 2-20 гр ... ... Ол адам ... ... әр ... ... айығуға
жәрдемдеседі. Ондай суларды шипалы сулар дейміз.
Су табиғаттағы барлық тіршілік атаулының ... ... ... 80-95 пайызы судан тұрады.Адам ағзасының құрамында қанның, ас
қорытатын ... ... ... ... Сусыз тіршілік жоқ. Адам
шөлдегеннен гөрі аштыққа шыдамды келеді. Зат алмасудың барлық процестері
судың ... ... ... сіңіру, қанға нәрлі заттардың ... ... ... Зат ... ... өнімі организмнен су арқылы
шығарылады. ... ... ... болуы шөлдеуге әкеліп соқтырады
да, судың артық болуы жүрек-қан тамыр жүйесінің жұмысын ... ... ... ... ... құрамдас бөлігі.  Сусыз тіршілік жоқ. Адам
шөлдегеннен гөрі аштыққа шыдамды келеді. Зат ... ... ... қатысуымен атқарылады. Тамақты сіңіру, қанға нәрлі заттардың жетуі
сұйық ортада өтеді. Зат ... ... ... ... су ... ... судың жеткіліксіз болуы шөлдеуге әкеліп соқтырады
да, судың артық болуы ... ... ... ... қиындатады, ағыл-
тегіл терлетеді, қалжыратады. Су-ғажайып зат. Су бір мезгілде 3 түрлі
күйінде ... ... ... ... ... ... булануы
қатар жүреді. Су-тіршілік көзі. Тірлігі оттегінсіз өтетін ішекте ... ... ... ... өмір сүретін ағза кездеспейді.Тіршілік
құбылыстарының бәрі судың қатысуымен жүреді. Сондықтан ағзалар денесінің ... ... ... ... Салмағы 70 кг адамның денесінде 50 кг су бар. Оның
мөлшері 17кг-ға кемісе, адам өледі.  Адам су ішпей 1 апта ғана ...... ... Ірі ... ... ... сансыз құбырлары
арқылы су жүргізіп, үздіксіз өмір нәрін беріп тұрудың қаншалықты ... ... ... ... өзі ... болар. Дегенмен, су құбырларын
қала өмірін қамтамасыз ... қан ... ... ... су ... қан ... нәр беретін жүрек сияқты. Ал 700 мыңға тарта тұрғыны,
жүздеген өндірісі, ... ... ... бар ... ... ... нәр ... тұрған маңызды өндіріс орны бастығының “әдеттегі
жұмыс күнінің” айрықша жауапкершілікке толы ... ... ... ... ... толы ... ... тоқтаусыз ағып тұрған судың  баға жетпес байлық ... ... ... ... ... ағып жатқан өмір нәрі – су бір ... ... ... ... сәні де, мәні де ... ... су ... бір насос істен шығатын болса, жүздеген пәтерлер
сусыз қалады. Ал краннан су ақпаса, көпқабатты ... ... ... ... ... барлық саналы ғұмырын су шаруашылығымен
сабақтастыра өткізген трест бастығы мұндайда кеңседе көсіліп ... ... ... табылады. “Судың да сұрауы бар” деген даналық сөздің астарына
адам ден қоя ... Бұл ... ... ... Есетұлының тынымсыз
жұмыс күндерінің темірқазығына айналған.
Қазір Астана ... ... 200 мың ... метр су ... шаққанда Астананың әрбір тұрғыны 250 литр су шығындайды. Қаланың
жыл бойы тұтынатын су көлемі 60 ... ... ... ... Ішетін
бұлағыңның көзін ашып тұрмасаң, қайнардан  шығатын судың да ... Біз ... су ... ... ... ... арқылы
жеткізіледі. Осы су астаналық әрбір пәтерге жетіп тұру үшін 100-ге тарта 
насос стансасы күні-түні ... ... ... ... тіршілік нәрі –
сумен күнделікті қаматамасыз етіп тұру үшін мыңдаған адам қызмет көрсетеді.
2. Негізгі бөлім.
2.1 Су ... ... ... және ... су ... ... ¾ бөлігі су. Мұхит пен теңіздердің жалпы ... ... 2,5 есе ... Жалпы көлемі 1455 млн км3. Табиғи
суларды ластайтын ... ... ж/ә ... қасиеттеріне қарай
бірнеше топқа бөлінеді :физ. ... ... ... ... биологиялық н/е
бактериялық.Минералды компонентерге анорганикалық қосылыстар,яғни ... онда ... пен ... ... болатын заттектер жатады.Табиғи
суларда еріген түрде әр ... ... ... азот ... ... ... т.б. ) ... қатар еріген тұздар (натрийдікі калийдікі кальцийдікі
темірдікі т.б.)болады.
Органикалық компоненттерге ... н/е ... ... пайда болған органикалық заттар жатады.Биологиялық н/е бактериялық
компоненттерге бактериялар вирустар балдырлар ең төменгі ... ... ... зауыттардың қалдықтары т.б.кіреді.Суды негізінен
ластайтын көздерге өнеркәсіптік ж/е коммуналдық канализациялық ақаба ... де ... ... ... ... ... ... тыңайтқыштары т.б.) бар егістік жер қыртысының ... ... ... суы, мал ... су ... ... ... әкелінетін аэрогенді ластағыштар жатады. Су ортасы үшін ... ... ... ... өңдеу ,химиялық қосылыстарын алу,
радиоактивті заттар ж/е ауыр ... алу ... ... ... 1 ... ... ,2,6 км ... судың бетін
біркелкі жұқа пленкамен қаптап тұрады. Суға жайылғанда атмосферадағы ... су ... ... және ... ... ... сумен тасымалдау кезінде де судың ластануы байқалады. Терең
емес өзендерде ағаштарды тасымалдағанда 10-30 % ... ... ... ... ... зиян ... ... салу нәтижесінде
көп алқапты алып жататын бірақ онша терең емес су ... ... ... су ... өте көп ... ... пайда болады бұл өсімдіктер
халық шаруашылығына бірқатар залалын тигізуде. Көкжасыл балдырлардың 9 түрі
суды өте ... ... ... ж/е жер ... ... ... ... көздер су сапасының нормасын
бұзатын заттарды -ластаушы заттар деп аталады.
Тірі және өлі табиғатта жүретін түрлі процестер мен құбылыстардың ... ... ... ішінде судың маңызы зор. Мұздарды,
батпақтарды қосып ... жер ... 77,5% - ын су алып ... ...... ... ... көл, жер асты сулары, мұздықтар,
атмосферадағы ылғал ... Су ... мен ... ... ... болатын зат және ... ... ... қатысады. Көптеген
процестер тек сулы ... ғана жүре ... ... суда пайда болған және осы
ортада дами алады, ал белок тірі ... ... ... ... Жер
бетіндегі биологиялық өнімдердің 43% - ын, ал оттегінің 50% - дан ... мен ... ... қоры – ... ... өкінішке орай жер бетіндегі тұщы судың қоры
өте аз. өзендер мен ... тұщы ... ... гидросфера ресурсының
бір пайызына да жетпейді екен. Құрлық бетінің әр түрлі ... ... ... әр түрлі. Мысалы, Аляскада 1 адамға 2 миллион м3, ... 100 мың м3, ... ... Одағында 18,3 мың м3, ал Қазақстан
Республикасы тұщы су қоры ... ... ... ... ... жылы ... ... жұмсалған судың жалпы мөлшері 38 км3-ге
жетті.
Планетамыздағы адамзаттың тұщы суды ... жыл ... өсіп ... мұхиттардың, теңіздердің тұзды сулары шаруашылықта мардымсыз болса ... жүр. ... ... су ... ... Ақтау
қаласында ғана бар. Егер ерте кезде, бір адам басына шаққанда, тәулігіне 12-
18 литр су ... XX ... ... ... ... оның ... есеппен 200-400 литрге жетіп отыр.
Табиғаттағы су айналымы — жер шарындағы судың күн ... мен ... ... ... ... айналу процесі. Су жер шарындағы мүхиттар
мен ... ... ... су ... ауа ... мен жоғары
көтеріледі де, қоюланып тамшыға айналады және атмосфералық ... ... ... ... қайта оралады, ал құрлықтан ... ... ... мұхиттарға қайтадан ағып ... ... ... ... ... ... ... немесе құрлық ішіндегі су айналымы
болады.
Су ресурстарының “мұхит-атмосфера-жер-мұхит” ... ... ... бір ... - ... ... ... келу қабілеті.
Сондықтан табиғатты қорғаудың аса маңызды міндеттерінің бірі табиғи
сулардың осы ... ... ... ... мүмкіндік жасау.
Су- табиғатта ең көп таралған зат. Жер бетінің 2/3 бөлігін су ... ... ... тағы бір ... оның су ... ауа ... құрлық
қабаты арасында тынымсыз айналыста жүретіндігі. Судың тағы бір ... ... Ас ... суға ... оның ... ... еріп, мөлдір
ерітіндіге айналады. Жерге сіңген су тау жыныстарындағы әр ... ... ... ... судың физикалық қасиеті өзгереді. Дәм және ... ... Жаңа ... ие ... жер ... ... минералдық сулар деп атайды. Судағы еріген заттарының ... ... ... ... ... жарамды судың 1л. 2-20 гр ... ... Ол адам ... ... әр ... ... ... Ондай суларды шипалы сулар дейміз.
Су табиғаттағы барлық тіршілік атаулының құрамына кіреді. ... 80-95 ... ... ... ағзасының құрамында қанның, ас
қорытатын сөлдің, ... ... ... Шекарасы, көлемi мен су
режимi бар құрлық бетi ... және жер ... ... су объектiлерiне жатады. Олар: теңiздер, өзендер, соларға
теңестiрiлген ... ... ... және басқа да жер үстi ... жер асты ... бар жер ... ... асты ... — Жер бетінің төменгі қабаттарындағы тау жыныстарының
арасында қатты, сұйық және газ күйінде тараған сулар. Бұл су ... ... ... ... және ... ... қуыстары, қатты
жыныстардың жарықшақтары, утас пен доломиттердің қарсты ... ... ... Жер асты ... ... ... ... мен қысымды артезиан
суларына бөлінеді, ал минералдығы ... — ащы су, ... су және ... ... үшке бөлінеді. Соңғы екі судың практикалық маңызы ... аса ... асты ... деп жер ... ... ... физикалық күйдегі
суларды айтамыз. Қоректену көздері белгілі болған жағдайда жер қыртысындағы
су көздері негізінен алаптық ... ... ... су ... және су ... ... кезектесіп келіп
отыруы әдетте, су өткізбейтін қабаттың үстіне орналасқан су ... ... бос ... ... ... ... ... қыртысындағы барлық қуыстарында су толық жиналатын топырақ-жер қабатын
сулы  қабат,ал оның ... ... су ... ... - сутірегіш деп
аталады. Егер сулы қабатты бұрғылау жолымен немесе құдық қазу ... ... ... ... ... жер асты ... ал деңгейді-жер асты суларының деңгейі дейді.
Жер қыртысындағы  асты-үстін бірдей ... ... алып ... ... ... ... ... үстіңгі су өткізбейтін қабаттан
орнығуы мүмкін еді. Бұл жағдайда сулы ... ... ... ... ... ал сулы ... ... сулы қабат деп
аталады.
Орналасу сипатына, режиміне, қалыптасу жағдайына, қозғалуына және жер
үсті суларымен өзара байланысының сипатына ... жер асты ... ... ... деп атайды. Тегеурінсіз жер асты суларына топырақ, топырақ-
жер және қыртысындағы  сулар жатады. Топырақ суларының ... ... жер ... сулармен  гидравликалық байланысы болмайды.
Топырақ-жер сулары деп су өткізбейтін қабаты жер қыртысында орналасқан, ... ... ... ... түрде топырақ қабатында болатын жер асты
суларын айтамыз.
Ерте заманнан бері ... ... жер үсті ... ... ... орнату   арқылы,   жерасты  сулары  да пайдаланылады. ... де, шет ... де ... қалалар мен елді ... жер ... ... ... ... етіледі. Дүние жүзінің шөл
және шөлейтті ... ... ... АҚШ, ... ... суларын пайдалану нәтижесінде, сусыз далалар құнарлы өлкеге
айналып, бау-бақша өскен, мал ... ... ... ... ... ... жағынан бұл сулардың теңдесі жоқ, жердің өзі  суды тазалап
беретін сенімді табиғи ... ... ... жер аумағы жағынан үлкен мемлекет, бірақ сол ... ... ... ... ... оның бір ... жерасты
суларына бай. Республика аймағында түрлі мақсаттарға    сай ... 633 жер ... су  ... бар, олардың пайдалану қуаты тәулігіне
43384 мың текше метр. Бүл ... ... құяр ... ... ... ... су ... ширек бөлiгiне ие Ресей әлемдiк
саясатқа мұнайы мен газы арқылы ғана емес, су сату ... да ... ... ... сарапшылардың көпшiлiгi келешекте су тапшылығы қарулы
қақтығыстарға әкеп соғуы мүмкiн деп қауiптенедi. Ал 2025 ... ... ... тұр-ғындарының үштен екiсi су тапшылығының зардабын ... ... ... ... ... 1 ... адам iшуге жарамды суға
зәру. Жыл сайын 3 ... ... адам ... ... ... ... дерттерден зардап шегедi. Бүгiнде су тапшылығы - тек орталықазиялық
елдердiң ғана емес, бүкiл әлемнiң бас ауруына ... ... ... экономикалық форумда қазiргi таңда судың ... ... ... ... ... айтылды. Арнайы баяндама әзiрлеген
сарапшылар қауымының ... суға ... ... ... Жер ... өсу ... асып түседi. Мәселен, 2025 жылға ... ... ... әлемдiк егiс алқабының көлемi дүниежүзi ... 30 ... ... ... ... Бұл - ... мен ... дәндi-дақылдың жалпы көлемiне тең. Есесiне, 2050 жылға қарай азық-
түлiкке деген тұтынушылық сұраныс 70-90 ... ... ... ... қажет су қорына деген сұраныс АҚШ-та - 165 пайызға, Еуропалық Одақта
130 пайызға өседi. Ауыл ... ... су ... күрт ... ... өнiмдерiне деген сұраныс керiсiнше, тым ... ... мен ... ... ... ... экономика мен өндiрiс ... ... ... ... су ... тартатын елдердiң саны өсiп
келедi. БҰҰ сарапшылары алдағы 10 жыл көлемiнде ... ... ... ... ... ... тамақ, жарық, жылу, киiм мен суға
деген ... ... ... ... ... - ... орасан зор қоры шоғырланған мұздар да еруде. ... мен ... ... Жер ... ең iрi 7 өзенi дүниежүзiнiң екi миллиардтан астам
адамын сумен қамтамасыз етедi. Зерттеушiлер егер су ... ... ... ... ... мұз таулар ерiп кетедi дейдi. Қазiргi таңда ауыл
шаруашылығы мен өндiрiс ... ... суды ... ... аса ... ... тартылу қаупi төнген. Мамандар ХХI ғасырдағы ең басты қиындықтардың
бiрiне айналатын су мәселесi қарулы қақтығыстарға себеп болуы ... ... ... 2025 жылға қарай Жер шары тұрғындарының үштен екi бөлiгi су
тапшылығының зардабын тартады. Мұнайы мен газын ... ... ... ... ... ретiнде пайдалануға тырысатын Ресей ендi су сату ... ... ... ... Сейсенбi күнi Мәскеу мэрi Юрий Лужков халықаралық
«Таза су - 2009» форумында сiбiрлiк өзендердiң 316 ... ... ... ... ... ... ... Сiбiрiндегi суғармалы ... ... ... және ... ... Қазақстанға сатуға ұсыныс
жасады. Жыл сайын Солтүстiк Мұзды мұхиттан Обь өзенiне келiп құйылатын ... ... мұз) ... де - 27 ... шақырым. Лужковтың бұл ұсынысы КСРО
кезiнде, яғни, 80-жылдары жасалған жобаға байланысты көрiнедi. Аталған
жобаны ... ... ... ... ... ... ... iске асырылмай қалған. Былтыр «Су және әлем» атты ... ... ... ендi ... суды қазақтарға сатпақ. Оның
айтуынша, Обь өзенiнiң бастауы Қорған, Орынбор, ... ... мен ... жаз ... ... ұшырайтын суғармалы жерлерiне
қажеттi сумен (5-7 текше шақырым су) ... ... ... ... су ... ... 24 пайызына тең. Сiбiрлiк өзендерден ... Орта және ... Азия ... су ... ... мысалы,
Қазақстан, Тәжiкстан, Түркiменстан, Өзбекстан т.б. елдерге 1 текше метрiн
25 ... сату ... ... ... мэр ... ... ... 1 текше
метрiн 3 еуроға сататынын көлденең тартты. Ал ... ... ... шақырым су 4,5 млн. гектар жердi суғаруға молынан жетедi. ... ... пен ... ... ... бұру ... ... 4 текше
шақырым суды Ресейдiң су ... ... ... ... ... ... мамандардың айтуына қарағанда, қазiр Жер шарының әр тұрғынына 750
текше метрден келетiн су 2050 жылға қарай 450 ... ... ... ... ... халықтарының 80 пайызы ауызсу тапшылығына ұшырайды деген сөз.
БҰҰ-ның су қоры көрсеткiштерiне қатысты бекiткен талаптарына тек ... ... мен ... ... ... ... Америка,
Оңтүстiк Азия мен Африканың тропикалық аймақтары сай болмақ. Келешекке
төнген қауiптiң алдын ... ... әлем ... ... ... ... ... келедi. Алайда, шыққан нәтиже шамалы. Өйткенi,
түгесiлуге таяған су ... ... ... ... ... ... ... бас қатырған Жер шары тұрғындары кем де кем.
Қытай құнарсыз жерлерiн құнарлы ету үшiн ... ... ... тоқтатар емес. Қазақстан мен Ресей Қытайды 1 текше шақырым
суды қанағат етуге көндiре алмай әлек. ... ... егер ... ... судың көлемi 4 текше шақырымға дейiн өсетiн болса, Қазақстан
мен ... керi әсер ... ... ... ... бара ... қаржылық
дағдарыс Орталық Азияның ... «бас ... - ... ... ... ... ... Шардара мен
Сырдарияға тиесiлi су қорын пайдалануда ортақ мәмлеге келе ... ... ... мәртебесi, он жылдан астам уақыт бойы пiкiрталас ... су ... ... ... т.б. ... ... ... тастады. Бұл
мәселенi кеңiнен қаузауға әсiресе, ... ... суға ... ... елi ... емес. Сарапшылар түйiндi мәселенiң шешiмiн табуға
Шанхай ... ... ... ... ... Қазақ жерiндегi тозығы
әбден жетiп, ескiрген кеңестiк су ... ... ... ... ... БҰҰ ... ... Қазақстан су қорына
қатысты ТМД ... ... ең ... орында. Республикамыздың үштен бiр
бөлiгi ауызсуға зар.
2.2 Судың ластану көздері
Жер бетіндегі сулардың ... ... ... ... ... мен ... қалдықтарын сақтайтын және тасымалдайтын орындар;
тұрмыстық, тұрмыс ... өтеу ... ... ... ... ... пестицидтер және де хим. заттар қолданылатын а.ш
салалары; жер асты сулары ... жер ... ... су ... лас орындар; жауын-шашынның ластанған жерлерді жууынан пайда
болған шайынды сулар; өндіріс, ... қазу және т.б. Жер асты ... мен және хим. ... ... ... Жер асты суларында
кейбір патогенді бактериялар мен вирустар тіршілік әрекетін ұзақ сақтайды.
Егер топырақ қабаты өзінің тазарту ... ... ... онда жер асты
суларына әртүрлі сарқынды сулар қосылумен қатар, оларды құрамындағы әртүрлі
қоқыс заттармен ластайды. Сонымен, жер асты ... деп жер ... ... физикалық күйдегі суларды айтамыз. Қоректену көздері
белгілі болған ... жер ... су ... негізінен алаптық
геологиялық құрылысымен анықталады.Жер қыртысында су ... және ... ... ... ... ... әдетте, су өткізбейтін
қабаттың үстіне орналасқан су өткізетін ... ... бос ... ... ... ... қыртысындағы барлық қуыстарында су толық ... ... ... ... оның ... ... су ... қабат -
сутірегіш деп аталады. Егер сулы қабатты бұрғылау жолымен немесе құдық қазу
арқылы ашқан,ондағы судың    деңгейі өзгеріссіз ... жер асты ... ал ... асты ... ... ... Жер
қыртысындағы  асты-үстін бірдей өткізбейтін қабат алып жатқан сулы қабатты
ашқанда,скважинадағы ... ... ... су ... ... орнығуы
мүмкін еді. Бұл жағдайда сулы қабаттағы сулар ... ... ... ал сулы ... ... сулы ... деп аталады.
Орналасу сипатына, режиміне, қалыптасу жағдайына, қозғалуына және ... ... ... ... сипатына қарай жер асты сулары тегеурінді
және тегеурінсіз деп атайды. ... жер асты ... ... ... және ... ... жатады. Топырақ суларының өзінен төмен
орналасқан жер ... ... ... ... ... сулары деп су өткізбейтін қабаты жер қыртысында орналасқан, ал 
деңгейі тұрақты немесе тұрақсыз түрде топырақ қабатында болатын жер ... ... Бұл ... ... ... де тән. ... ... оңтүстiк аймақтарында су тапшылығының кесiрiнен ауыл ... ... ... ... ... ... ... 22
шiлдесiнде Оңтүстiк Қазақстан облысында болған вице-министр ... ... ... ... үшiн ... төтеп бере алатын ауыл шаруашылығы
өнiмдерiне ауысуға ұсыныс айтты. Ал мамандар бұрынғы 110 мың гектар мақта
алқабын 80 мың ... ... ... шешiм қабылдады. Оның орнына
бидай, жүгерi себу жоспарланған. Су тапшылығының ... ... ... де ... қалды. Өйткенi, суды көп қажет ететiн күрiштiң орнына басқа
дәндi-дақылдар егу көзделген. ... ... 2 мың ... күрiшке
кететiн суға кейбiр дәндi-дақылдардың 15-20 мың ... ... ... Оның ... суды ... қысым жасау құралы ретiнде пайдалануға көшуi
де Қазақстанға тиiмсiз. Мысалы, ... ... газ ... ... ... тартқанда қазақтарға тоңтерiс қалған Тәшкен
«шөмiштен қысып», ... ... су ... ... қысқартып тастады.
Оның себебiн, Қырғызстаннан тартылатын судың өзбектерге де ... ... ... ... ... ықпал етуде
судан басқа тариф саясатын да жиi пайдаланады. Мәселен, өзбектер ... газ ... ... қазақтар темiр жол тарифiн көтердi.
Өкiнiшке қарай, бүгiнде орталықазиялық аймақтағы Сырдария мен ... су ... ... да ... пiкiр қайшылығына жиi ұрынады.
Осының салдарынан Қазақстан мен Өзбекстан кезiнде Қырғызстаннан ... ... ... ... бас ... болатын. Басты
тұтынушысынан айырылған айырқалпақтылардың су қоймаларындағы су ... ... ... ... ... су басу қаупi төндi. Дау шешу
мақсатында өткiзiлген келiссөздер барысында қырғыздар да ... ... ... ... майды арзандатуды, жеңiлдiктер жасауды талап
еттi.
2.3 Су ресурстарын пайдалану салалары.
Су — адам өміріне, тұрмысына, жалпы ... ... ... ... ... ... жерүсті суларына кенде болғандықтан, жерасты
суларын кең пайдаланады. Алматы, Талдықорған, Арқалық қалалары ... ... ... қалалары жартылай жерасты суларымен
камтамасыз етілген. Ал шағын қалалар мен ауылдық ... ... ... ... ... ... сәйкес жерасты суларын әрі сапалы, ... аса ... ... көзі ... аңғаруға болады. Тұщы жерасты
сулары негізінде терең ұңғылар тесу ... ... және ... ... бермейтін пайдалы қазба болып саналады. Бүл жөнінде өткен ғасырдың
басында академик ... ... ... ... ... ... жер
бетінде жоқ болған кезеңінде тұщы жерасты суы ең құнды, ең қажет пайдалы
қазба болады». Бұл ... ... ... маңызын қазір ауылдық жерлердегі
түрғындар совхоздар мен пәрменді кәсіпорындар тарағаннан кейін үңғылардың
әр себетерден істен шығуына ... ... ... кей ... ... кеткенде ғана түсінетін сияқты.
Көпшіліктің басындағы осы ауызсу тапшылығының азабы жоғарғы лауазымды
басшыларға да жетіп отыр. Менің ... ... ... ... ... алмай, тиімді жұмсап, халықтың пайдалануында болған ... ... ... ... ... олардың жұмысын қалпына келтіру үшін
барлық жағдайды жасаулары ... Бұл үшін ... ... ... ... оның ... қай ... қанша ұңғыны жөндеу, қанша ұңғыны қайта
бұрғылау, қай ... ... ... қай жерге құбыр кажеттігін тез ... ... ... ұтымды болар еді. Сонымен қатар әкімшілік ұңғыларды
жөндеу, кейбіреуін қайта бұрғылау, құбырларды жөндеу жұмыстарын жүргізу
үшін жоба ... ... ... оған тез арада жобаны дайындап беру
жайын келіссе, сосын осы шараларды іске асыратын мекемені ... ... ... ... ... бұл ... ... мәселе шешілері сөзсіз.
Президенттің соңғы шешімі бойынша ауызсу мәселесін шешу үшін ... су ... ... құрылуы тиіс. Бұлар да әкімшіліктің
күшімен жасалып дайындалған ... ... ету ... ... әрі
қарай жұмыс істеуін қамтамасыз етулері керек. Егер аудан әкімшілігі бар
жұмысты кооперативтерге жүктеп ... ... ауыз ... ... ... ... қалып қояды. Бұл проблемалардың қатарында жерасты суларын
пайдалануды заңдастыру мәселесі бар. Бұл да ... ... бойы ... ... ... Жерасты суы жер қойнауынан шығатын пайдалы ... түрі ... ... ... ... «Жер қойнауы
және жер қойнауын пайдалану туралы» Заң күші бар Жарлығының талаптарын
орындау қажет.
Қазақстан жерінің ... ... ... ... иесі болган
еліміздің алдында, оны үлкен жауапкершілікпен тиімді пайдалану мақсаты тұр.
Өйткені, ... ... ... және ... ... ... бар. ... тұрса да, зерттеліп, дайындалған   жерасты     
су қорларын халық шаруашылығының      ... ... өте ... ... ... ... жылдарда тіпті тоқтап қалып отыр. Ауыз су ... ... үшін ... ... ... жерасты су
көздері 10-15% жылдар бойы игерілмей келеді, кей жерлерде мұндай кешеуілдеу
уақыты су көзінің   жалпы пайдалану ... (25-30 жыл) таяп ... ... ... ... суларының қорын  пайдаланбай жатып оны пайдалану құқын
қайта қарап, бекіту керек ... сөз. ... ... ... шикі зат ... ... ... байланысты қоршаған табиғи ортаға
зиянды  ... өсе ... оның ... жерасты  суларының сапасына нақтылы
қауіп төне  бастады. Ақтөбе - Алға, Павлодар - ... ... ... Жамбыл -  Қаратау, Өскемен - Лениногор - Зыряновск сияқты үлкен
аймақтық - өндірістік кешендердің маңында ... ... ... ... ... 710-ға жуық ... ошақтар барлығы анықталса,
олардың басым көпшілігі Қарағанды және ... ... ... 70 елді ... су ... ... 113 жерасты
су көзінің, 41 су қабылдағышының тазалылығына қауіп, төнгендігі байқалуда.
Қазіргі уақытта зерттелген ... су ... ... ... ... қаупі болса да, тұтынушыға жеткен судың сапасы
мемлекеттік стандарттағы ... су” ... ... жоғалтқан жоқ,
бірақ, ластандыру процесі жалғаса берсе бұл сулардың сапасы ... ... асып ... осы ... пайдалану шебінен шығып
қалулары мүмкін.
Тұрғындарды   сапалы   ауыз   сумен қамтамасыз ету ... су ... ... ... суды ... бағытталған төмендегідей
техникалық және санитарлық шараларды іске асыру қажет:
• су пайдалану жүйелерінің маңызын және сенімділігін арттыру;
• су ... ... су ... технологиясын жақсарту;
• суды жер астынан көтеру, ... ... жене ... ... ... су  ... ... базасын дамыту, ауыз суды
(тұщы су) үнемдеуге ықпал жасау, қызықтыру.
Қазіргі кезеңде халықты сумен ... ету ... ... ... Оны ... үшін ең ... ... немесе ұжымдық мақсатта
пайдаланатын су қабылдағыштарының (водозабор) жұмысын жалпы және ... ... ету ... Ол үшін су ... ... ... ... (скважина) арнайы рұқсат құжатынсыз пайдаланылуын
тоқтату керек. Ондай ... ... ... ... шарт ... су ... Рұқсаты» болып саналады.
Шарт мынадай жағдайларда жасалады: Мекеме мен тұрғындардың қажеті үшін
өндірілетін жерасты суларының ... ... ... 50 мың ... ... болса; Жерасты сулары шөлмектерге және басқа да ыдыстарға ... сату ... ... ... ... ... ... бар жерасты
суларын пайдаланғанда; Температурасы жоғары жерасты сулары жылу және ыстық
су көздері ... ... Жер ... ... ... ... мен   газ өндіру  барысында жерасты ажыратылатын жерасты суларын
пайдалану үшін, азаматтық және ... ... ... суармалы жерлерді
қүрғатудағы ажыратылатын және жер қойнауын ластандыратын ошақтарды жою
немесе ... ... ... ... ... ... су ... коммуналдық-түрмыстық,  дренаждық әрекеттерден
пайда болатын  жуынды суларды жер қойнауына жіберу үшін және су мен ... ... ... ... ... үшін.
Су пайдаланудың әр түрі үшін жеке рұқсат алынады. «Арнайы су пайдалану
Рұқсатын» алу үшін жер ... ... ... пайдаланатын су нысанының
анықтамасы берілген жазба, нысанның  мекен-жайы көрсетілген ситуациялық
сызбасы ... ... ... ... ... ... республиканың
жер қойнауын қорғау және пайдалану жөніндегі Орталық Қазақстан аймақтық
басқармасына  («Орталыққазжерқойнауы» АБ) ... Су ... ... және ... ... жоқ ... ... қалпына келтіру үшін «Орталыққазжерқойнауы» аймақтық басқармасына
немесе оның аймақтағы инспекциясына сұрау салу ... ... 20 ... су ... ... ... су көтергіш ұңғыларды
пайдаланғаны үшін, сол сияқты қазба құдықтардан су алу ... ... ... 50 ... ... аспайтын жағдайда «Арнайы су ... ... ... жоқ. ... ... сумен жабдықтау
жүйесі жатпайды.
2009 жылғы соңғы баяндамасында БҰҰ көп ... су ... ... ... ... ... ... Әлемдік климаттың
өзгеруіне байланысты бұл мәселе тіпті ұлғая түсіпті. Осыған орай ... мен ауыл және ... ... ... дау-шар көбеюі ықтималдығы
басым. Демек, су тапшылығынан туындаған түсініспеушіліктің арты ... ... әкеп ... болжау аса қиынға соқпайды. Мәселен,
трансшекаралық су мәселесінде ... ... ... ұстанымын бәріміз
көріп-біліп отырмыз. Қазақстан мен Ресей аумағымен шектесетін су ... ... ... ... ... ... ... жатыр. Қытай
еліндегі экономикалық белсенділік салдарынан осы күні ... ... ... аз ... ... ... су мәселесін тек Орталық Азия
елдерінің еншісіне ...... ... енді Ресей қосылады. Айтпақшы,
Орталық Азия елдері Қытаймен арадағы бұл түйінді мәселені дипломатиялық
қарым-қатынас деңгейінде ... ... ... сала ... ... ... Орталық Азия елдерінің су қоры соңғы 50 жылда
20 млрд текше ... ... және бұл ... ... ... Бұған басты
себеп – Қазақстан аумағындағы өзендердің дені ... ... ... Қара ... Іле, Шу, ... ... сондай-ақ Сырдария және кейбір
өзге өзендерден Қазақстанға 44 ... ... су ... ... Ал елдегі су
қоры – 100,5 ... ... Бір айта ... трансшекаралық өзендер
ішінен Қазақстанға су Қытайдан көбірек келеді, оның мөлшері шамамен ... ... ... ... көзі – сумен қамтамасыз етілу
жағынан Қазақстан ТМД елдері арасында ... ... ... ... ... ... үшін, болашақта Ресейдің де бас ... ... тек ... ... ... ... аздық
етеді. Судың стратегиялық маңызын былай қойғанда, елдің ... ... ... бек ... Өйткені, көрші отырған елдермен алауыздыққа да,
қырғи-қабаққа да іліктіре қоятын «дәнекер дән» ... ... ... ... ... ... көздерін пайдалану мәселесі халықаралық
деңгейде реттелмеген. Құжат деңгейінде қалып, ... ... ... ... ... ... айта кетуіміз керек. Соңғы ... ... ... ... ... сын көтермей кетті. Мәселен, Қытай елі
тарапынан бірнеше каналдың салынуы жағдайды тығырыққа тіреді. «Қара ... ... ... ... айғағы. Көршіміз жылына 450 млн текше метр суды
ұстап қалады. Қарамай ... ... ... игеріліп жатқанын ескерсек,
ханзулар Ертіс өзенінен жылына 800 млн текше метр су ... ... ... Қазақстан облысындағы Зайсан көлінің еркін тынысы тарылуы
әбден мүмкін. ... ... келе ... су ... ... тартылуы
тек Қазақстанның экологиясы мен ... кері ... ... өз ... ... де ... ауыр салмақ түсірмекші. Өйткені,
Ертістің Обь өзеніне құятынын бәріміз білеміз. Сол сияқты Іле ... 400 мың га ... ... отыр, мұның көлемі алдағы уақытта
600 мың га жерге жетуі кәдік. Осы жерде Балқаш – Алакөл су ... ... ... ... ... ... еске ... болғаны. Біреу білер,
біреу білмес, Балқаш көліне су ... 50 ... ... ... ... Іле ... жылына Қазақстанға 12 млрд текше метр  мөлшерінде су
түсіп жатыр, алдағы күні 10 млрд ... ... ... ... түрі бар. ... ... көлі мен Қапшағай су қоймасының ... ... ... ... Осының салдарынан ауыл шаруашылығы мен балық шаруашылығының
жағдайы нашарлап, тұралауға түрткі екеніне көз жетіп отыр.
Бүгінгі күні мұнай мен газ ... ... ие. ... мен ... отын» өндіріп отырған елдер белгілі бір дәрежеде
әлемдік экономика мен халықаралық саясатқа ықпал ете ... ... ... ... Азия ... ... су қоры және оған иелік ету – аса
маңызды, өткір ... ... Жыл ... ... ... та өсуде, онымен
бірге су көздерін тұтыну да ұлғайып ... Суды ең көп ... сала ... ... ... тұтыну көлемінің 70 пайызы осы салаға тән. 2050
жылы салалық су қажеттілігі 70-90 пайызға жоғарылайтыны ... боп ... ... Азия елдерінің ауыл шаруашылығына тәуелді екенін ескерсек, судан
шу шығатынын болжау аса қиын емес. ... ... ... ... және
Түркіменстаннан  гидроэлектр стансаларын жөндеуге алатын төлемақыны
Қырғызстан мен Тәжікстанның жөнсіз ... ... да ... ... пен ... ... ... ұстап тұру өздеріне оңай
соқпайтынын, қаржы көзі жетіспейтінін ... ... ғып ... ... оңтүстік өңірінің тыныс-тіршілігі трансшекаралық өзендерге
келіп ... ... ... ... 2008 жылы қырғыз ағайындар судан
қысып, оңтүстіктің бау-бақшасы, астығы күйіп кетті. Осындай ... биыл ... ... ... ... ... шекараны жапқаны сол еді,
көршіміз дереу судың құлағын бұрай қойды. Бұдан ... ... ... ... сақтай отырып, Орталық Азия елдері ресми
құжаттарды ... және ... ... ... ... ... атсалысуы керек. Өйткені, бүгінгі таңда суды ... ... ... ... ... ... мемлекеттер арасында көңіл
толмаушылық орын алуда. Қырғыз елі мен Қазақстан ... ... ... салу ... болғанымен, нақты бір шешімге келе
алмай отырғаны ... ... өзен ... отырған елдер жеке
амбициядан гөрі ортақ мүддеге жұмыс ... ... ... ... ... болмақ.
2.4 Қазақстнның су ресурстары және даму бағыттары.
Су қорын бірлесіп басқару ең алдымен табиғатқа тиімді, деді маусымның
9-ы күні ... Өзен ... ... ... модельдеуге арналған
екі күндік семинарда ҚазАқпарат тілшісіне берген сұхбатында ҚР ... ... Су қоры ... ... ... Әмірхан
Кеншібеков. Оның айтуынша, екі жылдан бері Ұлыбритания үкіметі қазақстандық
мамандарды елдегі су ... ... ... ... ... таныстырып келеді. Соның нәтижесінде Есіл және Нұра өзендері
бассейнін барлық деңгейде, яғни үкімет, ... ... ... ... қожалықтары деңгейінде бірлесе басқару әдісі ... Бұл ... ... Балқаш, Шу-Талас бассейндері мен жалпы су қорын
басқаруға енгізілмекші. Себебі, осы ... ... су ... ... яғни үкімет деңгейінде жоспарлы түрде бөлініп, оны кім ... ... ... ... ... ысырапқорлыққа жол
беріліп келді. Енді ағылшын үкіметінің үлгісімен бірлесіп пайдалану немесе
төменгі жақтан ... ... ... ... ... Бұл тәсіл аумағында
онсыз да су қоры өте ... ... ... ... ... бұл әдіс су қорын пайдаланудың ... ... ... су ... ... ... мақсатын көздейді.
Бүгінгі таңда Қазақстандағы су қоры шамамен 100 миллиард ... ... Оның ... ... ... ... Ресей және Қытайдан
келеді де, бірқатары еліміз аумағынан ағып өтеді. Сонымен, табиғаттың өзіне
қалдырылуға тиесілі судан ... ... ауыл ... және ... бар болғаны 35-40 миллиард текшеметр ғана су қалады. Ал біздің
жерімізде барлық саланы тұтастай қамту үшін кемі 125 ... ... метр ... ... ... бар суды ... ... үшін алаптық басқаруға
негізделген ағылшындардың су ... ... ... ... Су ... іске асырудың жолдары қарастырылып жатыр. ... ... ... жобаның басшысы Тим ... ... ... суды пайдаланудың ең бірінші жолы ретінде Су
комитетіндегі тиісті мамандар қатарын оның ... ... ... ... керектігін көлденең тартты. Және Қазақстандағы осы күнгі
су қорын тиімді ... ... жөн ... айта келіп, ел
аумағындағы барлық су ... ... ... ... ... назар аудартты.
Маусым айының 9-ы күні Алматыда Ауыл ... ... ... ... ... мен су ... басқару мамандары 2001
жылы Нұра–Есіл өзен су қоймаларына ... ... ... “Су ... ресурстарын кешенді басқару моделі” жобасының
нәтижесін қорытындылады.
Британдық “Су шаруашылығы ресурстарын ... ... ... жетекшісі Тим Ханнан мырзаның айтуынша, бүгінде Қазақстанда су
шаруашылығын ... ... ... ... ... су ... ... салдарынан ысырап болуда, сол
себепті Қазақстанның кейбір аймақтары су ... ... ... ... таза су ... ... отыр. Қалалық және өндірістік су
шаруашылықтарының гидротехникалық жабдықтарының заман талабына сай келмеуі
су ... ... ... оны ... ... ... тигізуде.
Сондықтан Британ үкіметі “Су шаруашылығы ресурстарын ... ... ... ұсынып, оны жүзеге асыруға 1млн.200 мың доллар қаржы бөліп
отыр,- дейді аталған ... ... Тим ... ... Ауыл ... министрлігінің су ресурстарын басқару
комитеті төрағасының орынбасары Әмірхан ... ... ... ... ... ... ... моделі” жобасы Нұра-Есіл өзен су
қоймаларында нәтижелі жұмыс істеді. Сондықтан болашақта жобаны Қазақстанның
ірі 6 өзен су ... ... ... алып ... ... жоба ... мемлекеттермен су ресурстарын бірлесіп пайдалану мәселелері де
реттелетін болады,- деді.
Суды пайдалану мәселесі ... өте ... ... су ... ... көпшілігі шет елден келеді. Біздер су
ресурстарын пайдалануға ... шет ... ... ... бар суды қалай пайдалану керек? Табиғатқа, экономиканың түрлі
салаларына қалай ... ... Осы ... мына ... ... ... ... береді.
Қазақстан Республикасы үкіметі қабылдаған ұлттық жоспар қоршаған
ортаны қорғау мен ... ... ... ... негізгі мәселе
ретінде су ресурстарын, жануарлар әлемін, аса қорғалатын табиғи аумақтарды
тұрақты және ... ... үшін ... ... керектігін алға
тартады. Көрсетілген ... ... ... өмір сүру ... ... ... аспектісінің негізінде
тұрақты дамуға өту үшін жағдайлар жасау жолымен Табиғи ресурстарды оңтайлы
және тиімді пайдалану ... ... ... мақсаты: Су ресурстарын, жануарлар дүниесін, аса қорғалатын
табиғи аумақтар желісін дамыту
|Негізгі әзірлеуші ... ... Ауыл ... |
| ... ... асыру мерзімдері|2008-2010 жылдар ... ... ... жерлердегі судың үлес шығынын 7 % ... ... ... |
| |су ... ... 5% су ... |
| ... жабдықтау; қолдан жасалған және |
| ... ... ... ... ... |
| ... Республикасының 2 балық шаруашылығы су |
| ... ... ... ... |
| ... облысының Іле және Қаратал өзендерінде |
| ... ... ... ... ) ... |
| ... ... ... 20 млн. ... |
| ... ... ... үшін жаңа балық |
| ... ... ... ... |
| ... ... балықтар генофондын сақтау, |
| ... ... ... ... ... және |
| ... бара ... ... ... ... мен ақ |
| ... қорғайтын аумақтарды кеңейту; |
| ... ... ... тау ... ... |
| ... тұрақтандыру, оларды тарихи арелдары бойынша |
| ... ... ... ... ... және |
| ... ... жыл сайын 10 % жоғарылату; ҚР |
| |аса ... ... 1258,7 га ... аса |
| ... ... ҚР ... ... |
| ... 8,5%); |
| ... және ... бара ... ірі ... |
| ... құлан) және құстардың ( дуадақ, сұңқар, |
| ... және ... ... сақталуы мен қалпына |
| ... үшін ... ... өте маңызды рөл атқаратын |
| ... ... және ... |
| ... ... ... ... және |
| ... ... ... қорғауды күшейту; |
| ... ... ... ( ... ... тянь-шань|
| ... аюы, Орта Азия ... ... орта |
| ... құндызы, манул, тас сусары) түрлерінің қорғау |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... дүниесінің эндемикалық және сирек |
| ... ... ... субальпілік |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... үшкір |
| ... ... ... жидегі, алтай стеллеропсисі, |
| ... ... ... ... от, ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... мен ... ... ... ... ... ету; басыңқы өңірлерде |
| ... сан ... және ... орта |
| ... тұрақтылығын ұзақ мерзім сақтауға |
| ... ... ... ... табиғи аумақтар |
| ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін |
| ... және ... ... ішкі |
| ... мен ... ... ... |
| |су ... ... |
| |2008 ... |
| ... ... - 1542,100 млн. ... |
| ... ... - 596,2 млн. ... |
| ... - 158,0 млн. теңге; |
| | 2009 ... |
| ... ... - 2044,083 млн. теңге; |
| ... ... - 622,079 млн. ... |
| | 2010 ... |
| ... бюджет - 2207,609 млн. теңге*; |
| ... ... - 563,560 млн. ... |
| ... ... ... |
| |2008 ... |
| ... ... - 1301,490 млн. ... |
| ... ... - 119,897 млн. ... |
| ... ... көздері - 50,000; |
| |2009 ... |
| ... ... - 1329,367 млн. теңге; |
| ... ... - 132,726 млн. ... |
| ... ... ... - 170,000 млн. теңге; |
| |2010 ... |
| ... ... - 1337,954 млн. ... |
| ... бюджет - 144,613 млн. теңге; |
| ... - 70,000 млн. ... |
| ... қорғалатын табиғат аумақтар бойынша: |
| | 2008 ... |
| ... ... - 34,200 млн. ... |
| |2009 ... |
| ... ... - 5,0 млн. теңге; |
| ... ... - 31,3 млн. ... |
| |2010 ... |
| ... ... - 0,850 млн. теңге; |
| ... ... - 18,000 млн. ... |
| ... ... - 1,500 млн. ... ... |
| |* ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... тиісті |
| ... ... ... отырады; |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... кезінде |
| ... ... |
3. ... ... барлық тіршілік атаулының құрамына кіреді. ... 80-95 ... ... ... ... ... ... ас
қорытатын сөлдің, сілекейдің құрамына кіреді. Сусыз тіршілік жоқ. ... гөрі ... ... ... Зат алмасудың барлық процестері
судың қатысуымен ... ... ... ... ... ... ... ортада өтеді. Зат алмасудың зиянды өнімі организмнен су ... ... ... ... ... ... ... соқтырады
да, судың артық болуы жүрек-қан тамыр жүйесінің жұмысын қиындатады, ағыл-
тегіл терлетеді,қалжыратады.
Тірі және өлі табиғатта ... ... ... мен ... ... ... заттардың ішінде судың маңызы зор. ... ... ... жер ... 77,5% - ын су алып ... ... – мұхиттар, теңіз, ... көл, жер асты ... ... ... ... Су ... мен ... организміне еніп,
онда болатын зат және энергия айналымына тікелей қатысады. ... тек сулы ... ғана жүре ... ... суда ... болған және осы
ортада дами алады, ал белок тірі ... ... ... ... ... ... ... 43% - ын, ал оттегінің 50% - дан көбін
мұхиттар мен ... ... қоры – ... байлығы, өкінішке орай жер бетіндегі тұщы судың қоры өте
аз. ... мен ... тұщы ... ... ... ... ... да жетпейді екен. Құрлық бетінің әр ... ... ... ... әр ... ... Аляскада 1 адамға 2 миллион м3, Жаңа
Зеландияда 100 мың м3, ... ... ... 18,3 мың м3, ал ... тұщы су қоры тапшы мемлекеттер қатарына жатады. Қазақстанда
1987 жылы халық шаруашылығына жұмсалған ... ... ... 38 ... асты ... — Жер бетінің төменгі қабаттарындағы тау ... ... ... және газ ... ... ... Бұл су ... тау
жыныстарында кездесетін түйіршік және кесек ... ... ... ... утас пен ... ... ... бойынша
жылжып отырады. Жер асты сулары қысымсыз грунт сулары мен қысымды артезиан
суларына ... ал ... ... — ащы су, ... су және ... ... үшке ... Соңғы екі судың практикалық маңызы ... аса ... ... ... Ә.Б. ... және таза су ... 2003 ... Дәрібаев Ж.Е., Баешов Ә.Б., Сермаңызов С.С. “Экология”, “Астана”,
“Дәнекер”. 2005 ж.
3. ... Ж. ... ... Бушман Л.Н. “Шөлімізді қандыра аламыз ба?” 2002 ж.
5. Асқарова Ұ.Б. “Экология және қоршаған ортаны қорғау”. 2005 ... ... және ... ... №2, 2006 ... ... экологиялық орталық. 2006 ж. мәліметтер.
8. www.kazinform.kz
9. www.minagri.gov.kz
10. www.egemen.kz
-----------------------
|ШИПАЛЫ СУЛАР ... ... ... КӨЗІ ... ... |

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"жануарлар ресурстарын қорғау шаралары"6 бет
«Интернет ресурстары» мәліметтер қорын құру60 бет
«Су ресурстары қызметі» ЖШС-ң құжат айналымын автоматтандыру45 бет
«Қаржы ресурстарының түсінігі және экономикалық мәні »29 бет
Іле-Балқаш аймағының су ресурстарын бағалау20 бет
Адам ресурстарын стратегиялық басқару жүйесін құру44 бет
Алматы облысының жер ресурстарын пайдалану ерекшеліктері93 бет
Ауыл шаруашылында қаржы ресурстарын ұйымдастыру30 бет
Ақмола облысынның рекреациалық ресурстары65 бет
Ақмола облысының су ресурстары5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь