Олигополия

1. ОЛИГОПОЛИЯ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК

2. КУРНО ДУОПОЛИЯСЫНЫҢ МОДЕЛІ

3. ОЛИГОПОЛИЯ КЕЗІНДЕГІ ФИРМАЛАРДЫҢ
СТРАТЕГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЙЫН ТЕОРИЯСЫ

4. КАРТЕЛЬДІҢ ҚҰРЫЛУЫ


ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Олигополия нарығы мынандай ерекшеліктерімен сипатталады:
а) бұл нарықта көлемді сату үлесі бар және бір бірімен бәсекелес бірнеше фирмалар болады;
ә) жоғарыда айтылған фирмаларды, көбінесе басым (лидер) фирмалар деп атайды және олар нарықтағы бағасы мен сату көлемінің өзгеруіне едәуір ықпал етеді;
б) олигополиялық фирманың өндіріс шешімдері тек қана тұтынушы іс әрекетіне ғана байланысты емес, сонымен қатар бәсекелес фирмалардың стратегиялық шешімдеріне де байланысты болады.
Олигополиялық фирмалар тауарлардың бағасы мен өнім шығару көлемі туралы шешім қабылдағанда өзімен бәсекелес фирманың барлық мүмкіндіктерін ескеріп, талдап отырады.
Олиполияның бірнеше моделі болады. Фирманың әртүрлі нақты жағдайдағы іс әрекетін көрсететін бірнее моделдері бар. Олардың әрқайсысы жеке фирмалардың өз бәсекелестерінің іс әрекетімен олардың таңдап алған стратегиялық реакциясына байланысты белгілі бір болжамына негізделген.
Біз төмендегідей модельдерді қарастырамыз: Курно дуополиясы, қарама қарсы мақсаттары бар екі жақтың ойыны, нарықта үстемдік жүргізіп тұрған фирманың моделі және картель. Баға белгілеу мен өнім көлемін анықтауда олигополия нарығы жетілген бәсеке мен монополия аралығында орын алады. Барлық модельдерді қарастырған уақытта олигополиялық бәсеке пайданың азаюына, ал келісім мен бірігу пайданың өсуіне әкеліп соқтыратынын көрсетеді. Пайда қуған жеке фирмалар бір бірімен қатаң қақтығысөа түсуі мүмкін («баға қақтығысы»), бұл кезде олардың әрқайсысы нарықты жаулап алу мақсатымен бағаны төмендетеді. Баға бірте бірте төмендеп, орташа шығын деңгейіне жетеді де нәтижесінде бұл фирмалардың экономикалық пайдасы нольге тең болады. Ал кейбір жағдайда фирмалар бір бірімен келісімге келіп, бағаны жоғарлатып пайдасын ең жоғарғы деңгейге жеткізеді. Бұл уақытта нарықты бөлу туралы келісім жасалады, басқаша айтқанда, фирмалар бірігіп картель құрады. Сонымен фирмаларға өнімді сату көлемі мен баға туралы жасырын немесе ашық келісімге келу тиімді, бірақ бәсекелестің күштілігіне байланысты картель ішкі тұрақсыздықпен сипатталады.
1. Күлекеев Ж.А. , Есенғалиева Қ.С., Тілеужанова М.А. Микроэкономикадан тест сұрақтарының жинағы. Алматы, Мирас, 1995
2. Мамыров Н.К., Күлекеев Ж.А., Сұлтанбекова Ж.К. Микроэкономика. Алматы, Экономика, 1997
3. Микроэкономика. Теория и российская практика Под ред. А.Г. Грязновой и А.Ю. Юданова М.:ИТД «КноРус», 1999
4. Құдайбергенова К.С. Микроэкономика. Көкшетау, 2005
5. Максимова Б.Ф. Микроэкономика. М.: СОМИНТЭ, 1996
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ТАҚЫРЫБЫ: ОЛИГОПОЛИЯ
ОРЫНДАҒАН: ТЕКЕСБАЕВ ҒАНИ
ТЕКСЕРГЕН: РАХМЕТЖАНОВА Р.
АЛМАТЫ
ЖОСПАР:
1. ... ... ... ... ... МОДЕЛІ
3. ОЛИГОПОЛИЯ КЕЗІНДЕГІ ФИРМАЛАРДЫҢ
СТРАТЕГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЙЫН ТЕОРИЯСЫ
4. КАРТЕЛЬДІҢ ҚҰРЫЛУЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
ОЛИГОПОЛИЯ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК
Олигополия ... ... ... ... бұл ... көлемді сату үлесі бар және бір ... ... ... ... ... айтылған фирмаларды, көбінесе басым (лидер) фирмалар деп
атайды және олар ... ... мен сату ... ... едәуір ықпал
етеді;
б) олигополиялық фирманың өндіріс ... тек қана ... ... ғана ... емес, сонымен қатар бәсекелес фирмалардың
стратегиялық шешімдеріне де байланысты болады.
Олигополиялық фирмалар тауарлардың бағасы мен өнім ... ... ... ... өзімен бәсекелес фирманың барлық мүмкіндіктерін ескеріп,
талдап отырады.
Олиполияның бірнеше моделі болады. Фирманың әртүрлі нақты жағдайдағы іс
әрекетін көрсететін бірнее ... бар. ... ... ... өз ... іс ... олардың таңдап ... ... ... ... бір ... негізделген.
Біз төмендегідей модельдерді қарастырамыз: Курно дуополиясы, қарама
қарсы ... бар екі ... ... нарықта үстемдік жүргізіп тұрған
фирманың ... және ... Баға ... мен өнім ... анықтауда
олигополия нарығы жетілген бәсеке мен монополия аралығында орын ... ... ... ... ... ... пайданың
азаюына, ал келісім мен ... ... ... ... ... Пайда қуған жеке фирмалар бір бірімен ... ... ... ... ... бұл кезде олардың әрқайсысы нарықты жаулап алу
мақсатымен бағаны төмендетеді. Баға бірте ... ... ... ... жетеді де нәтижесінде бұл фирмалардың экономикалық пайдасы нольге
тең болады. Ал кейбір жағдайда фирмалар бір бірімен келісімге келіп, ... ... ең ... ... ... Бұл уақытта нарықты бөлу
туралы келісім жасалады, басқаша айтқанда, фирмалар бірігіп картель құрады.
Сонымен фирмаларға өнімді сату ... мен баға ... ... немесе ашық
келісімге келу тиімді, бірақ бәсекелестің күштілігіне байланысты картель
ішкі ... ... ... ... ... бір ... нарықтағы фирмалардың өзара қатынасы қандай ... ... бере ... ... ... бір ... ... бұрын
қарастырып отырған жағдайды, баға мен шекті шығындардың ... ... ... және де ... іс ... анықтайтын басқа да
маңызды жағдайларды тыңғылықты талдау ... ... ... ... ... Курно дуополиясын қарастырудан бастайық.
Екі фирма (А және В) бірдей технологияны қолданады және біртектес ... ... Бұл ... ... ... өнім ... керек және олар шешімді бір уақытта қабылдаулары қажет.
Курно ... ... ... ... ... фирма өнімді шығару
жайлы шешім ... ... ... ... ... ... ... және осы берілген шаманы ғана ескереді. Сондықтан, ... ... ... ... тұрақты баға кезінде өндіріс көлемін ... ... ... ... негізгі мақсатын көрсетейік (басқа фирма үшін де осыған
ұқсас болады).
А фирмасы ... бір ... ... Р =Р (Q +Q ) және В ... ... (Q ) ... болған кезде, өзінің пайдасын (П ) барынша
көбейтетін һндіріс көлемін (Q )таңдауы керек:
П (Q , Q ) ... =Р (Q + Q ) Q –с (Q ... с(Q ) – А ... ... ... ... ... бірінші қатарлы ұтымдылық шартынан табылады:
Р' Q +Р -с1(Q )= 0
Бұл теңдеу А фирмасының ... ... ... ... В ... шығару кһлемі өзгереді деп болжаған кезде А фирмасының өнімі қалай
өзгеретінін ... ... ... В фирмасы үшін де теңдеу алуға
болады:
Р' Q + Р - с1(Q ) = ... ... Екі ... бір уақытта пайдасын жоғары деңгейге
жеткізетін өнім көлемдерін Q* ,Q* таңдайды және бұл кезде ... ... ... ... ... керек, яғни бір фирма екінші фирманың
өнім шығару көлемі ... бір ... шама деп ... ... тепе-
теңдігі нүктесінде фирманың ешқайсысы да өнім көлемін өзгертпейді, себебі
оларды ынталандыратын ешқандай себептер жоқ.
Модельдің ... ... - әр ... ... ... ... өнім
көлемін өзгертпейді деп болжам жасауы. Ал күнделікті өмірде фирмалар
бағаның ... ... өнім ... ... өндірістік
жағдайларын және т.б. ескеріп отырады.
Енді сызықтық сұраныс функциясы үшін Курно ... ... ... және ... ... көрсетеміз (1-сурет).
Төмендегідей сұраныс және шығын функциялары берілсін делік:
Р(Q)= К- Q – Q ... Q =Q +Q ; ... = С ... ... ұтымдылықтың шартынан мынаны аламыз:
А фирмасы үшін: К – Q -2 Q = С;
В фирмасы үшін К – Q -2 Q = ... ... А ... ... ... табылады:
Q = ½ (К-С –Q ).
В фирмасының
реакция қисығы: Q = ½ (К-С –Q ... тепе ... ... ... график түрінде тқмендегідей болады:
1-сурет
Е нүктесі Курно тепе теңдігі (реакция қисықтарының қиысуы). Ек нүктесі
бәсекелес тепе теңдігі.
Фирмалар келісімге ... АВ ... ... контракт қисығы осы
фирмалардың өнім шығаруының қиындық көлемін көрсетеді және бұған жоғары
деңгейдегі пайда сәйкес келуі керек. Егер фирмалар пайданы тең ... ... онда олар ... ... іс ... жасайды, тепе теңдік Ем АВ
сызығын тең екіге бөледі.
Курно моделін зерттегеннен кейін төмендегідей экономикалық
қорытынды жасауға болады:
• Олигополиялық өнім ... ... өнім ... аз, ... бәсеке жағдайына қарағанда көп болады;
• Олигополиялық баға монополиялық бағадан төмен, бірақ жетілген
бәсеке жағдайына қарағанда жоғары болады;
... ... ... аз болады, бірақ оң
экономикалық пайда алып отырады.
ОЛИГОПОЛИЯ КЕЗІНДЕГІ ФИРМАЛАРДЫҢ
СТРАТЕГИЯСЫ ЖӘНЕ ОЙЫН ... ... ... ... мақсаты бар фирмалардың іс-
әрекетін талдайды, сондықтан ... ... ... кезінде
қолданылады. Бұл теория ... ... ... ... ... және осы уақытта әр фирма өз бақталасының әрбір іс-
әрекетін ... ... ... да, ... ... өзі ... ... баға белгілеуи кезінде төмендегідей қолданылады: Нарықта
екі бәсекелес фирма (екі ... ... ... ... ... ... пеайдасын жоғарғы деңгейге жеткізуді көздейді. Фирмалардың
екі балама ... ... бар: ... - ... ... төмендету,
екіншісі – бағаны тұрақты бір деңгейде ұстап тұру. Фирмалар өз алдарына
қойған мақсаттарына ... ... ... ... Баға ... шешім
тек қана фирмалардың өздерінің шешімдеріне ғана ... ... ... қатар
бәсекелестерінің баға таңдауларына да тәуелді. Сондықтан әрбір фирма екі
түрлі стратегиядағы: ... ... ... және ... ... жағдайдағы пайдаларын есептейді.
Фирмалардың стратегиялық өзара қатынастарын ойын деп ... ... өту ... ... Бірінші тәсіл: ойындардың
кеңейтілген түрі «ағаш бұтақтары» түрінде кескінделеді және ... ойын ... ... А ... ... болып стратегия
таңдайды, ал одан кейін В фирмасы таңдауды жүзеге асырады деп ... ... ... ... стратегияны таңдап алғандағы таатын
пайдасы. А фирмасының пайдасын –Па деп, ал В ... ... Пв ... ... ойын төмендегідей «ағаш бұтақтары» түрңнде болады:
Бұнда фирмалардың стратагиялары 1 және 2 цифрларымен белгіленген. Егер
екі ... ... ... алатын болса, онда ойынның нәтижесі (Х; Ү)
болады, ал А фирмасы бірінші стратегияны, В фирмасы ... ... ... ойын ... (Z, W) ... ... басқа тәсілі матрица түрі болады:
|А фирмасының стратегиясы| |В ... ... |
| | |1 |2 |
| |1 |(Х; Ү) |(W; Z) |
| |2 |(W; Z) |(Ү; Х) ... ... ... ... стратегиясы| |В фирмасының стратегиясы |
| | |1 |2 |
| |1 |(2; 2) |(1; 0 ) |
| |2 |(0; 1) |(0; 0) ... А ... ... ... ... ... онда ол ... келген шешімінде де жақсы жағдайда ... В ... да ... ... онда ... ... көреміз. Сонымен, ойында 1 1
стратегиясы таңдап алынатыны болса, онда нәтиже (2; 2) ... ... ... ... ... деп ... ... қатар өзінің шамасы жағынан
да өте жақсы стратегия және ойынның тепе теңдік шешімі болып ... ... ... ... ... ... стратегиясының тепе
теңдік жұбы жоқ. Мысалы: мына ... ... (2; 2) | (-1; 3) |
| (3;-1) | (0; 0) ... ҚҰРЫЛУЫ
Жоғарыда айтылғандайда егер фирмалар жоғары деңгейдегі бағаны ... ... онда олар ... пен ... гөрі жоғары пайда
алады. Картель ... ... ... ... бір тобы ... мен өнім ... көлемі туралы келісімге келеді, соның нәтижесінде
пайдаларын жоғары деңгейге жеткізеді. Олтгополиялық фирмалар бірігіп, ... ... ... ... олар ... ... ... ал өнім
көлемін шектеп, бір деңгейде ... ... ... ... ... ... бір квота тағайындалады. Картель кезінде пайданы неғұрлым
жоғары деңгейге жеткізу мақсаты қалай орындалатынын көрдік.
Картель бағасын ұстап тұру үшін ... ... ... ... ... ... асырмау керек. Іс жүзінде картельдер монополиялық баға жайында
келісу және квотаны енгізу мәселелерінде қиындыққа кездеседі.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Күлекеев Ж.А. , ... Қ.С., ... М.А. ... ... ... ... Мирас, 1995
2. Мамыров Н.К., Күлекеев Ж.А., Сұлтанбекова Ж.К. ... ... ... ... ... и ... ... Под ред. А.Г. Грязновой
и А.Ю. Юданова М.:ИТД «КноРус», 1999
4. ... К.С. ... ... 2005
5. Максимова Б.Ф. Микроэкономика. М.: СОМИНТЭ, 1996
-----------------------
В фирмасы
А фирмасы

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бәсеке – рынокты экономиканың негізі31 бет
Жетiлген бәсеке мен монополия – нарықтық экономиканың қарсы түрлерi27 бет
Курно дуополиясының моделі12 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Нарықтық механизм8 бет
Нарықтық механизміндегі бәсекелестік13 бет
Тауарлық бәсекелестік8 бет
Дисахаридтер /олигосахаридтер/8 бет
Жаңа туған сәби өлігіне сот-медициналық сараптама64 бет
Ксилитанның олигоэфирлерін синтездеу және зерттеу40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь