Факторингтік, форфейтингтік және басқада операциялардың есебін ұйымдастыру

1. Факторингтік операциялардың есебі ... ... ... .446
2. Форфейтингтік операциялардың есебі ... ... .452
3. Коммерциялық банктердің
сейфтік қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...456
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...460
Егер де кәсіпорыннын дебиторлық карыз келемі жинақталып, сол кезде қолма-қол ақшаға қажеттілік пайда болса, онда бұл кәсіпорын озінің каржылық қызметін жақсарту мақсатында коммерциялық банктерден не болмаса мамандандырылған факторингтік компаниялардан көмек сұрауларына болады.
Факторинг дегеніміз не?
Факторішг - коммерциялық несие шартына сәйкес факторингтік компанияның тауарлар мен кызметтерді өткізу үрдісінде пайда болатын төленбеген борыштык талаптарды қайта табыстау.
Факторингтік кызметтерді коммерциялық банктер немесе мамандандырылған факторингтік компаниялар ұсынады. Коммерциялық банктер бұл қызметті 90-жылдардың басыпан аткара бастады. Және факторингтік операцияларды жүзеге асыру, банктерде арнайы құрылған болімшелерге жүктелді. Сонымен қатар аталған салада тәжірибенің жоқтығы және дүниежүзілік тәжірибені сипаттайтын анықтамалық және ғылыми әдебиеттердің болмауы, факторингті енгізуде көптеген қиындықтармен қатар бұл ұғымды дұрыс түсінбеуге әкеледі.
Факторингті қысқа мерзімді несиелендіру мен делдалдық ком-мерциялық қызметтердің айрықша түрі ретінде түсінуге болады. Басқаша айтқанда, өзінің клиентінің борышкерлерінен ақшалай қаражаттарын өндіру жэне борышты басқару жөніпдегі арнайы мекеменін қызметі. Кәсіпорынның дебиторлық берешегін нақты ссепке алу қаржылық менеджерге күмәнді қарыздарды өтеуге арналган тәуекел корын калыптастыруға көмектеседі. Қаржылық менеджер сонымен қатар фактор-банктан сатып алушының төлем қабілеттігі жайында ақпарат алуы мүмкін.
Жеке құқықтық Халықаралық институтымен 1988 жылы қабылданған халықаралық факторинг туралы конвенцияда - операцияны факторинг деп тану үшін кемінде 4 нышанның екеуін канағаттандыру кажет:
- борыштық талаптарды алдын ала төлеу нысанында несиелеудің болуы;
- жабдыктаушының бухгалтерлік есебін жүргізу;
- борышты инкассолау;
- жабдықтаушыны несиелік тәуекелден сақтандыру.
Шетелде факторингтік компаниялар факторингтен басқа да сервистік қызметтің келесі түрлерін ұсынады: кәсіпорын-клиент үшін бухгалтерлік есепті қою, дебеттік бухгалтерия, аудит жүргізу, әр түрлі статистиканы даярлау (ақпар, шолу). Одан басқа олар соңғы кездері сыртқы саудага да қызмет етеді. Оны несиелеу барысында төлем мерзімі 30 күннен 120 күнге дейінгі шетел сатып алушыларына қатысты экспортшының талаптары сатып алынады. Жабдықтау құнының 80 пайызы тез арада бірден төленсе, қалған сомасы экспорттық түсім ақшаға тэуелсіз белгіленген мерзімде төленеді.
Факториштін негізгі артықшылыктары неде?
        
        ФАКТОРИНГТІК,
ФОРФЕЙТИНГТІК
ЖӘНЕБАСҚАДА
ОПЕРАЦИЯЛАРДЫҢ
ЕСЕБІН ¥ЙЫМДАСТЫРУ
16.1. Факторингтік операциялардың есебі.............446
16.2. Форфейтингтік операциялардың есебі.........452
16.3. Коммерциялық банктердің
сейфтік қызметі...............................................456
Қосымшалар...................................................460
ФАКТОРИНГТІК ОПЕРАЦИЯЛАРДЫҢ ЕСЕБІ
Егер де кәсіпорыннын дебиторлық карыз келемі ... сол ... ... ... ... ... болса, онда бұл кәсіпорын озінің каржылық
қызметін жақсарту мақсатында ... ... не ... ... ... ... сұрауларына болады.
Факторинг дегеніміз не?
Факторішг - коммерциялық несие шартына сәйкес факторингтік компанияның
тауарлар мен ... ... ... пайда болатын төленбеген борыштык
талаптарды қайта табыстау.
Факторингтік кызметтерді коммерциялық банктер немесе ... ... ... ... ... бұл ... ... басыпан аткара бастады. Және факторингтік операцияларды жүзеге
асыру, ... ... ... болімшелерге жүктелді. Сонымен қатар
аталған салада тәжірибенің жоқтығы және дүниежүзілік тәжірибені сипаттайтын
анықтамалық және ... ... ... ... ... ... ... бұл ұғымды дұрыс түсінбеуге әкеледі.
Факторингті қысқа мерзімді несиелендіру мен делдалдық ком-мерциялық
қызметтердің ... түрі ... ... ... Басқаша айтқанда, өзінің
клиентінің борышкерлерінен ақшалай қаражаттарын өндіру жэне борышты басқару
жөніпдегі арнайы мекеменін қызметі. Кәсіпорынның дебиторлық берешегін ... алу ... ... ... ... ... ... тәуекел
корын калыптастыруға көмектеседі. Қаржылық менеджер сонымен қатар фактор-
банктан сатып алушының төлем қабілеттігі жайында ақпарат алуы ... ... ... ... 1988 жылы ... ... ... конвенцияда - операцияны факторинг деп тану
үшін кемінде 4 нышанның екеуін канағаттандыру кажет:
- ... ... ... ала ... ... ... жабдыктаушының бухгалтерлік есебін жүргізу;
- борышты инкассолау;
- жабдықтаушыны несиелік ... ... ... ... ... ... да сервистік
қызметтің келесі түрлерін ұсынады: кәсіпорын-клиент үшін ... қою, ... ... аудит жүргізу, әр түрлі статистиканы
даярлау (ақпар, шолу). Одан басқа олар соңғы кездері ... ... ... ... Оны ... барысында төлем мерзімі 30 ... 120 ... ... ... ... ... экспортшының талаптары сатып
алынады. Жабдықтау құнының 80 пайызы тез ... ... ... ... ... түсім ақшаға тэуелсіз белгіленген мерзімде төленеді.
Факториштін негізгі артықшылыктары неде?
Біріншіден, клиентгің төлем ... ... ... төлем мерзімін кысқартуға мүмкіндік береді, сонымен қатар
кәсіпорынның айналымын жылдамдатады.
Екіншіден, факторинг оздерінің ... ... ... ... ... ... ... есепті ... ... ... ... ... ... Барлық мэселелерді
піешуді фактор-фирма (банк) өз мойнына алады.
Үшіншіден, ірі коммерциялық банктер иеленген фактор-фирмалар ... ... ... әр ... ... қаржылық жағдайы туралы
актгаратпен алмасып тұратыны белгілі. Факторингті пайдалану кезінде төлем
мерзімі ... ... ... ... ... кері ... ... барлық кәсіпорындар бірдей факторингтік қызмеггерді қолдана алмайды.
Факторинггік қызметтер дебиторлары көп ... тар ... ... ... кызмет көрсету шартында енімдерін өткізетін
кәсіпорындарға, клиентгерімен ұзак мерзімді шартқа (контрактіге) ... ... бір ... ... ... шотты ұсынатын кәсіпорын-дарға
көрсетілмейді.
Факториштік қызметтер қаржыландыру және ... ... ... ... ... ... ... сатқан клиент
соңғыдан төлем мерзімі келген уақытта ғана шот- фактура сомасын ала алады.
Екінші жағдайда, клиент ... үшін ... ала ... ... мерзіміне
байланыссыз шот-фактураны телеуін талап ете алады. Сонымен қатар факто-
рингтік компания оз клиентіне ... ... яғни ... ... ала ... ... ... қаржыландыруды жүзеге асырады. Осындай
жолмен факторингтік компания клиентке шот-фактурада корсетілген соманың ... ... ... ... ... ... үшін телем мерзімі келген
кезде міндетті ... ... ... ... ... үш жақ ... факторинттік
компапия немесе баиктіц факторипггік бөлімі —
өз клиенттеріиен шот-фактураларды сатып алатын маманданган мекеме; ... ... ... - ... компашшмеи келісімшартқа
отырған өнеркәсіптік немесе тауарлық фирма; кәсіпорын (карыздар) - тауарды
сатып алушы фирма. Нарықтық экономнкасы ... ... ... ірі ... ... ... ... ұсынады. Бұл
факторингтік операциялардың ірі ақша қаражаттарын тартуды талап етуімен
байланысты. Олар бұны ... ... ... ... бас ... ... компашгялардың меншікті қаражаттары олардың барлық
ресурстарының 30 пайызын құрайды.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... талаптарға (факторингке) шегінім негізінде қаржыландыру шарты»
бабына сәйкес ... ... ... ... шарты бойынша бір тарап
(қаржы агенті) ақшаны басқа тараптың ... ... ... ... ... ал ... ... агентіне клиенттің (несие берушінің)
осы үшінші тұлғамен (борыщқормен) қатынастарынан туындайтын, яғни ақшалай
талабын ... ... ... ... ... міндеттенеді.
Банктік тәжірибеде факторинг — бұл дебиторлық борышты та-быстау орнына
банктің клиентке көрсеткен қаржылық қызметі. Бұл ... мәні ... ... клиенттен қарызды қайтару құқын алып және оған борышкерлердің талабын
бөліп телейді, яғни борышкерлерге олардың төлем ... ... ... 70-90 ... ... ... шегергеннен кейінгі соманың
қалған б&лігі карызды толық етегеннен кейін барып қайтарылады. Нәтижесінде
банк клиентіне ... ... ... алуға мүмкіндік туады, сол үшін
банкке ... ... ... ... бөлімі мен оиерацияларды жүзеге асыру
бойынша жабдыктаушының ... ... ... (1-
қосымша). Айта кететін жәйт, дэстүрлі нысандағы факторинггік ... ... ғана ... ... ... ... отырмас бұрын
элеуетті клиент-гің экономикалық жэне қаржылық ... ... ... ... енім ... нарық коныонктурасын зерттеп оқиды. Сонымен
қатар талдау жүргізу үшін кәсіпорынның соңғы жылдардагі.і балансы ... ... ... ... де талап етіледі. ІІегізгі ... ... ... және ... немесе кездейсоқ сипатта болуы
мүмкін іскерлік байлаыыстарына ... ... ... ... 1-2 ... Одан ... ... қызмет корсетуге келіседі немесе бас тартады.
Егер кәсіпорын факторингтік компанияның клиенті болса, онда ол ... ... ... ... ... ... Ол ... кейін барып, сатып алушылардың ... ... ... ... ... бойынша телеуге келісімін алуы тиіс. Оған 24 ... ... ... ... беріледі.
Факторингтік келісімшартга операциялар бойынша шекті сома және ... ... ... ... ... асыруы тиіс жағдайларын
анықтау эдісі; факторингтің ашық (дебитор белімшенің мәмілеге қатысу ... не ... ... ... бар не жоғы ... ... ... ... кері ... ... кұқы, яғни талапты ... ... ... қайтару) қарастырылады.
Телеушінің өзінің міндеттерін ... бас ... ... ... құқы ескерілетін болса, онда факторингтік белімге
откізілген телем тапсырмасы жабдықтау-шының озіне ... ... ... қабілетсіздігі немесе даулы тартыстардың пайда болу
сәттері ең аз мелшерде ... ... ... ... кұқы
қарастырылған келісімшарт оте сирек жагдайда кездеседі. Көбінесе регресс
құкысыз мэмілелер ... ... ... ... телемеу тэуекелін
өз мойнына алады.
Факторинг барысындағы құжат айналымының сызбасы 1-сурет-те келтірілген.
1-сурет. Факторииг кезіндегі кұжаттар ... ... - ... ... ... ... ... алушыға
онімді женелту және жіберу;
2 - жабдықтаушы шот-фактураның ... ... ... - шот ... толеу (шот сомасының 80 пайызын);
4 - сатып алушы төлем мерзімі келген ... ... шоты ... ... толеу туралы тапсырмасын оз банкісіне береді;
I
5 — ... ... және ... ... ... - ... ... жабдықтаушымен түпкілікті есеп айы-
рысуы. Факторинг бойынша мәмілеге ... ... ең ... есебі мен шекті соманың есеп ... ... ... ... ... ... ... соманы анықтаудың үш әдісі бар:
1. Жалпы лимитті анықтау. Әрбір төлеушіге оған қайта табыс-талатын ... ... ... ... ... ... ... отыратып лимит бекітіледі. Егер жабдықтаушы алдындағы телеушінің
қарызы белгіленген сомадан ... ... онда ... ... ... ... алушының жабдықтаушы алдындағы борышты өтеуге
арналған барлық төлемдер төлеушінің дәрменсіз жағдайыпда ... ... ... (жабдықтаушы мүддесіне жасалған телемдердің орнын
толтырғанша), одан соң ... ... ... түсе ... ... ... ... анықтау. Мұнда бір төлеушіге бір ... ... ... ... ... белгіленеді. Егер
жабдықтаушы ол сомадан аспайтын болса, онда ол ... ... ... ... ... ... ол айға ... аптаға да белгіленуі
мүмкін.
3. Жекелей ... ... ... ... әдіс ... және
өткізу қызметінің өзіндік ерекшелігіне байланысты, яғни бұл жерде сатушының
белгілі бір тұлғаларға ғана емес ... ... ... ... яғни ірі ... ... ... жасалады. Ондай жағдайда шекті
сома эрбір тапсырыс-тың толық құны болып табылады.
Факторингтік қызмет көрсетудің ... ... ... ... ... ... ... сапасына және ... ... ... ... ол екі ... ... ... және
құжаттарға алдын ала голсм жүргізу кезінде өндірілетін пайыздар. Комиссия
шот-фактураның сомасынан пайыз ... ... ... 1,5-2,5 ... ... ... есуіне сәйкес сома да есіп отырады. Алдын ала
төлем туріндегі ... ушін ... ... ақша нарығындағы
мөлшерлемеден 1-2 пайызға жоғары болады ... ... ... ... құнынын жоғары болуына қарамастан клиентура үшін ... бар: ... ... ... ... ... жағынан
толемеу тәуекелінің жойылуы; ... ... ... ... ... тәжірибесі көрсеткендей факторингтік қызмет көрсету әсіресе
шағын және орта көсіпорындар үшін тиімді болып ... ... ... ... ... ... бас-шылығы мен қызметкерлеріне өндірістік
мәселелерге шоғырлануға және пайданы жоғарылатуға, төлемдердің көп ... ... ... толық төлеуді кепілдеуге, шоттарды жүргізу
бойынша шығыстарды ... ... ... ... бәрі ... ... оң әсер ... таңда біздің ақша нарығымыздағы факторинг ... ... ... ол әзірде банктік операция ... ... орта және ... кәсіпорындардың кұ-рылуы мен дамуы
ынталандыратындықтан, факторингтің ... кең етек ... ... үміт ... қарыздар баланстық операция болып табылады. Осындай жолмен
құрылған ... ... ... ... ... ... алынады.
Факторингтік операциялардың есебі келесі шоттарда жүргізіледі:
1407 «Клиенттерге факторинг»
4608 ... де ... ... «Банктік кызмет бойынша езге кредиторлар»
1050 «Банктердің ... ... «Әр ... ... мен ... «А» ... мерзімі 30 күғгге ұзартылған 100 акдіалай бірлік (мын теңге)
құныпен тауарды жеткізу туралы ... ... деп ... ... ЖШС «А» ... ... ... отырады. Келісімшартта
сатып алушыға тауарды жеткізгеннен кейін банк ... ... ала ... қойылымның 80 пайызын төлеу жағдайы қарасты-рылады. Қалдық (қойылым
сомасыпан, алдын ала ... ... банк ... алып ... ... ақша түскен күні төленеді. ... ... ... ... 2 ... құрайды.
ЖШС «А» тауардьщ жөнелтілуін растайтын төлем кұжаттары түскен куні, банк
100 мьщ теңге сомасы көлемінде ... ... ... ... ... 1407 «Клиенттерге факторинг»
Кт 2860 «Банктік қызмет бойынша өзге кредиторлар»
Сол уақытта 7339 «Әр түрлі кұндылыктар мен ... ... ... ... ... ... ... табады.
Факторингтік мәміленін шартыпа сәйкес банк ЖШС «А»-ға қойылатын тауар
сомасының 80 ... (80 мың ... ... жонс квлесі бухгалтерлік
жазбаны жүзеге асырады:
Дт 2860 «Банктік кызмет бойынща өзге кредиторлар»
Кт 1050 ... ... ... операциялар бойынша банк 2 пайыз мелшерінде комиссиялық
сыйакыны есептейді (2 мьщ ... 2860 ... ... ... өзге ... 4608 ... де комиссиялык кірістер».
Борышкерден (100 мыц тенге) ақша тұскен кезде банк ... ... ... ... 1050 ... ... ... 1407 «Клиенттерге факторинг»
Сол уақытта 7339 «Әр түрлі кұндылықтар мен құжаттар» шотыпан клиснтсен
кабылданған құжаттар шығыпға ... ... ... бойынша банк ЖШС «А»-га ақша қаражаттарының
қалған сомасын аударады (факторинг бойынша ... ... 18 ... 2860 ... ... ... өзге кредиторлар»
Кт 1051 «Банктің Қазакстан ... ... ... ... ОПЕРАЦИЯЛАРДЫҢ ЕСЕБІ
15.11.99 жылғы Үлттық банк баскармасының №396 қаулы-сымен ... ... ... ... ... ... алу Ережесіне сәйкес, форфейтинг - ... ... ... ... ... ... банктің индоссамент бойынша қабылдаған
(сатып алган) вскселі. Банктер форфейтингтік ... ... ... ... ... ... ... алғаннан кейін ғана жүзеге асыруға кұқылы. Форфсйтинггі жүзеге
асыру барысыпда банк вексель ... ... ... ... ... құқылы.
Форфсіітингілеу - төлемеу кезінде экспортшыга (форфейтиске) рсгрссс ... ... ... банк неме-сс қаржылаидыру бойынша
маманданган компания) экспорттық талаптарды сатып ... ... ... ... ... ... ... дамуының маңызды алғы шарттары халықаралық инте-грацияны күшейту,
банктердің бәсекелестік қабілетін ... ... ... ... алып ... экспортшыға қатысты тэуекелдерді осіру жатады.
Сонымен, форфейтинг - несие берушіден жай жэне аудармалы вексель ... ... орын ... ... сатьга алу. Борышкер
канағаттандырмаған жағдайда борышты сатып Шіущының ... ... ... ... ... бас ... жәйлі міндеттемені өз мойнына алады. ... ... алу ... ... ... дүниежузілік соғыстан кейін пайда болды. Ол экспортты
несиелендіруі нашар дамыған мемлекеттерде ... ... ... ... коммерциялык банктер жүргізді, ... ... ... ... сайын коммерциялық банктердің еншілес
болімшелері болып табылатын арнайы маманданған ... ... ... ... жаңа ... ... игерген «Сити банк» коптеген
еуропалық елдердің экспортын қаржыландыратындықтан, ... ... ... бірі болып табы-лады. Форфейтингтік бизнестін,
біршама бөлігі ... мен ... ... ... ... ... келесідей. Негізгі кұ-ралдардың
экспорты сатып алуды ... ушін орта ... ... ... келетін
шетел сатып алушысын іздейді. Сатып алушы белгілі бір соманы келісілген ... 5 ... ... ... ішінде тұракты жарналар негізінде толеуге
өзінін келісімін беруі керек. Себебі, эдетте бұл ... ... ... табылады. Одан соң барып сатып алушы жай вексельдерді жазып
беруі не болмаса аудармалы вексельдерді акцептеуі ... Егер де ... ... ... беделді болатын болса, экспортшы ... ... ... Дег енмен, сатып алушы вексельдің авалін асыруын
кепілдейтін банкті ... ... Ал, ... форфейтер болғысы келетін
банкті іздеп табуы қажет. Осымен бірге банк ... ... ... қаржылық жағдайымен, сатып алушының несиелік кабілеті-мен жэне
репутациясымен, несиенің берілу ... мен ... ... ... ... орта ... жай жэне ... вексельдердін есебімен тығыз
байланыста болады. Вексельдердің есебі тұрақты ... ... ... ... ... ... жай вексельдерді немесе
авальмен аудармалы вексельдерді алғаннан кейін форфейтерге ... ... ... мен ... ... ... ... жабуы тиіс:
а) қаражаттарды қамтамасыз ету құны;
ә) ... ... ... ... ... жоғары аудармалы тәуекелі бар ... ... ... ... пайдасы.
Форфейтингілеу мэмілелері неміс маркаларында, швейцар фран-кілерінде ... ... ... ... ... қолдану барысында форфейтер қайта қаржылан-дырумен ... ... ... ... ... жай ... рәсімдеуімен ажыратылады.
Сонымен қатар лизинг мәмілесінде экспортшы атыпан қаржылық компания шықса,
онда ол экспортшыға регресс ... ... ... ... ... ... ал
форфейтингілеуді қолданғандағы пайда болатын барлық тәуекелдерді форфейтер
өз мойнына толық алады.
Бұл, экспортерге деген регресс құқын ... ... ... ... де катысты.
Құжат айналымының карапайымдылыгы жэне экспортты тәуе-келден босату
форфейтингті ... ... ... ... ... ... ... форфейтер тұрғысынан тэуекел жоғары ... ... да ... ... қолданғанда тәуекел-дерді минималдау жэне
хеджирлендіруге аса зор көңіл бөлінеді. Форфейтингтегі төлем міндеттемелер
мен вексельдердің ... ... ... ... кезінде акылы мівдетгемелер мен вексельдердің ... ... - ... ... - ... ... - ... қою;
4 - жөнелту құжаттарыпа қарсы банктің кепілдерін, вексель-
дерін жэне ... ... ... - осы ... қайта табыстау;
6 - форфейтингтік түсімді төлеу;
7 - сату ... ... ... және ...... толенуі.
Форфейтингтің факторингтен айырмашылығы, ол тауарлары мен қызметіне ақшалай
қаражатты ендіріп ... ... ... байланысты бір-ақ ... ... ... ... ... операциялар факторингтік
операциялар сияқты бухгалтерлік есепте есепке алынуы мүмкін.
Банк клиентпен соңғысынан 100 ... ... ... ... талап құқын
сатып алу жөнінде мәмілеге отырады. Дисконт сомасы 20 мың ... ... банк ... ... ... үшін 3 мың ... ... ақыны есептеп алады. Банк клиентінің өнімдерді ... ... ... жасалған күннен.
Банк клиентіне төленетін ақша сомасына (80 мың ... ... ... ... ... ... келесі бухгалтсрдік жазба жүргізіледі:
Дт 1422 «Клиенттерге форфейтинг (100 мың теңге)»
Кт 2751 «¥сынылған қарыздар бойынша ... ... ала ... (20 ... 1050

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инвестициялық операциялары39 бет
Факторинг - жаңа банктік қызмет ретінде23 бет
Банктердің форфейтингтік операцияларының экономикалық негіздері89 бет
Банк мекемесіндегі кассалық операциялардың есебі мен ұйымдастырылуы13 бет
Банк мекемесіндегі кассалық операциялардың есебі мен ұйымдастырылуы туралы18 бет
Банктік операциялардың мәліметтер қорын құруды теориялық негіздеу19 бет
Банктердің факторингтік операцияларының экономикалық негіздері62 бет
Бюджетпен есеп айырысу операциялардың есебі14 бет
Валюталық операциялардың даму тарихы3 бет
Валюталық операциялардың есебі28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь