Өнімді жаңартудағы тиімділік және оны ынталандыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1. НАРЫҚ ЖАҒДАЙЫНДА ӨНІМДІ ЖАҢАРТУДЫ ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ
ЖӘНЕ ОНЫҢ ТИІМДІЛІГІН КӨТЕРУДІҢ МӘНІ.

1.1 Өнімді жаңартудың кәсіпорын тиімділігін көтерудегі рөлі ... ... ... ... ... ... 5

1.2 Жаңа тауарларды шығарудың шарттары, оларды жүзеге асыру
кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9

1.3 Өндірістік кәсіпорында жаңа өнімді шығару жобаларының теориялық аспектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16

2 «ҚАЙСАР СҮТ»ЖШС.НІҢ ӨНДІРІСТІК ШАРУАШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ.

2.1. «ҚАЙСАР СҮТ» ЖШС.НІҢ жаңа өнім шығару үрдісін талдау ... ... ... ...31

3 ЖАҢА ӨНІМДІ ӨНДІРІСКЕ ЕНГІЗУДІҢ ТИІМДІЛІГІН КӨТЕРУ
ЖОЛДАРЫ.

3.1 «ҚАЙСАР СҮТ ЖШС .НІҢ өнімдерін нарық сұраныстарына сәйкес
жаңарту бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37

3.2 Сүт өнімдерін жаңартуды ынталандырудың шетелдік тәжірибесін
Қазақстанда пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47

3.3 Қазақстан Республикасының тамақ өнеркәсібінің кластер ретіндегі даму
бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...53

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..60

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .65
Еліміз экономикалық дамудың жаңа кезеңіне көшті. Қазақстан Республикасының Президенті Н.А.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауынан : «Экономиканы түпкілікті реформалауға бағыт ұстап, біз қысқа мерзімнің ішінде нарықтық реформаларды жүргізе білдік, тиісті заңнамамызды жасауға қол жеткіздік. Бүгінгі таңда Қазақстанда нақтылы жұмыс істеп тұрған нарық экономикасы бар».
Сонымен қатар Отандық нарықта импорттық тауарларын қорғау, халықаралық тұтыну нарығында үлкен сұранысқа ие болатын өнімдер шығару мәселелері күн тәртібінде тұр. Міне, осының барлығы да еліміздегі өндірістік кәсіпорынға ішкі және сыртқы нарықтарды игеруге бағытталған тауарлық стратегиясын қалыптастыруды жаңа мүмкіндіктерді іздестіруді қажет етеді. Бұл мәселелер өнімнің сапасын арттыру арқылы, бәсекеге қабілетті өнімді қалыптастыру арқылы және де өнімнің жаңа түрлерін шығару арқылы шешімін табуы тиіс. Аталған мәселе, мемлекеттің негізгі стратегияларымен бағдарламаларында айтылып жүр. Мәселен, Президенттің Қазақстан халқына жолдаған сөзінде төмендегі жағдайларға назар аудару керектігін ескертті: “Экономика біздің дамуымыздың басты басымдығы, ал экономикалық өсімнің барынша жоғары қарқынына қол жеткізу – негізгі міндетіміз болып қала береді.”
Біз бұған өз экономикамыздың бәсекелестік қабілетін арттыру арқылы елімізді дамытудың 2010 жылға дейінгі жоспарына сәйкес қол жеткіземіз.
Бұл ретте мемлекеттік қолдаудың оңтайлы рөлі, бір жағынан экономиканы барынша ырықтандырып, оның ашықтығына қол жеткізуде, екінші жағынан – инфрақұрылымда жасау және белді салаларды дамытуға жеке меншік секторды тарту жөнінде белсене жұмыс жүргізуде деп білемін.
Қазақстан Республикасының ашық нарықтық экономикаға өту жағдайларында ішкі және сыртқы нарықта тұтынушы үшін күрес шын мәнінде бәсекеге қабілетті тауарлар жасауды және көптеп өндіруді талап етеді.
1. “Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық үшін”.Президенттің Қазақстан халқына жолдауы,Егемен Қазақстан 2004 ж 19 наурыз.
2. «Қазақстан экономикалық,әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында».Президенттің Қазақстан халқына жолдауы,Егемен Қазақстан 2005 ж 18 ақпан.
3. Послание от 4 апреля 2003г “От направления внутрений и внешний политики на 2004г”.
4. Долгосрочная стратегия развития экономики и размещения пройзводственный сил в Казвхстане.
5. Стратегический план развития РК до 2010 года:Собрание актов Президента РК и Правительства РК 2001 №43,44. 224-453 стр.
6. Ж.Туякбай «Бюджетная сфера нуждается в реформах» Каз.Правда 2001г 24 апреля.
7. Государственный бюджет 2004 года.Каз.Правда 2003г 19 ноября.
8. Дуйсенбаев К.Ш. “Анализ финансового положения предприятия”,Алматы 1998г.282 стр.
9. Крылов Э.И. “Анализ эффективности инвестиционной и инновационной деятельности предприятия”,Москва 2001г.211-214 стр.
10. Прыкина Н.”Экономический анализ предприятия”,Москва 2003г.183 стр.
11. Кажмурат К.”Индустриально – инновационное развитие Казахстана:проблема и их решение”,Саясат 2003г.№6,61-72 стр.
12. Сергеев И.В. ”Экономика предприятия”,Москва 1999г.293 стр.
13. Шеремет В.В. “Анализ финансово – хозяйственной деятельности”,Москва 1996г. 115 стр.
14. “Формирование себестоймости продукции на предприятии”,”Бухгалтер” ИД “БИКО”,Алматы 2001г.
15. Сейтказиева А.М.,Байкадамова А.Б.,Сариева Ж.А. “Инвестиционная деятельность предприятия”,Алматы экономика 1999г.215 стр.
16. Статистический сборник Казахстана 1991-2001г.г.
17. Есентугелов А.”Долгосрочное стратегия развития экономики и размещение производственных сил в Казахстане”,Аль-пари 2000г.№6.
3 стр.
18.Ильин С.”Планирование на предприятии”,Москва 2000г.119-125 стр.
19.Волков О.И.”Экономика предприятия”,Москва 1998г. 308 стр.
20.Бухалков Б.”Внутрифирменное планирование”,Москва 2000г.211-
217стр.
21.Егоров В.Н.,Варакута С.А.”Планирование на предприятии”,Москва
2001г.120-129 стр.
22.Назарбаев Н.Участнакам международной конференции “наука третьего
тысячалетия” Каз.Правда 2000г 11 мая.
23.Программа поддержки и развития малого предпринимательства по
городу Алматы на 2001-2002 г.г.,Аль-Пари 2001.№1,57 стр.№2,67 стр.
24.Хрипач В.Я.,Суша Г.З.”Экономика предприятия”,Минск эконом –
пресс 2000г.211-213 стр.
25.Абсалямова Н.”Индустрияльно – инновационное перестройка
экономики”,Байтерек 2003г.№1,33-36 стр.
26.РЦБ Казахстан 2003г.№10,1-3 стр.
27.Деловая неделя 2002г.июнь-июль.
28.Аль-Пари 2003г.№6,19-21 стр.
30.ҚР-ның «Салық және бюджетке төленетін басқа да төлемдер туралы» заңы (Салық Кодексі).Егемен Қазақстан,2 қараша 2001ж.
31. Филип Котлер «Основы маркетинга», Москва «Бизнес книга» ,1995г.
32. Романов А.Н «Маркетинг» Москва, «ЮНИТИ»,1998г.
33. Антонио Фолио «План маркетинга- это компас для действий». Служба маркетинга/Сбыта на предприятий,1997г.
34. Кхаренко Л.И «В своей деятельности мы используем подходы и методы маркетинга»,1997г.
35. Яновский А.М. «Искусство активной продажи продукций» Пищевая промышленность,1999г.
36. Яновский А.М. «Маркетинг как информационная система управления предприятием»/НТ.Н, серия « 1996 №10.
37. Пешкова Е.П. «Маркетинговый анализ в деятельности фирмы» Москва 1996г.
38. Ващекин П. Маркетинговая информация: стоимостный аспект/Маркетинг 1997г.
39. Попов Е.В. Методы маркетинговых исследований/Екатеринбург,1996г.
40. Рузаков А. «Маркетинговое исследование –это изучение рынка»(Маркетинг-1999г).
41. Пономарева «Функций системы маркетинга на пищевом предприятий»,12,1999г.
42. Иващенко Т.И. «Оценка маркетинговой деятельности на предприятий»,Москва,1999г.
43.Мекон ,Альберт М.Х. «Основы менеджмента» Москва, 1996г.
44.Ковалев А.И. «Анализ финансового состояния предприятия (Центр экономики и маркетинга)1996г.
45. Дюсембаев К.Ш. Анализ финансового положения предприятия.
46. Мамыров Н.К., Ихданов Ж.О. Государственное регулирование экономки в условиях Казахстана/Алматы,1999г.
47. Окаев К.О, Смагулова Н.Т . Предпринимательство в РК/Алматы,1999г.
48. «Қайсар Сүт» ЖШС-нің 2003-2004 жылдардағы қаржы есеп құжаттары.
        
        ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС.
Тақырыбы: Өнімді жаңартудағы тиімділік және оны ынталандыру
( ЖШС “Қайсар Сүт ” мысалында)
МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
....................................……3
1. НАРЫҚ ... ... ... ЫНТАЛАНДЫРУДЫҢ
ЖӘНЕ ОНЫҢ ТИІМДІЛІГІН КӨТЕРУДІҢ ... ... ... ... ... ... Жаңа тауарларды шығарудың шарттары, оларды жүзеге асыру
кезеңдері................................................................
...........................................9
3. Өндірістік кәсіпорында жаңа ... ... ... ... ... ... ... ШАРУАШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ.
2.1. «ҚАЙСАР СҮТ» ЖШС-НІҢ жаңа өнім шығару үрдісін талдау...............31
3 ЖАҢА ӨНІМДІ ӨНДІРІСКЕ ЕНГІЗУДІҢ ... ... ... СҮТ ЖШС ... ... ... ... сәйкес
жаңарту
бағыттары...................................................................
.....................37
3.2 Сүт өнімдерін жаңартуды ынталандырудың шетелдік тәжірибесін
Қазақстанда
пайдалану...................................................................
...............47
3.3 ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі……………………………………………..65
КІРІСПЕ
Еліміз экономикалық дамудың жаңа кезеңіне көшті. ... ... ... ... халқына жолдауынан :
«Экономиканы түпкілікті реформалауға ... ... біз ... ... нарықтық реформаларды жүргізе білдік, тиісті заңнамамызды жасауға
қол жеткіздік. Бүгінгі таңда Қазақстанда нақтылы жұмыс істеп ... ... ... ... Отандық нарықта импорттық тауарларын ... ... ... үлкен сұранысқа ие болатын өнімдер шығару
мәселелері күн тәртібінде тұр. Міне, ... ... да ... ... ішкі және ... ... ... бағытталған
тауарлық стратегиясын қалыптастыруды жаңа мүмкіндіктерді іздестіруді қажет
етеді. Бұл мәселелер өнімнің сапасын арттыру ... ... ... ... ... және де ... жаңа түрлерін шығару арқылы
шешімін табуы тиіс. Аталған ... ... ... стратегияларымен
бағдарламаларында айтылып жүр. Мәселен, Президенттің Қазақстан халқына
жолдаған сөзінде төмендегі жағдайларға ... ... ... ... ... ... басты басымдығы, ал экономикалық өсімнің
барынша жоғары қарқынына қол жеткізу – ... ... ... ... ... өз ... ... қабілетін арттыру арқылы
елімізді дамытудың 2010 жылға дейінгі жоспарына сәйкес қол жеткіземіз.
Бұл ретте мемлекеттік қолдаудың оңтайлы рөлі, бір ... ... ... оның ... қол ... екінші жағынан –
инфрақұрылымда жасау және белді ... ... жеке ... ... ... белсене жұмыс жүргізуде деп білемін.
Қазақстан Республикасының ашық нарықтық экономикаға өту ... және ... ... ... үшін ... шын ... ... қабілетті
тауарлар жасауды және көптеп өндіруді талап ... ... ... ... тауарларды және оларды өндіруге жұмсалатын шығындардың
экономикалық жағынан тиімді деңгейлерін іздестіру мәселесі (проблемасы)
туындайды. Бұл ... ... ... көп ... ... кәсіпорынды
тұтас алғанда, Республикалық экономикалық және әлеуметтік өміріне
байланысты. Дипломдық ... ... ... ... сондықтан.
Алайда, кейбір кәсіпорындардың дүние ... ... ... жоқ, сондықтан кәсіпорынның негізгі мақсаты ішкі нарыққа жаңа
технологияларды енгізу ... ... ... өнім ... болып
табылады. Бүгінгі күннің өзекті мәселесі, міне, осы!
Осыған байланысты дипломдық жұмысымның мақсаты - ... ... ... ... оның ... ... ... қойылған мақсаттарға сай мынадай міндеттерді шешу қажет:
- өнім жаңартудың экономикалық тиімділігін көрсету;
- кәсіпорындағы өнім ... ... және ... ... ... Сүт» ЖШС – нің ... – экономикалық және өндірістік
көрсеткіштеріне талдау ... ... өнім ... ... ... ... сүт ... жаңғыртудың және ынталандырудың шетелдік тәжірибесін
зерттеу;
- кәсіпорында өнім шығарудың тәсілдерін және ... ... ... ... жұмысымның әдістемелік негізі мыналар: заңдар, нормативті
нұсқау материалдары, монографиялар, жарияланымдар, мерзімді баспа ... ... ... Сүт” ЖШС – нің есептік деректері, Қазақстан
Республикасы статистика ... ... ... статистикалық
материалдары.Дипломдық жұмысым үш тараудан, кіріспеден қорытындыдан ,
қосымшалардан ... ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ТИІМДІЛІГІН
КӨТЕРУДІҢ МӘНІ.
1.1 Өнімді жаңартудың кәсіпорын тиімділігін көтерудегі рөлі.
Тамақ өнімдерін өндіру ... ... ... бірі ... ... ... ... көп керек ететін сала,
сондықтан бұл іспен ... ... ... ... ең ... өнімге деген нарықтағы сұранысты зерделеп барып, сатылатын өнімді үнемі
арттырып отыруға ... ... ... ... ... ... құрылымдар өнімдері үнемі жаңартылып және
жетілдіріліп отырады.Нарық талабы осындай.
2030 ... ... ... өнеркәсіптік саясаттың
негізгі бағыттары белгіленген.
“Импорттық алмасулар ... ... ішкі және ... ... ... ету үшін ... ... өсуі үшін,
кәсіпорындарды дамыту үшін жағдайлар жасалады.Өнеркәсіптің өсуінің ... ... және ... ... ... ... болуы
тиіс”.
“Үкіметтің өнеркәсіптік саясатының негізгі бағыттары Отандық тауар
өндірушілерді қорғау жөніндегі ... ... іске ... ... ... ... ... сыртқы тауарлар шығаратын кәсіпорындар
бағаларының дүние жүзілік нарық бағаларымен теңесуі ... іске ... ... ... ... жолында компания басқарушыларының
жауапкершілігін арттыру ... ... ... ... ... қалыптастыру үшін тауар
өндірушілерге еркіндік беріліп, олардың экономикалық дербестігі қамтамассыз
етілуі ... бұл ... әрі көп ... ... ... ... даму
дәрежелері бойынша, модификациялау ерекшеліктеріне, кемелдену деңгейіне,
тарихи, әлеуметтік және өзге ... ... ... Сонымен
Кембридж ғылыми мектебінің ... ... ... ... авторы, ағылшын экономисі А.Маршалл былай деп жазған
болатын: “Тіпті тотықұстан білімді саяси ... ... ... бар ... ол екі ... және ... ... тиіс”.
Өндіру және өткізу, елеулі ассортимент болып қосылатын жаңа қасиеттері
бар – тауар әдетте жаңа өнім, деп аталады. ... бар ... ... ... жаңа ... жатқызылмайды. Өнімнің өзін өзгертпестен жаңа
қондырғылар, механизмдер комбинациясы немесе жаңа өнім ... ... ... ... ... Инновациялау процесінің мақсатына мыналар
жатады:
- Жаңа техникалық міндетті шешу – жаңалық ... ...... және ... ... ... ... бар ассортиментке өндірісі мен өткізілуін қосқанда
тауарды әдетте жаңа өнім деп ... ... ... ... жетілдірулері
бұл жерге кірмейді. Жаңа бұйым не тек жаңа өнім, не ... өзін ... ... ... жиынтығынан тұру керек. Инновация үрдісінің
мақсатын келесідей түйіндеуге болады:
- Жаңа техниканың ойлап табылуы – жаңа заттың пайда болуы;
- Ғылыми – ... және ... - ... ... Өткізудің дайындығы мен ұйымдастырудың қатар жүруі;
- Нарыққа жаңа өнім енгізу;
-Технологияны ... ... ... ... арттыру
жолымен нарыққа жаңа өнімді бекіту.
Инновациялау үш сатыға ... ... ... ... ... Түскен ұсыныстарды іріктеу және жаңа өнімді өндіру;
3. Жаңа өнімнің ... ... ... маркетинг
бағдарламасын жасау.
Инновациялық процестің үш сатысын қарастырамыз.
Бірінші сатыда, өнімнің ...... ... оның
сапасын және тұтыну қасиеттерін бағалау анықталады.
Екінші сатыда, ... ... ... ... және ... көлемін бағалау.
Үшінші сатыда, жаңа өнімді жасауға және ... ... ... жаңа ... өзін - өзі ... мерзімдерін анықтау.
Төртінші сатыда, жаңа өнімді технологиялық машиналарды, жабдықтарды
шығару үшін қажетті ресурстардың болуы.
Бесінші сатыда, жаңа өнімді ... және оны ... ... ... мерзімдері.
Алтыншы сатыда, жаңа өнімді өндіру рентабельділігін (пайдалылығын)
бағалау, ... өнім ... ... ... ... ... – жаңа өнімнің экономикалық тиімділігін талдау ... ... ... іске ... ... Жаңа ... ... бағалаудың
негізгі тәсілдері мыналар:
1. Сараптамалық пікір;
2. Күтілетін пайда нормасын анықтау;
3. Ықтималдық тәсіл;
4. Күтілетін пайда қозғалысын ... ... ... ... отырып, бағалауды пайдалану.
Бағалаудың көп өлшемді әдістері: саланың ... ... еніп кету ... жаңа ... ... ... ... қабілеттігіне ықпал жасау, өндірілген тауарларды
жетілдіру үшін үлгілерді пайдалану ... жаңа ... ... ... ... ... әсері.
Фирманың түрлі бөлімшелерінің жаңа өнімді жасауға ... ... ... ... ... ... шығарылатын өнімнің сипатымен
анықталады.
Тұтас алғанда, тұтыну тауарларын шығаратын компанияларда, компанияның
жаңа тауарлар жөніндегі саясатында ... ... ... рөлі – ... ... берілетінін айтуымыз мүмкін.Өндіріс мақсатындағы
өнімдер шығаруға ... ... ... зор ... ... ... ... алынған жаңа өнімді жасау жобасы
әлбетте маркетингтік зерттеу нәтижесі болып табылады, ... ... ... ... ... ... нарықта бар жоқтығы туралы
ақпарат болады. Осыларды ескере отырып, фирма жаңа өнімді ... ... ... ... ... конструкторлық жұмыстарының
бөлімшелерінен жаңа өнімдер жасау туралы идеялар келіп түскен кезде, ... ... ... ... ... ... қандай да бір нақты
идея немесе болашағы зор бұйым ... ... ... ... зерттеу
жөніндегі мақсатты нысаналы зерттеу қызметінің нәтижесін ... ... ... ... ... септігін тигізетін, қолайлы
ахуал туғызатын, инновациялық қызметті ынталандыра алатын, жаңа ... ... ... ... ... ... ... нарықтық бағдарының күшейе түсуі
ғылымды көп қажет ететін өнімді тұтынушылардың инновациялық процестердің
түрлі сатыларында оны ... және ... ... ... ... Бұл бір ... ... өткізу нарығының тұрақтылығын
қамтамассыз ... ... ... ... ... тұтынушы
жұмыстағы жаңалыққа өз ұсыныстарын енгізіп ғана қоймастан өндіріс жұмысының
күллі барысын, ... ... ... ... Бір ... ... беруші идеялардың немесе техникалық міндеттердің бастаушысы
ретінде көрініп, атап ... жаңа ... ... анықтау бойынша,
оның прототипін жасау бойынша, мәселені ... ... ... ... тапсырыс беруші арасында тұрақты байланыстар ... ... бұл ... ... ... бір өнімді жөнелтуші ғана емес, ақырғы
тұтынушының сұраныстарын бағдарға алатын маркетинг қызметінің қатысушысына
да айналады. Инновациялық ... ... ... жаңа ... ... және оның рентабельді көп таралатын өнімнің болуы. Басынан бастап
зерттеу, жобалау жұмыстары өндірісті ... ... ... ... ... ... қаржыны ұлғайтудың нақты мүмкіндігі ... ... ғана қол ... Бұл ... жаңа өнімнің нарықтық
сұранымына, алушылардың қажеттілігіне сәйкес келетін, ... ... ... Мұндай күрделі жағдайларға байланысты жаңа өнімді жасау
жобасының бір бөлегі ғана ... ... ... ... талдамалар жобасының тек 40 пайызы ғана ... іске ... ... ... ... танылған жаңалықтың табыс
кіргізу ықтималдылығы кейін кеміп табыс ... ... Жаңа ... және
технологияны өндіріске енгізудің көптеген сәтсіздіктерін, мамандар –
жаңалықтар ... ... ... жаңа білім базасында пайда
болғанымен түсіндіреді. Жаңа өнімнің ... ... оны ... ... үшін маңызды, ол ... ... ... ... ... ... де ... Жаңа тауарларды шығарудың шарттары, оларды жүзеге асыру
кезеңдері.
Жаңалықты нарыққа шығарған кәсіпорын басшылары оның өмірінің ұзақ және
ұтымды болуын тілейді. Тауар ұзақ ... ... деп ... ... және ... ... ... барлық әрекеттерінің, зиян –
қауіптерінің, қайтарылымына тұратындай табыс келтіруді ... ... ... ойы ... әрі ... әрі ұзақ ... созылады
деген дәмеде болады. Олар әр тауардың өзіне тән өмір ... бар ... ... осы ... қанша уақытқа созылатынын болжау оңай емес. ... төрт ... анық ... бекітілген.
1. Нарыққа шығару кезеңі – тауарды өткізудің шабан өсу
кезеңі. Тауарды нарыққа шығарарда көп ... бұл ... ... Өсу ... – тауарды нарықта қабылдау және табыстың
тез өсу кезеңі.
3. ... ...... ... ... ... қол ... соған байланысты өткізу қарқыны
бәсеңси бастаған кезеңі.
4. Құлдырау кезеңі - өткізу өте тез ... ... ... кезеңі. Келтірілген тауар өмірі циклінің ирегі ... ол бұл ... ылғи ... Жиірек кездесетін варианттардың
біріне “қайталау циклі”ирегі жатады. Өткізудің ... ... ... ... ... өткізуді ынталандыру шаралары нәтижесінде
іске асырылған.Тағы бір ... ... ... ... ... оны ... және әдістерінің, жаңа
тұтынушылардың, пайда ... ... ... ... – бірте
жалғасқан цикл қатарларынан құрылатын “кекілді” ирек жатады.
Тауардың өмірлік циклі ... ... ... ... ... не ... марканы суреттеу үшін де пайдалануға болады.Осы
жағдайлардың әрқайсысында өмір циклі түсінігі ... ... ... ... ... өткізу, кемелеттену кезеңі шегінде ұзақ уақыт
кідіріске кездеседі. Және керісінше, тауарлардың бір ... өмір ... ... бір типті болады.
Тауарды нарыққа шығару кезінде, нарыққа шығару кезеңі ... ... және оның ... ... ... ... ... процедурасы уақыт талап етіп, бұл ... ... ... ... ... ... ... апельсин нәрі, кофеге құятын порошок
түрінде қаймақ сияқты жақсы белгілі ... тез өсу ... ... ... күтуге тура келген. Шабан ... ... ... ... ... ... іске қосудың кідірісі; 2)
техникалық проблемалар ... ... 3) ... ... кедергілерімен, әсіресе әртүрлі бөлшек сауда орындары арқылы
таратуды жолға қою ... 4) ... ... өз ... ... бас ... ... жағдайда, қымбат тұратын жаңалықтарды
өткізудің өсуінің кідіруін, сатып ... ... ... ... және оны ... алу мүмкіншілігі болуы ... ... ... ... ... сату көлемінің аздығынан және ... ... ... оны ... ... көп қаражат керектігі
нәтижесінде фирма не шығын үстінде, не табыс өте аз. Осы ... ... ... ең ... ... ... “Жаңалықты итермелеу
әрекеттерін шоғырландыру қажеттілігіне байланысты мыналарды: 1) потенциалді
тұтынушыларға оларға белгісіз жаңа тауар туралы ақпарат ... 2) ... ... қызықтыру және 3) бұл тауарға бөлшек ... ... ... ... ... кезеңде өндірушілер аз және олар ... тек ... ... ... ... ... модификацияларын қабылдауға
әлі дайын емес. Фирма ... ... ... ... ... дайындығы мол
тұтынушыларға, демек, ... ... ... ... ... Бұл кезеңде баға әдетте жоғары.
Өсу кезеңі, егер жаңалық нарық қажетін қанағаттыратын болса, өткізу
елеулі түрде өсе ... ... жол ... ... ... ... ... үлгісіне жәй тұтынушылар еліктей бастайды, әсіресе
олар нарықта тауар туралы ұнамды ... ... ... Нарықта ашылған
мүмкіншіліктерге қызыққан жаңа бәсекелестер пайда болады. Олар ... ... ... ... ... түседі. Бәсекелестердің санының
өсуі, тауар тарату арналарын қанықтыру үшін зауыттардан сату көлемінің ... ... ... ... қалпында қалады не сұранымды өсіру мақсатында шамалы
төмендетіледі. Фирманың ынталандыру шығыны ... ... ... не
бәсекелестерге қарсыласу және көпшілікті хабардар етуді жалғастыру
мақсатында ... ... ... ... ... өткізуді ынталандыру шығыны, сатудың ... ... ... ... ... шығыны да қысқарады. Нарықтың тез
өсу кезеңін максимальді созғылау үшін фирма бірқатар стратегиялық ... ... ... ... жоғарылату, оған қосымша қасиеттер беру, жаңа
модельдер шығару.
2. Нарықтың жаңа сегменттеріне ену.
3. Жаңа тарату арналарын пайдалану.
4. Жарнаманың ... ету ... ... ... ... ынталандыруға қайта бейімдеу.
5. Қосымша тұтынушыларды тарту үшін бағаны уақытында төмендету.
Осы ... ... ... стратегиялық әдістерін пайдаланған
фирма міндетті түрде өзінің бәсекелестік жағдайын нығайтады.
Кәмелеттену кезеңінде, кейбір мезетте тауарды ... өсу ... ... ... ... ... ... бойынша бұл кезең
өткен кезеңдермен салыстырғанда, әдетте, ұзағырақ және маркетингті басқару
сапасы алдына мәселелер ... ... бар ... ... кезеңінде, маркетингті басқару, негізінде”кәмелеттенген”
тауармен байланысты.
Өткізудің өсу ... ... ... ... ... ... ... бастағанын көрсетеді. Бұл
бәсекелестіктің шиеленісуіне әкеліп соқтырады. Бәсекелестер төмендетілген
бағамен және ... ... да ... бағамен сатуға жиі кірісе
бастайды. ... ... ... ... ... және тұтынушылармен
жетілдірілген келісімдер саны өсуде. Тауардың жақсартылған варианттарын
шығару мақсатында ... ... ... ... ... ... ... бәрі табыстың төмендегенінің белгісі. Бірқатар
нашар бәсекелестер қатардан шыға бастайды. Ең ақырында бұл ... ... ... ... ғана қалады.
Тауар басқарушысы өз бұйымдарын қорғаумен шектелмеуі керек. Ең жақсы
қорғаныс-бұл шабуыл. Сондықтан басқарушы ... ... және ... модификациялаудың тұрақты жолдарын іздестіруге міндетті.
Нарықты модификациялау кезеңінде, басқарушы барлық тауарлардың
тұтынылуын ... ... Ол жаңа ... ... ... ... ... қатар, ол бар ... ... ... ... ... іздестіруде. Басқарушы тауарды
нарықтың басқа бір ірі не тез өсіп келе ... ... ... өсіру
үшін, оны қайтадан позициялауды ойластыруы мүмкін.
Тауарды ... ... ... ... өз ... ... ... сырт безендіру сияқты сипаттамаларын модификациялау
арқылы жаңа тұтынушыларды тартып, тұтынуды интенсивтендіруі мүмкін.
Сапасын жақсарту стратегиясы тауардың ұзақ ... ... дәмі ... функционалдық сипаттамаларын жетілдіруді мақсат
етеді. Мұндай әдіс ... ... ... болады: 1) Сапаны жақсарту
мүмкіншілігі бар. 2) Сатып алушылардың сапаның жақсарды дегеніне сенімі бар
және 3) ... ... ... тауар сапасының жақсарғанын қалайды.
Қасиетін жақсарту стратегиясы тауарға жаңа қасиеттер беру арқылы
тауардың универсальдығын, ... ... ... ... ... ... стратегиясын жапон сағат, калькулятор, көшіру
аппараттарын т.б. жасаушылар пайдалануда.
Сырт ... ... ... ... тартымдылығын
жоғарылатуды мақсат етеді. Мысалға, түрін жаңалатқанды жақсы көретін сатып
алушыларды тарту мақсатында сүт ... ... өз ... ... өзгертуде.
Маркетинг кешенін модификациялау кезеңінде, тауар басқарушысы басқа
шаралармен қатар маркетинг кешенінің бір ... ... ... ... ... ... тырысуы керек. Жаңа сатып
алушыларды тарту және ... ... ... үшін ... болады. Әсерлілігі жоғарырақ жарнамалық ... ... ... ... ... келісімдер жасау, бағаны шамалы
төмендетуге құқ ... ... ... ... ... конкурстар
өткізу сияқты өткізуді активті түрде ынталандыру әдістерінде пайдалануға
болады.Фирма сиымдылығы молырақ ... ... атап ... ... дүкендерінің қызметтерін де пайдалануы мүмкін. Әсіресе осы нарық
арналары өсу кезінде болса. ... ... жаңа ... ... ... кезеңі уақытысында, түбінде тауардың кейбір түрін ... ... ... ... ... ... нөл ... дейін не
төменгі деңгейдегі дәрежеге дейін құлдырап, сол деңгейде көптеген жылдар
қалуы да мүмкін.
Өткізудің құлдырауын ... ... ... ... оның
ішінде технологияның жетілуі, тұтынушылар ұнатымының өзгеруі және отандас,
шетелдік ... ... ... ... ... ... және ... төмендеуіне байланысты бірқатар
фирмалар нарықтан кете бастайды. Қалғандары ұсынатын тауар ассортименттерін
қысқартуы, нарықтың майда ... және ... ... ... бас ... ... ... ассигнованияларды қысқартуы
және бағаны одан әрі төмендетуі мүмкін.
Құлдырау ... ... ... ... өз ... ... оны көп шығынға ұшыратады. Тауар басқарушылардың оған
көбірек ... ... ... етуі ... Оның ... оның бағасын жиі
өзгертуді тауар – материал қорларын қайта ... ... ... Оны ... ... ол ... және сатушылардың өзіне көбірек көңіл
бөлгенін талап ететіндіктен, оған қарағанда ... жаңа ... ... ... ... жөн болуы мүмкін. ... ... ... ... ... – фирманың жалпы
беделін төмендетуі мүмкін. Ал ең жағымсыз жағдайларға фирма келешекте душар
болуы ... ... ... ... ескі ... оны
алмастыруды іздей бастауға кедергі келтіреді. Осыған ... ... ... ... және ... ... азырақ көңіл бөлетін
біржақты маркетинг кешенімін қанағаттануына тура ... ... ... ... рентабельділік әрекеттерін төмендетеді және ... ... ... ескере отырып, фирма өзінің көнере бастаған
бұйымдарына көбірек көңіл бөлуі керек. Ең алдымен өткізу ... ... ... және ... ... ... ... талдау
арқылы құлдырау кезеңіне жүйелі түрде талдау арқылы құлдырау ... ... ... ... ... ... ... әрқайсысы
туралы, не оны шығаруды жалғастыру, не “жемісін ору”, не ... ... ... ... ... ... одан әрі ... шығару туралы
шешім қабылдау бәсекелестер нақтылы бәсекелестік өріс әрекетінен ... ... ... ғана болуы мүмкін.
Бұл нәтижелі болған жағдайда, жемісті ору стратегиясы фирма табысының
қысқа ... ... ... Басшылар тауарды басқа фирмаға сату не
өндіруді тоқтатып, оны ... ... ... ... қабылдауы
мүмкін.
1-кесте. Тауар өмірінің циклі: негізгі ... және ... ... ... ... |Өсу кезеңі |Кемелдену |Құлдырау ... | | ... | ... | | | | ... ... |Тез өсу ... өсу |Құлдырау ... ... ... |Құлдырауда |Төмен не нөл |
|Тұтынушылар |Жаңалықтарды ... ... ... ... ... ... |нарық | ... ... емес ... |Үлкен |Төмендеуде |
| | ... | | ... | | | ... | | | | ... | | | | ... ... ... ... ... |
|стратегиялық |кеңейту |тереңдете |өз үлесін |рентабельділігі|
|әрекеттер | ... ... |нің өсуі ... ... |Жоғары |Қысқартуда |Төмен ... | ... ... | |
| | ... | | |
| | ... | | ... ... ... ... |Марка жолы |Селективті |
|маркетингтік |хабар беру |ұнатушылық ... | ... | ... ... ету | ... тарату|Бір қалыпты |Интенсивті |Интенсивті |Селективті |
| ... | | | ... ... ... жаңа ... ... жұмыстарының
теориялық аспектілері.
Шарттың қаталдық бәсекелесінде стратегиялық жоспардың және ... ... ... ... рөлі ... ... ... ішінде дүние жүзінің алдыңғы қатардағы фирмалары стратегиялық маркетинг
пен ғылыми зерттеу тәжірибелік ... ... ... 2 есе
көбейтті.
Маркетингтік жоспарлаудың принциптері:
1. стратегиялық және ағымды жоспарды мұраға қалдыру;
2. жоспарлаудың әлеуметтік арақашықтығын ... ... ... ... ... ... ... салыстыру;
5. жоспарды салыстыру;
6. нұсқалылық;
7. теңдестіру;
8. экономикалық дәлел;
9. жоспарлаудың ... ... ... ... ... ... ... ету.
Кез – келген бизнес жоспарда “Шығарылған өнімнің жаңаруы”
деген бөлім болады, яғни ол ... ... ... ... ... ... ... Ондағы негізгі қадамдар:
-бәсекелестің көрсеткіштері, нарықтағы өнімнің негізі сапа мен ресурстың
көлемі;
-бәсекелестердің осы негізгі көрсеткііштері;
-ғылыми зерттеу тәжірибелік ... ... ... ... ... зерттеулер мен жұмыстың жасалуы, жоспарланған көрсеткіштердің ... ... етуі ... ... ... ... тәжірибелік конструкторлық жұмыстардың
методикамен және жаңалықтармен қамтамассыз етілуі керек;
-ұйымдық – техниканың ... ...... ... ... жаңа ... өндірілуі;
-техника – экономикалық инвестицияның жобасын дәлелденуі.
Болашаққа арналған жоспар ішкі ... ... ... ... және орын ... Қорғанушы жоспар дегеніміз, нарықта өз мүддесін
сақтап қалу қажеттілігі және ... ... ... арқылы ұстап
қалу. Негізінен осындай жоспарларды ... орта және кіші ... Орын ... ... ... ... құрылған бағыт. Бұл
жоспарлаудың түрі фирманың стратегиялық инновациялық ... ... ... жаңа түрі ... ... мақсат – құрылған жаңа нарықтарды
жаулап алу. Негізінен осындай жоспарларды үлкен концерндер қайта қарайды.
Өндірістің техникалық саясатында, өндіріс ... жаңа ... ... ... ... ... сай ... тиімділіктің сараптау факторлары;
-техникалық саясаттың негізгі жинағы;
-ғылыми зерттеу конструкторлық жұмыстарының саясаты;
-өндірістің ұйымдық – техникалық қалпын сараптау.
Фундаменталды және қолданбалы зерттеулерден кейін, жоғарыда ... заң ... ... ... ... ... ... немесе тәжірибелік тәжірибе негізінде қалыптасқан және адам
өмірін және денсаулығын сақтауға, жаңа ... ... ... ... қызмет көрсетулері мен оларды одан әрі ... ... ... ... зерттеулерді жоспарлау тематикалық қағида бойынша
жүргізіліп, оның көлемінің және ... ... ... ... ... ... ... персонал тізімі мен ... ... ... ... кешенді бағалау
экономикалық көрсеткіштер жүйесіне негізделеді. Тәжірибелік ... ... ...... және ...... қолдануға болады. Еңбек үрдісін жүргізу кезінде, фундаменталды
және қолданбалы ғылыми зерттеулердегідей емес ... одан да ... мен ... ... ... ... ... реттелмеген
сипатта жүзеге асады.
Жаңа өнімнің өнеркәсіп өндірісін игеру кезеңінде, оны ... ... және ... дайындық жұмыстары жүреді.
Еңбекті жоспарлау жұмыстар кезеңі ... ... ... ... ... ... ... жаңа техниканы дайындау жоспарымен
сәйкес өнімдер бойынша анықталады. Еңбек нәтижелерін кешенді бағалау, игеру
кезеңінде экономикалық көрсеткіштерді пайдалану ... ... ... ... қарқынды сипатта болады. Персоналдың жұмыс істеу
тәртібін реттемелеу техника мен құрылғыларды ... ... ... ... ... өнеркәсіп өндіріс кезеңі басталады, оның нәтижесі
болып берілген сапа мен берілген ... өнім ... ... алға ... нәтижелерге жету мүмкіндігі бірге тең болады.
Өндіріс түріне байланысты сәйкес стандарттар мен ... ... ... ... кезінде өнім көлемі мен
номенклатурасы, персонал тізімі мен біліктілігі қатаң ... ...... ... үшін ... көрсеткіштер жүйесі
пайдаланылады. Осы кезеңдегі еңбекті мөлшерлеу – міндетті және ... ...... және ... ... ... негізінде техника мен
құрылғыларды интенсивті пайдалану кезінде қарқынды өтеді. Персонал
қызметінің ... ... ... мен ... ... ... реттемеленуі қажет.
Дәл осылай, инновациялық үрдістің негізі болып, жаңа, оригиналды
білімдер мен ... алу және ... ... ... ... ... зерттеулерден қолданбалыға өту көлемі бойынша жаңа
мемлекеттер саны азаяды, яғни, шешімдердің жаңашылдығы мен оригиналдығы
деңгейінің ... ... ... ал ... ... ...... белгілі
бір мөлшерде, тәжірибемен, дағдымен және ... ... ... құру және жаңа технологияларды зерттемелеу кезінде,
еңбекті ... ... ... ... ... ... ... дұрыс таңдау, реттеу,
пайдалану және біліктілігін жоғарылатуды қамтамассыз ету;
- тиімді бөлу мен еңбекті қауымдастыру;
- әртүрлі ... ... ... ... ... және ... тәжірибелік өндіріске қатысушы ғылыми және инженерлі – техникалық
жұмысшылардың, персонолдың, персоналдың жұмыс ... ... ... еңбегін ұйымдастыруды реттемелеу;
- еңбек ету үшін қолайлы жағдайлар жасау;
- қызметті бағалаудың және ... ... ... ... ... мөлшерлеудің ғылыми негізделуі.
Инновациялық үрдіс өтетін нақты шарттардың жеке сипаттамалары еңбекті
ұйымдастыруға әсер ... Жаңа ... ... ... 60 ... оның ... болу ... белгіленеді. Өнімнің ғылыми
сиымдылығының өсуімен ... ... ... осы ... ... арта
түседі. Тәжірибеде жоғары технологиялық өнімнің көпшілігі үнемі пысықталады
және жаңашаланады, нәтижесінде оның ... ... ... ... модельді жетілдіру үрдісінде бірін – бірі бірте – бірте
алмастырушы өнімдердің ... ... ... ... ... ... ал ... бәсеке зерттеушілер мен
әзірлеушілер арасында жүреді. Өнеркәсіп кәсіпорыны өнімнің жаңа түрлерін
шығару бойынша ғылыми ... ... мен ... ... ... бағалауы қажет. Кәсіпорынның инновациялық ... оның ... ... ... ... мен ... ... жүргізіледі. Сонымен қатар, кәсіпорын қызыметінің жеке
мәнді көрсеткіштерінің динамикасын жүйелі ... және ... ... ... ... ... және ... әлеуетті сатып
алушылар қажеттіліктерін толық қанағаттандыратын, ... бір ... ... түрлерін өндіру мүмкіндігі бейнеленеді. Сонымен бірге, өнімдерді
өндіруге кеткен шығындар экономикалық қайтармалы ... ... ... ... сату ... өзін - өзі өтеуі керек.
Кәсіпорын өнеркәсібінің инновациялық ... ... ... көрсеткіштері бойынша анықталады: персонал, құрал
– жабдықтар, материалдар, ... ... ... ... ... әлеуетін сипаттайтын көрсеткіштер жатады:
- зерттеушілер, әзірлеушілер, тәжірибелік өндіріс персоналының тізімі
мен ... ...... қызметтің материалды – техникалық базасы;
- ҒЗТКЖ – ң ...... ... ... ... – техникалық ақпараттың сенімділігі мен толықтылығы;
- ғылыми – техникалық дайындаманың бар болуы;
- өндіріс икемділігі, ... ... мен ... ... ... ... мерзімдерде жаңа өнім өндіруді игеру, жаңашыл
технологияны пайдалану арқылы жоғары сапалы және ғылыми сиымды өнім
шығару;
- ... ... және ... – ң ... және
орталықсыздандыру деңгейі;
- инновациялық қызметтің ұйымдастыру технологиясының оңтайлылығы;
- ҒЗТКЖ бөлімшелерінің, өндіріс және ... ... ... өзара байланыстар шегіндегі ынтымақтыстық деңгейі.
Ұйымдардағы өнімдер мен үрдістердің өмірлік циклын ... ... ... ... ... ... оларды
қанағаттандыру және бәсекелестерден гөрі тезірек ... алу ... Осы ... ... ... ... тиімді ұйымдастырылуы
және келесі қадамға негізделуі тиіс.
Негізгі көрсеткіштерге өнімді жеткізу уақыты, оның құны мен ... ... ... зерттеулер кезеңі өзіндік мүмкіндіктерге және
бәсекелестер сипаттамаларын ескере отырып жүзеге асырылады.
Басшылық жағынан ҒЗТКЖ үшін ... ... ... ... ... венчурлы бөлімшелердің пайда болуымен;
- уақытша мақсатты ұйымдастырудың пайда болуымен;
- жобаны басқару немесе басқарудың матрицалық қағидасына негізделген
жұмыстарды ұйымдастыру;
- жаңа ... ... ... ... ... ... жаңа өнімдерді шығарумен айналысатын үнемі қызмет ... ... жаңа ... ... айналысатын үнемі қызмет жасайтын
комитеттерді қалыптастыру;
- жаңа өнімді шығару қызметін ҒЗТКЖ –ң басшысы немесе ... ... ... ... жұмысшыларды ұйымдастыру.
Жоғарыда аталған қағидалар бойынша, инновациялық үрдіс әртүрлі бағытты
персонал ... орын ... көп ... ... ... құру негізінде
жүзеге асады және өз ... ... және ... ... ... ... ... арасындағы тосқауылдардан өтуге ... ... ... жаңа ... ... ... облыстары енуі қажет:
ҒЗТКЖ, маркетинг, өндіріс. Топтың негізгі мүшелері ... ... ... ... сапа және ... бойынша зерттеушілер, құрастырушылар,
инженерлер, материалдар мен ... ... ... қажет
болған жағдайда, бөлек қызметтерді, орындау үшін тартылады:жоспарлау,
талдау, сараптау, ... ... ... топ мақсаттарын, оның мүшелерінің
жауапкершілігі мен қызмет шектерін, топтық және жеке сыйақы беру нысаны ... ... ... ... ... үшін ... ... керек.
Мұндай тәсілдеме техникалық, экономикалық және ... де ... ... ... мүмкіндік береді. Ғылыми және
ғылыми – техникалық ... ... ... ... ... ... ... шығармашылық дағдыларды
байқау және олардың дамуы үшін қолайлы жағдайлар тудыру мәселесі жатады.
Еңбекті мөлшерлеу үрдісіне жаңа ... ... ... ... ... ... – на ... барлық жұмыстар реттемеленуі қажет;
- нормативтік обьектілердің жетілуі мен ... ... ... жасалынады;
- мамандығы жұмыс уақытын шығындау көлемі шешілуші ... мен ... ... ... ... пен ... ... ендірітен, нормативтерді
зерттемелеу негізі – болып статистикалық база табылады, олардың
құрамы мен көлемі еңбек сиымдылығы ... ... ... есепті көлемдері.
Жаңа өнімді шығару кезінде еңбекті мөлшерлеу үшін үш ... ... ... ... ... – статистикалық), есепті –
аналитикалық. Сарапты әдісте еңбек ... ... ... ... мәліметтері бойынша анықталады, ал сомалық әдісте - өткен
уақыттағы ұқсас жүйелер мен ... ... ... ... ... еңбек шығындарының есеп беру – статистикалық мәліметтері
негізінде, ал есепті - аналитикалық ...... ... ... ... ... ... еңбек сиымдылығын анықтау
кезіндегі математикалық статистика мен ықтималдық теориясының элементтерін
пайдалану негізінде ... ... ... Сүт» ... жаңа өнім ... ... ... өнімді жаңарту үрдісі өндірістегі тиімділікті арттырады.
әрбір кәсіпорын жаңа өнім шығаруға ынталануы керек. Соған байланысты ... сай, сүт ... ... ... ... ... ... шығарған өнімдерінен де асып түсетін жаңа, ... ... ... өнім шығару. Жаңа өнім шығарудың ... ... ... кестелерден байқауымызға болады.
Талдайтын бірінші көрсеткішіміз ол өнімнің бұрынғы ассортиментіне жаңа
тауарларды қосуы ... өнім ... ... ... ж ассортимент «Қайсар Сүт» ЖШС-не айтарлықтай табыс әкелді. ... ... ... нарық сұранысына байланысты өнімді ... ... Сол ... ғана өнімді өндіру үрдісі жақсарады, белгілі табыстар
әкеледі.Оны төмендегі 4 кесте арқылы байқауымызға болады.
Кесте 4 - ... Сүт» ... өнім ... жаңа өнім ... |2003 |2004 |
| ... |мың тенге |натуралды |мың тенге |
| ... | ... | ... |760 |5400 |820 |6200 ... |600 |6600 |650 |6900 ... |46 |874 |56 |970 ... |236 |2123 |272 |2448 ... |27 |6160 |29 |6300 ... |56 |616 |72 |820 ... |51 |6320 |53 |6415 ... |56 |3920 |64 |4230 ... |- |- |85 |1765 ... сүт |- |- |580 |4590 ... |- |- |28 |4700 ... сүт |- |- |50 |3700 ... |1832 |32016 |2759 |49038 ... кестеден байқағандай «Қайсар Сүт» ЖШС-нің өнімінің ... ж ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар
2004 ж бәсекелестерден қалыспау үшін, жаңа өнім ... ... ... Бұл ... ... осы ... ... өсуі. Қазіргі кезде халықтың құнарлығы жоғары тауарларға
сұранысы көп. Халықтың ... сүт, ... ... өнімдерге деген
сұранысы пайда болғандықтан ол ... ... ... Талдауға
кіріссек «Қайсар Сүт» ЖШС-і 2003 жылы натуралды ... 1832 т сүт ... ... Ал ақшалай түрде 32016 мың теңгені құрайды. Бұл яғни, нашар
көрсеткіш емес. Бірақ бәсекелестерінен қалыспау үшін ... ... ... Ол ... ... 2759 т ... Ал ақшалай түрде
49038 мың теңгені құрайды. Бұл жерде тиісті орынға жаңа өнімдерді өндіріске
қосу ие. Егер оның ... ... ... ... 2004 ... ... ... 30% құрайды. Бұны үлкен жетістік деп айтуға болады.
Кестеде көріп отырғанымыздай, кәсіпорын ... ... қосу ... ... ... ... және де бұл қосымша
шығындарды, соның ішінде, өнімді ... ... ... ... ... айтуымызға болады.
Кесте 5 – 2004 жылы жаңа құрал-жабдықтарды өндіріске енгізу.
|Көрсеткіштер |дана ... ... жыл |% ... |
|- ... | | | | ... | | | | ... |1 |мың |1320 |0,10 |
|- И1 ОВМ | | | | ... сүтті | | | | ... | | | | ... | | | | ... |2 |мың |1210 |0,09 |
|- ТЛ-720 | | | | ... ... | | | | ... аппараты | | | | |
|- ... |1 |мың |1170 |0,08 ... | | | | |
| |1 |мың |1700 |0,13 ... |- |- |5400 |0,4 ... | | | | ... негізгі |- |- ... |100 ... құны | | | | ... осы ... талдау жасайық. Бұл кестеде көріп ... ... ... жаңарту үшін жаңа технологиялық құрал-жабдықтарды
сатып алды. Көріп отырғанымыздай ... ... ... ... компаниясының
орама жасайтын аппараттары. Қазір кәсіпорын ораманың үш түрін қолданады.
Олар: Тетра Пак, Тетра ... Плюр Пак. Бұл ... жаңа ... ... ... ... ... Кәсіпорын алдағы уақытта Феникс, Нимко деген
компаниялардың технологиялық тораптарын сатып алуды жоспарлап ... ... ... қою сүт ... ... болмаған. 2004 жылы
өндіріске МТС-80 қондырғысын іске қосу арқылы 4 ... ... ... түрін шығара бастады.
Енді осы жаңа құралдардың ... ... ... ... ... ... Кестеде көріп отырғанымыздай негізгі құралдар
құнының 0,4% құрайды екен. Бұл дегеніміз ... ... ... болды. Осы жаңа құралдарды енгізу арқасында өнімділік ... қол ... ... осы өнімдерді шығаруға жұмсалған
шығындарын талдайық.
Кесте 6 - Өнімді шығаруға кеткен ... |2004 жыл |% ... |
| |мың ... | ... өнімнің | | ... ... | | ... сомасы |760 |31 ... ... жаңа ... | | ... жұмысшылардың | | ... ... | | ... Жаңа ... |680 |27 ... кеткен | | ... | | ... Жаңа ... ... |22 ... ... | | |
| | | |
| |480 |20 ... |2460 |100 ... ... ... жұмсалған шығындардың ең үлкен үлесі 31%
шикізатқа тиесілі. Қазіргі нарық кезінде тұтынушылар өнімнің таза ... ... ... Сол ... осы ... ... отырып, сүтті
табиғи өндірушілерден сатып алады.
Екінші көрсеткіш жұмысшылардың еңбек ақысы. ... жаңа ... ... ... жаңа ... таныс жұмысшыларды қабылдай бастады. Соның
себебінен жаңа өнім сапасы жоғарылай бастады.
Үшінші көрсеткіш – жаңа ... ... ... ... ... ... басқа да тарату каналдары арқылы ... ... ... 22%-ті ... ... арқылы ғана тұтынушылар хабарды біліп,
жаңа өнімді ... ... ... – жаңа ... ... ... ... сұрау кезінде тұтынушылардың көбі орамаға қарайтыны белгілі
болды. Оның ыңғайлылығы, тартымдылығы жаңа өнімнің сұранысқа тез ие ... ... жаңа ... ... кеткен шығындар аз емес. Бірақ, соған
қарамастан «Қайсар Сүт» ... ... ... өсе ... Бұл ... әрі қарай нарықта өмір сүруі қиындай түспек.
4 кестеден байқағанымыздай, осы кәсіпорын 2003 жылы ... ... ... ... сүт ... өндірумен шұғылданбапты. Демек, ол кезде
кәсіпорында сүт өнеркәсібінің алыптарымен бәсекеге түсу ... ... жаңа ... ... кәсіпорынның сауығуына әсер етеді, оның
бәсекелестік қабілетін жақсартады. Өнім ... ... ... ... ... емес, жоғары сапалы өнім, тауар негізінен пайдаланылатынын
дәлелдейді. Ал 2004 жылы кәсіпорын өзінің ассортиментіне жаңа ... ... ... сүт, ... ... ... нәтижесінде халықтың
сұранысына ие болып отыр.
Әсіресе, ұзақ уақыт бойы сақталатын, бұзылмайтын тауарлар ... ... ... ... сүт ... ... ... 0,5 литрлік йогурт
пайда болды. Жүргізілген мониторинг кезінде бұл өнімнің үлкен сұраныспен
пайдаланылатыны белгілі ... ... ... арналған өнім шығаруға бағдар ұстау қажет. Сүтті
негізінен табысы аз халық өкілдері яғни, ... ... сол ... ... ... болуға тиіс. Сүт шығарумен айналысатын алыптар осы
аталған өнімнің бағасын өсірмей, ұзақ уақыт бойы ... ... ... біз ... етіп отырған «Қайсар Сүт» ЖШС-і сияқты кәсіпорындар бағаларды
үнемі ұстап тұра ... ... ... ... және ... ... ... қарай сүт және сүт өнімдерінің бағасын
арттыруға еріксіз мәжбүр болады. Шығарылған ... ... 2003 ... ... ... табыс артқанын атап көрсету
керек.
Қазір ... ... ... бар ... ... ... ... кәсіпорын мамандары өнімнің сапасын жақсарту есебінен
табиғи, нағыз сүт өнімдерін өндіру ... алға ... ... ... қазіргі
кезде, бұл өнім табысты және бәсеке қабілетті.
Бәсеке қабілеттілікті ... ... Сүт» ... ... ... керек, тек сонда ғана ол сол нарықта қызмет етумен қатар
өз жұмысын кеңейтіп, нарықтағы үлесін ... ... ... және сапа ... болуы мүмкін.
Тауардың сапасы мынадай параметрлермен анықталады:
- нормативті-техникалық параметрлер- бұл ... ... ... ... ... сенімділік және қауіпсіздік параметрлері;
- эргономикалық параметрлер: қолайлы қорабы, тауардың адамның физикалық
қажеттіліктеріне сәйкес келуі;
- ... ...... және ... ... білу және ... яғни ... туралы
мәліметтер банкасын құру;
- бәсекелестер қызметінің көрсеткіштерін талдау;.
- бәсекелестердің күшті және ... ... ... қазіргі алға қойған мақсаты ИСО 9000 ... ... ... ... ... табылады. өйткені «Қайсар Сүт» тек қана ішкі
нарықта қызмет етіп отыр. Бұл сапаны ... ... ... ... болатынына еш күмән жоқ.
3. ЖАҢА ӨНІМДІ ӨНДІРІСКЕ ЕНГІЗУДІҢ
ТИІМДІЛІГІН КӨТЕРУ ЖОЛДАРЫ.
3.1 “Қайсар сүт” ЖШС – нің өнімдерін ... ... ... ... ... ... жолына өтуіне байланысты – өзгерістер
кәсіпорын өз қызметінде ... ... және ... ... алыып келеді. Бұл тенденция қауырт дамып жатқан нарықтарда, оның
ішінде үлкен шығын жұмсап шығарылатын ... ... ... ... ... ... тиімділігіне талдау, аталған өнімді өндіру,
жаңарту үшін қажетті шығындарын ... ... ... ... ... саласы тек Қазақстанда емес, тіпті дүние жүзінде анағұрлым ... ... ... бірі ... табылады.
Қазақстан Республикасының сүт өнімдері нарығында бәсеке ортасын
қалыптастыру процесі осы ... ... ... ... ... ... маркетингтік технологияны кеңінен енгізуге мәжбүр етеді.
Сондықтан мынаны айтуға тиіспіз, компанияның кәсіпкерлік қызметінің ... ... ... ... ... ... ... тіршілік циклінің қысқаруы, шектелген бюджеттік ресурстар,
қатаң бәсеке, нарықта жұмыс істеп жүрген ... ... ... ... ... қызмет көрсетуге маркетингтік мәселелерге жаңаша
қарауға мәжбүр етеді. Сүт өнімдері ... ... ... ...... сипатты ерекшеліктері бар, олар тұтынушылармен өзара
қатынастарын басқаруға, ... ... ... бойынша маркетинг
запастары зерттеуге, өнім ... ... ... ... ... ғасырдың 90 – жылдарының бас кезінде сүт өнімдері ... ... келе ... ... ... 400 – астам аса ірі компаниялары арасында
сауалнама жүргізілген. Осының нәтижесінде сүт ... ... ... келу ... ... ... өнімдерді
ойдағыдай өткізуге көрсетілетін, қызметті жақсырақ көрсетуге тосқауыл болып
отырған маркетингтік қызметтегі анағұрлым елеулі ... ... ... ... 20 ... ... ... жүзілік сүт өнімдері
нарығындағы қозғаушы күш ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетулер түрлеріне, қызмет көрсету жөнелтімдеріне,
алуан түрлі операторларға өту мүмкіндіктері туғызылып отыр. Сонымен, жабық
нарықтардан ашық нарықтарға өту ... ... ... ... оған өту ... ... үшін әр түрлі болуы мүмкін. Нарықты монополизациялаудан босату
еркін бәсекеге жол ... ... ... ... көрсетулер құны
төмендейді.
Техникалық-экономикалық деректерді есептеу кезінде өзіндік құн
калъкуляциясы ... ... ... ... ... ... ... мен іріктеп жинақталған /комплектелген/
бұйымдар ... ... қала ... ... ... сауалнама
көрсеткеніндей, "Қайсар сүт" ЖШС-нің өнімі өз сапасы ... жаңа ... ... ... ... ... , "Қайсар сүт" ЖШС-
гінде жаңа өнім "сүзбе тағамы" /творожник/ болады. Оның ... ... 1 ... ... жылы ... сүт" ЖШС-нің ассортиментті жаңғырту негізінде жаңа
өнім турлерін шығара бастады.
Солардың бірі — сузбе тағамы /творожник/. Бұл өнім сапа ... СЭС бұл ... ... ... ... жүргізген, цельсия
бойынша 4- 4 градус ... ... 20 ... көбірек сақтауға
болады екен. Т. Шарманов басқарған ... ... ... осы
сақталу мерзімін растады және бұл өнім — жоғары сапалы өнім деп ... ... ... ... ... ... есептеулер жүргізілген және
өнімнің рентабельділігі есептеліп шығарылған. Алматы қаласының аса ірі өнім
жеткізушісі ... ... оның ... ... 75% ... болады. бойынша "ФудМастерден" қалыспайды. Осыған қарамастан
'Тенофод фирмасының" бәсекелестері оңай емес, олардың мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... әр ... үшін өнімнің сапасы жоғары болуы керек, тұтынушыларды ... ... алу ... Бүл ... де ... оңай шаруа емес.
Сүзбе тағамы /творожник/ - көпшілік алушыға: ... қарт ... ... ... ... ... өнім. Осы арада атап
көрсету керек, бүл өнім мол табыс беретін жоғары рентабельді — ... Егер ... ... ... балалар өнімдері бойынша, "Чупа-
Чупс", "Сырник" сияқты өнімдер алдына, әрине жан салмайды.
Сырник — ірімшіктің нарықта пайда болғанына көп болған жоқ, бүл ... ... деп айту әлі ... ... оны ... ... ... Бірден- бір кемістігі ... ... ... өйімнің кенеулі
/калориялы/ салмағы көбірек болашақта "сникерс", "баунти" ... ... ... ... оларды нарықтан ығыстырып шығаруға тиіс.
Көптеген ата-аналар одан қымбат болуына байланысты бас ... ... ... ... ... үсті ... жүзіммен, кепкен жеміспен
/курагамен/ жабылған.
Содықтан аталған кәсіпорында бүл өнімді ... ... үшін ... айналымдылығын қайта — қайта зерделеу қажет.
Мәселен, кәсіпорын оның біреуін шығаруға 8 теңге жұмсады дейік, ... 15 ... ... ... ... рентабельділігі: 15 теңге.
12,47 теңге шығын жұмсалған кезде рентабельділігі төмендегіні құрайды:
Р = 2,53/ 12,47 = 20,3 ... осы өнім ... ... аса ... Өнімді тұрақты түрде
шығарған кезде жоғары пайда алуымыз мүмкін.
Жаңа өнім түрінен ... ... ... белгілеу кезінде осы бизнес
түрінен табысқа жету үмітінің қаншалықты екенін анықтау қажет. Бүл өнім ірі
қалаларда ... ... ... ... болады.
Сүзбе өнімінің бірлігіне шаққандағы рентабельділік ... ... ... бағалауды бүл өнім жоғары сапалы
боладыгдеген ықтималдықпен жүргізуіміз мүмкін. Компанияның менеджерлері ... ... ... ... белгілі болған: Алматы қаласы нарығында сүт
өнімін өндірушілер 2000 жылдан бері еңбек етіп ... ... ... ... ... сүт және сүт ... және сатушыларға жақсы мәлім. 2001 жылы ... ... өзге ... ... ... ... ... ЖШС-
інің Талғар сүт зауыты" АҚ-ының , "Даму" ЖШС-інің , пЭлъвест"бірлестігі
кәсіпорынның ... - ... ... ... /Алматы облысы,
Космос қыстағы /, "Космос" бірлескен ... ... ... ... ... “Самоpi”бірлескен кәсіпорынынның /Қазақстан —
Израйль/ өнімдері пайда ... ... ... 2003 жылдың қаңтар - ақпан
айларында бақылау әдісімен жүргізілген тексеру мәліметтері бойынша мына бір
жай белгілі болып отыр: ... бір күн ... орта ... ІбО ... сүт
өткізіледі екен. /диаграмманы қараңыз/
Сонымен бірге әртүрлі өндірушілердің сүт өнімінің шамамен алғандағы
өткізілген ... ... ... ... /.
1. "ФудМастер" ... ... ... ... ... ... ... ... сут ... ... ... ... ... ... базарында сүт өнімдерін көп беретін "ФудМастер" болып отыр, оның
өнімін барлық дүкендердің 75 % -нан ... ... ... ... "Фуд ... ... ... үлесі 50-ге жуық пайызды құрайды.
Алматы қаласының нарығындағы сүт өнімдерінің 30 %- дан ... ... ... бұл ... фирмалық авто дүкендердің көмегімен өз
өнімінің біразын сатады.
Қаладағы №2 сүт ... ... ... 20%-ды ... сондай-ақ
дүкендер, фирмалық дүңгіршектер арқылы сатылады.
"Агроөнім" фирмасы фирмалық дүңгіршектер жүйесі арқылы, машиналармен
жалпы өткізілетін өнімнің 80%-ын ... ... осы ... үлесі шамамен 5 %- ды ... ... ... ... құны 20-30 %- ға ... ... ... нүктелері
көтерме сауда базарлары маңында адамдар көп ... ... ... ... ... ... ... оның өнімін өткізушілері
қазіргі кезде «Адал» өнімді «Фудмастерден» де тәуірірек шығарады деседі.
«Адал» фирмасы ... ... ... ... ... оған көптеген
көтерме саудамен шұғылданушылар, алушылар көз тіге бастады. ... ... ... зор, ол ... өз ... ... ... фермасын құрудан бастаған болатын. Мұның өзі сүт өнімінің сапасын
жақсартуга ... ... ... қоса, Қостанайдың «Космис» өндірушісінің ұзақ уақыт сақталатын
сүтін сатып ... ... ... ... ... көбейіп келеді. Бұл сүт
кәдімгі сүттен қымбаттырақ , бірақ тоңазытқышта ұзақ ... ... өз ... ... ... дүңгіршектерден, машиналардан өнімді көбіне орташа дәулетті
адамдар, орташадан төменгілер сатып алады.
Сонымен, менеджер нарықта сүт ... ... аз ... ... ... ... ... деген қорытынды жасайды.
Маркетинг бөлімі бір тұрғын тұтынатын ... ... ... ... ... тезірек жаңарту жөнінде ұсыныс жасап отыр.
Адамдардың өмірі мен денсаулығымен байланысты азық-түлік ... ... ... өнімдерінің ерекшеліктері мен өндіріс
өзгешелігімен ескерілетін ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығына сусып шығаратын кәсіпорындық
маркетингі ие, сондықтан оларды өндіру, сақтау, тасымалдау шығаруға қажетті
жағдайды ... ету ... ... Адам мен азық-түлік өнімдері
күнделікті үлкен бөлігі пайдаланумен байланысты, адамдардың көбі өнімді
өндірушіден соңғы ... ... ... ... тізбектен бос
емес. Осылайша, 1985 жылы ... ... ... өнімдер
маркетинг жүйесіне 21,4 млн жұмыс орны келеді, ол жалпы жұмыспен қамтылудың
18,5%-ын құрады.
Жоғары еңбек ... ... ... ... ... ... ... ескертеді. Американдық
зерттеушілердің ... ... ... ... ... ақша ... ... қызметке шығындар сіңіріп, тек 25% фермерлік шаруашылықтарға
тиеді. Американдық ғалымдардың ойынша мұндай жағдай ... ... ... бола ... құндылық, не қызмет қосады деген жағдаймен
түсіндіріледі.Кешенді әдіс ... ... ... мына ... ... ... алғашқы өндіру кезінен тұтынушы
қолында ... ... ... ... ... ... ... жалпы тасқынына тартылған барлық қызмет түрін жүзеге асыру.
Бұл ... ... көз ... бойынша, азық-түлікті өнімдер
маркетингінің тегіс қамтитын сипаттама болып табылады.
Қазіргі кезде ТМД ... ... ... ... ... ... ... отырып, дамыған елдер ... ... ... ... ... ... ... кесіпорын қызметінің мақсатын сипаттайтын ... ... ... ... басқару сүйенетін бес концепция
бар. ... ... сай ... қол ... баға ... ... ... өтейді. Тауарларды жетілдіру
концепциясы кәсіпорынды шығаратын ... ... ... ... ... ... күш ... концепциясы кәсіпорынның ... ... мен ... қызметін белсенді етуді қарастырады. Маркетинг ... ... ... негізіне тұтынушылар қажеттілігін
қояды.
Нарықта меңгеру мен ... ... ... ... ... ... ... деңгейіне тәуелді, өйткені ... ... ... қалыптасуына баға белгілеу
саласындағы оның стратегиясына, дайын өнімді өткізуді ынталандыруына, ... ... мен ... ... ... шешімінің сапасына
әсер етеді.
Маркетингтік жұмыстың сапасындағы бәсекелестік күресте кәсіпорынның
табысқа тәуелділігі шет елдегі дамыған және ... ... ... дәлелдейді. Көптеген фирмалар өздерінің ... ... ... ... ... Олар ... формальді
элементтерімен шектеліп қалады "Шынайы маркетингті" қолданатын кәсіпорындар
өндіре алатын өнімді емес, тұтынушыларға қажетті ... ... ... ... ... ... ... алушының
қажеттілігіне және керектігіне бағытталуы ... ... ... ... ... ... ... жасайды.
Осылайша, маркетингтік жұмыс сапасын өнімнің формализмнен босанудың
маркетингтік құраушысы деп ... ... ... ... ең ... сәті болып жете білмеу табылады. Оны мен біздің
республикамызда азық-түліктік кәсіпорынға ... ... ... ... ... ... ... тұтынушымен басқаратын, оған
қызмет көрсететін ... ... үшін бір ... емес күш ... бөлек, әр кәсіпорынның өндірушілік, қаржылық мүмкіндігіне ... өнім ... ... жеке жолы ... ... ... азық-
түлік өнімдерінің өндірумен өткізудің көп түрлілігіне қарамастан,
маркетингтің ... ... ... ... жетілдіруге бағытталған, маркетингтің ... ... ... келетін келесі бағыттарды ерекшелеуге болады:
0. кәсіпорынның қызметіне әсер ... ... ... ... ... түсіндіретін нарықты
кешенді зерттеу;
1. тұтынушылардың потенциалды сұранысы мен ... ... ... ... ... ... ретінде жарнамалық қызметті
ұйымдастыру, жарнама құраушысы ... ... ... ... мен ... жаңашыл түрлерін қолдану;
3. азық-түлік өнімдерін өткізудің ... ... ... таңдау;
0. өнім ассортиментін басқару, өндірісті үйлестіру мен жоспарлануы;
4. баға ... ... оның ... ... және ... ... ... жаңалық тауар өндіру, мысалы, ұлттық тағам өнімдері;
5. материалды-техникалық ... ... ... ... "дәл уақытында" жабдықтау жүйесін
пайдалану арқылы;
6. кәсіпорындағы стратегиялық және ... ... ... ... ... ... зерттеу маркетингтің нарықтық экономика жағдайындағы
шетелдік тәжірибе әдістерін және ... ... ... ... ... ... тиіс ... болып табылады.
Айта кететін жайт, бұл ... және ... ... ... ... ... және ... бойынша
жоғары деңгейлі мамандарды талап етеді. Әрине, бұндай ... тек ірі ... ғана ... ... ... ... ... ... ... ... немесе осы тауарлармен оң тәжірибеге ие делдалдар
қызметтерін орындайтын, маркетингтік зерттеулер ... ... ... ... ... ... кешенді зерттеу келесі бағыттарды біріктіреді:
1. Тауарға талаптарды зерттеу, яғни сатып алушылар мен ... ... және ... ... ... ... ... сыйымдылығын зерттеу, сұраныс пен ұсынысты, сонымен қатар,
белгілі бір нарық ... ... ... ... ... ... ... бір тауарға баға деңгейін,
тауар-аналог ... ... ... ... ... ... ... мен төлем
қабілеттілігін, бәсекелес-фирмалардың бәсеке ... ... ... ... фирмаларды бірлесе қызмет етуге тарту үшін
маркетингтік әрекеттердің белсенділігін ... ... ... ... Берілген тамақ өнімінің берілген нарық пен оның сегментіндегі
саудасының нысандары мен ... ... ... ... ... 2 ... жүзеге асады: Кесте бойынша бөлшек сауда ... ... ... ... және ... ... көтерме және
бөлшек сауда делдалдары арқылы: өндіруші-көтерме буын-бөлшек ... ... ... мен тұтынушылар қажеттіліктеріне
анағұрлым сәйкестерді анықтау және фирма мүмкіндіктері мен
оның ... ... ... нарықгарды анықтау
мақсатында бөлек нарық сегменттерін зерттеу. Баллдау келесідей
негізгі ... ... ... ... әлеуметтік-мәдени, психологиялық;
сатып алушылар мен тұтынушылардың әлеуметтік-психологиялық
ерекшеліктерін талдау сатып алушы мінез-құлқын, ... ... ... қабылдаудағы уәждарын зерттеуді қарастырады
және сату ... ... ету үшін ... ... ... өндірістік-өткізу мүмкіндіктерінің талдауы ... ... ... түрі ... ... оның ... құраушылары
бұрын қолданған, бірақ кешенді тәсілі болған жоқ, себебі, өндірістің ... ... ... мемлекетпен кепілдендірілгендіктен, өнімді өткізуді
ескермеді. Нарықтық экономика жағдайында, ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың нақты
мүмкіндіктерімен сәйкестендіруі және негізделген ... ... ... ... ... жасап шығаруы қажет.
Жоғарыда жүргізілген зерттеулер, маркетингтік қызметтермен нарықтың
даму болжамын, кәсіпорынның ... ... ... мен
ұстанымын, оның тауарлық, бағалық, өткізу және ... ... ... ... ... үзақ мерзімді, қысқа
және орта мерзімді жоспарын жасаудың негізі болып табылады.
Осылайша, нарықтық экономикаға ... ... ... ... ... экономикалық мінез-құлықтың жаңа түрін игеруді,
өндіру-өткізу қызметін нақты ... ... және ... ... ... ... арқылы, талап етеді. бәсекелестік
күрестегі табыс маркетинг концепциясын қолдануды ... етуі ... ... ... ... оң ... куәландырады. Енгізуге қатысты,
отандық тамақ кәсіпорындарындағы маркетинг, бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... ... жаңаруы оны шығарушы кәсіпорындарға да, мемлекетке де
тиімді, осы тұрғыдан, оған қол ... ... ... ... де, ... деңгейінде де құрылуы керек. Мемлекет деңгейіндегі
мұндай экономикалық механизмінің қызметі, ең ... ... ... ... ... Сүт ... ... ынталандырудың шетелдік тәжірибесін
Қазақстанда пайдалану.
Нарықта сүт бұйымдары өнімі күннен - күнге өсіп ... ҒАО- ... ... ... ... сүт ... 2004 жылы 2,3 пайызға өсіп,
шамамен алғанда 570 млн. тоннаға дейін жеткізілген, бұл өсім ... ... АҚШ, ... ... Америкасының бірқатар Дамушы елдері,
Шығыс Европа ... ... ... ... ... елдерде /Европалық
Одақ, Канада, ... ... / ... саясатының салдарынан сүт
өнімінің көлемінде елеулі өзгерістер болмай отыр. 2004 жылы ... ... ... ... ... ... кем ... сондықтан кейбір сүт
өнімдерінің ресустары /қүрғақ майсыз сүт/ дүние ... ... ... ... ... Осыған байланысты құрғақ майсыз сүтке
деген дүние жүзілік ... ... ... ... ... ... 2000 ... орта шенінен басталған еді. 2001 жылы бұдан кейінгі
жылдарда да бұл ... ... түрі ... ... ... де бағалары өсуі мүмкін.
Қазақстан Республикасының Статистикасы агеттігінің деректері бойынша,
ауылдық ... ... ... ... сүт өндіру қарқынының өсуі
байқалады. Бұл сүт өнеркәсібінде біраз алға ... ... ... ... ... Алматы қаласында Есікте, Талғарда, Талдықорғанда
жаңа сүт өңдеу орындары қатарға қосылды, ал кіші /мини/ ... ... ... ... осы ... ... жарақтандырыладыг сүт өнімінің
түр-түрі де көбейді, сүт және сүт өнімдерін пайдалануда өсіп отыр.
Алматы қаласында /2003 ... ... ... РГП "Экономикалық
зертгеулер институты" сүт өнімдері нарығына ... ... ... ... ... жүргізу, кейбір тауар өндірушілермен сұхбаттасу, қаланың әр
түрлі ... ... ... ... ... тамақтану орындарында сүт сату жүмыстарында бақылау жасау, сондай-
ақ түтынушылармен ... ... ... жуық ... ... шаралары пайдаланылады.
Сонымен елімізде ішкі нарықты, әсіресе аграрлық саладағы нарықты
қорғау, өндіріс жағдайларын теңестіру. Бұл ... ... ... сөзсіз компененттері болып табылады. ... ... ... ... импорттық тарифтерді қоспағанда қорғану шараларын қолдануы,
компенсациялық алымдар, ... ... ... ... емес ... ... әкімшілік реттеуді іске асырады. Соның
өзінде кейде салыстырмалы түрде жоғары емес баж салықтарын алу кезінде ... ... ... ... ... ... үшін тосқауылдар,
кедергілер қойылады. Мәселен, Жапонияда астыққа ... баж ... ... етке — 16,9% ... ет ... — 16,1% сүт өнімдеріне 26,5%
пайызды құрайды. Алайда басқа элементтер есебінен импортгық ... ... ... шектеулер жоқ. Күріш бойынша баж салығы 15%
пайызды құрайды, бірақ күріштің көтерме ... ... ... оны
елге импорттауға іс-жүзінде тиым салынған. Финляндияда кеден басқармасының
барлық алымының 80 % пайызына ... ... ... ... ... ... ... өзге сөзбен айтқанда, импорттық баж
салығының рөлі бәлендей емес. Бұл қолайсыз топырақ — ... ... ауыл ... үшін ... жағдайлар туғызады. Бұл елде тарифпен
және өз ... ... ... ... ... көмегімен қорғайды, ұдайы
өндірісті дамыту үшін экономикалық жағдайлар туғызады, елде стандартты ... ... ... тұрғыдан алғанда Европа одағындағы жағдай сипатты деуге болады. Бұл
халықаралық ұйым бюджетінің негізгі ... ауыл ... ... және ... ... ... ... бағытталады. Қолайлы табиғат
жағдайларына, осы одаққа кіретін елдердің агроөнеркәсіп ... ... ... қарамастан сыртқы сауданы қорғау деңгейі 60%
пайызға жуықтайды.
Орталықтандырылған жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өту
процессінің бастапқы ... ... ...... ... және ... шын ниеттерімен сыртқы сауда ... ... ... ... ... ... ... кейін Батыс елдердің өздеріне деген
салқын қабақтарын байқады. Әсіресе ... ... ... ... ... ... тап болды, сөйтіп бұл елдер ... ... ... ... кейбір дәрежеде протекциондық саясатқа
қайтып оралуга мәжбүр болды. Ақыр ... ... ... қоса алғанда
экономиканы ырықтандырудың міндеттері трансформациялаудың өзге ... ... ... ... ... ... ... қысқа мерзім ішінде оңай іске асырылуы мүмкін еді.
Тек либерализацилау саяси шешімдер арқылы, ал реформаның өзге ... ... ... ... ... асуы мүмкін.
Тұтас алғанда, жаңа техникалық базада кәсіпорындардың тиімді жүмысын
қалпына келтіру орасан зор күрделі ... ... ... ... ... ... ... көзі шетел инвестициялары есеп беріп
отырған 2003 жылдың ... ... ... ... жалпы қаржы
көлемінің — 43 пайызы болмақшы. Өз қаржыларының үлесі 5 ... ... ... ... ... ... инвестициялар көлемінің 47
пайызын құрады. 2003 ... 12 ... ... ... ... ... 277 млрд. теңгені құрады, бүл өткен жылдың тиісті
кезеңімен салыстырғанда 3,8 ... ... Бұл ... ... дамытуға тартылған қаржының көлемі ... 0,5 ... ... Инвестициялық ресурстардың жетіспеушілігі жағдайында таяу болашақта
ынтымақтастықтың басым ... ... ... жобалар болуға тиіс.
Отандық кәсіпорындардың ресурстарымен, күш-жігерімен шетелдік капиталды
біріктіру ... ... ... ... ... етуі ... Соның өзінде екі салалық бағыт: жаңа, тиімділігі
жоғары техникаларды енгізу және ... ... ... ... ... ... және ... инвестициялаудың басым формалары бастапқы сатыда Қазақстан
тарапынан инвестицияларды ... ... ... аз ... ... ... Акционерлік капиталға үлестік қатысу;
2. Жұмыс істеп түрған ... ... ... ... ... кәсіпорындар құру, олар инвестормен бірлескен
өндірісті басқару және өнім бөлу ... ... ... тұлға мәртебесін
сақтай алады;
3. Өнеркәсіптік лизинг;
4. Экспортқа өнім ... ... ... ... несие беру
үшін нысаналы мақсатты банктік салымдар, бүл қаржылар осы ... ... бір ... ... ... есебінен қайтарылатын
болды.
5. Белгілі бір мерзімге Отандық кәсіпорындардың мүлкін жалға ... ... ... капиталының анағүрлым алдыңғы қатарлы формаларының бірі ауыл
шаруашылығын дамьпуға қатысуы бірлескен ауыл ... ... және ... техналогиялар мен жабдықты тартып.өнімді өңдеуге ... ... ... көрсеткендей, бүл шеттен әкелінетін тауарларға қарағанда,
елеулі түрде тиімдірек. Халықаралық ... ... ... АПК үшін ... сала ... ... ... ауыл
шаруашылығы өнімін сақтауға және қайтадан ұқсатуға айналған жабдықтарды
шығаруға ... алу ... ... ... ...... сатып алу үшін шетелдік
инвестицияларды таратудың қажеттілігін айрықша айтуымыз керек.
Шетел инвестицияларын ... ... ... ... ... ... жеке алғанда әрбір аймақтық мүдделері ескеріліп,
жасалуы тиіс.
Өнімнің бәсекелестік қабілетін ... ету үшін Заң ... ... өндіріске ғылым мен техниканың жетістіктерін енгізудің ... ... ... ... ... ... ... және өндірісті техникалық қайта жарақтандырумен қайта
құруға несие ресурстары мен ... ... ... кезде салық
жеңілдіктерін жасаудың сондай-ақ, негізгі өндірістік қорларды толықтырудың
экономикалық мәселелері шешілген болар еді.
Бәсекені әкімшілік ... заң ... ... және мемлекет тарапынан
бұлардың сақталуын бақылау жолымен ... ... адал ... ... ... ... ... Бұл сияқты алғашқы акт 1889 жылы Канадада қабылданған. Арада
бір жыл ... соң АҚШ ... ... заңын" қабылдады, бұл өнеркәсіп пен
сауданы заңсыз қосылулардан қорғауға бағытталған заң ... Нақ ... ... ... ... ... туралы заңнаманы дамытудың басы болды
деп санауға тиіспіз, адал емес ... ... ... ... қорғау мақсатында нақты механизмдерге ... әсер ... ... ... ... табуымыз мүмкін, ... ... ... мен алаяқтыққа тиым салды.
Бүгінде АҚШ-та антимонополиялық реттеу тек "Шерманның ... ... ... ... ... ... ... туралы заңмен",
"Клейтон заңымен", "Магнуссон — Мосс заңымен" және ... ... ... ... ... заң шығару актілері
нарықтық экономикасы бар барлық елдерде дерлік қабылданған. 80 — ... ... ... ... ... елдерінде, мәселен, Кенияда,
Танзанияда, қабылданған болатын. Халықаралық нарықтағы бәсеке ... ... ... ... ... ... және ... жөніндегі
комиссияның /ЮНКТАД/ құжаттарымен, Европалық экономикалық бірлестіктің,
басқа ұйымдардың құжаттары мен реттеледі.
Бүгінде антимонополиялық заңнаманың американдық және ... ... типі бар ... ... ... ... "Шерман заңынан " бастап
Американдық заңнаманың тип монополистік астыртын сөз ... ... ... фирмасын бекерге шығарады / "Шерман Заңының" бірінші
бабында ереже бар ол бойынша, нарықты ... ... ... шарт ... деп ... ... Европалық типі неғұрлым
либералъды, онда қарама - ... іс- ... ... ... ... бола алмайды, олар нарықтың А және Ә секторларында бәсекелестік
мүмкіндікті елеулі түрде ... ... ғана бола ... ... ... және картельге қарсы бағытын бөліп
көрсетеді. Антитрестік / треске қарсы / заңдар ... ... ... қарсы бағытталған, ал бұлардың шеңберінде
мұндай ... ... ... өз дербестіктерін толығымен жоғалтады —
мұндай одақ бәсекені жояды, ... оны ... ... үшін ... ... Картельге қарсы / анти картельді/ заңдар картель типті
Фирмалар ... ... ... сөз ... ... немесе аудандар бойынша өткізу нарығын бөлісу, бірдей бағалар
қоюы мүмкін, т.б./ іс - ... ... ... ... ... ... ... астыртын сөз байласуларға тиым сала отырып,
антимонополиялық/монополияға қарсы/ ... ... ... тек ... ... ... ... фирмалардың нарықтық жаңа сигментгерін
игеруін ынталандырады. Сондай-ақ көптеген елдерде адал емес ... ... ... ... ... ... ... арнайы заңдар
қолданылады.
3.3. Қазақстан Республикасындағы тамақ өнеркәсібінің кластер
ретіндегі
даму бағыттары
Тамақ ... ... ... ... басқа да
салаларының дамуы мен тікелей байланысты жүргізіледі. Себебі, станоктарды
машина ... ... ... ... ауыл ... ... ... үшін мамандарды университеттер дайындайды және т.б. Осы ретте әлемдік
тәжірибеге тағы да ... ... ... ... ... Қосылған Құн Тізбегі (ҚҚТ)
ретінде қарауға негізделген, талдау және даму стратегиясын жасалып және ... ... ... ... әр саланы ақырғы өнімге біртіндеп құн қосып отыратын
өндірістің бір тізбегі ретінде қарастыруда. Құрылымдық ... ... ... ... тік және ... ... ҚҚТ-нің тік құрылымында, әдетте, бір компания
шеңберінде жинақталған. ... бір ғана ... ... ... ... ... ... шығарады және өнімді жасайды.
Көлденең ҚҚТ-нде белсенділік бірнеше шаруашылық субъектілері арасында
біркелкі бөлінеді: бір ... өнім ... ... ... жеке бөлшектерін шығарады, үшінші кәсіпорын өнімді жинақтайды.
Өндірушілер саны ... ... ... тік ... ... басым
болса көлденең ҚҚТ-і қалыптасады. ҚҚТ-не кім ең көп әсер етсе, сол ең көп
қосымша құн алады.
Тамақ ... ... ... ... ҚҚТ-ң мысалы ретінде
көрінеді. Ол дизайнерлік фирмалардан, ... ... ... сүт ... ... ... ... фабрикаларынан тұрады. Осы тізбекте дизайнерлік фирмалар мен көтерме
сатушылар ерекше маңызға ие, не шығару ... ... ... ... ... құн алады.
Кейбір елдерде тұрғылықты халықтың ... ... ... ... және ... да ... күшеюі қосымша
құндардың орналасуына үлкен әсер етеді. Мемлекет ... ... ... кешенді қолдауы керек. Мемлекеттің жоспарлау және бағыттау
функциясы осында болады.
Осы ретте, ... ... ... ... ... түрінде
көрсеткен американдық экономист М.Портердің еңбектеріне соқпай кетуге
болмайды. Ол өз ... ... ... ... топтар —
белгілі бір сферада қызмет ететін, бірін-бірі толықтыратын, ... ... ... ... өзара байланысты
компаниялардың және солармен байланысты ұйымдардың тобы" —деп көрсетеді.
Кластерлердің ... ... бір ... елге және ... ... ... Кластерлер өз күрделілігіне, тереңдігіне
байланысты түрлі нысанда болуы ... ... көп ... ... ... компанияларды, сервистік компанияларды, арнайы ... ... ... ... ... ... қаржы
институттарын қамтиды. Кластерді анықтауды ірі компаниядан ... ... сол ... тік және ... ... ... ... Қорытынды қадамда — сол кластер ... ... әсер ... немесе заңдылық ... ... ... ... ұлттық экономика үшін стратегиялық маңызы бар,
кластер ішкі өсуге бастау береді, ... іліп ... ... ... ... шығаруға болады. Кластерлер концепциясы саясаттың көп
сфераларында экономика қажеттіліктері ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді 2-суретте кластерлер мен экономикалық
саясаттың ... ... ... ... ... ... ... мен технологияны, білім
мен профессионалдық дайындауды экспорт пен шетелдік инвестицияларды
тартуға арналады.
2-сурет — ... және ... ... ... ... ... ... анығырақ көрінеді.
Дамушы экономикада өнеркөсіптік кәсіпорындардың көбісі ... ... ... ... ... ... ... компаниялардың
еншілесі түрінде болады. Экспорттық салалар ресурстық және ... ... ... бет ... ... экномикадағы кластерлер ... де, ... ... ... ... пен
технологияға, қосалқы бөлшектерге арқа сүйейді.
Кластерлерді ромб қырлары бейнесінде ... ... ... ... да тең деп түсіну керек. Кластерлер бәсекелік күреске үш
тәсілмен әсер етеді:
0. біріншіден, ... ... ... мен салалардың өнімділігін
арттыру;
1. екіншіден, ... ... ... үшіншіден, жаңа бизнесті ынталандыру арқылы.
Кластер шекарасы салалық ... ... ... да ... ... ... жүрген экономист-
ғалымдар, авторлар бар. "Мемлекеттің бір-бірімен байланысты, бір-
бірін толықтыратын салаларды реттеуі Қазақстан Республикасында
тамақ өнеркәсібінің кластерін ... ... ... ... негізі болады," ... ... ... ... ... 2004-2015 жылдарға индустриалды-инновациялық даму
Стратегиясындағы" ҚҚТ-нің ... және ... ... ... ... әр ... терминдермен
жазылғанымен, түйіні бір деп есептейміз. Екі әдебиет көзінде де бір ілмек
арқылы бүкіл сала ... ... топ құру ... бар. Бұл ... ... ... ... компаниялардың, басқа сала кәсіпорындарының
кіруі мүмкін.
Егер тамақ өнеркәсібінде кластерлік даму ... ... ... ... ауыл ... ... және ... химия өнеркәсібі, сапаны бақылау жүйесі, білікті мамандар дайындау
және кайта дайындау, сервистік ұйымдар (жарнама, консалтинг агенттіктері),
қоғамдық ұйымдар, ... ... ... және жеке ... ... ... жерде, біз кластерді теориялық негіз ретінде аламыз. Ал,
Қазақстанның ... ... ... даму ... ... ... ... құжат болғандықтан, осы Стратегиядан
көп ... ... ... ҚҚТ-і ретінде" қалғанын қалаймыз.
Тамақ өнеркәсібінің бәсеке қабілеттілігін қамтамасыз ету жүйесі
мемлекет тұрғысында келесідеи бағыттарды ... ... ... ... жою. Қазақстандық нарыққа тамақ ... баж ... және ... ... ... ... түсетін
каналдарын жою. Қазақстанның ... ... ... ... оның ... ... жою үшін өнім топтары бойынша ең төменгі
бағалар каталогын жасау.
Салалық лизингтік ... құру және сала ... ... жарақгану мәселесін шешуге мүмкіндік беретін ли-
зингтік операцияларды жүргізуге қажетті қаражаттармен қамтамасыз
ету.
Жоғары сапалы, экологиялық таза және қауіпсіз өнім шығару ... ... жаңа ... ... ... мен толықгырулар, метрологиялық және талдау
құралдарын, ... ... Бұл ... ... ... сай ... ... Жоғары сапаны анықтайтын
сертификациялық орталықтар желісі болуы тиіс.
- Елдің ... ... ... ... көтерме-жеке тауар
өткізу желісін құру.
Кәсіпорындардың қаржылық мүмкіндіктері шектеулі екенін ескере ... ... ... құн ... ... ... ... және оның қосалқы бөлшектерін ел территориясына
енгізгенде ... ... ... ... қалпына келтіру.
- Тамақ өнеркәсібі ғылыми-зерттеу секторын қайта қалыптастыруды
өткізу.
Нарықтың дамуы, бәсеке, түтынушылар ... сапа ... ... кәсіпорындардың бәсекеқабілеттілік және сенімділік факторы ретінде
қарастырылатын болды. Тауар ... және ... ... ... ... ... ... басқару жүйесін қажет етеді.
Қазір тамақ өнеркөсібінің өнімдерінің сапасы ҚР-ның "Стандарттау
туралы", "Сертификаттау туралы" завдарына және ... ... ... ... ... мен бағдарламаның басты мақсаттары адам
өміріне, қоршаған ... ... және ... жаңа өнім ... ... Сүт" ЖШС-де өнімді жаңартуды ынталандыру және оның тиімділігі"
тақырыбын зерделеп, зерттеп бұл ... ... ... ... ... ... ... өміріндегі өзекті тақырып болып отырғандығын анықтадық.
Бұл мәселе биылғы жылдың 19 ... Ел ... ... ... да ... ... мінберінен /требунасынан/ Ел
басымыз халықты қарата былай деді: "Жеңіл және тамақ өнеркәсібінің көптеген
кәсіпорындарын ... ... ... ... асырылып жатыр. Мұны
жақсы нышан деу керек, бізде тәуелсіздік алған жылдарымыздың ішінде ... ... ... өсу қарқыны, өндіруші өнеркәсіптің өсу қарқынынан
асып ... ... да оңды ... қол ... мал басы ... ... Ет пен сүт өндіру 17%-дан асып түсті".
Осы жолдаудан туындайтын ... ... ... ... ... ауыл ... ... еліміздің үкіметінің отырыстарында
әлде неше рет қаралып, жүзеге асырудың тиісті шаралары ... ... ... ... — ауыл жылы ... жузеге асырылып, өз
нәтижелерін береді — деген үміттеміз. ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру және пайда алу
мақсатында өнім өндіру үшін жұмыстарды ... ... ... үшін
заңмен белгіленген тәртіпте құрылган дербес іске асырады, шығарылған
өніміне билік етеді, салық және ... ... ... ... кейін
қалған пайдасын алады.
Өндіріс үрдісі /процесі/, бүл шикізаттан, ... ... ... ... ... ... еңбек және
түтыну бұйымдарын сондай-ақ оның ... алу үшін іске ... ... жиынтығы. Тамақ өнімдерін өндіру республиканың жетекші
салаларының бірі ... ... ... өзі ... көп ететін үрдіс,
сондықтан өндіріспен айналысуға бел ... ... ... ... ... сұранысқа ие екенін, сол себепті оны шығаруды ұлғайта
тиеу керектігін алдымен білу керек. Тәжірибе көрсеткендей, тамақ ... ... ... өз ... шығарумен шұғылданатын
кәсіпкерлік құрылымдар өз өнімдерін жетілдіріп, ... ... ... 2030 ... ... ... ... негізгі
бағыттары белгіленген."Үкімет импорт алмастыру бағдарламасы негізінде ... ... ... ... қамтамасыз ететін өнеркәсіп өндірісін
кәсіпорынды дамыту үшін жағдайлар ... ... ... ... ... және онымен аралас өндірістерді дамыту - болуға
тиіс".
"Үкіметтің ... ... ... ... ... ... ... өндірісті қалпына келтіру және түрақтандыру жолында
компаниялар басшыларының жауапкершілігін арттыру, ... ... ... ... ... ... — экспортерлер бағаларының деңгейін
дүние жүзі нарығының бағаларымен теңестіру жөнінде шаралар кешенін жүзеге
асыру ... Бұл үшін ... ... ... ... ету ... Бұл ... экономика жағдайында ғана мүмкін нәрсе.
Батыста "нарық экономикасы" термині кең таралған. ... ... ... ... ... жасауға тиіс Шаруашылық моделъдерін сипаттау
үшін кең ... ... ... біз оны ... экономика"-ға сәйкес
келетін ретінде пайдаланатын боламыз.
"Нарық экономикасы" құрылымының басты элементі, бұл нарық. Нарық — бұл
күрделі әрі көп жақты ... ... ... ... ... олардың даму
дәрежесіне, модификациялау ерекшеліктеріне кемелдеу деңгейіне, тарихи,
әлеуметтік және басқа ... ... ... ... ... Батыс Европалық және Жапондықтар үшін ... ... ... бұл ... ... бұл үшін Американдықтар «нарық
экономикасы» кәсіпкерліктің классикалық нұсқасына, Францияда ... ... ... ... - ... ... ... ал
Жапонияда - «корпоративтік патернализмге» жақын келетінін ескеруіміз керек.
Көп жылғы «Нарық экономикасын» дамыту дәстүрі бар аталған елдерде нарық
жалпы белгілерге ие, ... өзі Осы ... ... ... үшін бұл
терминдерді пайдалануға мүмкіндік береді.
Бүгінде бұл мәселе үлкен көңіл аударылып жүрг оған қарамастан Үкімет
тарапынан ... әлі де бір ... ... бар. ... қатар
кәсіпорын қызметіне ықпал ететін ішкі істеріде болуы ... ... ... ... ... ... жасалған
талдау мынаны көрсетеді, біз зерттеген кәсіпорын маркетингтік зерттеулерді
жеткілікті жүргізбегенг ... ... ... өз ... ... ... батып отыр, мұнда, негізінен ауық ауық ... бар, ... ... жоқ. Бұған қарамастан кәсіпорында оңды факторларда
жеткілікті шығын барған сайын азайып, өзіндік құн ... ... ... ... ... ... 2004 жылы бұл ... өндірісі
тұрақты өсу қарқыны басталды. Өнім өндіру 2003 ... ... ... ... өндіріс алаңдары жұмыспен қамтылды, қордың берген табысы 0,5 %-
ға артты.
Алматы қаласы тәулік ... ... ... 270 ... сүт өнімін
пайдаланады, бұл жерде біз мал ... ... қала ... келіп,
жеке адамдардың сүт, қаймақ, құрт, кілегей, ... ... ... ... ... Біздің келтіріп отырғанымыз бар болғаны ресми дерек. Осыған
байланысты қазіргі нарықта кәсіпорынның кауіпті бәсекелестері бар, ... ... өнім ... ... ... Сол себепті нарықта
бәсекелестер дің қысымына төтеп беру өте қиын.
Осы күнде өнім өндірумен және сатумен айналысатын кәсіпорындар аз ... ... ... бұл ... ... әр ... себептерге
байланысты нарықта тұрақтап қалмайды.
Осы тақырыпты зерттеу кезінде ... сүт" ... ... зерделеп,
мынадай қорытындыға келдік. Өндірушілердің кәсіпорынының банкротқа ұшырауы
дұрыс басшылық жасай алмаудан емес, нарықта жақсы маркетингтің болмауынан
да емес көрінеді. Жақсы ... ... бар ... ... ... ... ... Ал, елге танымал болған компанияның өнімін бұдан
да тәуірірек сату мүмкін екен. Бұл жағдайда өз ... ... ... тауар өндірушілер не істеуі керек ? Бұған берілетін жауап біреу -
аталған кәсіпорын өз өнімін жаңғыртуға баса ... ... ... Өнім ... оның бәсекелестері шығаратын тауарға ұқсамауы тиіс. Мәселен, сүзбе
тағамын алайық. Бұл көпшілік алушыға: балаларға, қарттарға, тұтынушылардың
басқа категорияларына арналған өнім. Бұған қоса ... мол ... ... ... Егер зерттеу жүргізе қалсақ "Чупа-чупс",
"Сырник" сияқты тауарлар өтімділігі жағынан алдына жан салмайды, өйткені,
бұлардың кең тараған дыбысы бар. Сырник - ... ... ... ... сол ... әлі ... мәлім емес. Алайда, оны нарықтағылар біледі.
Оның бірден бір кемшілігі — салмағы аз. Біздің өніміміздің салмағы көбірек,
кенеулі /калориялы/ және ... ... ... және басқаларын
ауыстыруға тиіс көптеген ата-аналар одан қымбат болуына, денсаулыққа
тигізетін әсеріне байланысты бас ... ... ... ... тәтті сүзбеден
жасалған, үстіңгі жағы шоколадпен, мейізбен және ... ... ... бұл кәсіпорын да осы өнімді кеңінен енгізу үшін рентабельділігін
және осы өнімнің ... ... - ... ... ... ... жаңғырту және шығару есебінен екі жақты пайда ... Осы ... ... ... ... болады.
2. Осы жаңғыртылған өнім есебінен қосымша пайда алынуы мүмкін, өйткені,
нарықта бұл тауардың ... ... бір ... ... ... өз ... ... балмұздақ, сүзбе тағамы сияқты
өнімдер шығару бағытына қарай тез арада қайта құру қажет деп санаймыз.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. “Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, ... ... ... үшін,
бәсекеге қабілетті халық ... ... ... ... 2004 ж 19 наурыз.
2. «Қазақстан ... және ... ... жаңару
жолында».Президенттің Қазақстан халқына жолдауы,Егемен Қазақстан ... 18 ... ... от 4 ... 2003г “От направления внутрений и ... на ... ... ... ... экономики и размещения
пройзводственный сил в Казвхстане.
5. ... план ... РК до 2010 ... ... ... и ... РК 2001 ... 224-453 стр.
6. Ж.Туякбай «Бюджетная сфера нуждается в реформах» Каз.Правда 2001г ... ... ... 2004 ... 2003г 19 ... Дуйсенбаев К.Ш. “Анализ финансового положения предприятия”,Алматы
1998г.282 стр.
9. ... Э.И. ... ... ... и ... ... ... стр.
10. Прыкина Н.”Экономический анализ предприятия”,Москва 2003г.183 стр.
11. Кажмурат К.”Индустриально – ... ... ... их ... ... ... ... И.В. ”Экономика предприятия”,Москва 1999г.293 стр.
13. Шеремет В.В. “Анализ финансово – хозяйственной ... 115 ... ... ... ... на ... ИД
“БИКО”,Алматы 2001г.
15. Сейтказиева А.М.,Байкадамова А.Б.,Сариева Ж.А. ... ... ... ... ... Статистический сборник Казахстана 1991-2001г.г.
17. Есентугелов А.”Долгосрочное стратегия ... ... и ... сил в Казахстане”,Аль-пари 2000г.№6.
3 стр.
18.Ильин С.”Планирование на предприятии”,Москва 2000г.119-125 стр.
19.Волков О.И.”Экономика предприятия”,Москва 1998г. 308 стр.
20.Бухалков Б.”Внутрифирменное планирование”,Москва 2000г.211-
217стр.
21.Егоров ... ... на ... стр.
22.Назарбаев Н.Участнакам международной конференции “наука третьего
тысячалетия” Каз.Правда 2000г 11 мая.
23.Программа поддержки и развития малого ... ... ... на ... г.г.,Аль-Пари 2001.№1,57 стр.№2,67 стр.
24.Хрипач В.Я.,Суша Г.З.”Экономика предприятия”,Минск эконом –
пресс 2000г.211-213 ... ...... ... ... стр.
26.РЦБ Казахстан 2003г.№10,1-3 стр.
27.Деловая неделя 2002г.июнь-июль.
28.Аль-Пари 2003г.№6,19-21 стр.
30.ҚР-ның «Салық және ... ... ... да ... ... заңы
(Салық Кодексі).Егемен Қазақстан,2 қараша 2001ж.
31. Филип Котлер «Основы маркетинга», Москва «Бизнес книга» ,1995г.
32. Романов А.Н ... ... ... ... ... «План маркетинга- это компас для ... ... на ... ... Л.И «В ... деятельности мы используем подходы и ... ... А.М. ... ... ... ... ... Яновский А.М. «Маркетинг как информационная система управления
предприятием»/НТ.Н, серия « 1996 №10.
37. ... Е.П. ... ... в ... ... Москва
1996г.
38. Ващекин П. Маркетинговая информация: ... ... ... Е.В. ... ... исследований/Екатеринбург,1996г.
40. Рузаков А. «Маркетинговое исследование –это изучение рынка»(Маркетинг-
1999г).
41. ... ... ... ... на ... Иващенко Т.И. ... ... ... ... ... М.Х. «Основы менеджмента» Москва, 1996г.
44.Ковалев А.И. «Анализ финансового ... ... ... и ... ... К.Ш. ... ... положения предприятия.
46. Мамыров Н.К., Ихданов Ж.О. Государственное регулирование экономки в
условиях Казахстана/Алматы,1999г.
47. Окаев К.О, Смагулова Н.Т . Предпринимательство в ... ... Сүт» ... ... ... ... есеп құжаттары.
Приложение №6 Отчет о движении денежных ... за 2002 ... ... | ... |
| 1 | ... ... ... от операционной деятельности | ... ... ... ... |
|Доход (выручка) от реализации подукции (работ,услуг) (441) |50097,5 ... ... |68315,9 ... |15000 ... | ... поступления ... ... ... ... |290897 ... с поставщиками и подрядчиками |55753,7 ... по ... ... |10665,7 ... в фонд социального строхования и пенсионного |2911 ... | ... по ... |6583,7 ... по ... |59868,1 ... выданные |63587,4 ... ... |91527,8 ... ... (-) чистых денежных средств в |-468,3 ... ... ... | ... ... средств от инвестиционной деятельности | |
|2.1.Поступление ... ... |107,5 ... ... ... ... |107,5 ... ... ... ... | ... ... финансовых инвестиции | ... ... | ... ... средств |791,5 ... ... ... |791,5 ... ... ... | ... ... ... | ... выплаты | ... ... (-) ... ... ... в |-684 ... ... ... | ... ... ... от ... ... | ... ... средств |126000 ... ... и ... ... ... | ... ... кредитов |126000 ... ... | ... ... ... |57860,7 ... ... ... |57429 ... ... ... | ... дивидентов |431,7 ... ... | ... (+),уменьшение (-) чистых денежных средств в ... ... ... деятельности. | ... ... на ... ... ... |681,5 ... средства на конец отчетного ериода |213,2 ... №3 ... о ... ... ... за 2001 год.
| ... ... |
| 1 | 2 ... денежных средств от операционной деятельности | ... ... ... |56121,3 ... ... от ... продукции (работ,услуг)(441) |47165,8 ... ... |5703,2 ... | ... | ... ... |3222,3 ... ... ... ... ... с поставщиками и подрядчиками |23777,7 ... по ... ... |8983,1 ... в фонд ... ... и пенсионного | ... | ... по ... |7407 ... по ... | ... ... | ... ... ... ... ... (-)чистых денежных средств в |-125033,1 ... ... ... | ... ... ... от инвестиционной деятельности | ... ... ... | ... реализации денежных средств | ... ... ... ... | ... ... ... инвестиции | ... ... | ... ... ... | ... ... средств | ... ... ... | ... ... ... | ... ... | ... ... ... денежных средств в | ... ... ... | ... ... ... от ... ... | ... ... средств |126000 ... ... ... ... | ... ... ... |126000 ... ... | ... ... ... |359,3 ... ... ... | ... ... ... | ... ... |359,3 ... ... | ... ... ... денежных средств в |125640,7 |
|результате финансовой ... | ... ... на ... отчетного периода |213,2 ... ... на ... ... ... |820,8 ... №2 ... о результатах финансово – хозяйственной деятельности за
2001 год.
|Найменевание показателей ... ... ... |
| 1 | 2 | 3 | 4 ... от ... |01 |43386 | ... (70) | | | ... ... продукции |02 | |26982 ... (80) | | | ... ... минус |03 |16404 | ... | | | ... ... ... |04 | |3214,3 ... том ... | | | ... ... ... (82) |05 | |2040 ... по ... (81) |06 | |224,3 ... по процнтам (83) |07 | |950 ... ... от ... |08 |13189,7 | ... ... ... ... | | | ... ... от не основной |09 |142,0 | ... (70-84) | | | ... от ... ... до |10 |13331,7 | ... (стр.08 плюс стр.09) | | | ... по ... ... (85) |11 | |3999,5 ... ... от обычной деятельности|12 |9332,2 | ... ... | | | ... от ... ... (86)|13 | | ... ... ... ... плюс или|14 |9332,2 | ... ... | | | ... №5 ... о ... финансово – хозяйственной деятельности за
2002 год.
|Найменование показателей ... ... ... |
| 1 | 2 | 3 | 4 ... от ... (работ.услуг) |01 |55332,7 | ... (70) | | | ... ... |02 | |37783,1 ... (работ.услуг) (80) | | | ... ... ... минус стр.02) |03 |17549,6 | ... ... ... |04 | |3297,2 ... том ... | | | ... ... расходы (82) |05 | |2060,1 ... по ... (81) |06 | |337,1 ... по ... (83) |07 | |900 ... ... от ... |08 |14252,4 | ... ... ... ... | | | ... ... от не ... |09 |149,5 | ... (70-84) | | | ... от ... ... до |10 |14401,9 | ... ... плюс ... | | | ... по ... ... (85) |11 | |4320,6 ... ... от ... |12 |10081,3 | ... ... ... | | | ... минус стр.11) | | | ... от ... ... |13 | | ... | | | ... ... ... ... плюс |14 |10081,3 | ... минус стр.12) | | | ... №1 ... ... за 2001 ... ... |На ... года |На ... года |
| 1 | 2 | 3 ... ... ... | | ... ... | | ... ... (10) | | ... (11) | | ... стоимость | | ... ... | | ... ... (12) ... |1999465 |
|2.2.амортизация (13) ... ... ... ... |18315,4 |16892,6 ... ... (14) | | ... ... ... (34) | | ... ПО РАЗДЕЛУ 1: |18315,4 |16892,6 ... ...... ... | | ... (20) |15337,2 |12338,7 ... производство (21) | | ... ... (221) |2473,8 |2320 ... (222) |6983,6 |8397 ... (223) | | ... ПО ... 2: |24794,6 |23055,7 ... ... СРЕДСТВА | | ... (45) | | ... счет (44) |197,5 |777,7 ... счет (43) |12,1 |39,5 ... ... ... (41,42) |3,5 |3,5 ... ... ... | | ... | | ... ... ... |620 |620 ... | | ... | | ... ПО ... 3. |833,1 |1440,7 ... ... ЗАДОЛЖНОСТЬ | | ... ... (35) |50908,6 |171510 ... к ... (301) |5508,3 |5886,8 ... к ... (302) | | ... ... ... |17321,5 |17622 ... | | ... | | ... | | ... | | ... ПО ... 4: |73738,4 ... |
|Баланс ... ... |
| ... |На ... года |На ... года |
| 1 | 2 | 3 ... 1.СОБСТВЕННЫЙ КАПИТАЛ | | ... ... (50) |5704,4 |5704,4 ... ... капитал (53) | | ... по ... | | ... неоплаченный капитал | | ... ... ... ... (541) |23247 |23247 ... ... ... (542) | | ... ... (55) | | ... ... отчетного года |775,8 |9332 ... | | ... ... ... лет |713,3 |925 ... | | ... ПО ... 1: |30440,5 |39208,4 ... 2.ДОЛГОСРОЧНЫЕ ОБЯЗАТЕЛЬСВА | | ... ... ... (60) | | ... ... ... | | ... ПО РАЗДЕЛУ 2: | | ... 3. ... ... | | ... ... (60) | |126000 ... ... ... | | ... ПО ... 3: | |126000 ... ... ... | | ... к оплате (70) | | ... к ... | | ... по оплате труда (681) |532,9 |418,5 ... по ... ... |125,9 |260,5 ... пенсионному обеспечению (653) | | ... ... ... | | ... ... лицам АО (682) | |139,8 ... ПО ... 4: |658,8 |818,8 ... ... ПО ... (63) | | ... ... (632) |323,2 | ... на ... стоймость (663) | |323,2 ... с ... лиц |46,1 |25,2 ... ... ... ... |51,7 | ... ПО РАЗДЕЛУ 5: |421 |348,4 ... ... ПО ... ... | | ... ... ТМЗ |21704,6 |20196,8 ... ... ... |3245,5 |4829,1 ... с ... и ... |1877,4 |42,9 ... | | ... ПО ... 6: |26827,5 |25068,8 ... ... К ВЫПЛАТАМ |47,8 |168,5 ... ... ... ... |59285,9 |44794,9 ... | | ... ... |236407,8 ... №4 ... ... за 2002 ... ... |На ... года |На конец года |
| 1 | 2 | 3 ... ... ... | | ... ... | | ... стоимость (10) | | ... (11) | | ... ... | | ... ... | | ... ... (12) |199946,5 ... ... (13) ... ... ... стоимость |16892,6 |16315,4 ... ... (14) | | ... ... ... (34) | | ... ПО ... 1: |16892,6 |16315,4 ... ...... ... | | ... (20) |12338,7 |15337,2 ... ... (21) | | ... продукция (221) |2320 |2473,8 ... (222) |8397 |9983,6 ... (223) | | ... ПО ... 2: |23055,7 |27794,6 ... ... СРЕДСТВА | | ... (45) | |197,5 ... счет (44) |777,7 |2357,1 ... счет (43) |39,5 |512,1 ... ... ... (41,42) |3,5 |3,5 ... ... инвестиции | | ... | | ... ... ... |620 |620 ... | | ... | | ... ПО ... 3: |1440,7 |3690,2 ... ... ... | | ... выданные (35) |171510 |45051,5 ... к ... (301) |5886,8 |5508,3 ... к ... (302) | | ... ... ... |17622 |17321,5 ... | | ... | | ... | | ... | | ... ПО ... 4: ... |67881,3 ... ... |115681,5 |
| ... |На ... года |На ... года |
| 1 | 2 | 3 ... ... ... | | ... капитал (50) |5704,4 |5704,4 ... ... ... (53) | | ... по акциям | | ... ... ... | | ... ... оснсвных средств (541) |23247 |23247 ... ... ... (542) | | ... ... (55) | | ... доход отчетного года |9332 |10081,3 ... | | ... ... ... лет |925 |2264,9 ... | | ... ПО ... 1: |39208,4 |41297,6 ... ... ... | | ... ... (60) | | ... ... задолжность | | ... ПО ... 2: | | ... ... ... | | ... кредиты (60) |126000 | ... ... ... | | ... ПО ... 3: |126000 | ... ... ЗАДОЛЖНОСТЬ | | ... к ... (70) | | ... к ... | | ... по ... труда (681) |418,5 |532,9 ... по ... ... |125,9 ... ... ... (653) | | ... кредиторская задолженность | | ... ... ... АО (682) |139,8 | ... ПО ... 4: |818,8 |658,8 ... ... по ... (63) | | ... ... (632) | |323,2 ... на ... ... (663) |323,2 | ... с ... лиц |25,2 |46,1 ... ... ... ... | |51,7 ... ПО РАЗДЕЛУ 5: |348,4 |421 ... ... ПО ... ... | | ... ... ТМЗ |20196,8 |21704,6 ... ... ... |4829,1 |3245,5 ... с ... и ... |42,9 |1877,4 ... | | ... ПО ... 6: |25068,8 |26827,5 ... ... К ... |168,5 |47,8 ... ... ДЕБИТОРСКАЯ ЗАДОЛЖНОСТЬ |44794,9 |46428,8 ... | | ... ... ... ... ... ... ... ... тарту
Үдемелі және арнайы факторлардың дамуы
Ғылым және технология саласындағы саясат
Экономикалық ақпаратты жинау мен тарату

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
Дешифрлеу14 бет
Инвестиция және оның Қазақстан Республикасындағы қызмет етуi туралы20 бет
Қазіргі жағдайда Қазақстанда корпорацияның амортизациялық саясаты42 бет
Қазақстан өнеркәсібін әртараптандыру және одан әрі жаңартудың негізгі бағыттары102 бет
Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі, баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар11 бет
Жүктелген параболалық теңдеуді коэффициент арқылы басқару28 бет
Орман шаруашылығының экономикадағы тиімділігі6 бет
Орман шаруашылығының экономикалық тиімділігі жайлы ақпарат6 бет
Орман шаруашылығының экономикалық тиімділіктері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь