Экономикалық теория туралы ақпарат

Кіріспе
І Негізгі бөлім
1.1 Экономикалық теорияның қалыптасу кезеңдері
1.2 Экономикалық заңдар және экономикалық категориялар
1.3 Экономикалық теорияның пәні

Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Экономикалық ілімнің тарихи қалыптасқан аты — саяси экономия. Қазір бұл пәннің атын өзгертіп экономикалық теория деп жүр. Бұлай өзгертудің негізі мәселенің түпкі мәнінде емес, өйткені ғылымның іргетасы, заңдылықтары өзгермейді. Адамзаттың жалпы даму ықпалына байланысты қатынастарды қарастырумен бірге экономикалық теория нақтылы тарихи даму заңдылықтарын да зерттеуі тиіс. Демек, жалпы адамзаттық көзқараспен бірге әр елде орын алған нақтылы өндірістік қатынастар, әлеуметтік-таптық қарым-қатынастарды да жоққа шығаруға болмайды. Әлемдік экономикалық ілімнің жетістіктерін басшылыққа ала отырып, оқулық авторлары ең бастысы рынок экономикасының қалыптасуы мен заңдылықтарына талдау жасайды.
Дамып келе жатқан Латын Америкасы, Африка, Азия елдеріндегі жағдайды айтпағанның өзіңде Батыс Еуропа елдерінде, АҚШ, Жапония және басқа осындай соңғы жылдары алға шыққан елдердің өзінде де "жұмақ" орнады деуге болмайды. Бұлар да макроэкономикалық қайшьтлықтар, инфляция, жұмыссыздық, экономикалық дамудағы тоқырау т. б. мәселелер орын алып келеді.
Ал "социализмнің саяси экономиясы" туралы айтар болсақ, ғылымда, оның ішінде экономикалық теорияда социалистік идеяның негізгі қағидалары: адамгершілік, әділеттілік, еңбекке қарай ақы төлеу т. б. принциптері әкімшілдік жүйеде, шын мәнінде толық жүзеге асырылмады, олардың шындыққа айналуына мүмкіндік те болмады. Кеңес елінде орнады делінген "социализм" сыңаржақты мемлекеттік капитализм мен социалистік идеяның кейбір буындарын пайдаланған, зорлық әдістері арқылы орнаған ерекше қоғамдық құрылыс. Бұл қоғам 70 жылдан астам Ресейде, онымен бірге Қазақстан тәрізді аймақтарда орын алып келді. Сол бір қоғамның болмысын анықтау, ғылыми баға беру болашақтың ісі. Экономикалық қатынастар сан алуан құбылыстар мен процестерді қамтиды, шектелген материалдық ресурстарды өмірлік қажеттіліктерді қамтамасыз ету жолында адамдардың, олардың топтарының өңдірісте, бөліс, айырбас, тұтынуда атқаратын қызметін зерттейтін ғылыми-экономикалық теория. Әрбір тәуелсіз елдің мемлекеттік даму жолында ерекшеліктер бар. Экономикалық ғылым оның заңдары бүкіл әлемдік болғанымен жеке елдердегі көріністері әр түрлі. Ол ерекшеліктер сол елдің табиғи орналасуы, шикізат байлықтары, халқының менталитеті, халықаралық еңбек белінісіңдегі орны т. б. жағдайларға байланысты.
Кеңес Одағы тараған соң Қазақстан Республикасы саяси тәуелсіздікке ие болып өз алдына жеке мемлекет ретінде Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшелігіне қабылданды, басқа да тәуелсіз елдер сияқты әкімшілдік жүйеден рынок қатынастары арқылы демократиялық ел болуға бет алып, етпелі дәуір кезеңдерін басынан өткізуде.
1. Ашимбаев Т.А. Государственное регулирование перехода к рыночным отношением. // Известия HAH РК. Серия «Общественные науки» — Алма-Ата, 1993. №2.
2. Валовой Д. Кремлевский тупик и Назарбаев - М.: Молодая гвардия, 1993.
3. Владимирова Л.П. Прогнозирование и татрование в условиях рынка. - М. Дашков и К, 2000.
4. В. Клаус. Десять заповедей чешасой реформы: // Известия. 1994. 5 апреля.
5. Казахстанская правда, 1997. 25 декабря.
6. Деловая неделя. 1997. №12,
7. Государственное регулирование экономики / Под общ. ред. д.э.н. проф. В.И.Кушлина и д.э.н., проф. Н.А. Волгина. — М.: Экономика, 2000.
8. Государственное регулирование рыночной экономики / Под.ред. Петрова Р.П. СПб, 1999.
9. Джкевич А.К. К осмыслению опыта экономического развития Япоти // Российский экономический журнал. 1992. №10.
10. Елемесов P., Жатканбаев Е. Государство и рынок: Учебное пособие. — Алматы: Каржы-Каражат, 1997.
11. Есиркепов Г.А. Приватизация государственной собственности в Республике Казахтан в условиях перехода к рынку. — Алматы, Уни-верситет «Туран», 1999.
12. АльПари. 1997. №10.
13. Вопросы экономики. 1990. №5.
14. Заявление Кабинета Митстров Республики Казахстан об эконо-мической политике в 1994 г. // Казахстанская правда. 1994. 5 февраля.
15. Ихданов Ж.О., Сансызбаева Г.Н., СахановаАН. Пмново-финансовые механизмы регулирования экономики. ~ Алматы: Экономика, 1998.
16.Казахстан 1991 — 2001 годы: Информационно-аналитичесский сборник. Агентства PK no статистике. — Алматы: Экономика, 1998.
17.Калиев Г. Аграрная реформа в Казахстане: история, современностъ, перспективы. — Алматы: Бастау, 1998.
18. Кейнс Дж. Общая теория занятости, процента и денег. М., 1995.
19. Класс Эклунд. Эффектная экономика — шведская модель: (Пер. со швед.).- М.: Экономика, 1991.
20. Кошанов А.К. и др. Формирование государственного предприни-мателъства в Республике Казахстан в условиях смешанной экономики. — Алматы, 2000.
21. Ливщиц А. Государство в рыночной экономике (краткий спецкурс) // Российский экономический журнал. 1993. №1.
22. Лю Гогуанъ. Регулирование китайской экономики и судьба реформы // Вопросы экономики. 1989. № 10.
        
        Жоспар
Кіріспе
І Негізгі бөлім
1.1 Экономикалық теорияның қалыптасу кезеңдері
1.2 Экономикалық заңдар және экономикалық категориялар
1.3 Экономикалық теорияның пәні
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... аты — саяси экономия. Қазір
бұл пәннің атын өзгертіп экономикалық теория деп жүр. ... ... ... ... ... емес, өйткені ғылымның іргетасы,
заңдылықтары өзгермейді. Адамзаттың ... даму ... ... ... ... ... теория нақтылы тарихи даму
заңдылықтарын да зерттеуі тиіс. Демек, жалпы ... ... ... елде орын ... ... ... ... әлеуметтік-таптық қарым-
қатынастарды да жоққа ... ... ... ... ілімнің
жетістіктерін басшылыққа ала отырып, оқулық авторлары ең бастысы рынок
экономикасының қалыптасуы мен заңдылықтарына ... ... келе ... ... ... Африка, Азия елдеріндегі жағдайды
айтпағанның өзіңде ... ... ... АҚШ, ... және басқа осындай
соңғы жылдары алға шыққан елдердің өзінде де "жұмақ" орнады деуге болмайды.
Бұлар да ... ... ... жұмыссыздық,
экономикалық дамудағы тоқырау т. б. мәселелер орын алып келеді.
Ал "социализмнің саяси экономиясы" туралы ... ... ... ... ... ... ... идеяның негізгі қағидалары:
адамгершілік, әділеттілік, еңбекке қарай ақы төлеу т. б. ... ... шын ... ... ... асырылмады, олардың шындыққа
айналуына мүмкіндік те болмады. Кеңес елінде орнады ... ... ... капитализм мен социалистік идеяның кейбір буындарын
пайдаланған, ... ... ... ... ерекше қоғамдық құрылыс. Бұл
қоғам 70 жылдан астам Ресейде, онымен ... ... ... аймақтарда
орын алып келді. Сол бір қоғамның болмысын анықтау, ғылыми баға ... ісі. ... ... сан ... құбылыстар мен
процестерді қамтиды, шектелген материалдық ... ... ... ету ... ... ... ... бөліс, айырбас, тұтынуда атқаратын қызметін ... ... ... ... ... ... мемлекеттік даму жолында
ерекшеліктер бар. ... ... оның ... ... ... болғанымен
жеке елдердегі көріністері әр түрлі. Ол ерекшеліктер сол елдің табиғи
орналасуы, ... ... ... ... ... ... орны т. б. ... байланысты.
Кеңес Одағы тараған соң Қазақстан Республикасы саяси тәуелсіздікке ие
болып өз алдына жеке мемлекет ретінде Біріккен ... ... ... ... да ... ... ... әкімшілдік жүйеден рынок
қатынастары арқылы демократиялық ел ... бет ... ... ... ... өткізуде.
1. Экономикалық теорияның қалыптасу кезеңдері
Экономикалық теорияның ... бұл ... ... орны
ерекше. Өйткені бұл тақырып біз зерттеп танысатын курс үшін ... ... ... ... Мұнда экогомикалық теория нені
зерттеп талдайды, бұл үшін ... ... ... оның ... ... ролі қандай және т.б. маңызды мәселелер анықталады.
Бүгінгі ада, егер ол ... ... ... ... ... ... меңгермесе, ол адам өзін білім мен мәдиенетке ... деп айта ... Бұл ... жете ... блу ... бірнеше жаңа категориялармен танысады.
Қандай ғылым болмасын, ол адамдардың ... ... ... әсер ... ... ... шешуге бейімделген мақсатты
талаптарының (әрекеттерінің) нәтижесінде пайда болады. Бұны ... ... ... ... ... ... ... көне
заманнан бастап адамзат қоғамының дамуы немен байланысты, экономика қандай
заңдармен дамиды деген сұрақтарға жауап іздеген.
Адамдар өмірі ... ... және ... мол ... Бұл ... ... ... және т.б. қамтиды. Қоғам өмірінің әр
салаларын жекелеген ғылымдар зерттейді. Экономикалық ғылым осылардың біреуі
болып ... ... ... көне ... пайда болған. Ертедегі
Греция, Рим, Қытай, ... ... ... ... ... ... не ... байлық қалай көбейеді, т.б.
шешуге талаптанған.
Ксенофонт (б.д.д. 430-354 жж.), ... ... 427-347 ... ... 384-322 жж.) ... туралы экономикалық теорияның
бастапқы принциптерін анықтаумен айналысқан.
Көне Рим ойшылдары ... (4-65 ... жж.), ... Кар ... жж.) ... ... ... экономикалық себептерін
зерттеген. Осының басты себебі материалдық ынтаның ... ... ... ... ... экономикалық концепцияларының
қалыптасуына ықпал еткен. Осы концепциялар соңынан адамзат дамуының ... ... ... ... ... ... «Егер кімде-кім
еңбек еткісі келмесе, ол тамақ жемесін» деп, ... ... ... ... шаруашылық еңбекті қажетті және киелі іс деп жариялаған.
Христиандық ілім ... баға ... ... ... ... ... ... мүліктер индивидуалдық емес, әлеуметтік
бағаланғаны жөн дейді.
Бірақ ерте дүниеде, орта ғасырларда экономикалық ... ... ... ... Сол ... ... ... жалпы қоғам өмірінің процестерінен бөліп алып жеке талдаған
жоқ, экономика туралы ілімді жүйеге келтіріп қалыптастыра ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізуде
құлиемдену құрылыста пайда болды. Экономикалық теория ғылым болып тек 16-17
ғасырларда ғана қалыптасады. ... бұл ... ... экономия» деген атқа
ие болды (грекше: ... ... ... үй, ... ... ... ... экономия- қоғамдық шаруашылықтың заңдары туралы ғылым
болып табылады. 17 ғасырдың басында саяси экономия дербес ғылымға ... ... ... ... ... қалыптасуы
сауда, өнеркәсіп капиталының дами бастауымен байланысты. Бұл ... ... 16-17 ғғ. ... ... ... ... 1861
ж. реформадан кейін дами бастады.
Қазақ елінде 19 ... ... 20 ... ... ... ... тауар-
ақша айналымы, халықаралық нарық, еңбек бөлінісін қамту процесі ... ... ... ... ... ... ... тауар
айналысы басым қатынаста болса, оңтүстік, шығыс, орталық аудандарға Орта
Азия, Қытай, т.б. ... ... жиі келе ... рет өз ... қалыптасқан экономикалық ой-пікірдің белгілі бір
бағыты- меркантилизм ... ... ... ... ... мектебі деп аталды. Бұл бағыт өкілдерінің айтуынша, қоғамдық
байлық ... ... тек ... ғана ... ... Олар ... бас пәні
деп ақша, тауар айналымын түсінген. Бұл сияқты ... ... ... ... өйткені капиталистік қимыл- әрекеттің алғашқы кезеңдерінде
халықаралық сауда арқылы тауарлар бір елде төмен ... ... ... елде ... ... ... меркантилистер мемлекет сауданы
жандандырып кеңейтуді, оның алтын қорын ... ... ... ... ... Осы ... белгілі өкілі Томас Манн (1571-1641 жж.)
және басқа меркантилистер мемлекеттің қоғамның шаруашылық ... ... ... ... ... кең ... тілеген. Бұларды
сынаушылар дұрыс байқаған: таза байлық айырбаста пайда болмайды, бұнда тек
ақша тауарға, тауар ақшаға айырбасталады. ... ... ... ... пайдасынан екіншінің пайдасына ғана ... ... ... тауарлардың бағалары тең болғанда ешкім байып кете
алмайды.
Экономикалық ғылымның ... ... ... ... ... грек ... аударғанда табиғаттың билігі) ілімі қамтиды.
Бұл бағыттың негізін ... ... Кенэ ... жж.). Физиократтар
қоғамдық байлықтың көзі өндірісте екенін дәлелдейді. Ал өндірісте, олардың
тұжырымы ... бір ғана сала ... ол- ... ... ауыл ... ... өсуін тек жердің табиғи
құнарлылығымен байланыстырып, оны ... ... ... деп ... ... ... ... ат салысатын өндіріс саласы деп
есептемейді. Ал ақиқатқа келсек, капитал мен ... ... ... өзі ... ... көбейте алмайды.
Өндірісті зерттеуге бет бұру ғылыми саяси экономияның жарыққа келуіне
жол ашты. Құн тәртібіне келегн мәселелерге дәлелді ... ... ... ... Бұның көрнекті өкілдері Уильям Петти (1623-1687 жж.), Адам
Смит ... жж.), ... ... ... жж.) ұлттық байлық
материалдық өндірістің барлық ... ... ... ... ... формасы-тауардың құны деп тұжырымдады олар. А.Смит еңбек
құн теориясының ... ... ... ... ... көп ... ... туралы ілімді жарыққа әкелуші болды.
Байлық өсу үшін алғашқы жұмсалған қаражат қосымша шамаға (қосымша
құнға немесе ... ... ... Осы өте ... ... жаңалықтың
ашылуы, экономикалық теорияны нақты ғылым ретінде қалыптастырды. Утопиялық
социализм ілімі осы ... ... ... Бұл ілімнің негізгі
идеялары Томас Мордың «Утопия», Кампанелланың «Құн ... ... ... ... бұл ... үлес ... Ш. ... К.Сен-
Симон, Р.Оуэн.
Классикалық саяси экономия мен ... ... ... бағыт қалыптасқан еді.
Біздің елдің экономикалық ғылымы осы ... ... ... ... дамып келді. Экономикалық ой-пікірлердің ... ... ... ... та, ... ... ілімге елеулі назар
аударылады. Демек, П.Самуэльсон мен В.Нордхаус ... ... ... ... және ... ... қамту, процент
және ақшаның жалпы ... ... ... осы ... ... ... ... дамуының маңызды кезеңдері деп ұғынады.
Марксистік саяси экономия еңбек құн теориясын ілгері дамытып, ... ... ... қалыптастырды.
Қазіргі замандағы экономикалық ой-пікірдің маңызды бағытына
неоклассикалық ілім ... Осы ... ... субъективтік құн
теориясын тұжырамдаған. Бұлар экономикалық шаруашылықты ... аз ... ... мол ... ие ... келетін микроэкономикалық
агенттердің жиынтығы деп түсінеді.
Осы талдау сұраныс пен ұсынысты және қажеттік пен тұтынуды зерттеуге
негізделген.
19 ғасырда ... ... ... ... ... мен
ресурстарды үнемді пайдалану, өндіріс факторларын оптималды ... ... ... жету ... жан-жақты зерттеуді жандандыра
түсті (бұл бағыттың белгілі өкілдері А.Маршалл, ... ... ... ... динамикалық тепе-теңдік теориясында (Л.Вальрас)
дами түсті. Осы теория арқылы тауарлар мен ... ... ... факторлары (еңбек, жер, капитал) сұранысына әсерін болжап анықтауға
мүмкіндік береді.
Қазіргі замандағы экономикалық ткория ... ірі ... ... монетарлық, институционал-социологиялық) қамтиды.
Ресейге келсек, бұнда экономикалық ой- пікірлердің дамуы белгілі
экономист және мемлекеттік ... ... ... жж.)
атымен және 17 ғасырда Жалпыресейлік нарықтың құрылуымен байланысты. Бұның
көзқарасын ... ... ... ... көрінісі деп
бағалауға болады. Соңынан экономикалық ілімге үлес қосқандар-И.Т.Посошков
(1652-1726 жж.), ... ... жж.), ... (1772-1839
жж.) және А.Н. Радищевтің, А.И.Герценнің, ... ... т.б. ... ... ... ... және өнеркәсіптік
реформалар жүргізудің негізінде Ресейдің сфералары мен ... ... ... ... ... ... ... марксистік бағыттың орны ерекше
деуге ... (20 ... ... жж.). ... ... ... ... арасындағы арамшөп тәрізді, прогрессивтік
экономикалық қағидаларды, ... ... ... ... ... ... ... отырды. Н.Д.Кондратьевтің (1891-1938 жж.), экономикалық
циклдер (1888-1938 жж.) экономиканың ұымдасдыру- ... және ... ... дәлелдеген идеяларын атап өткен жөн. Бірақ өкінішке
орай, Сталиннің диктатының ... ... ... ... үшін саяси жағынан зиянды» деп жарияланды.
Қазақстан экономикасын қайта құрудың, демократияның, жариялылықтың
бүгінгі ... ... ... ... ... мен жетістіктердің өтпелі дәуір экономикасына ... ... ... ... шеңберінде кәсіпкерліктің ... ... бет ... ... Осы ... ... және мемлекеттік реттеуді пайдалану арқылы, ... және ... ... ... байланыстыра дамыту
қажеттігін дәлелдейді.
2. Экономикалық заңдар және экономиклық
категориялар
Барлық экономикалық құбылыстар мен процестер экономикалық заңдардың
әсері ... ... ... ... заң ... не? Ол ... өмірінің аса маңызды, тұрақты құбылыстары мен процестерінің
байланыстары. Олар ... ... ... және ... ... даму
заңдары.
Қоғамның даму заңдарының-экономикалық заңдар мен табиғат заңдарының,
ортақ белгілері және сонымен қатар ... ... ... ... ол ... заңдар, табиғат заңдары
сияқты, объективтік заңдар, ... олар ... еркі мен ... жаратылып, әрекет етеді. Ал айырмашылықтарына келейік.
Экономикалық заңдар адамдардың іс-әрекет, қызметін билейтін заңдар.
Олар адамдардың еңбек-қызметтерінің процесінде ... осы ... ... ... Ал ... заңдары (мысалы, әлемдік тартылыс заңы)
адамдар ... тыс ... да ... ... заңдар (табиғат заңдарынан ерекшелігі), олар мәңгілік,
ұзақ мерзімді емес. ... ... ... ... ... бір кезеңде
туып, өзгеріп, жойылып ... ... ... ... ... ... ... қоғамдағы объективтік экономикалық хал-ахуалдық
процестердің өзгерісімен тікелей байланысты болады.
Экономикалық ... ашып ... ... ... күш ... ... ... қоғамдағы реакцияшыл, керітартпа күштер осы
заңдарды қолданып пайдалануға жол бермеуге бар күші ... ... ... сипатта болады дедік. ... ... ... осы ... ... ... ... өмірде пайдалана ала ма? Сөзсіз, ... ... мен ... мәніне үңіле отырып, олардың даму заңдарын
ашып, ... ету ... ... ... ... ... түрде осы
заңдардың талабын жүзеге асырады.
Экономикалық теория экономикалық заңдармен ... ... ... ... ... ... ... теориялық
тұрғыдан сипаттайтын логикалық түсіністер. Мысалы: сұраныс, ұсыныс, ... ... ... нарық, пайда, тауар, ақша, т.б.
Экономикалық заңдардың жиынтығы, қоғамның даму ... ... ... ... ... Бұл жүйені құратын
заңдарды негізгі, басты, басты емес деп бөлуді дұрыс деуге ... ... ... ... әдісті қолдану керек жағдайда, барлық заңдар
маңызды, өзара байланысты болады. Тек бір ғана ... ... ... ... ... ... ... тепе-теңдікті жояды.
Экономикалық ғылым, жалпы жүйедегі экономикалық заңдарды ерекше және
жалпы экономикалық заңдар деп, ірі ... ... ... ... ... ... ... заңдары.
Жалпы экономикалық заңдар-бұл барлық тарихи дәуірлерге тән заңдар,
олар ... ... ... ... ... ... етіп
байланыстырады. Бұған қоғамдық еңбек ... ... т.б. ... ... ... ... өмір сүруді және
организмді дамытуды қамтамасыз ететін, ... жеке ... ... үшін
қолданылатын объективтік керектік болып табылады.
Адамның қажеттіліктері көп түрлі болады. Американдық ғалым А.Маслоу
бойынша, «төменгі ... ... ... бастап, «жоғары
сатыдағы» рухани қажеттіктер былай орналасады:
1) физиологиялық қажеттіктер (тамаққа, ... ... ... ... ... жанжалдан, қорқыныштан, т.б.);
3) әлеуметтік байланыстарға деген қажеттіктер (сүіспеншілікке, кейбір
топтардың мүшесі болуға, т.б.);
4) өзін-өзі сыйлап қадірлеуге (мақсатқа жетуге, өзін ... ... ... ... ... ... ... жағдайында, түсінуде,
т.б.) қажеттіктер.
Қажеттіктердің бұл классификациясын ... ... ... ... ... пен рухани қажеттіктер,
рационалдық пен иррационалдық, абсолюттік пен ... ... ... қате ... т.б. ... ... жете ... қажеттіктер еңбекке деген ынта-жігер
тудырады. Бұл ... ... ... ... ... мүдделер
формасына ие болады.
Экономикалық мүдделер-бұл эконоикалық ... ... ... ... пәні
Экономикалық теорияның пәні ғылыми негізде анықталып қалыптасу
кезеңінде болып отыр.
Біздің елде экономикалық көзқарастың және ... ... 20 ... 90-шы ... дейін басым рол атқарған
марксистік саяси экономия болатын. ... ... ... тек ... оның ілімін жалпыға әйгілеп танытуды
көздеген. Сондықтан ол кезде біз бүкіләлемдік әдиебетке ... ... олар ... ... сайма-сай болмады.
Еліміздегі экономикалық ғылым мен бүкіл әлемдік ғылымның алшақтығы
сонша елеулі болғандығы экономистерді әр ... ... мен ... мәжбүр етті: тікелей қоғамдық өнім, тікелей қоғамдық ... ... ... ала салған, жалған түсініктер пайда болды.
Фактілерді, ... ... ... әдіс қолдану қажет деген
көзқарасқа сәйкес, саяси экономияның ... ... ... ... ... жататын, тек өндірістік қатынастар аталған еді.
Экономикалық заңдар, қайшылықтар, топтар арасында таптық қарама қарсылықтар
болуының қажеттігі, ... ... және ... ... ... ... қатынастарды зерттеп-талдауға,
олардың әлеуметтік-таптық сипатын ашуға қолданылған. Экономикаға таптық
көзқарастың болуы ... ... ... ... тудырады-объективтік
процестермен есептеспеуге, нақты экономикалық жағдайларды ... ... ... және ... ... ролін жете
түсінбеулікке, т.б. әкеліп ... Осы ... ... ... мен
практиканы дағдарысқа ұшыратып, зерттеу предметінің және курс ... ... ... ... ғасырдың 40-шы жылдарынан бастап ... ... ... ... ... ... зерттеуге
аударды. «Экономикс» деп аталған экономикалық ой-пікірдің (П.Самуэльсон)
бағыты пайда болды, альтернативтік ... ... ... ... шектелген ресурстарды рационалды пайдалану әдістерін іздеп-табу күн
тәртібіне келді. Экономикстің предметі-өндірісті, еңбекті, ... ... ... ... ... ... ... ресурстардың шектелген жағайында қажеттіліктерді
қамтамасыз етуді көздеген, адамдар мен топтардың материалдық ... ... ... ... айырбастау және тұтынудағы ... ... ... ... ... пәнін адамдар мен олардың топтарының іс-
қимылы деп ... ... ... ... бас ... ... болмайды. Іс-әрекет дегеніміз, сол өндірістік қатынастардың
өзі болып табылады, тек бұнда басты ... ... ... ... ... сол ... ... отыр. Ал ресурстардың шектелуіне келсек, мәселе олардың шегі бар
болғанында емес (бұл жағдайда жоқ ... ... осы ... ресурстар
жағдайында, қоғамдық барлық мүшелерінің қажеттіктерін бір ... ... ... ету ... ... ресурстардың шектеулі болған
жағдайында, оларды пайдалану ... ... ... Бұл ... ... ... мен оларды пайдалану мүмкіндігінің арасындағы ... Осы ... ... ... үш ... ... ... қалыптасқан салт, дәстүрге негізделген;
*бұйрық-әкімшілік жүйесіне негізделген;
*қоғамдық шаруашылықтың ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... ... жүйелік құрылымдар өмірде бір-бірімен қштасып жатады,
сөйтіп транзитивтік экономиканы құрайды.
Осыны экономикалық теорияның зерттейтін мәселелерінің ... ... ... Бұл өте ... ... болса да, ол, дегенмен, баршалық
жағдайды, өндіріс пен айырбастың функционалдық мақсатын ... ... ... ... ... ... ... қоғам дамуындағы
өндіріс пен айырбастың орнын сипаттайтын мәселелерді зерттеуі қажет.
Адамдар тұтынбай, ... ... ... ... ... игіліктер-арқылы бір-бірімен айырбасқа түспей, өмір сүруі мүмкін
емес. Игіліктер өндірістің тұрақты түрде ... ... ... ... ... өсуін құрайды. Экономикалық өсу қоғамдық еңбек
нәтижесін, оның ... ... ... ... ... ... және ... көзі. Бұл экономикалық ... ... ... ... ... ... ... мен факторлары
экономикалық теорияның предметіне жатады. Бұларды зерттеу, ... ... ... бөлу ... ... ... және, осымен қатар,
қоғамдық дамудың недәуір алыс («ұзын толқын») мерзімін қамтиды.
Экономикалық теория ғылым болғанда, экономикалық өсу оның ... ... Ол ... ... ... және ұлттық шаруашылықтың
конъюнктуралық болмысын ... ... ... динамикасын
сипаттайды.
Микроэкономика жеке өндірушілердің қызмет әрекеттерін, кәсіпкерлік
капитал мен ... ... ... ... ... Бұнда жеке
тауарлардың бағасы, жұмсалған ресурстар, шығындар, ... ... ... ... ... еңбекке ынта және т.б. жағдайлар талданады.
Микродәрежеде қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... микропропорциялардың
негізінде қалыптасатын ұлттық экономикалық жүйенің қызмет-әрекеттерін
зерттейді. ... ... ... ... өнім, бағаның жалпы дәрежесі,
инфляция, жұмыспен қамту жатады. Макропропорциялар микропропорциядан пайда
болып ... ... ... ... ... сипаттамалары болады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Нарықты экономика мен оның салаларының дамуын ... ... ... ... және ... ... нәтижелері төмендегідей тұжы-рымдар жасауға мүмкіндік
береді.
Рыноктық қатынасқа көшумен байланысты ғылыми әдебиеттерде, ... ... ... ... жеке меншікті мақтау жиі ұшырасады.
Меншіктің бір түрін, екіншісіне қарама-қарсы қойып, біреуіне ... ... неге ... өмір өзі ... Осымен байланысты
айтарымыз, біріншіден, меншіктің қай ... ... ... ... тарихи аренадан кетуі (кеңес одағьшың ыдырауы) адамдардың ... ... ... ... бір ... даму ... ... да
себептерге байланысты объективті туындайды. Екіншіден, шындығына келгенде
қоғамның дамуында, оның бір экономикалық ... ... ... ... көп ... ... болуы әбден заңды. Оның үстіне
ешбір елде меншіктің бір түрі таза ... ... ... ... ... экономикасында да біз жоғарыда атап өткен меншіктің бірнеше
түрлері әр қилы арақатынаспен орын ... ... ... ... Т.А. Государственное регулирование перехода к ... // ... HAH РК. ... ... ... — Алма-Ата,
1993. №2.
2. Валовой Д. Кремлевский ... и ... - М.: ... ... Владимирова Л.П. Прогнозирование и татрование в условиях рынка. -
М. Дашков и К, ... В. ... ... ... ... реформы: // Известия. 1994. 5
апреля.
5. Казахстанская правда, 1997. 25 ... ... ... 1997. ... ... ... ... / Под общ. ред. д.э.н.
проф. В.И.Кушлина и ... ... Н.А. ... — М.: Экономика, 2000.
8. Государственное регулирование рыночной экономики / Под.ред. Петрова
Р.П. СПб, 1999.
9. Джкевич А.К. К осмыслению опыта экономического ... ... ... ... ... 1992. №10.
10. Елемесов P., Жатканбаев Е. Государство и рынок: Учебное пособие. ... ... ... ... Г.А. ... ... ... в
Республике Казахтан в условиях перехода к рынку. — Алматы, Уни-верситет
«Туран», 1999.
12. ... 1997. ... ... экономики. 1990. №5.
14. Заявление Кабинета Митстров Республики Казахстан об ... в 1994 г. // ... ... 1994. 5 ... Ихданов Ж.О., Сансызбаева Г.Н., СахановаАН. Пмново-финансовые
механизмы регулирования экономики. ~ Алматы: Экономика, 1998.
16.Казахстан 1991 — 2001 ... ... ... PK no статистике. — Алматы: Экономика, 1998.
17.Калиев Г. Аграрная реформа в Казахстане: ... ...... ... ... ... Дж. Общая теория занятости, процента и денег. М., 1995.
19. Класс Эклунд. Эффектная экономика — шведская модель: (Пер. ... М.: ... ... ... А.К. и др. Формирование государственного предприни-
мателъства в Республике Казахстан в ... ... ...... ... А. Государство в рыночной экономике (краткий спецкурс) //
Российский экономический журнал. 1993. №1.
22. Лю Гогуанъ. Регулирование китайской экономики и ... ... ... ... 1989. № 10.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
"Экономикалық теорияның қалыптасуының негізгі кезеңдері."4 бет
Акционерлік қоғамдардың қызметінің экономикалық тиімділігінің теориялық негіздері38 бет
Ауыл шаруашылығын несиелеудің экономикалық мәні және оның теориялары77 бет
Ақша массасының экономикалық мәні мен теориялық негіздері21 бет
Ақша мен несиенің экономикалық – теориялық негізі27 бет
Бағалы қағаздар нарығының теориялық және әдістемелік негіздерімен қатар оның жоғарыда аталған ұйымдық-экономикалық құрылымдарының нарықтық экономикадағы маңызын көрсету және бағалы қағздардың биржада сатылуы мен олардың үстінен қосымша үлестерді есептеу32 бет
Жалпы ұлттық өнім экономикалық категориясының теориялық аспектілері70 бет
Ипотекалық несиенің теориялық негіздері және экономикалық маңызы25 бет
Классикалық экономикалық теорияның негіздері, қосымша құн және пайда теориясы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь