Салықтық әкімшілік мәселелері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 САЛЫҚТЫҚ ӘКІМШІЛІКТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ.ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1.1 Салықтық әкімшіліктің ұғымы, алғы шарттары және түрлері ... ... ... ... ... 5
1.2 Салықтық әкімшілік салықтан жалтаруды реттеудің құралы ретінде ... ... .11

2 САЛЫҚТЫҚ ӘКІМШІЛІК МӘСЕЛЕЛЕРІНІҢ ҚАЗІРГІ
ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2.1 Қордай ауданы бойынша жалпы салықтық түсімдерді талдау ... ... ... ... ... 15
2.2 Салықтық заң бұзушылықтарды және салықтан жалтаруды салықтық әкімшілік арқылы талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2.3 Салықтық әкімшілік мәселесін басқарудың шет елдік тәжірибесін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26

3 САЛЫҚТАН ЖАЛТАРУ МӘСЕЛЕЛЕРІН ШЕШУ ЖӘНЕ САЛЫҚТЫҚ ӘКІМШІЛІКТІ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30


3.1 Экономиканы дамытудағы салықтық.әкімшілік реттеуді жетілдіру
жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
3.2 Экономиканы дамытудағы салықтық.әкімшілік реттеуді жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34


ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .38
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
Тақырыптың өзектілігі. Қазақстан Республикасының дербес салық жүйесінің құрылғанына 20 жылдай болды. Осы уақыт ішінде экономикамыз, экономикалық қатынастар құрылымы, меншік құрылымы, мемлекет пен салық төлеушілер арасындағы қарым-қатынастар, тіпті халқымыздың салықтық мәдениеті де айтарлықтай елеулі өзгерістерге ұшырады. Бір жағынан, мемлекет салық саясатының мақсаттарын, міндеттерін және функцияларын тереңінен қарастырды, ал екінші жағынан – көптеген экономикалық қатынастар әлі де болса қазіргі салықтық заңнамамен қамтылмай, бір мәселелер өз шешімін таба алмай келеді. Жаңа салық кодексі де бір жылдан астам өзінің міндетін атқарып келеді.
Дегенмен де, біз қазір өз дамуымыздың жаңа, өркениетті сатысында келеміз. Біз алдымызға экономикалық жоғары дамыған елдердің экономикалық-қаржылық жүйесінің принциптері мен тәжірибесін қойып отырмыз. Кеңес дәуіріндегі салық жүйесінің элементтерінен толықтай арылып, негізгі салықтық ұғымдар мен категориялардың нақты анықтамасын, барлық салық субъектілері арасындағы қарым-қатынастарды регламенттеуді қазіргі нарық талаптарына сай орната білдік.
Біріншіден, салықтармен және бюджетке міндетті басқа да төлемдермен байланысты барлық сұрақ бір құжатқа біріктіріліп, осы құжатпен реттеледі – бұл салық кодексі.
Екіншіден, салықтық заңнаманың негізгі нормалары нақты анықталған. Бұл қосарланған салық салу мүмкіндігін барынша жоққа шығаруға себеп бола алады.
Алайда, кез-келген жүйе өз кемшіліктеріне ие. Сол секілді, Қазақстан Республикасының қазіргі салық жүйесіне тән кемшіліктер де жоқ емес. Бұл ең алдымен, экономикамыздың түрлі салалары мен буындары арасындағы салықтық ауыртпалықты теңестірумен байланысты мәселе болып отыр. Қазіргі кезде салықтардың ең ауыртпалығы сауда мен қызмет көрсету саласындағы кәсіпорындарының мойнына түсіп отыр (мұнда материалдық шығындардың және негізгі құралдарды пайдаланудың үлесі төмен). Осындай жағдай әлеуметтік салаларда да көрініс табады – үлкен көлемдегі коммуналдық шығындар, ғимараттар, жер учаскелері, персонал саны, олардың еңбекақысы дегендей. Сонымен қатар жекелеген салалардың өркендеуін де қамтамасыз ету мәселесі кесе-көлденең тұр – ауыл шаруашылығы, шағын бизнес, әлеуметтік сала.
Салықтық ауыртпалықтың деңгейі – бұл ең басты мәселе. Осы орайда кәсіпорындар мен кәсіпкерлерді салықтық ауыртпалықтан құтылу мәселелері оларды салықтарды төлеуден жалтаруға мәжбүрлесе, екінші жағынан мемлекетіміздің бюджетінің қаражаттармен толық қамтамасыз етілуін міндет едеп тұтатын салық органдары мұндай салықтық заң бұзушылықтарды болдырмауға және бақылауға, салық төлеушілерге жазалау шараларын қолдануға итермелейді. Экономикамыздың дамуына белгілі бір кедергісін тигізіп отырған осы бір қарама-қайшылықты жою – міне мемлекетіміздің салық саясатында ұстанатын басты бағыты міне осы болуы тиіс деп ойлаймын. Бұл тек біздің қоғамымызда ғана емес, барлық елдерде, тіпті дамыған шет мемлекеттерде де өзекті мәселе болып табылады. Алайда, ол мемлекеттерде мұндай әрекеттердің болмауына заңнамалық тұрғыдан да, кәсіпорындар тарапынан да біраз тәжірибе жинақталған, ал біз осы тәжірибені өз практикамызда қолдана білу керекпіз.
1. ҚР салық кодексі, Алматы,2010
2. Ермекбаева Б.Ж. Лесбеков Г.А. Основы налогообложения. Алматы. 2008
3. Аймаков Б. Налоговая система в условиях рыночных отношений, Финансы Казахстана, 2008
4. Налоговый кодекс «О налогах и других обязательных платежах в бюджет»
5. Сейдахметова Ф.С. Налоги в Казахстане. Алматы. 2008. – 160 с.
6. Мельник Д.Ю. «Налоговый менеджмент» – Москва: Финансы и статистика 2009 г.349стр.
7. Вареха Ю.М. "Влияние российской налоговой системы на коэффициент чистой рентабельности продаж и некоторые, важные для экономики следствия"// Менеджмент в России и за рубежом, №4 2007 г.
8. Юткина Т.Ф. "Налоги и налогообложение" - Москва 2008 г.
9. Русакова И.Г., Кашин В.А. "Налоги и налогообложение" - Москва" Финансы, ЮНИТИ" 2008 г.
10. Сержантов К.А. "Как уменьшить налоги законными способами" - Алматы 2008г.
11. Положение о Налоговом комитете по Кордайскому району Жамбылской области от 01.03. 2010 г.
12. Адамов В. Программа Алматинской Ассоциации пред¬принимателей 2000.// Налоговые вести, 03.03.2009 г.
13. Бекбасаров А.У. Налогообложение индивидуальных предпринимателей. // Малый и средний бизнес, 17.05.2008.
14. Алипов А. Воздействие налогообложения на развитие малого и среднего бизнеса //Азия: Экономика и жизнь, 2009. - №13
15. Ермекбаева Б.Ж. К вопросу совершенствования налоговой систе¬мы РК//Вестник КазГАУ, 2007. - №8
16. Асанов Ж. Малому бизнесу мешают многочисленные контролеры.// Налоговые вести, 08.05.2009 г.
17. Уровень жизни населения в Казахстане.- Алматы: ҚР Статистика агенттігі, 2010ж.
18. Қазақстанның қысқаша статистикалық жылнамалығы.-Алматы: Қазақстан Республикасы статистика агенттігі, 2010.
19. ҚР Үкіметінің 2008-2010 жылдарға арналған орта мерзімді фискалдық саясаты. 12.07.2009 ж. қабылданған № 660 ҚР Үкіметінің қаулысы.
20. А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету тұрғысындағы Қазақстанның қазіргі кездегі салық жүйесінің ерекшеліктері» // Қаржы-Қаражат, 2010, №6, 22-25 стр.
21. Савченко В.Я. О методике определения налоговой нагрузки.// Финансы, 2010.- №7. - С. 26-31.
22. А.Бильдебаева. «Налоговые ставки – важный элемент фискальной политики» // Экономика негіздері №2, 2009 – 20-24 б.
23. Информационный бюллетень Министерства финансов Республики Казахстан. -2010г.
        
        МАЗМҰНЫ
|КІРІСПЕ....................................................................|
|.................................................3 |
| |
|1 ... ... ... ... |
| ... ... ... ... алғы ... және ... ... ... ... салықтан жалтаруды реттеудің құралы ... |
| |
|2 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жалпы салықтық түсімдерді ... ... ... заң ... және ... ... ... әкімшілік |
|арқылы ... ... ... ... ... ... шет ... тәжірибесін ... |
| |
|3 ... ... ... ШЕШУ ЖӘНЕ САЛЫҚТЫҚ ӘКІМШІЛІКТІ ЖЕТІЛДІРУ ... |
| |
| 3.1 ... ... ... ... жетілдіру |
|жолдары....................................................................|
|..............................................30 ... ... ... салықтық-әкімшілік реттеуді жетілдіру жолдары |
|...........................................................................|
|.......................................34 |
| |
| ... ... ... ... |
| ... өзектілігі. Қазақстан Республикасының дербес салық
жүйесінің ... 20 ... ... Осы ... ... экономикамыз,
экономикалық қатынастар құрылымы, меншік ... ... пен ... ... ... ... ... салықтық
мәдениеті де айтарлықтай елеулі өзгерістерге ұшырады. Бір ... ... ... ... ... және функцияларын тереңінен
қарастырды, ал екінші ...... ... ... әлі де
болса қазіргі салықтық заңнамамен қамтылмай, бір мәселелер өз ... ... ... Жаңа салық кодексі де бір жылдан ... ... ... ... де, біз қазір өз дамуымыздың жаңа, өркениетті сатысында
келеміз. Біз алдымызға экономикалық жоғары ... ... ... ... ... мен ... ... отырмыз. Кеңес
дәуіріндегі салық жүйесінің элементтерінен толықтай арылып, ... ... мен ... ... ... барлық салық
субъектілері арасындағы қарым-қатынастарды регламенттеуді ... ... сай ... ... ... және ... міндетті басқа да төлемдермен
байланысты барлық сұрақ бір құжатқа біріктіріліп, осы құжатпен реттеледі ... ... ... ... ... ... ... нақты анықталған. Бұл
қосарланған салық салу мүмкіндігін барынша жоққа шығаруға себеп бола алады.
Алайда, кез-келген жүйе өз кемшіліктеріне ие. Сол ... ... ... ... ... тән ... де жоқ емес. Бұл ең
алдымен, экономикамыздың түрлі салалары мен буындары арасындағы салықтық
ауыртпалықты ... ... ... болып отыр. Қазіргі кезде
салықтардың ең ... ... мен ... ... ... ... ... отыр (мұнда материалдық шығындардың ... ... ... ... ... Осындай жағдай әлеуметтік
салаларда да көрініс табады – үлкен көлемдегі коммуналдық ... жер ... ... ... ... ... дегендей.
Сонымен қатар жекелеген салалардың өркендеуін де қамтамасыз ету ... тұр – ауыл ... ... ... ... ... ... деңгейі – бұл ең басты мәселе. Осы орайда
кәсіпорындар мен кәсіпкерлерді ... ... ... мәселелері
оларды салықтарды төлеуден жалтаруға ... ... ... ... ... ... ... етілуін міндет
едеп тұтатын салық органдары мұндай салықтық заң бұзушылықтарды болдырмауға
және бақылауға, салық төлеушілерге жазалау шараларын қолдануға ... ... ... бір ... ... отырған осы бір
қарама-қайшылықты жою – міне ... ... ... ... бағыты міне осы болуы тиіс деп ойлаймын. Бұл тек біздің қоғамымызда
ғана емес, барлық ... ... ... шет ... де ... ... табылады. Алайда, ол мемлекеттерде мұндай әрекеттердің болмауына
заңнамалық тұрғыдан да, ... ... да ... ... ал біз осы ... өз практикамызда қолдана білу керекпіз.
Жұмыстың мақсаты және міндеттері. Жұмыстың ...... ... заң ... және салық төлеуден жалтарудың
мәселелерін шеше отырып, экономикамызды дамытуға өз ... қосу ... Осы ... ... ... ... ... береді:
Салықтық әкімшіліктің экономикалық-құқықтық негіздерін қарастыру;
салықтан жалтару жолдары мен себептерін, салықтарды өндіріп алу шараларын
талдау; ... ... ... ... шет ... ... зерттеу;
салықтық әкімшілік мәселелерін шешудің тиімді жолдарын қарастыру және
іздестіру.
Жұмыс кіріспеден, үш ... ... және ... ... ... Бөлімдердің атауы, құрылымы және мазмұны
жұмыстың тақырыбына, мақсатына және ... ... ... ... ... Республикасының қазіргі салық жүйесінің
жалпы сипаттамасы, ондағы салықтық әкімшіліктің мазмұны және ... ... ... ... ... ... мәселелерінің қазіргі жағдайын
талдау жүзеге асырылады. Талдау жұмыстары Жамбыл ... ... ... ... ... ... ... мәліметтері негізінде жүргізілді.
Үшінші тарауда салықтық заң бұзушылықтар мен салық төлеуден жалтаруды
болдырмаудың қазіргі кездегі ... ... ... (салық
төлеушілерді) салықтық-әкімшілік реттеу шараларына көңіл бөлетін боламыз.
| |
| |
| |
| |
| |
|1 ... ... ... ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕРІ |
1.1. ... ... ... алғы ... және түрлері
Баршаға белгілі, салық жалпыға міндетті сипатқа ие. Кез-келген қоғаның
әлеуметтік-экономикалық дамуы салықтардың мынадай қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... қабілетін қамтамасыз ету;
ірі ауқымдағы ғылыми зерттеулерді жүргізу;
төтенше, күтпеген оқиғалар үшін жалпы мемлекеттік резервтер құру;
Қазақстан-2030 және ... да ... ... орындалуын
қамтамасыз ету.
Мұндай мемлекеттік шаралар үшін азаматтардың төлеуге дайын ... ету үшін ... ... ... және ... асыруға кеткен ресурстар туралы ақпараттарға еркін қол ... ... ... ... ... бұл халықта салықтық мәдениетті оятуға
септігін тигізеді.
Қазақстанның салық жүйесі кәсіпкерлікті дамытуға қабілеті жететіндей
тиімді ұйымдастырылуы тиіс. Кәсіпкерлік ... ... ... ... ... құралдарының бірі болып табылады. Кәсіпкерлікті
қолдау елімізде ... ... ... бағыттарының бірі ретінде
анықталған.
Салық жүйесі тұрақты болуы тиіс. Салықтық заңнамаға үнемі өзгерістер
мен ... ... ... ... ... ... жетіспеушілік мәселелері қазіргі салық жүйесінің
қоғамымыздың экономикалық және саяси дамуын және ... ... ... ... ... ... ... салудың қолайлы нәтижелерін қамтамасыз ету – ... оның ... ... ... және субъективті факторларға
байланысты. Осыдан келіп шығатын ... ... ... ... ... ... де объективті және субъективті себептері
бар. Сонымен қатар, мемлекет үшін ... ... ... ... үшін ... ... болып табылады. Салық салу кәсіперлер
мен халықтың экономикалық және ... ... ... бейнесі болып
табылады.
Еліміздің экономикасында белсенді жүргізіліп жатқан ... ... ... ... үлгісі қалыптасып үлгерді. Сонда-да, қазіргі
салықтық реттеуден тек ... пен ... ... ғана ... ... ... ... де мүдделерін ескеретін көзқарас талап ... осы ... ... субъектілер салықтық қатынастардың
жеткіліксіз реттелгендігімен байланысты мәселелердің ... ... ... ... даму деңгейіне сәйкес салық жүйесінің жаңа,
осы даму ... ... ... ... ... жүйесінің және салықтық заңнаманың көзге ... ... ... ... әлі де ... ... деңгейінде қарастыруды қажет етеді. Атап айтар болсақ, салық салу
базасын анықтау үшін шығындарды анықтау, ... мен ... ... ... ... әлі ... дейін өз шешімін таба алмай келе жатыр.
Салықтан жалтаруды реттеу үшін міндетті ... ... ... әкімшілендіруді жетілдіру процесі бұл бір ... ... ... жетілдіруге және оңтайландыруға, екінші ... ... ... ... ... ... жасауға
белсенділендіру және қозғауға бағытталған кешенді және ... ... ... ... ... ... ... салық
төлеушілер өз қызметі барысында кездесетін ... ... ... атап ... ... ... көрсету, салық
тексерулерін жүргізу және де ... ... ... Бұл ... салықтық
әкімшілендірудің рөлі жаңа Салық кодексінің қабылдануымен арта ... ... ... ... ... тізіліміне
салық төлеушілер туралы мәліметтер енгізу. Мемлекеттік тіркеуден ... ... ... ... ... ... ... беріледі – салық пен
бюджетке басқа да ... ... ... ... ... ... ... есептілік салық төлеушілермен салық органдарына
салық ... ... ... салу ... мен ... ... объектілері, сондай-ақ, салықтық міндеттемелер есептеулері мен
салықтық және бюджетке басқа да міндетті ... ... және ... ... да мәліметтер туралы мәліметі бар құжаттама болып келеді.
Ақпараттық жүйе – салық төлеушілер мен ... ... ... ҚР ҚМ СК-нің бағдарламалық өнімдері арқылы электронды түрде
ұсынуға құқықтары бар. СГДС ... ... ... және ... ... ... ... үшін Салық органына ... ... ... ... ... ... ... қажет.Камералы бақылау – салық
төлеушілермен ұсынылған салықтық ... пен ... да ... ... ... негізінде тікелей салық органымен жүргізілетін бақылау.
Салықтық есептілікте ... ... ... ... арасында
қайшылықтар табылған кезде, сондай-ақ, шағын бизнес субъектілері үшін
қарастырылған шарттарды ... ... ... ... өз ... жою
үшін, сондай-ақ, салық салудың жалпыға белгіленген тәртібіне көшу туралы
салық ... ... ... пен есептілікті есептеу салық
органымен жүзеге асырылады. Салықтық есептілік жасау және ... ... ... ... да міндетті төлемдердің ... ... ... салықтық міндеттемелерді орындауды салық төлеуші салық заңнамасымен
белгіленген тәртіп пен мерзімде өз бетінше ... ... ... ... төлемеген немесе толығымен төлемеген жағдайда салық
органымен жүргізіледі. Салықтық ... ... ... ... ... банктік шоттардағы ақша есебінен;
- қолма қол ақша есебінен;
- қарыздар шотынан;
- ... ... ... сату ... ... ... ... шығару
Салықтық тексерулер тек қана салық қызметі органдарымен жүзеге
асырылады. Салықтық тексерулер ... ... ... ... ... рейдтік тексеру;
- хронометражды зерттеу.
| Салықтық тексерулерді жүргізу белгілі бір мерзімділікпен жүзеге ... және ол ... ... ... ... ... ... салық төлеушілерге жоғарғы салық органдарына салықтық ... ... ... ... ... ... береді. Салық |
|төлеушінің сотқа шағымдануы салықтық тексеру актісі ... ... ... ... ... ... тұрады. ФЖ-мен БКМ-ні қолдану ақша|
|есептерін қолма қол ақша арқылы ... ... ... үшін |
|міндетті болып табылады. Салық органдары ФЖ-мен БКМ-ні қолдануды ... және ... ... ... кезінде БКМ жадысының |
|фискальды блоктарындағы мәліметтерді пайдаланады.Есептеулердің ... ... ... мен салық және бюджетке басқа да |
|міндетті төлемдердің өз уақытында есептелуі мәселелері бойынша өкілетті ... мен ... ... ... ... ... қызметінің |
|бақылау органдары жүзеге асырады.Салық төлеушілердің мониторингі салық |
|төлеушілердің нақты салық салынатын базасын анықтау мен тауарлардың ... ... ... ... ... ... талдау|
|жүргізу, Қазақстан Республикасының қаржы, валюталық заңнамасы мен ... ... ... ... ... ... төлеушілердің |
|қаржы-шаруашылық қызметін бақылау ... ... ... ... ... ... тегін қызмет көрсету, салық төлеушілер құқығын |
|сақтау және мәліметтерді сақтау, құжаттардың өз ... ... ... принципінде салық органдары ұсынады. Шағымдардың электронды |
|кітабы мен сенім телефоны қоғам сенімділігін қамтамасыз ету, салықтық ... ... да ... ... кезінде азаматтардың, ұйымның және ... ... ... мен ... ... ... сондай-ақ,|
|салық қызметі органдарының қызметкерлерімен жасалынған лауазымдық және |
|жемқорлықты заң бұзушылықты әшкерелеу үшін қызмет етеді [8].  ... ҚР ҚМ ... ... ... ... алдағы кезеңде Салықтық |
|әкімшілендіруді дамыту бағдарламасының ... ... ... ... және ҚР Электрондық Үкімет, сондай-ақ Портал және Салық төлеуші |
|кабинеті шлюзі арқылы салық органдарының ... ... ... ... ... ... ... жаңа қызметтерін көрсетті. |
| ... ... ... салықтың әкімшілік тәжірибесінде
қолданылады. Кері байланыс шешімдерді жасау үшін негіз болады, ... ... ... қолдануды қамтамасыз ету бөлігіндегі жалпы
экономикалық ... ... ... ... )бақылау
субъектісінің) іс-әрекетін жасарту бөлігіндегі ... ... және ... ... ... тек қана салық
заңдылығын сақтаумен, салықтардың дұрыс есептелуімен және олардың ... ... ... ... компаниясы кең таралған. Салық
органдары іс-әрекетінің бұл ... ... ... ... бақылаудың мәнін тек қана ... ... ... ... ... атап өту ... ... мұндай жағдайда
оның белсенді экономикалық бағыттылығы шектеледі. Салықтық органдары енжар
бақылаушы ролімен шектелмейді, олар ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Салықтық бақылау процесінде, әдетте, қаржы-шаруашылық іс-әрекетінің
тек қана сандық нәтижелері ғана ... ... ... ... ... және де экономикалық салықтың потенциалын жоғарлату
үшін негіз ... ... ... ... ... ... ... лауазымды тұлғаларымен салық
төлеушіліерді және салық салу ... ... алу, ... ... төлеушілерге сұрақ қою, есеп пен есеп беру мәліметтерін ... ... ... ... объектіліерді немесе табыс алу үшін
қолданылатын объектілерді айқындау үшін ... және ... ... жүргізіледі.
Бақылау- салық органдары жұмысының негізгі мазмұны ретінде олардың
іс-әрекетінің ... ... ... Бұл салықтық бақылаудың
тактикалық мақсаттары мен міндеттерінің ... ... ... ... Салықтық заңдылықтарды сақтау
2. Салықтардың және басқа да міндетті төлемдердің дұрыс есептелуін
тексеру.
3. Салық салатын объектілердің ... ... ... ... ... тексеру.
4. Төленуге тиісті салық сомаларының бюджетке уақытылы және толық
өткізілуін қамтамасыз ету.
5. Салықтар бойынша заңды бұзушыларға қаржылық және әкімшілік
сөгістерді ... ... ... құқықтық бұзулардың алдын алу.
Салықтық бақылауға келесі кезеңдер кіреді:
1. Салық төлеушілерді тіркеу және есепке алу;
2. Салықтық есеп берулерді қабылдау;
3. Камералды ... ... ... ... ... ... есептеу;
5. Есептелінген сомалардың уақытылы төленуін бақылау;
6. Құжаттық тексерулерді ... ... ... ... және есептелген қаржылық сөгістер мен
әкімшілік айыппұлдардың төленуін бақылау.
Салық органдарына міндетті ... ... ... ... мен
төлеуге байланысты құжаттарды ұсынудан бас ... ... ... ... ... ... мекемелердің және
азаматтардың банктердегі және ... да ... ... ... және ... да ... ... қаржылық операциялары тоқтатылуы
мүмкін. Салық қызмет органдары өз өкіметтерін ... ... ... жеріне қарамастан кез-келген өндірістік, қоймалық, саудалық үй-
жайларды тексеруге құқығы бар.
Сондай-ақ, қалыптасқан салық жүйесіне ... ... ... ... деп ... Өз ... Қазақстан Республикасының басқа да
заңнамаларында мұндай заңға қарсы әрекеттер үшін ... және ... ... ... ... ... ... тізімі 1 кестеде берілген.
Кесте 1 – Қазақстандағы әкімшілік салықтық заң бұзушылықтар
|№ |Заң бұзушылық түрлері |
| ... ... тұру ... бұзу |
| ... салу объектісінің есебін жүргізбеу немесе оның есебін заң бұзу|
| |арқылы жүргізу |
| ... салу ... ... |
| ... декларацияны уақытында немесе мүлдем ұсынбау немесе |
| |салықтық декларацияға бұрмаланған ... ... |
| ... және ... да міндетті төлемдерді дұрыс есептемеу |
| ... және жеке ... ... ... ... ... ... |Салықтардың және басқа да міндетті төлемдердің бюджетке уақтылы |
| |немесе толық ... |
| ... ... ... жұмысшыларын салықтарды есептеу және |
| |төлеу бойынша құжаттарды ... ... ... ... да |
| ... қолдану |
| ... ... мен ... жұмысшыларының заңды талаптарын |
| |орындамау |
| ... ... ... есеп және ... да шоттары туралы салық |
| ... ... |
| ... ... салықтардың, айыппұлдардың, өсімпұлдардың сомасын |
| |өндіріп алу жөніндегі салық ... ... ... |
| ... |
| ... ... оның ... немесе өкілеттілігін заңды мемлекеттік |
| |тіркеуден өткізбей қызмет ету |
| ... ... ... және ... ... бұза |
| ... жүргізу |
| ... ... ... қадағаламау |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... бас тарту ... ... ... Ф.С. «Налоги в Казахстане», Алматы – 2008, |
|22-бет ... заң ... ... айта ... ... ... бір ... байланысты екенін ескерген жөн. Мұндай заң бұзушылықтар көп
жағдайда салық төлеушінің бухгалтерлік және ... есеп ... ... болып келеді. Сол себепті ... және ... ... ... ... және ... ... жүргізу
тәртібіне түзетулер енгізу қажет.
Айта кету керек, ... ... ... әр ... ... жалтару мәселесі көптеп кездеседі. Бұл туралы бұқаралық ... ... ... бола ... Атап ... ... шет ... бас тарту мынадай үш түрге бөлінеді:
заңды – мұндай ... ... мәні ... ... ... ... салықтық міндеттемелерді барынша азайту құралдары мен әдістерін
қолдану мүмкіндігінің болуына келіп тіреледі;
заңсыз – бұл ... ... ... ... ... болып
табылады: салық төлеудің мерзімін кешіктіру; салықтық ... ... ... ... табыстарды жасыру; салық объектісінің
есебін жүргізбеу.
Осыған байланысты дамыған шет елдерде салықтық ... ... ... ... ... бөлінеді, өйткені дәл осы жағдай салық
төлеушінің салықтан ... ... мен ... ... ... біздің жағдайымызда да шет елдердің оң нәтижелі ... ... ... ... ... ... төмендету қажет. Бұл
мәселеде тек мемлекет тарапынан ... ғана ... ... қоғамымыздағы
салықтық мәдениетті және этиканы көтеру мәселесін де ескеру ... ... ... ... ... жалтаруды реттеудің құралы ретінде
Салықтық тексерулер, салықтық бақылаудың негізгі формасы ретінде,
есептік мәліметтердің нақтылығын анықтау, салықтар мен ... да ... ... ... және толық төленуін қамтамасыз ету үшін
қолданылады. Салықтық тексерулерді жүргізумен ... ... ... мәдениетін көтеру мақсаты да жүзеге асырылады.
Әрбір салық комитетінде құжаттық тексерулерді жүргізу жөніндегі жоспар
болады және оның тәртібі ҚР ... ... ... органдары тексерулер барысында дұрыс шешімдер қабылдау үшін
(соның ішінде салық ... үшін ... ... де) үшін ... ... ... ... тиіс. Салық төлеушілерден іске
қатысы бар барлық құжаттарды ... ... ... ... ... тиіс. Салық төлеуші тексеру барысында іске қатысы бар
деген қандай-да бір ... ... ... ... қоя ... ... ... мен түсініктемелер есепке алынбайды.
Мұндай мәселелердің себебі, әдетте, кәсіпорындардың материалдық
жауапты ... және ... ... ... салықтық заңнамасын төмен деңгейде білуі болып табылады.
Салық органдарының жұмысында салық төлеушінің көрсетілген мекен-жай
бойынша орналаспауы да ... ... ... Бұл, ең ... ... ... ... болып, аталған мекен-жайда салықтық есепке тұру ... ... ... ... ... және салық төлеушілердің арасында
салықтық бақылауды жүзеге асыру барысында ... ... ... бірі – ... тексерулерді жүргізудің тәртібін заң жүзінде
жеткіліксіз ... ... ... Республикасының Салық кодексіне сәйкес салықтық тексерулер
құжаттық және ... ... ... Өз ... құжаттық тексерулер
кешенді, тақырыптық және қарсы тексерулер болып бөлінеді (ішкі түрлер).
Кешенді тексеру деп ... және ... да ... ... ... ... ... міндеттемелердің орындалуын тексеруді
айтады.
Кешенді тексерумен салыстырғанда, тақырыптық тексерулер жекелеген
салықтардың түрлеріне ... ... да ... ... ... ... ... құн салығына қатысты, жүргізіледі.
Қарсы тексерулер, егер де салық ... ... ... ... ... ... есебіндегі операциялардың дұрыстығын анықтау үшін ... ... ... ... ... ... ақпараттар алудың
қажеттілілігі туындаған жағдайда жүргізіледі. Қарапайым тілмен ... егер ... ... бір компания қандай-да бір тауарларды екінші
бір компаниядан сатып алғанын айтса, онда ... ... ... ... осы ... есепке алынғанын тексеруге құқығы бар. Бұл
жағдайда мәміленің мерзімі, сатып ... ... ... мен көлемі,
мәміленің жалпы сомасы тексеруге алынады.
Рейдтік тексерулерге келетін болсақ, онда мұндай тексерулерді салық
органдары ... ... ... ... ... талаптарын
қадағалауы жөніндегі сұрақтар бойынша жүргізеді, атап айтар ... ... ... органдарында салықтық тіркеу есебіне тұруы; фискалды ... ... ... ... дұрыстығын, лицензияның немесе
басқа да рұқсат беруші құжаттардың бар болуын; акциздік тауарларды өндіру,
сақтау және сату ... ... ... ... ... [10]
Құжаттық тексерулер қандай-да бір ... ... ... ... ... ... ... бір мезгілде бірнеше
шаруашылық субъектілеріне қатысты жүргізіледі (мысалға, бір мезгілде бір
көшеде, бір ... ... ... төлеушілерді тексеру, немесе
бірден бірнеше түнгі клубтарды тексеру секілді).
Кешенді салықтық тексерулер ... бір ... ... ... ... ... ... тексерулер жарты жылда бір реттен ... ... және бір ған ... түрі бойынша жүргізіледі. Сонымен
қатар, Салық кодексі жоғарыда ... ... ... ... ... қатаң шектелген тізімін келтіреді, мысалға,
салық ... ... ... оның ... төленген қосылған құн
салығын қайтарып беру жөніндегі арызын тексеру.
Салық кодексіне сәйкес салықтық ... ... ... ... жүргізу жөніндегі шешім қабылданғаннан күннен бастап 30 күн
шеңберінен аспауы тиіс.
Салықтық тексеру мерзімі ... ... ... ... салық органының
тиісті шешімі болмаса, салық төлеуші салық органының лауазымды тұлғаларын
қайта тексеруге жібермеуге құқылы.
Салық ... ... ... ... ... ... Оған сәйкес салықтық тексерудің ... ... ... ... ... ... ... және салық
төлеушінің өзі. /18/
Қазіргі кездегі салықтық тексерулердің түрлеріне камералық тексерулер
де жатады. ... ... ... ... сәйкес камералық
тексерулер салықтық бақылаудың жеке формасы ретінде қарастырылады.
Салық кодексіне сәйкес, камералық тексеру деп ... ... ... ... және басқа да құжаттарын зерттеу және ... ... ... ... жүргізетін тексеруін айтамыз. Камералық тексеру
тікелей салық органының орналасқан жерінде жүзеге ... ... ... ... ... және ... да құжаттарында
қателіктер тапқан жағдайда салық төлеушіге аталған қателіктерді түзету
туралы ескерту жіберіледі. ... және ... ... ... ... 2
кестеде берілген.
Кесте 2 – Камералық және құжаттық тексерулердің артықшылықтары мен
кемшіліктері
|Тексеру |Артықшылықтары ... ... | | ... ... ... орналасқан |- ірі елді-мекендерде тексеруді|
|қ |жеріне ... ... ... ... ... ... ... ... | |
| ... ... және ... |
| ... ... | |
| | |- ... ... ... және |
| | ... салықтық есептеулер; |
| |- салық төлеушінің түрлі |- ... ... |
| ... салық органдарына |анықталмағандығы және |
| ... ... ... ... және ... |
| ... ... ... және ... негізінде |
| ... да ... ... ... ... ... ... құрылған жоспар |- көптеген объективті және ... ... ... бір өзгерістер |субъективті факторларға |
| ... ... ... |
| |- ... ... субъективті |- салық жұмысшылары мен |
| ... ... ... ... ... |
| | |сөз ... |
| |- есеп ... және ... | |
| ... ... | |
| ... жою ... | |
| | |- ... ... |
| | ... заңдағы |
| | ... мен ... |
| | ... |
| |- ... ... | |
| ... ... | |
| |- әрі ... ... |- ... ... жекелеген|
| |болдырмас үшін тексеру актінде |ережелерін салық төлеушіге |
| ... заң ... ... ... |
Ақпарат көзі: ... Ф.С. ... в ... Алматы – 2008, 21-
бет
Салықтық тексерулердің мерзімін бұзумен байланысты қандай-да бір
даулардың орын ... үшін заң ... ... ... ... кезеңі анықталған. Тексеруді бастау мерзімі деп ... ... ... ... жүргізу туралы бұйрықтың берілген ... ... ... тексеруді жүргізбес бұрын салық органдарының
құзіретті тұлғалары салық төлеушіге өздерігің қызметтік ... ... ... ... тексеруді жүзеге асырушы тұлғаларды табыстарды
немесе салық салу объектілерін анықтау үшін ... ... ... мен ... ... ... ... табылады.
Салықтық тексеру біткеннен кейін салық органының құзіретті тұлғасы
салықтық тексеру ... ... ... ... ... қарастырылған
қажетті мәліметтер көрсетіледі.
Салықтық тексерудің біткен күні болып салықтық тексерушінің салық
төлеушіге салықтық тексеру актін ... күні ... ... ... ... ... заң ... болса, онда бұл туралы салықтық тексеру актінде ... ... ... ... ... ... жүргізген салық органының
құзіретті тұлғаларымен бекітіледі, және салықтық тексерулер мен ескертулер
журналында тіркеледі, номерленеді және салық органының ... ... ... ... бір данасы салық төлеушіде қалуы тиіс.
Салықтық әкімшіліктің және салықтық бақылаудың ... ... ... ... тексерулер көптеген жағдайларда салық органдары мен салық
төлеушілер арасындағы қатынастарда өзара «есептесу» болып ... Дәл ... ... ... ... ... ... салықтық
міндеттемелерді орындау барысында ешқандай заң бұзушылықтардың болмағанын
немесе мұндай әрекеттердің ... және ... ... қолданудың
қажеттілігі туралы салық органдары қорытынды шығарады. Бірінші жағдайда
әділетті салық төлеуші мемлекет тарапынан ... ... ... ... және ... салықтық тексеруге негіздердің де аз болатыны анық.
Екінші жағдайда әділетсіз салық төлеуші үшін ... ... ... ... де жиі орын алуы мүмкін, өйткені салық органдары аталған
субъектінің қызметін жіті бақылауға ... ... ... ... ... ... ... ТАЛДАУ
2.1. Қордай ауданы бойынша жалпы салықтық түсімдерді талдау
Нарықтық ... ... ... деңгейдегі бюджеттердің табысын
арттыруды және жекелеген шаруашылық субъектілерінің дамуын және ... ... ... ету ... аса ... болып табылады.
Кәсіпкерліктің және мемлекеттің дамуына ықпал ету құралдарының ішінде,
маңызды ... сөз жоқ, ... ... ... ... ... экономиканың барлық жақтарын реттеу құралы ретінде ... ... ... қажет етеді.
Салық, бұл күндері, қаржы саясатының өзекті бағыттарын жүзеге асыру
мақсатында, жеке және заңды ... ... ... ... үшін ... құрал болып табылады. Кәсіпорындардың және олардың
орналасқан аймақтардың дамуына, бірінші ... ... әсер ... ... салықтар, солардың ішінде табыс салығы болып табылады.
Қордай ауданы әлі ... ... ... ... жергілікті бюджетін
және Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетін ... ... ... ... ... ... ... Бұған оның бүкіл Жамбыл
облысы бойынша бюджеттік түсімдердің 27% құрайтыны дәлел бола ... ... ... ... бойынша салық комитеті жергілікті және
республикалық бюджетке салықтық және басқа да міндетті төлемдердің уақтылы
және ... ... ... ... ... ... ... мекеме болып
табылады. Ол мемлекеттік табыстарды қамтамасыз ету саласында мемлекеттік
басқару және бақылау функцияларын жүзеге ... ... өз ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясын,
нормативтік-құқықтық актілерін және заңдарын, Қазақстан Республикасы
Президентінің және ... ... ... ... ... да құжаттарды жетекшілікке алады.
Салық әкімшілігінің басты міндеттері мыналар болып табылады:
мемлекеттік бюджетке түсімдерді және мемлекет алдындағы басқа да ... ... ... салықтық заңнаманың және басқа да
заңнамалық актілердің негізінде барлық деңгейдегі бюджеттерге салықтардың
толық және ... ... ... ... ... ... алымдардың және басқа да төлемдердің
төленбеуімен байланысты, немесе табыстарды жасыру ... ... ... жеке тұлғалар тарапынан салық салу объектісін жасыру мақсатындағы
әрекеттерді, ... ... ... жалтару жағдайларын анықтау;
аталған жағдайлар бойынша салықтарды өндіріп алу ... және ... ... да ... міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ету;
салық төлеушілерге олардың міндеттерін және ... ... ... ... салықтық заңнамадағы және салық салу бойынша басқа да
нормативтік-құқықтық актілердегі өзгерістер туралы уақытында хабардар ету.
Өзіне ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырады:
салықтардың, алымдардың және басқа да бюджетке міндетті төлемдердің түсуін
және мемлекет алдындағы басқа да ... ... ... ... және ... да заңнамалық актілердің қадағалануын
бақылау;
салықтардың, алымдардың және ... да ... ... ... ... мемлекет алдындағы басқа да қаржылық міндеттемелердің орындалуын
қарастыратын ... және ... да ... ... бұзу ... хабарламаларды және басқа да ақпараттарды тексеру;
салықтардың, алымдардың және басқа да бюджетке ... ... ... ... ... ... да қаржылық міндеттемелердің ... ... және ... да ... ... ... ... төлеушілер арасында түсіндірме жұмыстарын жүргізу;
қарама-қайшылықтар актілерін және салық төлеушілердің арыздарын қарастыру,
олардың ... ... ... талдау және бағалау, салықтық заң бұзушылықтар мен
қылмыстардың себептерін және ... ... ... ... ... мен ... да ... төлемдерді жинау бойынша жұмыстардың
нәтижелері туралы бекітілген ... ... есеп ... ... ... органдарына әдістемелік және практикалық көмек көрсету;
әрбір салық төлеуші бойынша шоттар ашу және жүргізу;
мамандардың біліктілігін ... ... ... ... ... ... салық комитетінің салықтарды және басқа да
бюджетке міндетті төлемдерді жинау бойынша жұмыстарының нәтижесі 3 ... 3 – ... ... ... ... ... және ... да төлемдер
бойынша кірістерді талдау, мың теңге
|Көрсеткіштер |Код |2008 ж. |2009 ж. |2010 ж. |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... ... ... ... |77936,8 ... |194498,2 |
|Әлеуметтік салық |2 ... ... ... ... ... ... салығы |3 |38465,0 |53827,9 |55859,8 ... ... ... |4 |2729,7 |1394,5 |792,6 ... ... мүлік салығы|5 |15163,4 |14257,5 |13231,6 ... ... ... ... |6 |691,8 |655,2 |696,6 ... ... |8 |45492,1 |31404,0 |39906,1 ... тұлғалардың көлік |10 |2334,4 |3533,7 |3811,9 ... ... | | | | ... ... ... |11 |3325,1 |6056,5 |5502,0 ... ... | | | | ... жер ... | | | |38,7 ... |19 |164,8 |960,7 |1571,3 ... ... ... ... | | | ... | | | | ... үшін ... |26 |2190,8 |2218,3 |1966,1 ... ... ... |30 |625,9 |785,9 |232,9 ... | | | | ... алымдар |31 |710,0 |595,9 |214,8 ... ... ... |32 |206,9 |74,3 |20,4 ... | | | | ... ... |39 | |32,4 |20,4 ... нарықтарында тауар сатқаны |40 |1482,9 |1401,9 |1186,6 ... ... | | | | ... құқығын сатып алу |76 |1138,3 |1857,5 |1266,9 ... баж |77 |1988,3 |621,3 |773,1 ... ... |78 |189,7 |359,7 |555,7 ... ... ... үшін|80 |6085,1 |9652,7 |10336,0 ... | | | | ... ... мен |81 |- |- |1206,8 ... | | | | ... ... |88 |3328,3 |- |- ... | | | | ... ... ... |96 |2476,5 |2267,7 |3100,4 ... ... | | | | ... ... ... | |323347,0 |465115,3 ... ... | | | | |
|3 ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... тұлғалардың табыс салығы|1 |77936,9 ... ... ... құн ... |14 |58440,5 |84899,5 |45682,5 ... |70 |43,3 | | ... |19 |4731,7 |5442,3 |5331,9 ... ... үшін ... |23 | | |3031,7 ... ... қорғау қоры |28 |16640,8 |58,4 |1303,3 ... | | | | ... ... ластағаны үшін|80 |6085,1 |9652,7 |10336,0 ... | | | | ... ... ... |83 | | |15,2 ... | | | | ... ... |84 |1916,7 |32887,6 | ... емес ... |95 |1888,7 |3576,8 |608,8 ... ... ... | |167683,7 ... ... ... | | | | ... ... бойынша | ... ... ... |
Ақпарат көзі: Қордай ауданы бойынша салық комитетінің есебі
3 кестеден байқайтынымыз, 2010 жылы ... 757 039,5 мың ... яғни бір ... ... ... ... 31 543,3 ... құраған.
Аталған жылы бюджеттің табыс бөлігінің орындалуы 124,8% құраған, яғни
болжам бойынша салықтық түсімдер мен ... да ... 635703,0 мың ... нақты іс жүзінде 793 145,8 мың теңге бюджетке түскен (республикалық
бюджеттің болжамы 241 61,0 – мың ... ... – 328 138,9 мың ... ... ... ... 394 342,0 мың ... нақты – 465 006,9
мың теңге).
Өткен жылмен салыстырғанда түсімдер 302 115,1 мың теңгеге, немесе 1,6
есе артық, ... ... ... ... 141 659,9 мың теңгеге,
немесе 1,4 есе, ал республикалық бюджетке – 160 455,2 мың ... ... ... артқан.
2010 жылдын 1 қаңтарындағы есеп бойынша бюджеттің табыстар бөлігінің
жоспардан артық орындалуы аймақтағы ірі кәсіпорындардан ... ... ... ... ... «Қаратау Кен» АҚ тау кен ... ... 419831,6 мың ... ... ... барлық түсімдердің 52,9%
мөлшерінде кіріс түскен. Қордай энергия кешені бойынша 206 617,4 мың ... ... ... мөлшерінде13,4%, ал «Алтын Диірмен» АҚ бойынша
139912,1 мың теңге, немесе жалпы түсімдердің 17,6% ... ... ... ... ... ... ... бойынша бюджет кірістерінің өсуі бірінші кезекте жоғарыда ... ... ... ... ... өсуі ... ... отыр.
Бюджетке түсімдерді талдай отырып, және әрбір салық түрі ... жеке ... ... ... ... ішінде корпоративтік
табыс салығы бойынша түсімдер 7 7936,8 мың теңгеден 194 498,2 мың теңгеге
дейін, жеке табыс ... 38 465,0 мың ... 5 5859,8 мың ... ... ... ... салық бойынша түсімдер аталған кезеңде 116 621,2 мың
теңгеден мың 159 442,9 ... ... ... ... ... ... мың ... 1 571,3 мың теңгеге дейін артқан. Сонымен қатар, жеке
тұлғалардың мүлік ... ... да ... ... біршама болса да
артқанын (691,8 мың теңгеден 696,0 мың теңгеге ... ... ... [22]
2.2. Салықтық заң бұзушылықтарды және салықтан жалтаруды салықтық әкімшілік
арқылы талдау
Салықтық заң ... және ... ... ... ... Қордай ауданы бойынша Салық комиететінде оның Салықтық аудит
және Салықтарды мәжбүрлеп өндіріп алу ... ... ... аудит бөлімінің басты міндеттеріне мыналар жатады: салық
комитетіне ... ... және ... ... ... салықтардың дұрыс есептелуін, уақтылы және толық төленуін
тексеру, сондай-ақ салықтық қарыздарды өндіріп алу ... ... ... ... алу ... бірігіп жұмыс жасау болып
табылады. Өзінің құрамында ... ... ... ... екі секторды
қамтиды: заңды тұлғалар бойынша ... ... ... және жеке ... ... аудит секторы.
Салықтарды мәжбүрлеп өндіріп алу бөлімінің негізгі міндеттері мыналар:
салық төлеушілердің бюджет ... ... ... ... және оның ... шоттарын басқаруға талаптарды
уақытында ұсыну және оны бақылау;
бюджет алдындағы қарызгерлердің банктік шоттарындағы ... ... заң ... тоқтату және жою мақсатында қылмыстық белгісі бар
салықтық заң бұзушылықтар бар салықтық тексерулердің ... ... ... ... ... ... ұсыну;
жойылатын кәсіпорындар бойынша мәліметтер жинау, оларды тиісті ... үшін ... ... жұмыс жасау бойынша бөлімге» беру;
тіркеуге тұрмаған және декларацияларды өткізбеген салық төлеушілер бойынша
тиісті материалдар жинау, олар ... ... ... ... ... салық полициясына беру. /27/
Қордай ауданы бойынша салық төлеушілерді есепке тіреуге алу бойынша
бөлімінің ... ... ... ... 4 ... берілген. /29/
Кесте 4 – Қордай ауданы бойынша 2008-2010 жылдары ... ... ... ... ... |2008 |2009 |2010 ... ... |181 |230 |235 ... ... |13 |21 |30 ... ... ... ... |8 |16 |13 ... тұлғалар | | | ... ... ... ететін |220 |330 |344 ... ... | | | ... |422 |576 |622 ... көзі: Қордай ауданы бойынша салық басқармасының есебі ... ... 2010 ... 1 ... ... ... 235 кәсіпорын, соның ішінде 155 коммерциялық заңды ... ... ... 30 ... 21 ... бірлестіктер тіркелген. Бұған
қоса есепке кәсіпкерлікпен ... 357 жеке ... және ... ... 30 қожа ... ... ... жылдары тіркеуге алынған салық төлеушілердің саны
артып келеді. Бұл жеке ... ... ... ... ... жеке ... ... түсіндіріледі. Жалпы 2010 жылдың 1
қаңтарында ... ... ... бойынша 145 кәсіпорын есепке тұрған,
солардың ішінде салық төлеуге тартылғандары 64 кәсіпорын бар.
Есепті 2010 жыл бойына ... ... ... 21 ... алынған,
олардың салмақ үлесі жалпы салық төлеушілердің 10,2% және салық төлеуге
тартылған кәсіпорындардың 27,3% ... ... ... кәсіпорындардың ішінен 10 ... заң ... ... 4163,3 мың ... ... ... ... және өсімпұлдар қосылған, соның ішінде 1394,2
мың ... сома ... 33,5 % ... ... ... 1384,7 мың теңге сомасы
өндіріліп алынған, 246,3 мың теңге өсімпұл қосылып, 9,5 мың теңге өндіріліп
алынған. Тексеру ... ... ... сомасы 3607,3 мың
теңгені құраға.
Жағдайды барынша ... ... үшін ... ауданы бойынша салық
комитетінің мәліметтері ... ... ... ... ... саны мен ... ... нәтижелері жөніндегі
сұрақтарға қатысты мысалдар келтірелік.
«Ауыл шаруашылығы, аңшылық және орман шаруашылығы». 2009 жылдың ... ... ... 2 ... ... ... ішінде бір кәсіпорын
салық төлеуге тартылған, ... ... ... ... кен ... ... 2009 ... 1 қаңтарына есепте барлығы 10
кәсіпорын тіркелген, соның ішінде 8 кәсіпорын салық төлеуге ... ... екі ... ... ... ... ... екі кәсіпорында да заң бұзушылық жағдайлары анықталған ... және ... ... ... ... ЖШС ... ... бойынша 339,9 мың теңге қосылған,
соның ішінде 331,0 мың теңге салық, мың ... 8,9 ... ... ... өндіріліп алынған.
«Өңдеуші өнеркәсіп». 2010 жылдың 1 қаңтарына есепте ... ... ... ... ішінде 24 кәсіпорын салық төлеуге тартылған.
Аталған ... алты ... ... ... ... ... салықтық заң бұзушылық анықталған. Қосылған салықтар 663,8 мың
теңгені, өсімпұлдар 4,2 тыс. мың ... ... ... сома 668,0 ... ... ... и К» ЖШС – 1551,6 мың теңге, «Ниль» ЖШС ... ... мың ... және «Аз» ЖШС ... – 49,8 мың теңге). Шегерілген
шығындар сомасы 2732,1 мың теңгені құрап отыр («Жупар и К» кәсіпорнында).
«Электр ... ... және суды ... және ... 2010 ... ... есепте барлығы 4 кәсіпорын тіркелген, соның ішінде 3 ... ... ... Салықтық тексерулер барлық ... бір ... ... заң ... ... және ... 139,4 мың теңгеге азайтылған.
«Құрылыс». 2010 жылдың 1 ... ... ... 4 кәсіпорын
тіркелген, соның ішінде 3 ... ... ... ... ... ... тексерулер жұмыстары жүргізілмеген.
«Сауда, автокөліктерді және бұйымдарды жөндеу». 2010 ... ... ... барлығы 25 кәсіпорын тіркелген, соның ішінде 11 кәсіпорын
салық төлеуге ... ... ... ... 6 ... 2 ... ... кәсіпорында заң бұзушылықтар анықталған.
Нәтижесінде 2916,9 мың теңге салық, 232,6 мың ... ... ... ... ... сома ... сондай-ақ 1,3 мың теңге шығындар азайтылған.
«Мейрамханалар және қонақүйлер». 2010 жылдың 1 ... ... 2 ... ... екі ... да ... төлеуге тартылған,
тексеру жұмыстары жүргізілген жоқ.
«Көлік және ... ... 1 ... ... барлығы 5
кәсіпорын тіркелген, соның ішінде 3 кәсіпорын ... ... ... ... жұмыстары жүргізілген жоқ.
«Жылжымайтын мүлікпен операциялар, аренда және қызметтер». 2010 жылдың
1 қаңтарына есепте барлығы 29 кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... Салық төлеушілер мен салық ... ... ... ... себебі мынада: бір кәсіпорын
өз қызметін есепті жылы жаңадан бастаған, бір кәсіпорын бұрынғы медициналық
қызмет көрсету ... ... және ... ... өткен, үш кәсіпорын
салық есебінен шыққан. Тексеру ... үш ... ... бұзушылықтар анықталмай шығып отыр.
«Басқа да коммуналдық, әлеуметтік және жеке ... 2010 ... ... ... барлығы 27 кәсіпорын тіркелген, соның ішінде 2 кәсіпорын
салық төлеуге тартылған, бір кәсіпорында тексеру ... ... ... ... ... ... және орта ... – заңды тұлғалар. Жалпы заңды
тұлғалардың ішінде корпоративтік табыс салығын ... 89 ... бар, ... ... 46 ... ... ... тартылған.
Салықтық тексерулер 13 шағын және орта ... ... ... заң бұзушылықтар анықталған және 3149,5 мың ... ... 1048,4 мың ... ... алынған, соның ішінде 2916,9 мың теңге
салықтарды, 232,6 мың ... ... ... азайтылған шығындар
сомасы 1,3 мың теңгені құрайды.
Қордай ауданы бойынша салық комитетінің салық жинау бөлімінің жұмысын
талдау нәтижелері 5 ... және 1 ... ... 5 – ... ауданы бойынша салық комитетінің салық жинау бөлімінің
жұмысын талдау, мың ... |2009 |2010 ... | | |, +/- |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... төлеушілердің жалпы |44 |8 141,0 |+8097,0 |
|саны | | | ... ... ... тұлғалар |44 |42 |-2 ... ... ... ... |84558,9 |58 708,5 ... ... ... 1) негізгі төлем, соның |47122,4 |35 495,0 ... ... | | | ... табыс салығы |6070,8 |3289,1 |-2781,7 ... ... |30530,6 |19 164,7 ... ... айыппұлдар |6905,9 |4 048,8 |-2857,1 ... ... ... бар жеке ... |0 |8 099,0 |8 099,0 ... тұлғалардың бюджетке қарыздарының |0 |5371,1 |5371,1 ... ... (104102, 104302, 104402 | | | ... ... | | | ... ... 1) негізгі төлем |0 |4 711,3 |4 711,3 ... ... |0 |659,8 |659,8 ... айыппұлдар |0 |0,0 |0,0 ... ... ... ... ... |30 |16 |-14 ... саны | | | ... етпей тұрған ұйымдардың бюджетке |38708,0 |4301,4 ... ... ... ... | | | ... ... 1) ... төлем |24917,0 |2 084,5 ... ... ... |11169,0 |1 754,5 |-9414,5 ... ... |2622,0 |462,4 |-2159,6 ... ... орындалмаған салықтық | | | ... ... ... ету | | | ... | | | ... ... сомасы |16 |24 |8 ... ... |28484,0 |21053,0 |-7431,0 ... ... ... операцияларды | | | ... | | | |
|- ... ... ... салық |0 |2 |2 ... саны | | | |
|- ... саны |0 |2 |2 |
|- ... ... |0 |7 427,6 |7427,6 ... ... құқығын шектеу туралы |4 |2 |-2 ... | | | ... ... алынған қарызгер салық |4 |2 |-2 ... | | | |
|- ... ... |4258,6 |9 036,8 |4778,2 ... ... алдындағы қарызды мәжбүрлеп | | | ... ... | | | ... ... саны |18 |50 |32 ... ... |50779,3 |76060,4 |25281,1 |
|5 ... ... | | | |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... шоттарына | | | ... ... ... | | | |
|- ... саны |196 |96,0 |-100 |
|- ... ... |26712,5 |18 698,3 |-8014,2 |
|- ... ... ... ... алу |92 |53,0 |-39 ... саны | | | |
|- ... ... |10236,4 |10 100,3 |-136,1 ... ... ... ... алды | | | |
|- ... саны |5 |2,0 |-3 |
|- ... алу ... |18 |12,0 |-6 |
|- ... ... |372,6 |175,0 |-197,6 ... төлеушілердің дебиторларына | | | ... ... ... | | | |
|- ... ... ... ескерту алған |6 |2 |4 ... саны | | | |
|- ... ... |7672,3 |2078,5 |-5593,8 |
|- ... ескерту алған дебиторлар саны |2 |0 |-2 |
|- ... саны |2 |0 |-2 |
|- ... ... |356,6 |0 |-356,6 ... ... ... ... |13973,0 |17679,1 |3706,1 ... ... ... ... бойынша салық комитетінің есебі (Н1 және Н2)
5 кестеден және 4 суреттен байқайтынымыз, 2010 жылдын 1 ... ... ... салықтық қарыздың сомасы 47 122,4 мың ... ... ... 12,6%), соның ішінде корпоративтік табыс салығы
бойынша – 6 070,8 мың ... ... ... ... ... алу
жұмыстарының нәтижесінде қарыздардың жалпы сомасы мың теңгеге 5 898,0
азайған. ... ... ... ... танытып отырған
кәсіпорындардың банкроттылығын жариялау нәтижесінде болып ... ... 1 ... ... төленбей қалған салықтық қарыздың
сомасы 35495,0 мың ... ... ... 4,7 %), өткен жылмен
салыстырғанда салықтық қарыздардың сомасы мың теңгеге 11 627,5 немесе 24,7%
азайған. ... ... ... табыс салығы бойынша қарыз 2781,7
мың теңгеге азайған. Қарыздардың төмендеуі ... ... ... ... ... ... орындау үшін барлық шараларды қолданудың
нәтижесінде, сонымен ... ... ... ... ... ... нәтижесінде мүмкін болып отыр.
Қордай облысы бойынша Салық комитетінің ... ... ... мәжбүрлеп өндіріп алу бойынша жұмыстарының нәтижелері 6 кестеде
келтірілген.
Кесте 6 – Жүргізілген тексерулер және ... ... ... ... ... |2009 ж. |2010 ж. ... |
| | | |лар, | |
| | | |+; - | ... Жүргізілген құжаттық тексерулер |65 |76 |11 |117,0 ... ... ... ... |48 |54 |6 |112,5 ... ... |17 |22 |5 |129,4 ... ... ... |11446,8 |13945,5 |2498,7 |121,8 ... ... ... |10420,0 |13402,4 |2982,4 |128,6 ... |1026,8 |543,1 |-483,7 |52,9 ... Айыппұлдар |2428,3 |2595,6 |167,3 |106,8 ... ... ... ... |11059,0 |9119,2 ... ... ... салықтар |10145,6 |9038,9 ... ... |913,4 |80,3 |-833,1 |8,8 ... ... ... ... |1759,6 |757,1 |-1002,5|43,0 ... ... алу ... |96,6 |65,4 | |67,7 ... ... ... |97,4 |67,4 | |69,2 ... |89,0 |14,8 | |16,6 ... ... |72,5 |29,2 | |40,5 ... ... ... ... бойынша салық комитетінің есебі (Н1 және Н2)
Кестеден байқайтынымыз, 2010 жылы барлығы 76 ... ... ... ... 42 ... тексеру, 23 тақырыптық тексеру және 11
қарсы ... бұл 2009 ... ... 11 ... ... ... заңды тұлғалар және 22 жеке тұлғалар алынған.
Тексерулер нәтижесінде қосылған сомалар 13945,5 мың теңгені (соның
ішінде ... 13402.4 мың ... ... 543,1 мың ... құраған,
бұл өткен жылмен салыстырғанда 2498,7 мың теңгеге ... ... ... 2595,6 мың теңгені құраған, бұл өткен
жылмен салыстырғанда 167,3 мың теңгеге артық.
Қосылған ... және ... ... 9119,2 мың ... өндіріліп
алынған, бұл жалпы бюджет алдындағы міндеттемелердің 65,4% ... ... ... ... ... ... ... тиісті, алайда төленбей қалған сомалар талдауға алынған жылы
біршама өскенін ... ... ... ... ... басқарудың шет елдік
тәжірибесін талдау
Салықтар әрқашан да мемлекеттік қаржының маңызды категорияларының бірі
және кәсіпкерлер үшін негізгі шығындар элементі және ... ... ... үшін салық кәсіпкерлердің шығындарының ең негізгілері және
қызметтің түпкі ...... ... ... болып табылады.
Сәйкесінше, бүкіл адамзат тарихында мемлекет өзінің қаржы органдары арқылы
жеке және заңды тұлғаларға барынша көп ... және ... ... салық салуға тырысады. Ал салық төлеушілер болса, салықтық
ауыртпалықтан жалтарудың заңды жолдарын да, ... ... да ... ... салықтық төлемдерін азайтуға тырысады.
Батыс елдерінде ... ... ... ... ... ие болғанына ұзақ жылдар болды. ... ... ... ... ... қате ... жеткіліксіз
ескеру өте қолайсыз қаржылық нәтижелерге ... ... ... алып келуі мүмкін.
Салықтарды басқарудың мәні шет елдік практикада заңның ... ... ... ... және әдістерін ... ... ... ... барынша төмендетуге немесе ... ... ... қоса, салықтық құқықта көптеген сұрақтар құқықтық
норманы нақты анықталмаған немесе бірнеше ... ... ... ... бұл өз ... ... әлсіз тұстарын тиімді қолдана
білуді қажет етеді. Бұл салада барынша «салықтық-экономиялық» жолдарды және
әдістерді таңдау салық ... ... ... жауаптарын жан-жақты
болжамдауды және, тіпті керек болса, өздерінің құқықтарын салықтық ұтысқа
ие болу ... ... ... ... ... ... байланысқа
түсуді де қажет етеді. /17/
Мұндай заңды саланың шеңберінен тыс жерде салықтан жалтарудың заңға
қарсы ... яғни ... ... ... ... ретінде
қарастырылатын қасақана әрекеттер мен түрлі қулықтар, жатады. Салықтардан
бұлайша жалтарудың шегі ешқандай ... және әр ... ... ... ... ... елдерде белгілі бір салықтық қулықтар мен
алаяқтықтар қылмыс деп есептелсе, енді бір басқа ... бұл ... ... ... ... ... мүмкін. Бизнес салықтардан
жалтарудың заңсыз мүмкіндіктерді де белсенді түрде қолданады, алайда ... ... ірі ... ... ... шоғырланған.
Олардың қызмет ерекшеліктері бірнеше мемлекеттердің салықтық заңнамаларын
қолдана отырып, салықтық қаскүнемдік әрекеттерін ... ... ... үшін
қол жеткізбейтіндей және жабық түрде жүргізу мүмкіндігіне ие болады.
Ірі компаниялар салықтан ... ... де, ... ... де ... арнайы қызмет бөлімшелерін құрып, оларды жоғары білікті салықтық
сарапшылармен (эксперттермен) және заңгерлермен толықтырады. Сонымен қатар,
көптеген ... олар жеке ... ... ... ... заң және ... компаниялардың көмегіне жүгінеді.
Сондай-ақ, салықтық жоспарлаудың ең бірінші кезеңдерінде ... ... салу ... және ... ... зерттей отырып,
қызмет ету мемлекетін немесе аймағын да таңдап алуды жүзеге асырады.
Дамыған шет ... ... ... ... үшін ... ... ... өзгешеліктер болатыны бәрімізге ... бір ... түрі үшін ... ... ... ... ... мемлекет өзінің мәні жағынан «салықтан тығылу» ... ... ... мемлекет үшін қандай-да бір қызмет түрі үшін ... түрі ... ... ... ... ... бола алатын
жағдайлар кездеседі. Сонымен қатар, шет елдік ... ... ... ... жеңілдіктер ұсынатын мемлекеттер ... ең ... ... ... немесе шағын мемлекеттер болып табылады.
Мұнда бұл мемлекеттер шет елдік туристердің және іскер адамдардың ... ... ... ... ... және тағы сол ... жағдайлардан ұтысқа ие болады. Мысалға, су көлігі ... ... ... ... Грецияда; халықаралық банктерді
Люксембургте және ... ... ... ... ... ... компанияларын Швейцарияда және Лихтенштейнде
орналастырған барынша пайдалы болып келетіні көпшілікке белгілі.
Салық салуды басқару кезінде салықтық ... ғана ... ... Мұндай жағдайда ақша капиталының толық еркіндігі жағдайларында
компаниялар корпоративтік салық 20-25% ... ... ... ... ... ... еткенше, 40-50% құрайтын мемлекеттерде
әрекет ететінін түсіну қиын.
Шындығына келгенде, салық ... ... ... ... ... менеджменті дұрыс ұйымдастырылған компаниялар
корпоративтік салықты 20-25% жоғар ... ... Ал ... ... ... ... ... тіпті 10-15% мөлшерінде
ғана салық төлейді. Бұл мөлшерлемелер аталған мемлекеттердегі салықтық
мөлшерлемелермен бірдей ... ... Сол ... ... ету ... әрқашан да «салықтық оазистердің» пайдасына шешіле бермейді.
Салық салу практикасында мемлекеттер арасындағы таңдау жиі жағдайларда
шет елге ... ... қиын ... ... Жергілікті заңдарды
және әдет-ғұрыпты жақсы білмеу компаниялардың шатасуына және ... ... ... дамыған елдердің барлығы да қосарланған салық салуды
болдырмас үшін ... ... ... ... ... үшін ... несие беріледі. Германияда
дифференциациялық әдіс былайша қолданылады: бөлінген табысқа ... ... ... ... ... салық салынады, өйткені
акционерлер де дивидендтер үшін салықтар төлейді. Таза табысқа ... ... 56% ... ал ... табысқа салынатын салық 36% ғана
құрайды. ... ... ... ... ... ... салықтың үлесіне дейін көтеру керек, содан кейін ... үшін ... ... шкаласы бойынша салық төлеуі тиіс.
Салықтық мөлшерлемелер ұлттық корпорациялар мен шет ... үшін және ... ... әр түрлі болып келуі мүмкін
(шегерімдерді алып ... ... ... ... ... мөлшерлемелерінің және дивидендтерге ... 7 ... ... 7 – ... шет ... салықтық мөлшерлемелер
|Мемлекеттер |Ұлттық |Шет ... ... |
| ... (%) ... ... (%) |
| | ... (%) | ... |35 |35 |25 ... |45 |45 |25 ... |42 |42 |25 ... |56 |50 |25 ... |18 |18 |0 ... |25 |25 |55 ... |33 |33 |0 ... |35 |35 |0 ... |34 |34 |30 ... ... ... Д.Г. ... и ... зарубежных стран. Москва – 2004
7-кестенің мәліметтері бірқатар елдердегі салықтардың мөлшерлемелеріне
қатысты өзгешеліктерді көрсетеді, алайда оларды ... ... ... қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді. ... ... ... ... ... ... келісімдерге сәйкес. Әрбір
елде табыстарға ... ... ... ... ... ... ... басқару жүйесі бар. Алайда, олардың барлығы жалпы түрде былайша
көрініс таба алады.
Салық объектісін алмастыру әдетте қандай-да бір салық режимінен ... ... ... ... режимге ауысуды мақсат тұтады. Қарапайым
мысал ретінде мирас ретіндегі мүлікті осы ... ... ... оның ... ... ... уақтылы беру арқылы салықтық төмен
мөлшерлемелерге ие болуды қарастыруға ... ... ... ... ... ... болуы және қайырымдылық шаралар ... ... ие болу ... ... акцияның үлкен маңызы
бар екендігіне ешқандай шек ... ... ... ... ... ... ... жекелеген
түрлеріне жоғары салықтардан қашу мақсатында қолданылады. Мысалға, жерді
сатудың орнына ... ие ... сату жиі ... осындай
әрекеттерді несиелермен де, ұшақтармен, автокөліктермен, өндірістік
активтермен де ... ... Банк ... несиелердің орнына кепілдіктер
беруге, инвестициялық салады құралды сатудың орнына оны ... беру ... ... ... ... ШЕШУ ЖӘНЕ ... ... ЖЕТІЛДІРУ
ЖОЛДАРЫ
3.1. Салықтан жалтарудың негізгі мәселелері және оларды шешу жолдары
Жоғарыда келтірілген талдау жұмыстары және басқа да зерттеу жұмыстары
көрсеткендей, ... ... мен ... кәсіпорындардың
қызметінде өзінің айтарлықтай ізін қалдыратыны ... ... ... ... ... ... заң бұзушылықтар негізінен мынадай
формада кезедесетінін көрсетеді:
салық органдарында есепке тұрмау;
салықтық есепті ұсынудан жалтару;
ақша ... ... ... ... ... ... немесе оның мүлдем жоқтығы.
Осы орайда, салықтан жалтару мәселесін қолға алу және салықтық
бақылауды ... ... сөз жоқ, ... ... қаражаттардың
түсуін қамтамасыз етеді. Салықтық ... ... ... ... ... ие.
Ең алдымен, мынадай заңдылықты айта кету ... егер де ... ... ... толығымен шаруашылық субъектісінің қабырғасының
ішінде жүргізілетін болса, жеке кәсіпкерлерді тексеру негізінен ... ... ... жүзеге асырылады. Бұл, ең алдымен, жеке
кәсіпкерлердің ... ... ... ... ғимараттарының
болмауымен, көптеген жеке кәсіпкерлердің тексеруге жатататын ... ... ... ... анағұрлым аз болуымен түсіндіріледі,
сол себепті олардың тексеруге қажетті барлық құжаттарды ... ... ... жоғары болады.
Салықтық тексерулерді барынша сәтті жүргізу үшін ... ... роль ... Бұл ... ... соңғы жылдары ерекше көңіл
бөлінуде. /11/
Қордай ауданы бойынша Салық комитетінің мәліметтері ... ... ... ... салықтық тексеру жұмыстарының аз нәтиже
бергенін байқаймыз, бұл өз ... ... ... ... ... түрлері бойынша мониторинг ... ... ... ... ... аудан бойынша жекелеген салықтық
жеңілдіктерді қолданушылардың ерекшеліктерін ескере бермейді.
Салық төлеушілер үшін кәсіпкерлік қызметті жүргізу жөнінде ... ... ... ... заң ... ... консультациялық
және бухгалтерлік қызметтер, жөндеу-құрылыс және тұрмыстық қызмет көрсету
секілді салаларында айтарлықтай қиындықтар тудырады. Ал ... ... ... ... ... онда кәсіпкерлік қызметті дәлелдеу тіпті де
мүмкін болмай ... ... ... ... ... өзі де көмекетесе
алмайды.
Көлік саласында қызмет көрсетумен айналысатын кәсіпкерлердің қызметін
тексеру тіпті қиын, өйткені олардың жұмысы тек ... ... ғана ... ... ... ... бойынша жүрзілуі де ғажап емес.
Тікелей кәсіпорындармен және жеке тұлғалармен ... ... ... ... ... ... формалары мен әдістерін
жақсарту жөнінде әлі де болса ... ... ... қажет. Сонымен
қатар сыртқа шығу арқылы жүргізілетін салықтық ... ... ... де ... ... ... салу ... бойынша негізінен өндірістік қызметпен
айналысатын кәсіпорындар жұмыс жасайды. Табыс салығынан басқа олар ... ... ... және ... мен шығындардың толық есебін жүргізуі,
аталған салықтарды есептеуді және төлеуді жүзеге асырулары қажет.
Сонымен ... ... ... салыстырғанда жеке кәсіпкерлер
қызметінің еңбекті ұйымдастыру, ... мен ... ... елу ... да осы ... аспектілері өзгеше болып келеді. Бұл жұмыстар заңды
тұлғалардағы принциптерге сәйкес жүргізіледі. Алайда жеке ... ... ... ғана ... ... ... ... есепті жүргізу ережелерін бұзғаны үшін салықтық жауапкершілік
қарастырылмайды.
Өндірістік қызметтегі қосылған құн салығы бойынша ... ... ... көзі бола ... базаны қалыптастыру айтарлықтай қиындықтар
тудырады. Мұндағы басты ... ... ... ... ... ал шығындарды барынша толық көрсетуге тырысады.
Салықтық тексерулер үшін салық төлеушілерді ... ... ... ету ... ... ... ... өйткені бұл мәселе
шешілмейінше кәсіпорындарды сапалы түрде салықтық бақылау мүмкін емес.
Таңдаудың жоғары ... ... ... ғана ... органдарының күш-жігерін
салықтық заң бұзушылықтар болуы нақты мүмкін ... ... ... мүмкіндік береді. /34/
Кәсіпорындарды салықтық тексеруден ... үшін ... ... ... ... ... мынадай категориялары алынады:
өзінің салықтық есебінде (мысалға, декларацияда) өте үлкен шығындарды және
айналымды көрсететін, яғни ... ... ... өте ... ... салықтық тексерулер кезінде салықтық заң ... ... ... ... ... жүзеге асырылған салық төлеушілер;
салықтық есеп беруден қашқақтайтын немесе ... ... есеп ... ... өтелетін қосылған құн салығының өте үлкен сомасын ұсынатын салық
төлеушілер;
бірқатар есепті ... ... ... ... ... ... ... құқық қорғау органдары және басқа да ... ... ... ... ... түскен салық төлеушілер.
Жасырылған табыс көздерінің бар екенін анықтау мақсатында салық
салушылар осындай ... ... ... ... ... ... талдауды жүзеге асырады.
2010 жылдың басында Мемлекеттік табыстар Министрлігінің өкілдері бас
қосқан кездесуде ... ... салу ... сондай-ақ Салық
кодексіндегі жаңа өзгерістер ... ... ... ... салудың қарапайым жүйесін кәсіпорындар Қазақстан Республикасының
Салық кодексімен қарастырылған салық салудың жалпы ... ... ... ... Салық салудың қарапайым жүйесіне көшуді кәсіпорындар
(шағын және орта ... ... ... ... шешеді. [20]
Жеке кәсіпкерлермен салық салудың қарапайым жүйесін қолдану жеке
тұлғалардың табысына салынатын ... ... ... қызметтен
алынған табысқа қатысты), қосылған құн салығын, мүлік салығын ... ... ... мақсатында қолданылатын мүлікке қатысты), сонымен
қатар олардың жеке ... ... ... ... ... ... ... қызметінің нәтижелері бойынша есептелетін біртұтас
салықты төлеумен ауыстыруды қарастырады.
Салық салудың ... ... ... жеке кәсіпкерлер басқа
салықтарды салық салудың жалпы (ортақ) режиміне сәйкес төлейтін болады.
Салық ... ... ... ... ... ... ... тауарларды өндірумен, сонымен қатар пайдалы қазбаларды өңдеумен
және сатумен айналысатын (жалпыға таралған пайдалы қазбалардан басқа) ... ... ... үшін ... ... ... ... режиміне өткен
жеке кәсіпкерлер.
Салық салудың қарапайым режиміне ... ... ... ... жеке кәсіпкерлер салық салудың қарапайым жүйесіне көшу ... ... ... ... тұру ... өтінішімен қоса бірге беруге
құқылы. Салық салудың қарапайым ... ... ... ... ... ... дейін салық салудың жалпы түріне көшуге құқығы жоқ (егер
де заңнамамен ... да ... ... ... ... ... ... жүйесінен салық салудың жалпы режиміне көшкен
салық төлеуші салық салудың қарапайым жүйесіне ... ... ... ... рұқсат оған қарапайым режимді қолдануға құқық алғаннан ... екі ... соң ғана ... ... ... ... деп ... «Салықтық
ауыртпалықтың төмендеуі міндетті түрде шағын кәсіпорындардың көбеюіне ... ... ... оның ... үлесінің өсуіне,
нәтижесінде, жаңа жұмыс ... ... ... алып ... өздерінің табыстарының шынайы мөлшерін жасыруды тоқтатыны да
аса маңызды, өйткені ... ... ... қазынасына аудара отырып,
әділетті және ашық жұмыс жасаған тиімді ... ... ... ... алдағы жылдары жылдық табысы 50 млн. теңгеден
аспайтын және жұмысшыларының штаттық саны 20 ... ... ... салық салудың қарапайым жүйесін қолдана алады жоспарлауда.
Еліміздің Президенті «таңдау құқығы шағын және орта ... ... ... берілетінін» атап кетті.
Бұл салықтар, естеріңізге түсіре кетелік, қазіргі кезде шағын бизнес
төлейтін ... ... ... ... ... ... жеке
тұлғалардың табыс салығы, қосылған құн салығы, мүлік салығы. ... ... ... ... ... тағы да ... ... шағын кәсіпорындарға 100%-дық салықтық ... ... ... ... пайдалана отырып белсенді түрде
дамыса және шағын кәсіпорын критерийлеріне ... ... ... онда ... ... ... ... көшуіне тура келеді.
Жеңілктерді қарастыратын схема бойынша кәсіпорындарға ... ... ... ... ... ... бұзуы мүмкін. Егер
олар аталған схема бюджетке қаражаттардың түсуін қамтамасыз етуін ... ... ... септігін тигізеді деп шешсе (бұл туралы
біраз экономистер сөз қозғап жүр), онда шағын бизнеске салық салу ... қала ... ... ... ... ... ... жетілдіру жолдары
Экономиканы дамытудағы салық салуды жетілдіру шеңберінде бүкіл әлемде
салық ... ... ... ... ... айтып кеткеніміздей,
жеке кәсіпкерлермен салық ... ... ... ... ... ... ... салықты төлеуді (кәсіпкерлік қызметтен
алынған ... ... ... құн ... мүлік салығын (кәсіпкерлік
қызметті жүзеге асыру мақсатында қолданылатын мүлікке қатысты), сонымен
қатар ... жеке ... ... ... ... төлеуді салық
кезеңіндегі шаруашылық қызметінің нәтижелері бойынша есептелетін біртұтас
салықты төлеумен ... ... ... ... ... салынатын табыстан несиелер бойынша
пайыздарды, арендалық төлемдерді, іссапарлық шығындарды, жарнамалық
шығындарды да ... ... ... ... ... ... бірі – осы саладағы табыстарды
және мүліктерді заңдастыру (легализациялау) болып табылады.
Әкімшілік шараларының тағы да бір ... ... сол ... ... бермек: салықтық ауыртпалықтың қолайлы деңгейін қалыптастыру арқылы,
кәсіпкерлік сектордағы даму тенденцияларын ... ... Сол ... ... ... ... ... қаржы ресурстарына қол
жеткізуді жеңілдету жөнінде көмек беретін 44 несиелік одақтар бар.
Кәсіпкерліктің ... ... 1999 жылы ... ... кәсіпкерлікті
қолдау қоры арқылы да жүргізілуде. Былтырғы 2009 жылы аталмыш қор 60 млн.
теңгеден ... ... ... бұл да өз ... ... алу үшін ... ... белгілі.
Сонымен қатар, Қазақстанда кәсіпорындарды салықтық тіркеуді «бір
терезеден» жүзеге асыру және ... ... жою ... де ... отыр.
Шағын кәсіпорындар үшін салық салудың қарапайым схемасын қолдану ... ... ... ... ... жағдайда ғана тиімді деп
саналады.
Салық салу кезінде кәсіпорында бір ғана ... салу және ... ... ... – бұл ... ... ... табыс. Жиынтық
табысқа салық салу кезінде де салық салу объектісі біреу ғана, алайда бұл
жерде тек ... ... ... ... ғана ... ... қатар өнімнің
өзіндік құнын да бақылау қажет, ал бұл ең ... қиын ... ... белгілі. Осылайша, шағын кәсіпорындар үшін салық салудың
қарапайым ... көшу ... ... ... ... ... ... жағдайда ғана тиімді болмақ. Мұндай кәсіпорындардың қатарына
қызмет түрі өндіріспен емес, қызмет көрсетумен және ... ... ... жатады.
Шағын кәсіпорындарға салынатын салықтар жүйесі өз ... ... ... ... ... аймақтық бағдарламаларды
жүзеге асырушы, сонымен қатар, өз ... ... ... ... ... ... ... қарастыруы қажет.
Көптеген жағдайларда салық төлеушілер өздерінің салық ... ... ... ... ... ... ... де жүзеге асырады. Бұл
жағдайда қызмет түрлері бойынша салықтарды жалпыға бірдей тәртіппен төлеген
дұрыс, сондай-ақ шаруашылық ... ... ... ... ... ... дұрыс. Шағын кәсіпорындар үшін бұл айтарлықтай қиын.
Кәсіпкерлікті қолдаудың қаржылық-несиелік ... ... бір ... ... емес ... жеңілдіктерді беру арқылы
бәсекелестікті бәсеңдетіп алмауы тиіс. Шағын кәсіпорындарға ... ... ... ... ... ... арттыру,
инфрақұрылымға салымдарды төмендету, ... ... ... ... ... толық қолдану арқылы келетін экономиямен
мақұлданады.
Осыған ... жеке ... ... ... ... елдерде
мынадай формаларда болатынын айтып кетуге болады: жеке тұлғаларға ... ... ... ... ... ... мүлікке салық
салуға негізделген салықтар. Бұл, әрине, Батыс елдерінің кәсіпорындарына
салынатын салықтардың бәрі емес, бұл ... ... ... салылқ салуда шешуші роль атқаратын салықтар болып табылады.
Салықтық реттеу саласында салықтық мөлшерлемелерді орнату ... ие. ... ... ... ... ... екі ...
фискалдық және реттеу функциялары – арасындағы оңтайлы ... ... ... Дәл осы функцияның өзара қатынасы практика ... ... ... ... ... құру оның ... ... бірінші кезекте салықтық мөлшерлемелердің деңгейіне, тәуелді
болады. ... ... ... ... ... маңызды
бөлігі болып табылады.
Жүзеге асыру жолдарына қарай салықтық реттеу екі, ... ... ... ... салықтық жеңілдіктер және салықтық санкциялар.
Салықтық жеңілдіктер – бұл салықтардың реттеуші ... ... ... ... ... болып табылады. Жалпы салықтық
түсімдердің сомаларының өзгеруімен, салық ... бір ... ... ... ... дифференциациясымен, олардың қолдану
саласының өзгеруімен және трансферттермен салықтық жеңілдіктер мемлекеттік
салықтық реттеудің негізгі әдістерінің бірі ... ... ... ... ... ... жеңілдіктердің
қандай да бір классификацисы жоқ, ... ... ... ... ал ... ... оның ең ... формасына, яғни
салықтың мерзімін ұзартуға ғана келіп ... ... ... ... ... салықтық жеңілдіктердің тізімі және оларды қолданатын
нақты субъектілер мен қолдану салалары ... ... ... ... Салықтық заңнамадағы кез-келген анықталмағандық салықтық
субъективизмге және волонторизмге қолайлы жағдайлар жасайды. Заңның ... ... ... ... бір жағынан, салық төлеушілер, екінші
жағынан, өз пайдаларына ... ... ... салықтық жеңілдіктер салықтық міндеттемелерді төмендетуге
бағытталған салықтық реттеу шаралары болып табылады. Бұл ... ... ... салықтық міндеттемелерді азайтуға альтернатива ретінде
қолданылуы тиіс. Бұған қоса, салықтық ... оның кең ... ... ... жағынан қарастыру қажет. Кең мағынасы тұрғысынан салықтық
жеңілдіктер барлық жеңілдіктерді қамтиды: салықтық ... ... ... ... ... каникулдар, салықтық ... ... ... ... ... мен ... Тар мағынада бүкіл салықтық жеңілдіктер тізімінен ... ... ... және ... да ... ... ... тізімнен алып тастайды. /30/
Кәсіпорындарды салықтық реттеудің клесі ...... ... ... және ... яғни тиісті салықтық бақылау ... ... ... ... тек ... ... тиімділігі емес, бүкіл экономикалық
және қоғамдық ... ... ... ... бақылауды салық механизмінің функционалды элементі, ... ... ... ... ретінде қарастыру қажет. Салықтық
бақылаудың нақты қызмет етуіне негіз болатындардың ... ... ... база – ... ... құқықтық статусын анықтайды;
ұйымдастырушылық қамтамасыз ету – салық төлеуші кәсіпорындарды ... ... ... мен ... ... ... қарым қатынастарын қарастырады;
материалдық-техникалық қамтамасыз ету – оның ... ... ... да, ... ... ... да өздерінің міндеттерін барынша
тиімді және уақтылы орындауды қамтамасыз ету.
Айта кету ... ... ... мен ... бір-бірімен ажырамас
бірлікте болады. Сол себепті олардың арасындағы қарым-қатынастарды толық
қамти алатын ... ... ... [16]
Мемлекет тарапынан экономикалық процестерді реттеу кез келген қоғамдық
жүйенің, соның ішінде қаржыны басқарудың ... ... ... ... ... реттеу – бұл макроэкономикалық тепе-
теңдіке және экономиканың жұмыс істеуінің әрбір нақтылы ... ... ... әсер ету ... ... ... ресурстарын шебер
пайдаланудың күнделікті процесін қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... нысандары мен әдістерін
мақсатты және нақты қолдану процесі.
Қаржылық реттеудің түрлері ... ... ... кедендік-тарифтік, валюталық-қаржылық реттеулерді қамтиды. ... ... ... реттеулердің ішінде салықтық реттеудің орны
мен маңыздылығы ерекше болып табылады. Экономиканы салықтық реттеуде ... ... ... ... ... ... экономикалық, соның ішінде қаржылық
нысандар мен әдістер арқылы ... ... ... қолданыста болады.
Дүниежүзілік тәжірибе салықтық реттеуде келесідей реттеу ... ...... ... ... салу ... жеңілдіктер мен
санкциялар, салықтық-бюджеттік ынталандыру және тежеу саясаттары, салықтық
бөлу және қайта бөлу, бақылау қызметтері ... ... ... ... ... ... бірі болып табылатын мемлекеттік бюджет, мемлекеттік
қаржылардың басқа да ... ... ... көзі ... ... болып
табылады. Сондықтан мемлекеттің қаржы ресурстарын ... ...... жүйесі және оның басты функцияларының бірі болып табылатын
халыққа және шаруашылық қызме тетуші ... ... тура ... ... құрамы мен мөлшері болып табылады. /8, 138 б/
Қазақстан Республикасы салық ... ... ... ... ... Президентке, Парламентке, ... ... ... Салық қызметi органы Қазақстан Республикасы Қаржы
Министрлiгi Салық Комитетiнен және ... ... ... ... ... ... бойынша салық комитеттерiнен тұрады. /2/
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келе, салықтан жалтару әдетте салық объектісін ... ... ... секілді басқа да жолдармен салық органдарына табыстардың
немесе мүліктің бір ... ... ... ... бас ... ... Қазақстан билік органдары тарапынан жіберілген кемшілік пе ... пе, ... олар ... ... ... қылмыс деп танымай,
жәй ғана әкімшілік заң бұзушылық ретінде қарастырады. ... ... ... ... ... айналысады, олар, әдетте, сот
процесінде қарастырылмайды. Мұндай әкімшілік заң ... үшін ... ... ... ... ... ғана ... жалтару жағдайларында мемлекет салық әкімшіліктері ... ... ... ... ... ... ... шоттар бойынша операцияларды
тоқтатып қою, қаржылық-несилік ұйымдардағы қаржы қаражаттарын тұтқындау;
қаржылық-құқықтық санкциялар: төленбеген салық сомасын толық ... ... ... үшін айыппұл, қаржылық және салықтық құжаттаманы
ұсынбағаны үшін ... ... ... ... кешіктіргені үшін
өсімпұлдар, сондай-ақ жасырылған бүкіл мүлікті тәркілеу мүмкіндігі;
әкімшілік жауапкершілік ... ... ... ... ... лауазымды тұлғаларына және азаматтарға айыппұлдар салу;
қылмыстық жауапкершілік ... ... ... ... айыппұлдар
салу, бас бостандығынан айыру, түзету ... ... ... ... ... ... ... жаңғыртудың
басты бағыттарын болжамдайды:
- Қазақстан Республикасының Парламент Мәжілісіне салықтық және
кедендік ... ... ... ... ассоциация және қоғам
ұйымдарының өкілдері, заңгерлер, аудиторлардан тұратын тәуелсіз байқауларды
тартуда комиссия құруды ұсынады;
- қаржы тапшылығына ... ... және ... ... мен
өндірушілерін қолдауға бағытталған салық және кеден ісі ... ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметіне салық және кеден заң актілерін
жаңғырту жүмыстарын жүргізген ... ... ... ... ... ... бірлестіктер мен құрылымдардың жұмыс
тәжірибиесін үсыну.
Егер осы ... ... іске ... онда ... ... ... ... дамиды.
Казіргі кезде Қазақстанда өндірістің дамуына ғана емес сонымен бірге
кез-келген бизнестің дамуына жақсы жағдайлар құрылған. Бүгінгі ... ... ірі ... ... ... келесідей негізгі проблемалармен
қақтығысады: салықтар, ... ... ... ... ... сот ... дамымауы, несие берудің аздығы,
қылмыс. Біздің ойымызша шағын және ірі ... жеке ... ... енгізу қажет. Экономиканың тұрақтылығының жоқ болуы,
өндірістің төмендеу жағдайларында ... бір ... ... ... ... ... салықтық жеңілдіктерін беру арқылы ... ... ... ... ... өндірушілерді ынталандыру қажет.
Өйткені, әлемдік тәжірибиеде көрсеткендей экономиканың өсуі шағын және ірі
бизнестің ... ... ... ... ... ... егемендігін алып, басқа да
тәуелсіз ... ... ... ... теңестіру, жаңадан аяғына
тік тұрып қадам ... ... ... өту ... ... ... тура ... отыр. Бұл қиыншылықтар түрлі салалардан
әрі түрлі деңгейде ... ... ... ... ... салық жүйесін жетілдірудің негізгі
бағыттарын қарастыра келе, ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
2. салық жүйесін максималды жеңілдету, заңдардан және біркелкі ... бар ... ... ... ... салықтық күштемені салық ставкаларын төмендету жолымен жеңілдету, салық
алудың орынды деңгейін қамтамасыз ету;
4. тікелей және ... емес ... ... ... ... ... соңғы жылдары тікелей салыққа ... ал ... емес ... ... ... ... ... жинаудың нәтижелі салықтық бақылауын ұйымдастыра
алмайтынын көрсетеді;
5. аймақтық және жергілікті салықтардың жоғары шектерін орнату;
6. салықты ... мен ... ... ... ... ... салық
заңнамасымен сәйкестігін іске асыру;
7. шаруалық ... ... ... ... ... ұсталымдарына салық салуды максималды есепке алу;
8. жеке тұлғаларға жеке ... ... ... ... ... ескеріп, салық салудың иілгіш шкаласын іңдеу;
9. салықты төлеудегі ... ... ... оның ... ... заңнамасының өзгерістері жайлы салық төлеушіні уақытында
хабардар ету, салықты есептеу мен төлөуде кеңестік қызмет көрсету.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ҚР салық кодексі, ... ... Б.Ж. ... Г.А. Основы налогообложения. Алматы. 2008
3. Аймаков Б. Налоговая система в ... ... ... ... ... Налоговый кодекс «О налогах и других обязательных платежах в бюджет»
5. Сейдахметова Ф.С. Налоги в Казахстане. Алматы. 2008. – 160 с.
6. ... Д.Ю. ... ... – Москва: Финансы и статистика 2009
г.349стр.
7. Вареха Ю.М. "Влияние российской налоговой системы на коэффициент чистой
рентабельности продаж и некоторые, важные для ... ... в ... и за ... №4 2007 г.
8. Юткина Т.Ф. "Налоги и налогообложение" - ... 2008 ... ... И.Г., ... В.А. ... и ... - Москва" Финансы,
ЮНИТИ" 2008 г.
10. Сержантов К.А. "Как ... ... ... ... - ... ... о ... комитете по Кордайскому району Жамбылской области
от 01.03. 2010 г.
12. Адамов В. ... ... ... ... ... вести, 03.03.2009 г.
13. Бекбасаров А.У. Налогообложение индивидуальных предпринимателей. //
Малый и средний ... ... ... А. ... ... на ... малого и среднего
бизнеса //Азия: Экономика и ... 2009. - ... ... Б.Ж. К ... ... ... системы
РК//Вестник КазГАУ, 2007. - ... ... Ж. ... ... ... ... контролеры.// Налоговые
вести, 08.05.2009 г.
17. Уровень жизни населения в Казахстане.- Алматы: ҚР ... ... ... ... ... жылнамалығы.-Алматы: Қазақстан
Республикасы статистика агенттігі, 2010.
19. ҚР Үкіметінің 2008-2010 ... ... орта ... ... ... ж. ... № 660 ҚР ... қаулысы.
20. А.Исаева «Мемлекеттің дамуына әсер ету ... ... ... ... ... ... // ... 2010,
№6, 22-25 стр.
21. Савченко В.Я. О ... ... ... ... ... №7. - С. ... А.Бильдебаева. «Налоговые ставки – важный элемент фискальной политики»
// Экономика негіздері №2, 2009 – 20-24 б.
23. ... ... ... ... ... Казахстан.
-2010г.
-----------------------
4 сурет – Бюджетке тиісті салықтар мен басқа да төлемдер бойынша
қарыздардың, айыппұлдардың және өсімпұлдардың ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыл аумақтарының мәселелерін шешу жолдары және дамыту88 бет
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Бұлтартпау шарасын қолданудың бір қатар мәселелері және оларды шешу жолдары48 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Еңбек ақы төлеудің есебі60 бет
Желілерде компьютерлік ақпараттарды қорғау мәселелері94 бет
Жерге меншiк қатынастарын құқықтық реттеу51 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь