Материалдық емес активтер туралы ақпарат

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1.тарау. Материалдық емес активтердің сипаттамасы
1.1 Материалдық емес активтерді анықтау және оларды тану критерийлері . 5
1.2 Материалдық емес активтердің түсуі мен құрылуын есептеу ... ... ... ... ... 9

2.тарау. Материалдық емес активтердің амортизациясының, материалдық емес активтерді түгендеудің есебі
2.1 Материалдық емес активтердің амортизациясын есептеу ... ... ... ... ... ... 14
2.2 Материалдық емес активтерді түгендеу есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

3.тарау. Материалдық емес активтердің есебінің аудитін ұйымдастыру
3.1 Материалдық емес активтерінің бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 20
3.2 Материалдық емес активтердің аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 27
Нарықтық экономика жағдайында басқаруды жетілдіруде бухгалтерлік есептің ролі мен мәні артуда. Басқару мен нарықтық экономиканың дамуына, әр түрлі деңгейде басқару шешімдерін әзірлеуге, негіздеу мен қабылдауға субъектінің нарықтағы іс-қимылын анықтап, бәсекелес субъектіні айқындауға, сондай-ақ субъектілердің қаржылық және шаруашлық қызметі туралы сапалы, уақтылы ақпаратты қалыптастыру бухалтірлік есептің басты мақсаттары болып табылады.
Бухгалтерлік есеп – экономикалық білім жүйесіндегі негізгі пәндердің бірі, әрі оны мамандығым деп таңдағандар үшін аса маңызды. Ол шаруашылық жүргізуші кез келген субъект қызметінде жетекші орын алады. Бухгалтерлік есептің мәліметтері негізінде бүкіл шаруашлық қызметтің іс-әрекеті сипатталып, оның табысы немесе шығыны есепке алынады, қаржылық жағдайды ашып көрсетеді. Бухгалтерлік есеп субъектілердің меншігін сақтауды бақылауға және басқаруға шешімдерін қабылдауға қажетті ақпаратты жинақтайды.
Бұл курстық жұмыстың тақырыбы «Материалдық емес активтер есебін ұйымдастыру» бүгінгі таңдағы өзекті мәселені қозғайды.
Материалдық емес активтер дегеніміз – нақты табиғи қалпы жоқ, бірақ “сезілмейтін құндылық” қабілетіне ие, шаруашлыққа ұзақ уақыт немесе қосымша табыс әкелетін, әрі субъектінің иелігінен шығару мүмкіндігіне ие активтер. Материалдық емес активтерді шаруашлық қызметінде алатын орны мен қызметіне қарай, олардың материалдық –заттық қалпының, яғни табиғи мағынасының болмағандығына қарамастан , оларды ұзақ уақыт бір жылдан жоғары пайдалану барысында табыс әкелетін және алшақтау белгілеріне сүйене отырып 3 топқа бөледі: интеллектуалдық меншік, мүлікті пайдалану құқығы, кейінге қалдырған шығындар.Бірінші тарауда – материалдық емес активтердің сипаттамасы, материалдық емес активтерді және оларды тану критерийлері, материалдық емес активтердің түсуімен құрылуын қарастырылады.
1. ҚР –ның “Бухгалтерлік есеп жіне қаржы есебі ” туралы заңы. 24.06.2002.
2. ҚР-ның бухгалтерлік есеп жөніндегі Ұлттық комиссиясының Қаулысы. 13.11.1996. № 3.
3. Әбдіманапов Ә. «Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері». Оқулық, Алматы, 2006
4. Баймұханова С.Б, Балапанова Ә.Ж. Бухгалтерлік есеп.- А:Қазақ унверситеті, 2002
5. Баймұханова С.Б. “Қаржылық есеп”Алматы, “Экономика” 2007
6. Ержанов М.С., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и новая корреспонденция счетов (с 1 января 2003 г.).- А.: Ержанов и К, 2003.
7. Кеулимжаев Қ.К. “Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері” Алматы, “Экономика” 2006
8. Кеулимжаев К.К. и др. “Финансовый учет” Алматы, 2003
9. Назарова В.Л. Шаруашлық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп. Алматы, “Экономика” 2005
10. Под редакцей Р.М.Рахимбековой “Финансовый учет на предприятии” Алматы, “Экономика” 2003
11. Радостовец В.В., Шмидт О.И «Теория и отраслевые особенности бухгалтерского учета». Алматы, 2000
12. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтеррскиий учет на предприятии.- А.: Центраудит- Казахстан, 2002.
13. Төлешова Г.Қ. “Дамыған қаржылық есеп”Алматы, “Экономика”2005
14. Тулешова Г.К. “Финансовый учет в соответствии с международными стандартами” (часть 1,2) Алматы, 2003
        
        Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
........................................ 3
1-тарау. Материалдық емес активтердің сипаттамасы
1.1 Материалдық емес ... ... және ... тану ... . ... Материалдық емес активтердің түсуі мен құрылуын ... ... ... емес ... ... ... ... түгендеудің есебі
2.1 Материалдық емес ... ... ... ... ... емес активтерді ... ... ... Материалдық емес активтердің есебінің аудитін ұйымдастыру
3.1 ... емес ... ... ... ... емес активтердің ... ... ... ... ... ... ... жағдайында басқаруды жетілдіруде ... ролі мен мәні ... ... мен нарықтық экономиканың дамуына, әр
түрлі деңгейде басқару шешімдерін әзірлеуге, ... мен ... ... іс-қимылын анықтап, бәсекелес субъектіні айқындауға,
сондай-ақ ... ... және ... ... ... сапалы,
уақтылы ақпаратты қалыптастыру бухалтірлік есептің басты мақсаттары болып
табылады.
Бухгалтерлік есеп – экономикалық білім жүйесіндегі ... ... әрі оны ... деп ... үшін аса ... Ол ... кез ... субъект қызметінде жетекші орын алады. Бухгалтерлік
есептің мәліметтері ... ... ... қызметтің іс-әрекеті
сипатталып, оның табысы ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Бухгалтерлік есеп субъектілердің меншігін сақтауды
бақылауға және ... ... ... ... ... ... жұмыстың тақырыбы «Материалдық емес активтер есебін
ұйымдастыру» бүгінгі таңдағы өзекті мәселені қозғайды.
Материалдық емес активтер ...... ... ... жоқ, бірақ
“сезілмейтін құндылық” ... ие, ... ұзақ ... ... ... ... әрі субъектінің иелігінен шығару мүмкіндігіне ие
активтер. Материалдық емес активтерді ... ... ... орны мен
қызметіне қарай, олардың ... ... ... яғни табиғи
мағынасының болмағандығына қарамастан , оларды ұзақ уақыт бір ... ... ... ... ... және алшақтау белгілеріне сүйене отырып
3 топқа бөледі: интеллектуалдық меншік, мүлікті пайдалану құқығы, ... ... ...... емес активтердің
сипаттамасы, материалдық емес активтерді және ... тану ... емес ... ... ... қарастырылады.
Екінші тарауда – материалдық емес активтердің ... емес ... ... ... ... емес ... есептеу әдістері мен жолдары қарастырылған.
Үшінші тарауда – материалдық емес ... ... ... ... емес ... ... материалдық емес
активтердің ... ... ... ... ... кездерде отандық бухгалтерлік
есептің жаңа нысандарының қатарына жататын материалдық емес ... арта ... ... онша етене таныс емес жаңа ... ... ... ... ... ... құбылыс. Материалдық
емес активтердің қатарына жататын активтерді анықтап, топтау, бағалау және
амортизация ... ... ... аударып, бағдарлама жасауға,
тексерілетін мәселелерді анықтауға міндетті.
1-тарау. ... емес ... ... Материалдық емес активтерді анықтау және оларды тану критерийлері
38 “Материалдық емес активтер” ҚЕХС (қаржылық есеп ... ... және 28 ... емес ... есебі”
БЕС (бухгалтерлік есеп стандарттары) сәйкес материалдық емес активтер
әкімшілік мақсатта және ... ... ... ... өндірісте және
тауарларды (жұмысты көрсетілген қызметті) өткізуде ұзақ уақыт бойы (бір
жылдан ... ... ... ... ... жоқ, ... ақшалай
емес активтер, оларды:
а) анықтауға болады;
ә) субъект бақылайды;
б) қолданудан субъект болашақта экономикалық пайда алуды күтеді.
Материалдық емес бап ... емес ... ... ... материалдық актив анықтамаларына сәйкес келсе;
ә) белгі- өлшемдерге сай келеді және мынандай ... ... ... осы активке тікелей байланысты болашақта
күтілетін экономикалық пайда алу ықтималдығы жоғары болса;
- ... құны ... ... ... болса;
- материалдық емес активтерді тану ... ... ... ... бағаланғанында.
Материалдық емес активтердің бастапқы құны оларды сатып ... тең ... ... ... алуға кеткен және қолдануға әзірлейтін
жағдайға (сатып алу бағасы, орны толып өтелмейтін салықтар мен алымдар ... ... ... ... ... ... емес активтерді жіктеу
Ұйымның материалдық емес актив объектілерін қабылдау –тапсыруды
құжатпен ... үшін ... ... оның ... ... ... ... жасалған ай-күні, жылы), объектінің сипаттамасы, оның ... ... және ... қажетті мағлұматтар көрсетілуі тиіс.
Материалды емес актив объектілерін қабылдауды рәсімдегенде акт
материалды емес ... ... ... ... бір данадан жасалады.
Материалды емес активтердің бірнеше ... ... ... ... акт ... ... Акт рәсімделгеннен кейін материалдық
емес актив объектісін немесе оны қолдануды ... ... ... осы ... қатысты ұйымның сондай және т.б. мүліктік құқықтарын
растайтын құжаттар ... ... ... ... оған ... қол қояды және ұйым басшысы немесе соған уәкілетті ... ... ... ... емес ... бергенде (сатқанда) акт екі дана
болып жасалды, тапсыратын ұйым және ... емес ... ... ... жазба жасалады.
Ұйымның пайдалануы түскен материалдық емес активтердің барлық
түрлерінің есебі үшін қолданылады. ... емес ... ... тәртібі мен олардың құрал заңдарымен нормативті ... ... ... ... ... Форма кіріске
алынуға арналған құжат, материалдық емес активтерді қабылдау-тапсыру және
басқа құжаттама негізінде бір дана болып толтырылады.
Материалдық емес ... ... ... ... ... лицензиялық келісімдер – кәсіпорынға үкіметтік органдар немесе
муниципалитет беретін және қоғамдық меншікті ... ... ... үшін ... жерді пайдлануға және т.б.) беретін
құқықтар;
• бағдарламамен қамтамасыз ету, ол әлде ... ... не ... өзі ... және ... немесе ішкі мақсаттарға арналады;
• патенттер – заңды түрде танылған және тіркелген ... ... ... бір ... ... не ... арнайы ерекше
процесс пен технологияны пайдалануға эксклюзивтік құқық береді;
• ұйымдастыру шығындары (қалдырған шығындар) - ... ... ... тек ... ғана ... алынады немесе шығындар болашақ
кезеңдерге (ұйымның-мекен тұрақты ауыстыруына ... ... ... ... ала ... - ... жыл ... аванс болып
төленетін) сақтандыру;
• гудвилл – субъектінің жағымды сипаттамасына байланысты сатып алушының
сауда сәтінде пайда болған ... Ол ... ... ... ... (субъектінің тұтастай алғанда ... мен ... ... ... құн ... ... айырма ретінде
анықталады. Есеп мақсаттары үшін гудвилл фирманың алған нақты бағасы
мен таза ... ... ... әділ ... ... ... ретінде қарастырылады. Таза капитал: “капитал минус
міндеттемелер” болып анықталады;
• басқадай (авторлық құқықтар –шығарма, әзірлеме т.б. авторларға ... ... ... сауда маркалары немесе тауарлық белгілер –
ұйымға, өнімге, (көрсетілген қызметке) ... ... ... ... ... ... ...
мемлекеттік меншікті пайдалану құқығына ие болу немесе ... ... және т.б. үшін ... ... ... емес ... ... Басқа кәсіпорындар мен адамдардың ақыға сатып алынған материалдық емес
активтер ... ... ... ... жүмсалған нақты шығындардың
сомасымен көрсетіледі.
2. Кәсіпорындарға ... ... ... ... емес ... сараптау
жолмен бағаланады.
3. Жарғылық капиталға салым ретінде құрылтайшылардан келіп ... ... ... ... ... құн бойынша
көрсетіледі.
Материалдық емес ... ... ... мен ... бір ... № 1 – ... ... емес активтерді қабылдау- өткізу
актісінде” көрсітіледі.
Актіде мыналар көрсетіледі:
1. Материалдық емес активтердің дәл атауы.
2. ... ... ... түскен ) күні.
3. Объектінің сипаттамасы.
4. Бастапқы құн.
5. Амортизация нормасы.
Материалдық емес активтер ... ... ... ... ... ... акт екі данада жасалады: өткізуші және
қабылдаушы кәсіпорындарға. 2700 ... ... ... ... ... емес ... есепке алудың №2 МЕА нысанындағы инвентарлық
карточкасында жүргізіледі. ... ... ... емес ... есепке алу ведомосінде топтастырады, онда
мыналар келтіріледі:
а) материалдық емес активтердің атауы;
ә) ай ... және ... ... ай ... ... ... ... осындай принциппен машинограмма
жасалады.
1.2. Материалдық емес ... ... мен ... есептеу
Материалдық емес активтер мыналардың нәтижесінде алынады:
• сатып алулар
Мысалы. Бағдармалық қамтамасыз ету алынды:
а) нақты өзіндік құнға:
2730 ... ... емес ... шот ... ... мен ... қысқа мерзімді кредиторлық
берешек” шот кредиті
ә) ҚҚС ... ... ... құн ... шот ... мен мердегілерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек”
(15%)
9 000
б) объектіні дайын жағаға дейін жеткізу ... ... ... ... ... емес активтер ”шот дебеті;
3350 “Еңбекақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек”,
3150 “Әлеуметтік салық ”,
4240 ... ұзақ ... ... ... ... ... салымдар – материалдық емес активтер тараптардың
шартпен белгіленген бағасы бойынша есепте көрсетіледі:
1. Жарияланған капитал сомасына:
5020 “Төленбеген ... шот ... ... ... 5000 “Шығарылған капитал”,
5010 ... ... ... ... ... ... емес активтердің келісім-
шарттық құны
2730 “Өзге материалдық емес активтер”шот дебеті
5020 ... ... шот ... ... ... нәтижесінде ие болу - материалдық ... ... құны ... құны бойынша мойындалады, егер оны
күмәнсіз сенімділікпен бағалау мүмкін болмаса, онда ... ... емес ... ... алайда гудвиллге енеді; өйткені
жақсы іскерлік бедел, қолайлы мекен-тұрақ бар, ... ... ... ... бар және т.б.
Мысалы. 8 000 000 теңге бұйым сатып алынды, активтің ... ... ... ... ... құн сомасы:
3210 “Әлеуметтік сақтандыру бойынша міндеттемелер” шот дебеті
1040 “Ағымдағы банктік шоттардағы теңгемен ақша қаражаты” шот ... ... ... ... шот дебеті
1040 “Ағымдағы банктік шоттардағы теңгемен ақша қаражаты” шот ... ... ... ... ... “Өзге ұзақ мерзітді бағалау міндеттемелер” шот кредиті
6 000 000
Сатып алынған активтердің әділ құны фирманың ... ... ... ... үшін бұл – ... ... ... сатылым бағасы
табылады және теріс гудвилл деп аталады. Кез ... ... ... алған
активтердің құндылықтарын азайту үшін пропоционалды бөлінуге тиіс. Мұндай
жағдайда теріс гудвиллді болдырмау үшін материалдық ... ... ... ... ... ақша ... ... шығындардың нақты
сомасына (бағдарламамен қамтамасыз ету):
2730 “Өзге материалдық емес активтер”шот дебеті
6140 “Инвестициялық жылжымайтын мүлік операцияларынан алынатын ... ... жыл ... ... ... ... арттыру үшін есептен
шығарылады:
6140 “Инвестициялық жылжымайтын мүлік операцияларынан алынатын кіріс”
шот дебеті
5410 “Есептік жылдың пайдасы (залалы)” шот ... ... ұзақ емес ... ... нәтижесінде алынған материалдық
емес активтердің бастапқы құны алынған немесе төленген ақшалай қаражат
сомасына түзетілген, айырбасқа ... ... ... құны ... ... ... алынды:
а) келісім-шарттық құнға:
2730 “Өзге материалдық емес активтер” шот дебеті
3310 “Жеткізушілер мен мердегерлерге қысқа мерзімді ... шот ... ҚҚС ... ... салығы” шот дебеті
3310 “Жеткізушілер мен мердегерлерге қысқа мерзімді ... шот ... ... ... қамтамасыз етудің нақты өзіндік құны
есептен шығарылады:
7410 “Активтердің шығуынан ... ... шот ... “Өзге материалдық емес активтер” шот кредиті
60 000
Сатып алушыға шот ... ... ... қамтамасыз етудің келісімшарттық
құнына:
2110 “Сатып алушылармен тапсырушылардың ұзақ ... ... ... ... ... тиісті кірістер” шот кредиті
80 000
ә) Келісім-шарттық құнынының 15% ҚҚС ... ... ... тапсырушылардың ұзақ мерзімді берешегі” шот
дебеті
3130 ... ... шот ... ... аударылды:
3310 “Жеткізушілер мен мердігерлерге қысқа ... ... ... ... ... шоттардағы теңгемен ақша қаражаты” шот кредиті
24 000
Өзара талаптарды қоса есептеу жүргізіледі:
3310 “Жеткізушілер мен мердігерлер қысқа мерзімді кредиторлық берешек”
шот дебеті
2110 ... ... мен ... ұзақ ... берешегі” шот
кредиті
92 000
Ұқсас материалдық емес активке айырбастау ... ... емес ... ... құны ... активінің баланстық құны
бойынша танылады және табыс ... ... ... ... ... материалдық емес активтер” шот кредиті;
• субъектінің өзі жасаған материалдық емес активтердің бастапқы құны іс
жүзінде нақты тікелей және ... ... ... ... ... ... емес активтерді мойындау өлшемдері мен ... емес ... ... ... сәтінен бастап шеккендерін
белгілеу бойынша қолдануға арналған активті жасау мен ... ... ... қонарлық негізінде таратылуы мүмкін. Материалдық емес
бапты жасауға кеткен шығындар ... мен ... ... ... ... ... бастапқы құнына кірмейді және кезең шығындары
болып танылмайды.
Материалдық амес ... ... ... ... жұмыстар
зерттеулер мен әзірлемелер сатыларынан құрылады.
Зерттеулер сатысы – жаңа ... ... ... ... ... талап қуып, алдын-ала қам жасаған, ... ... ... ... ... жаңа білім алуға бағытталған зертханалық
зерттеулер жаңа зерттеу олжасын немесе басқа білім ... ... ... ... ... жасау мен ұғымын тұжырымдау.Зерттеу сатысында
субъект болашақта экономикалық пайда әкелетін материалдық емес активтер ... ... ашық ... алмайды, сондықтан мұндай шығындар кезеңнің
шығындары болып ... ... ... ... көрсетілген қарастырайық:
зерттеу жұмыстарына шығындар ... ... ... есептелді
еңбекті өтеу қорынан әлеуметтік ... ... және ... ... “Әкімшілік шығыстар” шот дебеті, 7110 “Өнімдерді сату және
қызметтер көрсету ... ... ... дебеті
4230 “Қызметкерлерге сыйақылар бойынша ұзақ мерзімді бағалау
міндеттемелері”, 3150 ... ... 3390 ... ... ... ... әттүрлі ... ... ...... ізденістерінің немесе басқа
ілімдерінің нәтижелерін жаңа немесе түпкілікті жетілдірілген процестерді,
материалдарды, өнімдерді, ... және ... ... ... ... ... көшіру. Бұл сатыға мыналар жатады:
тәжірбиелік үлгілер мен модельдерді ... ... және ... ... ... ... пішіндер мен штамтарды жобалау;
комерциялық өндіріс үшін экономикалық қондырғыларды жобалау мен ... ... ... ... ... ... немесе көрсетілген қызметтерді жобалау, құрастыру және тестілеу.
2-тарау. Материалдық емес активтердің ... ... ... ... ... ... емес активтердің амортизациясын есептеу
Кәсіпорындардағы материалдық емес активтер өздернің пайдалануы
барысында біртіндеп ... ... тоза ... Осы ... ... яғни кәсіпорында пайдаланған уақыт аралығында пайда әкелу қажет.
Егер бұл материалдық емес активтерді пайдалану ... ... ... оларды актив қатарында есептеудің қажеті де болмайды және ... ... ... ... кеткен немесе басқадай шығындар жиынтығы
ұйымның зияны болып табылады.
Кәсіпорындарда материалдық емес активтерді ... ... ... бір ... ай ... яғни оның ... ... өндіріс
шығындарына қосылып отырады. Яғни, материалдық емес активтердің құнына
амортизациялық ... ... ... Амортизациялық аударым (өтелім)
мөлшері материалдық емес активтердің ... ... ... ... қарай анықталады. Материалдық емес активтердің пайдалану мерзімі
кәсіпорының қызмет атқаратын уақытынан аспау ... Егер ... ... ... мерзімін анықтауға мүмкіндік болмаған жағдайда,
амортизациялық аударым он жылға есептеледі. Бірақ ол ұйымның қызмет ... ... ... Жалпы материалдық емес активтердің тозу
бухгалтерлік есеп шоттар жоспарының:
“Материалдық емес ... ... - деп ... ... ... ай сайын есептелініп отырылатын амортизациялық ... ... сату ... ... әкімшілік шығындар”,
“Негізгі құралдардың тозуы және материалдық емес ... деп ... ... ... Кт: ... ... амортизациясы” түріндегі бухгалтерлік жазу жазылады.
Материалдық емес активтердің амортизациясын есептеу 6 - “Негізгі
құрал-жабдықтар есебі” БЕС-на (Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... қолданылатын тәсіл активті қолданудан
түскен экономикалық пайданы ... ... ... Егер ... ... үлгісін анықтау мүмкін болмаса, онда тіксызықты есептен
шығару тәсілі қолданылады.
Амортизацияланатын құн - ... құн ... ... ... ... құны ... тең ... егер:
1. Пайдалы қызмет ету мерзімі соңында оны сатып алу ... ... ... ... ... байланысты материалдық емес активтердің бұл түрі
үшін ... ... ... ... ... қызмет ету мерзімі соңында мұндай
нарықтың болуына;
ә) мүмкіндік, ықтималдық жоқ болса.
Нарық белсенді деп ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалар
нарығы);
- мәмілеге келу ниетті- сатушылар мен сатып ... қай ... ... ... алынатын және салынатын тауарлар халыққа қолайлы, арзан
бағаларда болса.
Өндірістік-шаруашлық ... ... ... ... ... ... ... ұшырайды.
Есептелген тозудың мақсаты – пайдаланудың белгіленген ... ... ... пен ... ... қосу ... олардың
құнын өтеу үшін көздерді қалыптастыру. Материалдық емес активтердің
амортизациясын ... алу үшін 2740 ... емес ... шоты ... Бұл шот ... әрі реттеуші сипатта.
2740-шотының кредиті бойынша материалдық емес активтер ... ... ... ай ... есептелетінін және есепті айдың ... ... ал 2740 ... ... ... МЕА амортизациясының
есептен шығарылуы көрсетіледі.
Материалдық емес активтер бойынша амортизация бастапқы ... ... және МЕА ... ұғыды пайдалану мерзімі бойынша ай
сайын есептейді. Амортизация нормасының мерзімін анықтау ... ... ... ... 10 ... ... ... жарғыда белгіленген қызметінен
аспайтындай болып белгіленеді.
Мысалы: Субъект ЭЕМ –ге ... ... ету ... ... ... пайдалану мерзімі 5 жыл (60 ай) болып белгіленген.
Ай сайынғы амортизация сомасы 120,0/60=2 000 теңге немесе ... х ... МЕА ... пайдалану мерзімі ішінде кәсіпорынға
белгілі бір табыс әкелуі тиіс. Амортизацияны ... МЕА құны ... ... ... ... ... әкелуді доғарған сәттен ... ... ... ... ... ... олардың
амортизациясын өндіріс немесе айналым шығындарына қосу тәуелді, демек оған
субъект қызметінің шынайы ... ... де ... ... ... ... РТ №6 нысанында жүргізіледі. Амортизацияны есептеуді
бухгалтерлік есептің шоттарында НҚ ... ... ... ... ... есептеу сомасына Дт 7110, 7210, 8045; Кт 2740.
2.2. Материалдық емес активтерді ... ... емес ... ... ... ... ... құқында тиесілі МЕА нақты қолда бары;
2. Оларды баланста көрсетудің дұрыстығы мен мерзімділігі;
3. МЕА тозуын ... ... ... ... ... ... бар-жоғын тексеріледі.
Бастапқы құжаттамада МЕА объектісінің егжей-тегжейлі сипаттамасы
болып, олардың бастапқы құны, ұтымды пайдалану мерзімдері, тозу нормалары,
объект ... ... МЕА ... көрсетілуі тиіс. Объектінің
өзінің бар-жоғын және оны пайдаланудағы кәсіпорынның құқын растайтын
құжаттардың ... ... ... ... ... аукционда басқа ... ... ... дайын өнімдер және басқалар) сатып алды, ... ... ... ... 6 000,0 ... ... ... бөлген
жағдайда, олардың нақты бағасы бойынша құрылтайшы 6 000,0 ... ... ... ... одан тыс ... біртұтас түрінде сатқан кезде
алынған түсімнің арасындағы айырма сомасы “фирма бағасын” ... ... ... ... ... өткізу нарығында монополияның қайсібір
нысанына ие болған.
2. Кәсіпорынды сатып алғанда сатып алушы фирма ішкі ... ... өз ... нығайтады.
3. Сатып алушы фирма өндірісті бұрынғы атымен жүргізбек, өйткені оның
тауарлары кеңінен танымал және сұранысқа ие.
4. Кәсіпорында ... ... ... ... ... ... тауар белгілері, тауардың шығатын жері,
лицензиялар бар.
6. ... ... ... материалдық ресустарды өткізу нарығы
на ... ... ... ... кәсіпорын заңды тұлға мәртебесін, дербес немесе жеке
балансын сақтайды.
1.Сатып алынған кәсіпорынның активтерінің құны ... ... ... ... Д-т 5430 К-т ... ... ... алу құнының оның барлық активтерінің құнынан
арту сомасына Д-т 2710, 2730 К-т ... 10 жыл ... ... ... ... ... аспайтындай
мерзімде МЕА тозуына есептеу жүргізіледі 4 200,0/120 ай = 35,0 ... Д-т ... ... К-т 2740 - ... Егер ... да бір ... байланысты гудвиллдың есептелген
амортизациясы сомасы оның құнын жаппаса, онда ... ... ... бұл орайда Д-т 7210 К-т 2700, 2740, 2730 және жыл ... ... 5410 К-т ... 2
Жұмыс істеп тұрған кезде сатып алынған кәсіпорын заңды тұлға
мәртебесін жоғалтады, оның ... мен ... ... ... балансына қосылады.
1. Баланста көрсетілген құнға Д-т 5440 К-т 1040 - ... ... ... алу құнының олардың барлық активтерінің құнын
арту сомасына Д-т 2700, 2710, 2730 К-т 1040 - ... ... ... ... барлық активтері акт бойынша
қабылданады Д-т 2700, 2710, ... ... 1330, ... 1010, 1040 және т.б. ... К-т 5430 ... ... ... кәсіпорынның барлық активтері акт бойынша
қабылданады Д-т 5430 К-т 2740, 2410, 5020, 5010, 6210 және ... ... 10 жыл ... ай сайын есептелген амортизация Д-т 8045 К-т 2740
- 35,0.
6. 10 жылдан кейін гудвиллдың есептен шығарылуы Д-т 2740 К-т ... ... ... ... ... кәсіпорын құны 10 000,0; ... ... ... ... ... Д-т 5430 К-т ... ... Д-т 5430 К-т ... ... жыл ... Д-т 6280 К-т ... ... Материалдық емес активтердің есебінің аудитін ұйымдастыру
3.1. Материалдық емес активтердің бағдарламасы
Материалдық емес активтердің ... ... ... іс-
жүзіндегі нақты қолда бар, құжаттарда көрсетілудің анық ... ... ... ету құны мен мерзімін бағалаудың шынайылығын, амортизацялық
есептеуді, істен шығарудың ... ... ... ... ... ... ішкі бақылауды тексеру түсіндіріледі.
Аудитор бұл объектілерді тексергенде 38 ҚЕХС (Қаржылық есеп
берудің халықаралық ... ҚР ... ... туралы”, “Тауарлық
белгілер туралы”, “Авторлық құқық туралы” және басқа құқықтық нормативтік
актілерді ... ... ... ... ... сай Бас кітаптың мәләметтеріне
баланс көрсеткіштерінің сәйкестігі зияткерлік меншік объектілерінің бар
екендігі және оның ... алу ... ... ... ... ... актілері, бұл объектілері сиппатталған немесе
кесімді ... ... ... ... мен өзге ... ... ... кәсіпорынның пайдалануына жарамды жағдайға келтіруге
қажетті шығындар көлемін айқындаудың ... мен ... ... құн ... ... ... ... Аудитор материалдық
емес активтердің алғашқы бағалаудың әр түрлі тәсілдермен анықталатындығын
ескерген жөн:
а) жарғы ... ... ... ... ... ... ... келісімдері бойынша;
ә) бұл объектілерді иелікке алу мен дайын жағдайға ... ... ... ... отырып;
б) басқа кәсіпорындардан және тұлғалардан өтеусіз алу күйінде
сараптама жолымен.
1 кесте. ... емес ... ... ... ... | ... шығу ... | ... ... Бас ... ... 2740 ... ... ... МЕА бойынша сәйестігін|кітап. ... | ... ... Бас |Бас кітап,есеп регистрлері, 12,10 |
|кітабінің міліметтеріне МЕА бар ... ... ... ... ... ... ... |сомасын есептеу” әзірлеме кестесі |
|тексеру ... ... ... ... бұл ... ... ... ... ... ... растайтын МЕА|сызба, жоба, үлгі, лицензиялық ... ... ... ... ... ... мен ... туралы |
|құжаттарды тексеру ... ... ас ... |
| ... ... және т.б. ... МЕА ... ... | Келісім – шарттық бағалардың ... ... ... алу |
| ... ... ... |
| ... қорытындысы және т.б. |
|МЕА кіріске алу есебіндігі |Қабылдау–тапсыру актісі, ... ... ... ... ... |
| |Бас ... ... ... ... ... емес ... ... тексеру ... ... |
| ... кестесі, 10 |
| ... ... ... шығару есебіндегі |Қабылдау- тапсыру актісі, 10 журнал |
|көрсетудің дұрыстығын ... |– ... ... ... ... ... ... |
|шоттарда көрсетудің дұрыстығын |салыстыру ведомосі, тұгендеу актісі,|
|тексеру |12 ... ... ... ... ... ... мен ... бойынша есеп айырысулар, |
|есептің дұрыстығын тексеру |5,8 ... ... ... емес ... ... мен атқарылатын функцияларына байланысты материалдық емес
активтер үш негізгі топқа бөлінеді:
1. Санаткерлік меншік.
2. Мүліктік құқықтар.
3. Кейінге ... ... ... ... объектілері мыналар:
патннттер, лицензиялар, пайдалы үлгілер жаңалықтар, өнер ... ... ЭЕМ ... ... машиналар) үшін
бағдарламалар, сараптау жүйелері, “нау- ... ... ... ... ... ету белгілері, авторлық және ... ... ... ... мына ... ... ... ресустарын
(жер қойнауын, минералды қазбалармен т.б.) жер телімдерін (учаскелерін),
мүліктің әрқилы түрлерін және ... ... ... ... ... ұйымдастыру шығыстары;
ә) ғылыми –зерттеу жұмыстары;
б) тәжірбиелік –конструкторлық әзірлеме.
Алайда 38 ҚЕХС пен 28 ... ... ... емес ... емес
баптар бойынша шығындар сол болған есепті кезең шығысы ретінде осындайда
танылады:
1) ... ... ... стандарттарына сәйкес атқарылатын
материалдық емес баптарға жатпаса;
2) оны тану белгілері ... мен ... сай ... емес ... ... бөлігін құраса.
Материалдық емес активті тексергенде мынандай жағдайларға назар
аударған жөн:
1. “Гудвилл” (Гфб)- фирма бағасы (іскерлік бедел) ... ... ... біртұтас мүліктік-қаржылық кешен (МҚК) ретіндегі фирманың құны мен
олардың актив құны (АҚ) ... ... ... ... категория:
Гфб=МҚК-АҚ
2. ҚР бухгалтерлік есеп жүйесінде “Гудвилл” (Гоф) заңды түрде әзірге
аукционнан және конкурс бойынша жекешелендіу ... үшін ... ... ... ... (ОФ) иелікке баланстық құны (БҚ) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... және іскерлік жақтары,
оның ішінде біліктілігі мен ... ... ... одан ... басқа
адамға берілуі мүмкін емес болғандықтан, материалдық емес актив ... ... емес ... ... ... ... ... ме? Есепке алынатын материалдық емес активтің кез ... оны ... ... ... ... ... тиіс. Мысалы,
егер жерді пайдалану құқығы енгізілсе, онда бұл құқықты еепке алу ... ... ... ... ... ... ... беретін
акт”) сәйкес рәсімделуге тиісті, кәсіпорының пайдалануына ... ... жер ... ... ... растайтын тисті құжаттама болып
табылады.
5. ... ... ие ... ... ... ... ... алу Патенттік ведомоствада тіркелуге тиісті лицензиялық
келісім-шарттармен расталуға тиісті:
а) “ноу- ... ... ... ... үшін ... оны бейнелеу
мен сипаттауға билігі болу керек;
ә) тауарлық ... ... ... ... ... сатып алу
Патенттік ведомоствада тіркелген кеңесшілік жасау туралы шартта тұжрымдалуы
тиіс.
Мысалы, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... ал гиологиялық барлау кәсіпорындарында –
гиологиялық есеп, карта мен ... ... ... жер ... ... ... басқа ақпарат жарғылық капиталына салым бола
алады.
5. Материалдық емес активтер құнының ... ... ... ме? Ол ... ... ... ... капиталына салымдар жағдайында- тараптардың келісімі
бойынша;
ә) басқа заңды және жеке тұлғалардан ақы ... ... алу ... ... құру ... – іс жүзінде нақты жасалған
иелікке алу және бұл объектілерді әзірлік деңгейі ... ... және ... ... ... ... негізделеді;
б) басқа кәсіпорындардан және тұлғалардан өтеусіз алуда ... ... ... ... ... ... алу фактісін
растайтын құжаттамасы бар ма? ... МЕА ... МЕА -1 ... ... бойынша, ОС-1 негізгі құралдарды қабылдау- тапсыру актісіне
ұқсас пішінде (формада) рәсімделеді.
8. Материалдық емес активтердің объектілері ... ... ... ... ма?
9. Материалдық емес активтер объектілерге тозу дұрыс есептеледі
ме? Амортизациялық ... ... ... ... ... бастапқы құн
мен пайдалы қызмет мерзіміне (бірақ кәсіпорынның іс- ... ... ... ... ... ... ... ай сайын анықталуы
тиіс. Пайдалы қызмет ету мерзімі болып қолданылатын объектілердің ... ... ... ... ... уақыты саналады. Пайдалы
қызмет ету мерзімін анықтау мүмкін емес ... ... ... ... емес ... ... амортизациялық аударылым
нормасы 10 жылға деп есептеліп, белгіленеді.
Материалдық емес активтердің ... ... ... ... ... ... – құны уақыт өте келе кемімейді, не ... ... ... ... ... сенімділігі бар активтер.
Әлемдік тәжірибиде мұндай активтер “ноу- ... ... ... ... т.б. ... ... емес ... топталуы және бағалануымен
танысқаннан кейін, ... ... алу ... сәйкестігіне көз жеткізе
отырып, тексеруді жалғастырады.
Аудитор ... емес ... ... ... ... ... ... материалдық емес
активтердің шаруашлықтың бухгалтерлік есеп балансындағы ... ... және ... да есеп ... ... емес ... синтетикалық шоттарындағы,
қалдықтарының жиынтығының сәйкестігін салыстырудан бастайды. Бухгалтерлік
есеп шоттар жоспарының 2730 “ Өзге ... емес ... ... ... ... емес активтердің кіріске алған құнын
көрсетеді. Материалдық емес ... ... ... ... ... емес ... ... (тұрақты немесе уақытша)
құқын растайтын, бастапқы құжаттармен және ... ... ... ... ... ... ... емес активтер - өндірісте ұзақ мерзім
пайдалынуға болатын, физикалық негізі жоқ ақшаға жатпайтын ... ... ... ... ... ... ... алып, оны
пайдаланудан кәсіпорын болашақ экономикалық тиімділік ... емес ... ... ... және ... ... ... емес активтер құрамына кіргізуге болады.
Мысалы, кәсіпорын жабдықтары технологиялық басқаруға арналған
компьютерлік бағдарламамен қамтамасыз ... ... ... ... ... Бұл жағдайда бағдарлама жабдықпен бірге негізгі құрал ... және есеп ... ... деңгейде ұйымдастырылуы мүмкін емес, егер
де жалпы білім беру саласы ... ... сай ... емес ... ... құжатталуын және уақытында түсуін,
шығуын, бухгалтерлік есеп жүргізіп ... ... және ... ... адамға беру, материалды емес активтерге уақытында ... ... ... ... және ... ... (түгендеу)
жүргізу оның нәтижесінің уақытысында көрсетуі болып табылады.
Сондықтан материалды активтердің есебі қазіргі ... ... ... ... негізгі мақстаы болып, табыс табу болып табылады,
осы орайда олар барлық шаруашылықтағы мүлікті және ... ... ... ... соған қол жеткізуге ұмтылады.
Нарықтық экономика дамыған сайын материалды емес активтердің маңызы
және олардың үлес сомасы субъектінің мүлкінің ... өсе ... ... ... мен ... ... байланысты болады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. ҚР –ның “Бухгалтерлік есеп жіне қаржы есебі ” туралы заңы. 24.06.2002.
2. ... ... есеп ... ... ... ... № 3.
3. Әбдіманапов Ә. «Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері». Оқулық,
Алматы, 2006
4. Баймұханова С.Б, ... Ә.Ж. ... ... ... 2002
5. Баймұханова С.Б. “Қаржылық есеп”Алматы, “Экономика” 2007
6. Ержанов М.С., ... А.М. ... ... ... и ... ... (с 1 ... 2003 г.).- А.: Ержанов и К, 2003.
7. Кеулимжаев Қ.К. “Бухгалтерлік есеп теориясы және ... ... ... Кеулимжаев К.К. и др. “Финансовый учет” Алматы, 2003
9. Назарова В.Л. Шаруашлық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік ... ... ... Под ... ... ... учет на ... Алматы,
“Экономика” 2003
11. Радостовец В.В., Шмидт О.И ... и ... ... учета». Алматы, 2000
12. Радостовец В.К., Радостовец В.В., ... О.И. ... учет ... А.: ... ... ... Төлешова Г.Қ. “Дамыған қаржылық есеп”Алматы, “Экономика”2005
14. ... Г.К. ... учет в ... с международными
стандартами” (часть 1,2) ... 2003

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның материалдық емес активтер есебін және аудитін ұйымдастыру теориясын және тәжірибесін зерттеу және осының негізінде оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау32 бет
Материалдық емес активтер26 бет
Материалдық емес активтер аудиті6 бет
Материалдық емес активтер аудиті туралы29 бет
Материалдық емес активтер есебі23 бет
Материалдық емес активтер есебі жайлы4 бет
Материалдық емес активтер есебін ұйымдастыру87 бет
Материалдық емес активтер жайлы83 бет
Материалдық емес активтер сипаттамасы27 бет
Материалдық емес активтер туралы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь