Саяси процесс туралы

Саяси процестің жіктелуі
Саяси процеске қатысу түрлері
Саяси даму мен бейімделудің мәні
Саяси бейімделудің кезеңдері және соған байланысты көзқарастар
Саяси процесс ұғымы кең жөне тар мағынасында қолданылды. Кең мағынасында ол қоғамның саяси жүйесінің уақыт пен кеңістікте дамып, жұмыс істеуін білдіреді. Тар мағынасында түпкілікті нақты нәтижеге жеткен белгілі бір көлемдегі процесті, керсетеді. Мысалы, қайсыбір партия не қозғалыстың қалыптасуы, сайлаудың өткізілуі, баскарудың жаңа кұрьшымынын, дүниеге келуі және т. с.с.
Қоғамдық өмір, оның ішінде саяси сала - өте күрделі құбылыс. Онда өмір сүріп жаткдн топтардың, жіктердің, ұйымдардың , мақсат-мүдделері кейде кабысып, кейде келіспей, шырмалып жатады. Соған орай күн сайын көптеген өзгерістер болып, бір саяси нұсқаулар дүниеге келіп, екіншілері өз күшін сақтап, үшіншілері, өшіп дегендей, өзгеріп жататыны белгілі. Осындай саяси жүйенің бір қалыпты жағдайдан екінші жағдайга келіп, ауысуын, өзгеруін, қозғалысын саяси процесс дейді. Бүл процесс саяси деп аталғандықтан ондағы өзгерістер ең алдымен билікке, оны бөлу жөне кайта бөлуге, азаматтарды шешім қабылдауға, басқарушылардың қызметің бакылауға және т.с с. жұмылдыруға, халықтың саяси белсенділігін арттыруға байланысты болады. Сондықган саяси процестің, басты мәселесі, азаматгардың әр түрлі мүдделерің біріктіріп, жинақтайтын саяси шешім қабылдауда және оны іске асыруда.
Жалпы ұжымдық мақсат-мұратты анықтауға, қалыптастыруға ресми органдар, билік институттары, кәсіподақтар, бейресми ұйымдар, ақпарат кұралдары және т. б. катысады. Бірақ мұнда басты рөлді жоғарғы мемлекетгік билік институттары аткарады. Себебі, саяси шешімдерді қабылдап, іске асыратын негізгі тетік солар. Биліктін. шоғырлану дәрежесі, саяси дамудың мақсат-мұратын айқындауға қатысатын топтардың арасындағы екілеттілікті бөлу мәселелері олардың іс-әрекетіне байланысты. Саяси субъектілердің өзара қатынастары, саяси өзгерістердің екпіні, Ті т. да солардың іс-қимылдарымен айкындалады.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ  БІЛІМ ЖӘНЕ
ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ҚАЗАҚ МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗДАР ПЕДАГОГИКА ИНСТИТУТЫ
Саясаттану кафедрасы
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: САЯСИ ПРОЦЕСС
Орындаған:
_______________________
Тексерген:
______________________
Алматы 2006
САЯСИ ... ... ... кең жөне тар ... ... Кең
мағынасында ол қоғамның саяси жүйесінің ... пен ... ... ... ... Тар ... түпкілікті нақты нәтижеге жеткен белгілі
бір көлемдегі процесті, керсетеді. Мысалы, қайсыбір партия не қозғалыстың
қалыптасуы, ... ... ... жаңа ... дүниеге келуі
және т. с.с.
Қоғамдық өмір, оның ішінде саяси сала - өте күрделі құбылыс. Онда ... ... ... жіктердің, ұйымдардың , мақсат-мүдделері кейде
кабысып, ... ... ... жатады. Соған орай күн ... ... ... бір ... ... ... ... екіншілері өз күшін
сақтап, үшіншілері, өшіп дегендей, өзгеріп жататыны белгілі. Осындай ... бір ... ... ... ... ... ... өзгеруін,
қозғалысын саяси процесс дейді. Бүл процесс саяси деп аталғандықтан ондағы
өзгерістер ең алдымен билікке, оны бөлу жөне ... ... ... қабылдауға, басқарушылардың қызметің бакылауға және т.с ... ... ... ... ... ... ... саяси процестің, басты ... ... әр ... ... жинақтайтын саяси шешім қабылдауда және оны іске
асыруда.
Жалпы ұжымдық мақсат-мұратты анықтауға, қалыптастыруға ресми органдар,
билік ... ... ... ... ақпарат кұралдары және
т. б. катысады. ... ... ... ... ... мемлекетгік билік
институттары аткарады. Себебі, ... ... ... іске ... тетік солар. Биліктін. шоғырлану дәрежесі, саяси ... ... ... қатысатын топтардың арасындағы ... ... ... ... ... ... ... өзара
қатынастары, саяси өзгерістердің екпіні, Ті т. да солардың іс-қимылдарымен
айкындалады.
¥сақ саяси қарарлар күн сайын ... ... десе де ... Ал ... ... ірі ... шешімдер, күжаттар (Конституция қабылдау, сайлау,
референдум өткізу сиякты) қоғам өмірінде ... ... ... ... ... адамдар тартылып, үлкен окиғаға, ... ... ... ... ... белес-белес, циклмен дамиды десе
де болады. Ондай мөселелерді көбіне билік ... іске ... ... ... ... ... сайлау цикліне байланысты
қалыптасады. Бүрынғы Кеңес өкіметінде СОКП-ның оъездері бүкіл саяси жүмысқа
ырғақ беріп, цикл содан басталатын.
Саяси ... ... ... ой, ... ... ... ... аткарушы субъект (үкімет, саяси серке т. т.) процестің теориясын немесе
түғырнамасын жасайды. Мұнда ең алдымен максат таңдалады. ... ... ... және ... ... нақтылы нәтиже берерлік, жетістікке
жеткізерлік болуы мүмкін. ... орай ... ... ... ... құралдары, тәсілдері қарастырылады. Қанша уақыттың көлемінде іске
асыруға болады, қанша адам, кімдер ... т. т. ... алға ... ... жауап бере алуымен катар, олардың
жеткілікті каржылары болуы керек. Саяси процестің ... ... ... ... ... ғана ... ... процесс- күрделі құбылыс. Ол күнделікті өзгерістерден бастап,
коғамныңсаяси ... ... ... ... ... камтиды.
Саяси жүйені түтас алсақ, оның даму процесін төрт сатыға, кезеңге
бөлуге болады.
1. Саяси жүйені конституциялық ... ... ... ... орнына жаңасы келгенде, ол бұрынғы мемлекетгік
билікті ауыстыруы немесе оған дейінгі саяси-құкықтық кұрылымдарды жанарған
жағдайға бейімдеуі ... Егер ... жұрт жаңа ... мойындап,
колдаса, оның легитимді болғанын білдіреді. Мүндай да ... жүйе ... ... ... жетеді.
2. Саяси жүйенің өзін - өзі жаңартуы.
Бұл да күрделі құбылыс. Жеңіске жеткен жүйе, бір жағынан, ... ... ... ... істетеді, екінші жағынан,
жаңартып, өзгертеді, жетілдіреді. Жаңа саяси ... мен ... ... ... мен ... нышандар пайда болады. Өздеріне тән
саяси түсініктері, көзқарастары, іс-қимылдары бар саяси қатынастардық жаңа
субъектісі дүниеге келеді.
3.Саяси-басқарушылық шешімдерді ... және ... ... әр ... ... топтардың, таптардың, бірлестіктердің
қажеттіктері, максаттары сан килы, бірталай жағдайда қарама-қарсы келіп
жатады. Билеуші элиталар, ... ... ... қарсыластарымен
тіл табысып, бұл қайшылықтарды дер ... ... ... ... ... мен мүдделерін үйлестіріп, коғамның тұтастығын,
тыныштығын, ... ... ... жағдай жасауы керек.
Бұл - саяси мәселе. Батыстың көптеген елдерінде биліктін әр тармағының
(орталытағьі не жергілікті ... ... өз ... ... ... көмекші топтар және т. б. ақыл-кеңес беретін кұрылымдары
болады. Олар ... ... ... ... ең дұрыс, колайлы
шешімдерді қабылдауға жәрдемдеседі.
Мұнда шешім қабыддаушы саяси ... мен оны ... ... ... ... болуы керек. Бұрынғы Кеңес
екіметінде шешімді ... ... ... ... Олар ... бермейтін. Жауапты партаппараттың айтқанын орындап, соның бұйрық,
нүскауларын, ... іске ... ... ... ... қызметкерлеріне артатын. Сондықтан ақылға сыйымсыз жағдай туған
шешімді ... ... ... ... ал жауап берушілер оны
кабылдауға катыспайтын. Мұның бәрі қандай нәтижеге әкелетіндігін өмір ... ... ... ... ... Оған ... мен ... процеске катысушылардың, элиталардың жұмысында алға қойған
бағдар, мақсат-мүдцеден ... ... ... ... ... ... Ол екі жолмен жүргізіледі. Біріншісі - мемлекеттік
мекемелер, партия органдары, коғамдық үйымдар мен ... ... ... ... ... Мүнда мемлекет аппаратына қарасты тексеру,
кадағалау кызметгері, партиялык бақылау, ресми ... ... ... - ... ... ... ... кызмет бабында атқаратын міндетті
жұмысы, яғни өзін-өзі бақылауы. ... ... ... ... бақылау
жасауға барлық азаматтардың катысуына мүмкіндік жасалады. Мұны "төменнен
бақылау" деседе болады. Бұл үшін ... ... ... ... ... туады, тоталитарлық тәртіпте оған жол берілмейді.
Қоғам дамуының мақсатын айқындап, оны жүзеге асырушы билеуші тәртіп
саяси процестің сипатын да ... Оны үшке ... ... ... ... жұмыс істеуі. Мұнда саяси процесс
баскарушылар мен сайлаушылар, азаматтар мен мемлекет арасындағы қалыптаскан
қатынастарды сапа ... ... ... ... орнына
келтіріп, кұр қайталайды. Яғни, мемлекет ... ... ... кызметін жүргізе береді. Онда саяси субъектілердің іс-әрекетінде
жаңашылдық, ... гөрі ... ... ... ... ... Саяси тәртіптің дамуы. Ел ішіндегі жөне халықаралық аренада саяси
күштердін ара ... ... ... ... ... болуы
мүмкін. Басқарушы органдар өмірдің бұл жаңа талабын байқап, өз жұмысын
соған орай ... ... даму ... жоғарғы және төменгі сатыларынын
өзара әрекеттестігімен, сан қилы ағымдар мен үрдістердің күресімен
коса қабаттаса жүреді. Мүның бәрі ... және ... ... ... ... тұтастықтың құлдырауы және ыдырауы. Бұл жағдайда саяси
процестің даму ... ... ... ... өмір ... ... әсерін
тигізеді. Кірігу, жинақталудың ... ... ... ... ... алады. Билеуші тәртіптің ыдырауы күмән тудырмайды. Оның
шешімдері басқару
қабілетін жояды. ... ... ... және Азия ... ... ... ... ыдырау тағдыры толық мысал бола алады.
Билеушілер тобы өмірдің әлеуметгік-экономикалық және ... ... ... жауабын таба алмады.
Сонымен, саяси процесс деп әлеуметтік кауымдастықтың, саяси ұйымдар
мен топтардын, белгілі бір ... ... жету үшін ... ... ... ... ... өмірінің бір қалыптан, жағдайдан
екінші жағдайға келіп ауысуын, өзгерісін ... ... ... ... ... жіктеліп, топталады. Саяси еркіндікті іске ... ... ол ішкі және ... ... ... ... бөлінеді. Сыртқы
саяси процесс жөнінде кейін арнайы сөз ... Ал ішкі ... ... ... ... институцияланған түрлерінен, олардың іс-
әрекетінен, билік құрылымының ұйымдасуынан жөне т. б. белгілі ... ... ... іске ... ... ... басқару
түрлерін айқындайды. Саяси ұйымдардың жаңа талаптарга сай ... ... ... ... ... оның ... ... етер
ықпалының деңгейін көрсетеді.
Саяси билікті ұйымдастыру жүйесінің сапасына ... ... ... ... ... етіп бөледі. Демократиялық түрінде халық
(тікелей немесе өкілдері аркылы) билейді. Антидемократияяық ... ... ... ... бір билеуші партияның, әскери топтын,
қолыида болады.
Атқаратын кызметінің ... ... ашық және ... ... деп ... ... ... топтар билік
институттарымен үздіксіз кездесіп, мақсат-мүдделерін білдіріп ... ... ... ... ... ... олардың талап-тілектерін
ескеріп, соған орай саяси бағытына түзетулер енгізеді.
Жасырын түріне ... ... ... ... Онда бүкіл билік
орталықтың колында, жергілікті жердің ой-арманы мен ... мәні бар ... ... ... ... ... ... қатаң бакылаудың астына түсіп, еркіндіктері мен бостандықтары
шектеледі. Саяси процеске катыскысы ... де ... ... ... ... қатысуға, орталықтың ығына жүруге
мәжбүр болады.
Әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... қызмет ықпалдылығы және өзара катынастарының тиянақтылығына
байланысты саяси процесті тұрақты және ... етіп ... ... ... ... ... ... жұмыс істейді,
азаматтарда саяси іске белсенді катынасады. ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік түсінбеушілік,
кикілжіңдерді азаматтық ұйымдар ... ... ... олардың ісіне
араласа бермейді. Жалпы халықтың хал-ахуалы жақсы елде занды ... ... жөрт ... ... ... ... ... әдетте коғам өмірі күйзеліске ұшырап, тығырыкқа
тірелген шағында пайда болады. Оған халықаралык катынастардағы шиеленістер,
соғыстағы ... ... ұзак ... ... ... ... әл-
аукатының нашарлап, төмендеуі жәнет.с. с. әлеуметгік кикілжіңдер ... ... ... ... дер ... ... ... наразылығын тудырады. Мұндайда саяси бағытгы өзгертуге тура келеді.
Оны реформалық жөне революциялық жолмен ... ... ... Реформада
жаңа заң актілері арқылы сол ... ... ... ... алға ... мақсатқа ақырын, кейде бірнеше кезең аркылы жетеді,
өзгерістер ... ... ... ... биліктің, саяси
жүйенің толық, түбегейлі өзгеруі. Ол әлеуметтік-саяси ... ... ... Мемлекет басындағы тотар өздігінен билікгі бере
қоймайтындықган онда ... ... кең орын ... екі жолдың да өз жақтастары мен қарсыластары бар. ... ... ... - ... ... ... сынына"деген кітап
жазған алғы сөзінде К.Маркс былай деп көрсетті: өндіргіш күштер өз дамуының
белгілі сатысында осы дамуына ... ... ... қатынастарға қайшы
келеді. Сол кезде әлеуметгік революция заманы туады. Оның - ... ... ... жарым-жартылай ғана ... ... ... бәсендетеді деп түсіндіреді. Әрине, билеуші топтың,
таптың саясаты көпшілік жұрттың ... ... ... ... тапталса, тығырыктан шығар баска жол болмаса, әлеуметтік
революция болуы ... ... оның ... ... бар. Ем ... ... ... адам құрбан болады, ғасырлар бойы ... ... ... мұра, ескерткіштер қирайды. Қоғам өміріне қыруар
шығын келеді. Біраз жағдайда оның немен ... де ... айту ... ... ... ... біртіндеп жасағанды жөн көреді. Сонда
коғам дамуында бірнеше мүмкіншіліктен ең ... ... ... түзетіліп, халықтың калауынан өтеді.
Саяси жүйеге ыкпал ... үшін ... ... Оны
ұйымдастырушылар алдына белгілі бір мақсат қояды. Ол саяси немесе ... те ... ... ... салыстырғанда оның көбіне аукымы
тарырақ, максаты нақгыланған болым келеді. Кейде саяси билікті қолға ... ... ... ... ... ... бүлікшілік (бунт) те кездеседі. Ол саяси үстемдік етуші
топтың, мемлекет органдарының ... тыс ... ... ... ... ... салыстырғанда ол ұйымдаспаған, стихиялы түрде келеді,
анық-айқьш максаты болмайды. Қатысушылар саны да ... ... не ... ... не тым тар ... ... Ол езінің қызбалығымен, сезім
әрекетіне бой алдырғыштығымен сипатталады.
Бір топ адамның мемлекеттік төңкеріс ... ... ... ... ... ... дейді. Оны көбіне әскери топ өз диктатурасын орнату
үшін пайдалануғатарысады. Ол халықтан қолдау таппайды және оның ... ... ... ... ... ... ... қатысу түрлері
Адамдар саяси процеске екі түрлі қатысады. Біріншісінде, саяси жүйенің
шеңберінде жүмыс ... ... ... арқылы, екіншісінде,
азаматгардыцтікелей қатысуы арқылы саяси биліккеәсер етеді.
Өкілдік органдар арқылы катысқанда өз араларынан заң ... ... ... ... ... атқаратын адамдарды сайлайды. Олар
белгілі бір мөлшерде сайлаушылар алдында жауап береді.
Тікелей катысу өз ... ... ... Біріншісі -
институционалданып ретгелген демократия. Онда азаматтар сайлау, ... ... ... өз ... ... ... қоғамда азаматтардың көбінің саяси
белсенділігін білдіретін түрі - ... ... ... жүйелі, заң
белгілеген уақытта өткізіледі. Президент, жоғары заң шығарушы органдардың
мүшелері әдетте 4-6 ... ... Бұл ... үміткерге берген уәделерін
орындауға жөне саяси басқарудың сабақтастығын жалғастыруға, тұрақтылығын
қамтамасыз етуге жеткілікті деп ... ... ... ... ... себебі, олардың алдында түрған мөселелер ... және қала ... ... ... ... ... ... Кезекті
сайлау күні заң шығарушы орган ... ... ... ... ... күні ... ... ресми түрде сайлау науқаны
басталады. Сайлаушылардың тізімі жасалады, үміткерлерді ұсыну және тіркеу,
үгіт-насихат жұмыстары ... ... ... Ол ... ... дауыстар есептеледі, сайлаудың қорытындысы хабарланады. Сайлау
процесі сайлау округінде ... ... ... ... аумағы
округтерге бөлінеді. Олардың халқы бір немесе бірнеше үміткерді ұсынады.
Жергілікті органдарды сайлау үшін ... саны аз, ... ... Оған ... ... ... ... кішігірім ауылдан бір
депутат сайланады. Жоғары заң шығарушы органдарды сайлағанда ... ... ... облыстан, аймактан бір депутат сайланады. Бір округтан
бір ... ... бір ... бірнеше депутат сайланса, кең мандатты
округ деп аталады.
Сайлау науканының бастапкы сатысында ... ... ... ... Олар ... ... оларға қаржы, ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... кұралдары, теледидар арқылы сөйлеуге мүмкіндік
жасайды. Сайлаушылар өз таңдауын жан-жакты ойланып, ... ... ... Олар қай ... кай үміткердің бағдарламасы өз көзкарасына,
мақсат-мүддесіне көбірек сай келетінін ойластырғаны жөн.
Демократиялық саясаттың талабына сай партиялар мен ... ... ... ... тен ... жүргізуі керек. Бірақ іс жүзінде оны
орындау қиын. Халықтың ауқатты жігі ... ... ... мол
болады. Оларға көмек көп көрсетіледі. Теледидарды, ... ... ... ... ... ... Ал ... партиялардың
ондай мүмкіншілігі аз келеді. Сондыктан мемлекет сайлау науқаны шығынының
біраз бөлігін өз мойнына алады. ... ... жеке ... мен ... ... ... ... керсетудің мөлшері және үміткерлердің
өз қаржысынан канша жұмсай алатын ... ... ... үгіт ... ... ... бір күн бұрын тоқтатылады.
Ол сайлаушыларға өз ойын тағы да бір тексеріп, саралап ... ... ... ... ... ... ... қалай
толтырып жатқанын ешкімнің бақылауға какысы жок.. Кейбір елдерде сайлау
нәтижесін бұрмалауға жол ... үшін ... ... беру ... және ... ... ... ұқсас келетін -референдум.
Бұл - заң шығарушы немесе ішкі жөне сыртқы саяси мәселені түпкілікті шешу
мақсатында ... ... ... ... ... онда ... ... оған түзету кіргізу, мемлекеттік құрылыс немесе билік түрін
өзгерту, ескі заңның күшін жою немесе жаңасын қабыддау, елдің ... ... ... ... косылу және т. с. с. мәселелер
қаралады. Бұл мәселелерді парламент немесе үкімет бастығы қояды.
Референдум жеке ... не ... өтуі ... ... ... ... ... Мысалы, қалалық бюджетке
түсетін қосымша салық кіргізу, жаңа зауыт, фабрика, комбинатты салу ... ... ... ... ... жол ... және т. б. ... халықтың пікірін біледі. Мұндай тәсіл АҚШ-та, Швейцарияда ... ... ... ... жаңа ... ... ... Оған
қатысқан адамдардың көпшілігі қай шешімге дауысберсе,сол қабылданады. ... осал ... бар. ... көбіне шешім аз ғана ... Оның ... ... пікір тез өзгеруі мүмкін. Ондайда
референдумның нәтижесі кейінгі ... ... ... сай ... ... ... жол бермеу жөне халықтың талап-тілегін толық білу
үшін дауысқа түсетін мәселені жан-жақты талқылаған жөн. ... ... ... адамдардың, үштен екісі кұптағанда ғана ... ... ... Дегенмен, рефендумды халық билігінің мінсіз түрі
деп атауға болмайды. Себебі, үкімет сұрақты қойғанда өзіне ... ... етіп ... Оған қатысушылар "иә" немесе "жоқ" деп қана жауап
береді де, ... ... ... алмайды.
Референду мұның бір түріне плебисцит (латынның қарапайым ... ... ... ... ... ... Ол, ... халықаралық
қатынастарда баска елдің жерін күшпен қосып алған жағдайда, ... білу үшін ... ... ... ... ... ... жиналысқа (митингіге), шеруге, ереуілге катысу арқылы саяси
билікке, ықпал жасау жатады.
Бұқаралық жиналыс бірмәселені талқылауға ... Ол ... ... ... ... ... ... не колдамау болуы мүмкін. Оған көп адам
катысып, өз көзкарастарын білдіреді. Оның теріс жағы да бар ... ... өр ... ... ... ... кайшы келетіндіктен онда
арандату өрекетіне итермелеушілік, ұстамсыздық, ... ... ... ... оны ... ... ... бұған
рұқсат беріп, бақылау жасайтын билік құрылымдары ... ... ... ... сақ-тайбілудіталапетеді.
Шеру (демонстрация) белгілі бір идёяны, талапты жақтаушы көпшіліктің
салтанатты жүруі, саяси ... ... ... не оған ... ... ... ... саяси қарсыласқа етер әсері
үлкен болады.
Ереуіл - саяси ... ... ... ... ... ... ... тырысушылық. Оньің негізгі себебі көбіне
әлеуметтік-экономикалық жағдайға байланысты ... ТМД ... ... ай бойы ... өмір ... күрт төмеңдеуі, жұмыс істейтін
жағдайдың нашарлауы және т.б. ... ... ... ... ... ... ... оның зардабы бүкіл қоғамға ауыр тиюі мүмкін. Оның
салдарында шаруашылық байланыстары үзіліп, эқономикаға ... ... ... ... өздеріне де осал тимейді. Соңдықтан ереуілге шықпас
бұрын оның салдары жөнінде ... ... ... Егер ... ... ол
жоғары деңгейде ұйымдастыруды, мақсатын, талаптарын, өткізілетін ... ... ... ... кезінде жазатайым құрбан болу не басқа
кел.еңсіз жағдайлар тууы мүмкін. Олардың отбастарына ... ... ... ... бәрі ... ала ... ойластырылуы керек.
Аты аталғандардан басқа нақтылы жағдайларға байланысты
пикет кою, аштық жариялау,а.заматгық ... және ... ... адамдардың сауаты өскен, білімі жетілген, ой-өрісі кең,
әлемдегі ... дер ... ... ... ... ... бәрі оның ... зор ықпал етіп, белсенділігін артгыруда. ... ... ... сын ... ... ... ... катысу,
партияның, кәсіподақтың мүшесі болу канағаттандыра бермейді. Олар азаматтық
белсенділіктің, демократиялық ... ... ... іздеуде.
Шетелдердің көбінде экологиялық, соғыска, ядролық қаруға қарсы ... етек ... ... ... ... ... де қолдау тауып
жатқаны куанарлық жәй.
Сонымен катар кайсыбір адамдардың саяси өмірге қатыспауы,. шеттелуі де
кездеседі. Оған азаматгык қоғам мен ... ... ... ... саяси институттардың жұмысынан түңілуі және соған орай парықсыздық
білдіруі, жалпы саяси ... ... ... с. с. Себеп болуы мүмкін.
Сонымен қоғамдағы азаматтардың саяси белсенділігі елдегі •, ішкі
жағдайға, ... ... ... мен әрекетгілігіне, коғамдык.
күштердің ара салмағына, демократиялык.дәстүрлер мен ережелердің жетілу
деңгейіне және т.б. ... Шыіі ... ... ... ... ... дамуының, билік құрылымдары мен азаматтық коғамның
арасындағы кері байланысты ұдайы жетілдірудің тетігі болып табылады.
Саяси даму мен бейімделудің мәні
Қоғам әрқашан өзгеріп, ... ... ... ... ... орай
саяси жүйелер де өзгеріп, бір ... ... ... келіп, жетіліп
жатады. Саяси даму деп саяси іс-қимылдар, саяси мәдениетте және жалпы саяси
жүйеде өзгерістерге әкелетін ... ... ... нәтижесінде саяси жүйе
әлеуметтік мақсат-мүдделердің жаңа үлгілеріне ... және ... ... институттар пайда болады.
Саяси дамуды саяси прогреспен шатастырмаған жөн. ... г ... ... ... бір ... ... бір ... етуді білдіреді. Ал саяси дамуына ... ... ол ... ... ғана ... ... эволюциялық және революциялық түрлері бар. Эволюциялықта
қоғамдық-саяси өмір ... баяу ... ... ... ... ... ... олар сырт көзге онша байқала бермейді. Революцияда
қоғамның барлық әлеуметтік-экономикалық саяси ... ... ... ... Ол ... жөне ... ... жүзеге асуы мүмкін.
Сонымен катар революцияға коғамдағы үлкен бетбұрысты да ... ... екі жүз жыл ... Батыс Еуропаның біраз елдерінде және Солтүстік
Америкада қоғамның дәстүрлік әлеуметтік және ... ... ... ... басталды. Сонык нәтижесінде казіргі кезде әлемнің барлық
аймақтарында қоғам өмірінің барлык. саласы түгелімен түлеп, жаңарып шықты.
Біз ... ... ... ... ... ... түбегейлі өзгерісін
айтамыз.
Әлеуметтану біздің заманымыздағы коғам дамуын дәстүрлік жөне ... екі ... ... ... ... ... рулық, феодалдық
қоғамдарды айтады. Оның экономикасы жалпы алғанда әлсіз. Негізіңен аграрлық
шаруашылықпен айналысады. Өндірісте ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік құрылымында отбасылық, ... ... ... ... ... ... сауатсыз немесе шала
сауатты, жол катынасының, сауда-саттықтың дәстүрлі түрі кең тараған.
Бұл қоғамның ... ... де ... Қандық, діни, әдет-ғұрыпқа
негізделген рулық, тайпалық билік түрі ... ... ... ара жігі онша ... Олар ... ... ... жымдасып жатады. Онда жеке адамның саяси максат-мүддесі онша
дамымаған. Адам өзін ру, тайпамен біртұтас ... ... ... ... ... ... билік болса да оған жөнді мән берілмеді. ... ... ... әдет-ғүрып, салт-дәстүрлерді басшылыкқа алып,
соларға ... өте ... ... ... ... ... ... индустриалды (постиндустриалды)
қоғам болып есептеледі. Ол ... ... ... ... адам ... ... ... саналы мақсат қойып,
соған жетер жолды, әдіс-тәсілдерді тандап, табанды түрде ... ... ... ... дөстүрлік қоғамда адамның, әлеуметгік, саяси іс-
қимылына заңдык, идеологиялық, діни шектеулер ... ... ... ... адамдардың іс-кимылдарын олардың әлеуметтік мәртебесіне ... ... ... елдерде кызметтің, жұмыстың нақтылы нәтижесіне
қарай бағаланады.
Саяси даму тұжырымдамасында басты рөлді саяси бейімделу (модернизация)
теориясы атқарады. Ол осы ... 50 ... ... ... ... ... бұл ... отарлық езгіден қүтылып, азаттық алған елдердің одан
кейінгі жерде калай ... ... ... ... ол
өркениеттілікке өтудегі әлемдік процестің жалпы үлгісінін негізіне айналды.
Оның мәні дәстүрлік ... ... ... ... сипатын және бағытын
бейнелеу болатын
Дәстүрлік қоғамнан қазіргі қоғамға өтудің, соған бейімделудің ... ... ... ... Ол ... ... ... және баска институттар жүйесінің ... ... ... ... нарықтық капитализмнің қалыптасуы,
адамдардың сауаттылығы, жұмыс бастылық ... ... ... ... орта және әкімшілік қызметкерлер ... ... ... жіктелу құрылымынын езгеруі және т.б. жатады. Осындай
күрделі қоғамдық өзгерістердің ... ... ... ... ... өмір деңгейі бұрынғыдан анағұрлым
жақсарды. Оларда ... ... ... ... жоғары, адамдарды шектен
шыққан кедейлікке жібермейді, өндіріс орындары, тұрмыс-жағдайлары толық
жабдыкталған, ... ... ... ... Сапалы білім, дәрігерлік
көмек алуға мүмкіншілік молайды және т.б.
2. Азаматтық. Жаңғыру барысында дәстүрлік қоғамның ... ... ... ... ... ... ішінде елеулі саяси көрінісі
-азаматтылық, азаматтық ... Бұл ... ... ересек адамдарды
мемлекет баскару ісіне тартып, қатынастьіруға бағытгалған. Мұндай тәжірибе
бұрын да тарихта кездескен. Мысалы, афинылыкдемократия кезінде ... ... ... ... ... кездеседі. Бірақ бұл елдердегі
азаматтык, біріншіден, тарихи мөлшерде ұзакқа созылған жоқ. ... ... ... ... жоқ. Азамат болып тек сол жерде бұрыннан тұрған,
сол жерде туған ерікті, азаматтар саналатын, басқалар ... ... ... ... бұл ... ... Бірақолардыңтәжірибесі бос кеткен жоқ.
Әсіресе, азаматтық құкықтар, онын. ішінде мемлекеттік билікке ... заң ... ... әлеуметтік мәртебенің жалпы негізі мен
мүмкіншіліктер тендігі және т. б.
Бұл құқықтар адам ... ең ... ... рөл ... келе ... кұқықтар одан әрі дамытылған, саяси құқықтар пайда
болған.
3.Саяси қатынасу. ... ... ... ... ... ... саяси өміріне белсене қатынасуына кең жол ... ... ең ... бірі - сайлау жасына келген азаматтардың
сайлауға және сайлануға құқығы. Көпшілік ... ... ... ... ... өмірге катынасуына көмектесіп, тәртіптеп, кимылына ... ... ... ... ... ... ... болатын саяси
идеология сомдалып, шыңдалады. Қазіргідей саяси кызметтерге ... және ... ... жүйесі кұрылады.
4. Қазіргі Адам мемлекеттік, қоғамдық жұмыстарға белсене араласатын
жаңа адам қалыптасады. Ол бұрынғыдай қандық ... ... ... ... ғана ... ... ... ұлттық
көлемде солардың мүшесі ретінде міндеттерді аткарып, өз құқықтары мен
бостандықтарын толық пайдалана ... ... ... ... мен ... ... үшін ... көрсетілген талаптарға сай істеу керек.
Бүрынғыдай әдет-ғұрып, салт-дәстүрді, діни қағидаларды ... ... ... ... сай, ... ... ... қорытындылар
жасап, іс істеуге тура келеді.
Бұл мәселемен көптен айналысатын американың белгілі ... ... ... ... ... ... ... атайды:
а) казіргі адам жаңа өмір тәжірибесінің барлық саласына ашық. Ол
қандай жаңа идеялар болсын ... ... ... ... дайын. Дүниені,
айналадағы ортаны танып-біле аіпады және соған орай іс-әрекет те ... ... ... адам ... ... ... ... психологиялық жайсыздыққа онша бас ұрмайды. Жалпы ... ... ... ... сол ... ... жағдайда өмір
сүруге дайын;
б) қазіргі адам қандай мәселе болмасын оған әр түрлі карауға
болатынын, соншалықгы пікір тууы ... ... ... адам қоғамдық өмірді түсініп, ұғынғанда өткенге,
бұрынғыға бағдар ұстамайды, қазіргі мен болашақты ойлайды;
г) қазіргі адам ... ... ... ... ... ... бар. Мысалы, өндіріс мекемелері қалай қызмет ететіні, тұрмысқа
қажет техникалық құралдың ... ... және ... ... принциптерін
біледі.
Саяси бейімделудің кезеңдері және соған байланысты
көзқарастар
Дәстүрлік қоғамнан казіргі ... ... ... ... (типі) бар. Біріншісі - өзіндік ішкі себептерден пайда болып, соған
бейімделу. Бұған Англия, АҚШ сияқты ұзақ ... ... ... баяу ... коғамның баянды кұрылысына өтуді басынак кешірген елдер ... ... ... ... ... ... жеткен болып есептеледі. Ал осы
жолды кейін ететін елдерге даму ... өмір ... ... ... қуушы, "қуалай дамушы" мемлекеттер ретінде қарайды.
Басқа елдердің Батыс үлгісін бойына сіңіріп, өзгеру, соған
икемдеу жөнінде әр түрлі ... бар. ... ... ... келе
жатқан және кең тарағанының бірі ... ... ... ... ... ... дәстүрлік деңгейдегі елдер ерте ме, кеш пе
капиталистік даму жолына түседі. Оларда соған лайық әлеуметтік-экономикалық
және саяси кұрылым, саяси жүйе ... ... ... олар да ... ... ... ... Мәдениеті және басқа салалары да
өркениетті елдердің даму ... ... ... ... ... 50 жылдарында казіргі мемлекеттің болашағы
үлгісі ретінде Американың "еркін" коғамын айтатын. Азия, Африка, Латын
Америкасы ... ... ... ... Батыс бастауларына еліктеу,
солардың істегенін қайталау сиякты көрінді. Мысалы, ... ... жүйе және ... институтгарды орнату, билікті тармақтау,
онын заң шығарушы және атқару органдарын, көппартиялық жүйені жаңғырту. Бұл
мағынада бейімделу - осы ... ... ... ... саяси дамуының алғашкы шарты. Себебі, дамудың өзі коғам өмірін
неғұрлым ... ... ... ерекшеліктерін, белгілерін тезірек
ұйымдастарған сайын
жеделдей түсетін.
Бұл теория бойынша ... ... ... а) дамып келе жатқан
еддердің батыс үлгісі бойынша демократиялануы; ә) Батысқа бейімделу ... ... ... ... жағдай жасайды жөне соның
салдары болады; б) бұл елдер дамыған Батыс Еуропа елдерімен және АҚШ-пен
белсенді карым-қатынасының, ... ... ... ... ... жүзеге асырудың басты амал-өдісі — ... ... ... деп есептеледі. Бүл теорияны жактаушылардың ойынша, жан
басына шаққанда белгілі бір ... жету ... ... және
экономикалык коғамның жүйесіндегі өзгерістерге әкеледі. Басқа сөзбен
айтқанда, жаңа ... ... ... ... Ол ... ... ... институттарды таратуға
көмектеседі. Сол ... ... ... Адам ... бұрмалауды
тоқтатуға, мәдениетгің құлдырауын жеңуге болады деп ұйғарды.
Бірақ жаңа жағдайға өтудің "сызыктық козғалыс" теориясы Африка, Азия,
Латын Америкасы елдерінің Батыстың ... ... ... пен азамат
қатынастарының үлгі-өнегесі ойлаған жерден шыққан жоқ. Нақтылы ... ... ... институционалдануы, парламент
жүйесін орнату және басқа Батыстың билік ... ... ... ... ... өкелмеді. Керісінше, олар шенеуніктердің
сатылғыштығы мен жемкорлығына, бюрократияның қызмет бабын пайдаланып, баю
жолын көздеген ... ... ... мәселені зерттеушілер өтпелі процесс пен өзгерістерді сипаттайтын
басты элемент деп әлеуметтік-мәдени ерекшеліктерді айтады. Атап айтқанда,
мұның бәрі ... ... ... ... ... ... мен ... түсіндіретін, ұғындыратын үлттык мінез-құлыққа ... ... ... көшу үшін ... казына тұратын бағдарының
өзгеруі, соған орай ... ... ... мәдениетінің дағдарысын жеңе
білуі деп танылады. Кейінгі ... ... ... ... ... ... ... дұрыстыққа жатпайды деп жүр. Бұл ... ... ... тұрақтылыққа үлкен мән берілуде. Онсыз айтарлықтай әлеуметтік-
экономикалық жетістіктерге жету киын.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Саяси процесс5 бет
Саяси процесстің адам өмірінде алатын орны11 бет
Эссе-шығарма «саяси процесс»5 бет
Қазақстандағы саяси процесс7 бет
"Саяси модернизация."23 бет
Қазақстан халқының патриотизмі – ұлтаралық қарым-қатынас мәдениетінің негізі26 бет
Жеке тұлғаны саяси әлеуметтендіру процесіне білім мен саяси құндылықтардың ықпалы9 бет
Саяси процестерді жүзеге асыру барысындағы саяси лидердің ролі41 бет
Экономикалық өсу процесіндегі мемлекеттің қаржы саясатының жағдайы40 бет
Қаржы саясаты нарықтық экономикада әлеуметтік- экономикалық мәселелерді шешуші процесс7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь