Экологиялық мониторинг жайлы

1. Экологиялық мониторинг және оның міндеттері

2. Мониторинг жүйесінің классификациясы

3. Биосфералық мониторинг

4. Қоршаған орта сапасын нормалау

Қолданылған әдебиеттер
Ғаламдағы экологиялық жағдайларды жақсарту мен тұрақтандыру бағытында жүргізілетін іс- шаралардың арасында экологиялық мониторинг жүйесін қалыптастырудың ролі ерекше.
Экологиялық мониторинг- табиғи құбылыстардың және антропогендік іс- әрекеттердің әсерінен қоршаған орта жағдайының өзгеруін бақылау, бағалау, тексеру және болжау жүйелері. «Мониторинг» деген термин «монитор»- сақтандырушы, қадағалаушы деген латын сөзінен алынған.
Мониторинг жүйесіне іс- шаралардың келесі негізгі бағыттары жатады:
• бақылау объектісін анықтау;
• анықталған бақылау объектісін зерттеу;
• бақылау объектісі туралы информациялық моделін құру;
• өлшеулерді жүргізу;
• бақылау объектісінің жағдайын бағалау және оның информациялық моделін анықтау;
• бақылау объектісінің жағдайының өлшеулерін болжау;
• информацияларды пайдалануға қолайлы түрде дайындау және оны тұтынушыға жеткізу;
Экологиялық мониторингтің негізгі мақсаты- табиғатты қорғау мен экологиялық қауіпсіздік саласында шешімдер қабылдауға көмек көрсету мен информациялық қамтамассыз ету. Бұл жүйе:
• адамның тіршілік ету ортасы мен экожүйелердің функционалдық тұтастығы мен жағдайының көрсеткіштерін бағалауға;
• бұл көрсеткіштердің өзгеру себептерін анықтау және мұндай өзгерістердің зардаптарын бағалауға;
1. Ұ.Б. Асқарова «Экология және қоршаған ортаны қорғау»
2. А.Ж. Ақбасова, Г.Ә. Саинова «Экология»
        
        Экологиялық мониторинг және оның міндеттері
Ғаламдағы экологиялық жағдайларды жақсарту мен тұрақтандыру бағытында
жүргізілетін іс- ... ... ... ... ... ролі ... ... табиғи құбылыстардың және антропогендік іс-
әрекеттердің әсерінен қоршаған орта жағдайының өзгеруін бақылау, бағалау,
тексеру және болжау жүйелері. «Мониторинг» деген ... ... ... деген латын сөзінен алынған.
Мониторинг жүйесіне іс- шаралардың келесі ... ... ... ... объектісін анықтау;
• анықталған бақылау объектісін зерттеу;
• бақылау ... ... ... ... ... өлшеулерді жүргізу;
• бақылау объектісінің жағдайын бағалау және оның информациялық
моделін анықтау;
• бақылау объектісінің жағдайының өлшеулерін болжау;
• информацияларды ... ... ... ... және ... жеткізу;
Экологиялық мониторингтің негізгі мақсаты- табиғатты қорғау мен
экологиялық қауіпсіздік саласында шешімдер қабылдауға көмек көрсету мен
информациялық қамтамассыз ету. Бұл жүйе:
... ... ету ... мен ... ... мен жағдайының көрсеткіштерін бағалауға;
• бұл көрсеткіштердің өзгеру себептерін анықтау және ... ... ... ... ... ... бағытталған іс- шаралардың алғы
шарттарын жасауға мүмкіндік береді.
Осы 3 міндеттер негізінде экологиялық мониторинг 3 ... ... ... ... және ... ала ... бағытталуы
керек.
Жоғарыда айтылған негізгі міндеттерден басқа экологиялық мониторинг
табиғатты қорғаудың іс- шаралары, жобалар, халықаралық келісімдер мен
міндеттемелер орындау жөніндегі қажетті ... ... ... ... ... ... бағытталуы керек.
Экологиялық мониторингтің негізгі міндеттері:
• антропогендік әсерлердің көздерін бақылау;
... әсер ... ... ... ... ... жағдайы мен ондағы антропогендік факторлар әсерінен
жүретін процестерді бақылау;
• табиғи ортаның нақты жағдайын бағалау;
• антропогендік факторлар әсерінен табиғи орта ... ... және ... ортаның экологиялық мониторингі өндірісті объект, қалалар,
аудандар, өлкелер, республикалар деңгейінде ... ... жеке ... ғана ... ... жер шарын қамти алады.
Ұлттық мониторинг деп- бір мемлекет ... ... ... айтады.
Ұлттық мониторингтің глобальды мониторингтен айырмашылығы оның тек ... ... ... ... оның ... ... ... орта
жағдайын ұлттық мүдде тұрғысынан бағалау және информация алу.
Экологиялық хал- ахуал ... ... ... ... ол ... ... ... жинағына байланысты қалыптасады.
Ластану мониторингінің жүйесі қоршаған ортаны бақылау функциясын
атқаратын жүйенің бір бөлігі.
Мониторингтің блок- ... ... ... антропогендік
өзгерістерінің мониторинг жүйесінің құрылымын анықтайтын негізгі блоктар
төмендегідей: «бақылаулар», «қоршаған орта жағдайын бағалау», «қоршаған
орта жағдайын болжау», «қоршаған ортаның болжауларын ... және ... орта ... ... ... бір- ... байланысты. Болжау құру, бір жағынан, қоршаған орта жағдайының өзгеру
заңдылықтары туралы мәліметтерді, ... ... ... ... ... екінші жағынан, болжаудың бағытын бақылау сферасының
құрылымы мен құрамын анықтауы қажет.
Антропогендік өзгерістер мониторингінің информациялық жүйесі басқару
жүйесінің, ... ... ... ... ... құрам бөлігі болып
саналады, өйткені, табиғи ортаның нақты жағдайы, оның өзгеру тенденциялары
жөніндегі ... ... ... ... іс- ... негізі
болып, экономиканың дамуын жоспарлау барысында ескерілуі қажет. ... ... ... өз ... бақылау жүйесіне деген
талаптарды нақтылауға мүмкіндік береді.
Мониторинг жүйесінің классификациясы
Биосфера жағдайының мониторингін жүзеге асыру барысында қоршаған
ортаның көрсеткіштері мен аса маңызды әсер етуші ... ... ... ұйымдастыра білу керек. Мониторингтің нақты мақсатына
байланысты бұл факторлар мен көрсеткіштер түрліше болуы ... ... ... ... өте ... ... саналатын және ұзақ
уақытқа сақталатын өзгерістерді туғызатын факторларды ескеру қажет, сол
сияқты биосферадағы түрлі ... ... ... ... ... ... ... соғатын негізгі элементтерді анықтап алу
қажет.
Мониторинг жүйелерінің классификациясын қарастырар алдында кейбір
универсалды бағыттарға тоқталып кетеміз. Ең ... ... ... ... ... бірі- мониторинг жүйесін оның алдында тұрған негізгі
міндеттерін шешумен бірге ауқымды түрде ұйымдастыру.
Екінші бағыт, жалпы алғанда ... ... ... ... ... оған ... биосферада пайда болатын эффектілер
де экологиялық мониторингтің бір бөлігі болып саналады.
Бақылауларды импакт деңгейде, яғни ... және фоны ... ... ... ... – түрлі ластанулар, атмосфераның, ортаның
метеорологиялық және гидрологиялық сипаттамалары туралы мәліметтерді
анықтау жатады. Бұл жүйе ... ... өлі ... ... ... оның ... адам қолымен жасалған конструкциялар,
құрылыстарды да жатқызуға болады.
Биологиялық мониторингтің негізгі мақсаты- биосфераның құрамына кіретін
биотикалық элементтерді және олардың антропогендік әсерлерге ... ... ... ... мониторингке тірі организмдер
мониторингі түрлі әсерлерге ұшыраған популяциялар жатады.
Мониторингтің бұл ... ... ... бақылауларды бөліп
алуға болады:
• адамдардың денсаулығына ортаның әсерін бақылау (медико-биологиялық
мониторинг);
• әсерлердің белгілі түріне өте сезімтал популяциялардың ... ... ... факторлардың зиянды әсеріне барынша көп
ұшыраған популяцияларды бақылау;
биологиялық мониторингте генетикалық мониторинг ... орын ... ... ... геофизикалық мониторингтердің
мәселелерін өзара тығыз байланыста қарастыратын универсалды мониторинг
болып табылады. Бұл әсіресе ... ... ... ... ... роль ... кез ... көлемде ұйымдастыру барысында әртүрлі
орталардағы әсер етуші факторлар мен ластаушы заттардың мониторингін
жүргізудің практикалық маңызы зор.
Әртүрлі ... ... ... төмеңгі және жоғарғы қабатарының мониторингі;
• гидросфераның мониторингі;
• литосфераның ... (ең ... ... ... мен әсер етуші көздері бойынша мониторингті классификациялау.
Әсер етуші факторлар мониторингі түрлі ластаушылар мониторингі мен
электормагниттік сәулелер, жылу, шу сияқты әсер ... ... ... ... Бұл ... ең алдымен, өте зиянды факторлар, улы заттар мен
түрлі ... ... ... улы ... сол ... ... ... қосылыстар түзетін заттардың мониторингі жүргізілуі қажет. әсер ету
көздерінің ішінде ең ... ... ... нүктелік көздер,
қозғалмалы көздер және өндірістік көздер.
Қорыта айтқанда, қазіргі кезде мониторингтің жаңа түрі дистанциялық
әдістер арқылы ... ... ... өзгерістер мониторингі болып
табылады.
Биосфералық мониторинг
Ауқымды экожүйе – қоршаған ортаның тұрақтылығында негізгі роль
атқарады. Қазіргі кезде өзінің тұрақтылығын жоғалта бастады.
Экологиялық мониторинг- биосфера ... ... ... оның құрамына биологиялық, геофизикалық аспектілер де кіреді.
Экологиялық мониторнгті дұрыс жүргізу үшін қойылатын ... ... ... ... ... ... мен ... экологиялық тепе- теңдікті бағалау болып табылады.
Экологиялық мониторингтің биосфераның күйін кең ауқымды көлемде бағалау
үшін маңызы зор. Экологиялық ... ... ... ... ... теңіз ресурстарының биосфералық мониторингтері де жатады.
Ауқымды мониторинг щегінде ... орта ... ... ... ... жауап реакциялары да қарастырылады.
Ауыр металлдардың таралуы өсімдіктер дүниесіне зиянды әсерін тигізеді.
өсімдік организміне түскен ластаушы заттар, олардың ... ... ... ... мен ... әсер ... ... мониторинг жүесінің классификациясы берілген.
|Классификациялау принципі |Мониторинг жүйелері ... ... ... ... фондық, |
| ... қоса ... |
| ... ... ... |
| ... мониторинг. |
|Биосфераның негізгі құрам ... ... ... ... ... ... |
| ... мониторинг. |
|Әртүрлі орталар ... ... ... |
| ... ... антропогендік|
| ... ... ... ... факторлар мен |Ластаушы көздер ... ... ... |
| ... ... ... ... ... озоносфера |
| ... ... ... ... ... және |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... лық ... ... жүйелік маңызы |Медико- биологиялық мониторинг. |
| ... ... ... |
| ... Варианттар: |
| ... ... |
| ... ... ... ... ... ластаушы заттардың біраз мөлшерінің түсуі үлкен
катастрофаларға әкеп соғады. Европада 70 жылдарындың басынан бері
атмосфераның ластануы мен қышқыл жаңбырлардың әсерінен ағаштар – ... ... т.б. ... зақымданған. Германияда 1982жылы жүргізілген
зерттеулер бойынша ормандардың 80% ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштер ретінде қолдануға болады. Биосфера жағдайының
өзгерістерін бақылау қазіргі кезде спутниктер көмегімен жүзеге асырылады.
Планетаның барлық аймақтарындағы табиғи орта жағдайларын бақылау ... ... даму ... АҚШ ... 5290 ... ... Жапонияда – 1532 жер бетілік станциялары, Францияда ... 2 ... аса ... ... ... ... орта ... нормалау
Қоршаған ортаның сапасы дегеніміз- бізді қоршаған табиғи орта
параметрлерінің адамның қажеттіліктері мен технологиялық талаптарға
сәйкестік деңгейі.
Барлық табиғатты қорғау іс- шараларының негізі қоршаған орта ... ... ... Бұл ... ... ... адамның әсер ететін іс-
әрекетінің шектеулі нормативтерін белгілеуді білдіреді.
Экологиялық номативтерді сақтау:
... ... ... ... ... мен ... ... сақтауды;
• тұрақты даму жағдайында табиғи ресурстарды тиімді пайдалану мен
қалпына келтіруді қамтамасыз етеді.
Экологиялық нормативтер мөлшерінің шегі ... ... ... ... ... соғұрлым жоғары болды. Алайда жоғары сапаны қамтамасыз ... ... ... тиімді технологиялар мен бақылау құралдарын қажет
етеді. Қоршаған орта сапасы мен оларға әсер ... ... ... ... ... ... Зиянды заттардың шектеулі мөлшердегі концентрациясы;
• Физикалық факторлардың шектеулі деңгейі;
2. Өндірістік- шаруашылық нормативтер:
• Құрамында зиянды заттар бар ... ... ... шектеулі
мөлшердегі концентрациясы;
• Табиғи орта компоненттері өндірістерінің шектеулі мөлшері;
• өндірістік және тұтыну ... ... ... ... ... ... табиғи ортаға антропогендік әсердің шектеулі деңгейі;
• Территорияның экологиялық сиымдылығы;
Шектеулі мөлшердегі концентрация дегеніміз (ШМК) топырақ, ауа, ... ... ... заттардың адам организміне, денсаулығына зиянды
әсерін тигізбейтін мөлшері.
Қазіргі кезде ... ... үшін ... ... ... ... концентрациясы 1900 ШМК, атмосфералық ауа үшін 500 ШМК, ... 130 ШМК ... ... ... зерттеулер нәтижесінде анықтап белгілейді және
мемлекеттік санитарлық- эпидемиологиялық бақылау комиссиясының
гидрометеорологиялық қызмет орындарының үнемі ... ... ... ... ... ... белгілі бір уақыт кезеңдерінде қайта
тексеріліп, жаңа мәндері тағайындалып отыруы керек, бұл нормативтер
бекітілген соң ғана заңды күшіне ... де, ... ... ... ... ... заттардың шектеулі мөлшердегі концентрациясы
дегеніміз- қоршаған ортаға зиянды әсерін тигізбейтін, топырақтың өздігінен
тазару қасиетін бұзбайтын, нәтижесінде адамның денсаулығына кері әсерін
тигізбейтін ең ... ... сулы ... ластаушы заттардың шектеулі мөлшердегі концентрациясы
дегеніміз- судағы зиянды заттардың суды түрлі мақсаттарда пайдалануда
зиянды әсері ... ... ... ... Ауыз су ШМК мен басқа
мақсаттар үшін пайдаланатын судың ШМК түрліше ... орта ... ... ... нормативтеріне қоршаған
ортаға радиациялық әсер ететін факторлардың шектеулі деңгейі, сол ... ... ... ... мен ... да ... ... деңгейі жатады.
Қоршаған орта сапасының комплексті нормативтеріне- қоршаған ортаға
антропогендік қысымның шектеулі нормативі.
Қолданылған әдебиеттер ... Ұ.Б. ... ... және ... ... ... А.Ж. ... Г.Ә. Саинова «Экология»
Мазмұны:
1. Экологиялық мониторинг және оның міндеттері
2. ... ... ... ... ... Қоршаған орта сапасын нормалау
Қолданылған әдебиеттер

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақмола облысындағы ірі қара мал және шошқа ұшаларына экологиялық мониторинг109 бет
Пилоттық аймақтағы табиғат ортасының ластануының экологиялық мониторингінің ақпараттық жүйесі61 бет
Экологиялық мониторинг5 бет
Экологиялық мониторинг туралы17 бет
Экологиялық мониторинге түсінік және оның міндеттері7 бет
Экологиялық мониторингті жүзеге асыру тәртібі11 бет
«Экологиялық қолайсыз аймақтардың құқықтық режимі»25 бет
Жалпы экология175 бет
Каспий аймағының экологиялық құқықтық мәртебесі179 бет
Оңтүстік Қазақстан облысы аймақтарының экологиялық жағдайына баға беру, аймақтың экологиялық жағдайының тәуекел факторларын және оны басқаруды талдау61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь