Тілдегі эмоционалдылық пен экспрессивтілік және олардың синтаксистік жүйедегі көрінісі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

1 Тілдегі эмоционалдылық пен экспрессивтілік және
олардың синтаксистік жүйедегі көрінісі ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Тілдің экспрессивтік, эмоционалдық, бағалауыштық қызметін анықтау - қазақ тіл білімінде кейінгі кездің жемісі. Алайда тілдің экспрессивтік, эмоционалдық, бағалауыштық қызметі қазақ ғалымдарының назарынан тыс қалмаған. Айталық, бұл мәселе М.Б. Балақаев, І.К. Кеңесбаев, Ғ.Ғ. Мұсабаев, Ш.Ш. Сарыбаев, А.Т. Қайдаров, Р.С. Әміров, М.С. Серғалиев т.б. ғалымдар еңбектерінде айтылған.
Тілдің аталған қызметіне көлемді еңбектермен қатар, әр бағытта мақалалар жазылып келеді. Соның ішінде сөздің эмоционалды-экспрессивті қызметіне көптеген мақалалар арналған. Атап айтсақ, А.Т. Қайдаровтың «Экспрессия как фактор языкого выражения эмоций» (Вестник АН КазССР, 1983, №9,с.15-20), І.К. Кеңесбаевтың «Фразеологияның экспрессивті-семантикалық функциялары жайында», т.б.
Ауызекі сөйлеу тіліндегі эмоционалдылық пен экспрессивтіліктің ерекшелігіне арналған көлемді еңбек – М.С. Серғалиев пен Ш.И.Нұрғожинаның «Эмоционально-экспрессивная лексика казахского разговорного языка» (1995) атты еңбектері. Мұнда ауызекі сөйлеу лексикасындағы эмоционалды-экспрессивті сөздердің ерекшеліктері, олардың жасалу жолдары мен тәсілдері, лексико-грамматикалық топтары қарастырылған.
Ал, А.Нұрмахановтың «М.Әуезов драмалық шығармаларындағы эмоционалды-экспрессивті лексика» атты диссертациясында аталмыш тақырып жан-жақты, бірнеше жүйелі түрде зерттеліп, құнды ғылыми тұжырымдар жасалған.
Сөздің эмоционалдылығы пен экспрессивтілігі стильдік тұрғыдан да қарастырылып келеді (С.А. Абдуллаев, Х.М. Нұрмұханов, В.И. Лиханов т.б.).
Қазақ тілінде сөздің, фразеологиялық тіркестердің эмоционалдылығы мен экспрессивтілігі туралы біршама сөз болғаны айтылды. Алайда лексикадағы экспрессивтілік пен эмоционалдылық айтылғанымен, бұл мәселе синтаксис жүйесінде көрініс таппай отыр.
Синтаксистегі экспрессивтілік пен эмоция туралы мәліметті тек Р.С. Әміровтің еңбектерінен көруге болады. Автор әрбір синтаксистік құрылымдардың грамматикалық белгілерін, жасалу жолдарын айта отырып, олардың эмоционалдылығы мен экспрессивтілігіне де тоқталып отырады. Алайда автор жай сөйлемдегі эмоционалдылық пен экспрессивтілікті қарастырған. Мысалы, профессор Р. Әміров эмоционалдықты білдіруге бейімделген формалар, амалдар, интонациядан, арнаулы баяндауыштың формаларынан көрінеді дейді.
1. Клаус Э. Сила слова. Перевод срусского языка. М., Прогресс. 1967. – 215 с.
2. Темірбеков Т. Балаубаев С. Психология. – Алматы: Мектеп, 1966. – 231 б.
3. Кеңесбаев І. Фразеологияның экспрессивті-семантикалық функциялары жайында // Тезисы докладов конференции.
4. Балақаев М. Қазіргі қазақ грамматикасы. Синтаксис. – Алматы, 1949. – 122 б.
5. Оразов М. Қазақ тілі синтаксисі.– Алматы: Рауан, 1989. – 145 б.
6. Әміров Р., Әмірова Ж. Жай сөйлем синтаксисі: (Оқулық). – Алматы: санат, 1998. – 192.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
............
1 Тілдегі эмоционалдылық пен экспрессивтілік және
олардың синтаксистік жүйедегі көрінісі..................................
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
....
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР...........................................
кіріспе
Тілдің экспрессивтік, эмоционалдық, бағалауыштық қызметін анықтау ... тіл ... ... ... ... Алайда тілдің экспрессивтік,
эмоционалдық, бағалауыштық қызметі қазақ ... ... ... ... бұл ... М.Б. ... І.К. ... Ғ.Ғ. Мұсабаев,
Ш.Ш. Сарыбаев, А.Т. Қайдаров, Р.С. ... М.С. ... т.б. ... айтылған.
Тілдің аталған қызметіне көлемді еңбектермен қатар, әр ... ... ... ... ... ... эмоционалды-экспрессивті
қызметіне көптеген мақалалар арналған. Атап айтсақ, А.Т. ... как ... ... ... ... ... АН КазССР, 1983,
№9,с.15-20), І.К. ... ... ... ... т.б.
Ауызекі сөйлеу тіліндегі эмоционалдылық пен экспрессивтіліктің
ерекшелігіне арналған ... ... – М.С. ... пен ... ... казахского разговорного языка» (1995)
атты ... ... ... ... ... эмоционалды-
экспрессивті сөздердің ерекшеліктері, олардың жасалу жолдары мен ... ... ... ... ... ... ... эмоционалды-
экспрессивті лексика» атты диссертациясында ... ... ... ... ... зерттеліп, құнды ғылыми тұжырымдар жасалған.
Сөздің эмоционалдылығы пен экспрессивтілігі стильдік тұрғыдан ... ... (С.А. ... Х.М. ... В.И. ... т.б.).
Қазақ тілінде сөздің, фразеологиялық тіркестердің эмоционалдылығы
мен экспрессивтілігі туралы біршама сөз болғаны айтылды. Алайда лексикадағы
экспрессивтілік пен ... ... бұл ... ... көрініс таппай отыр.
Синтаксистегі экспрессивтілік пен эмоция туралы мәліметті тек Р.С.
Әміровтің ... ... ... Автор әрбір синтаксистік
құрылымдардың грамматикалық белгілерін, ... ... айта ... эмоционалдылығы мен экспрессивтілігіне де тоқталып отырады. Алайда
автор жай сөйлемдегі эмоционалдылық пен экспрессивтілікті ... ... Р. ... ... ... ... формалар,
амалдар, интонациядан, арнаулы баяндауыштың формаларынан көрінеді дейді.
1 ... ... пен ... және ... ... ... бірнеше негізгі қызметтері бар:
- коммуникативтік қызмет;
- ақпаратты жеткізу;
- когнитивтік;
- эмоционалды-экспрессивті.
Тілдің эмоционалды-экспрессивті қызметі ... әрі ... ... ... Тіл тек ... ... ... ойды сыртқа шығарушы
құрал ретінде жұмсалмайды, сонымен қатар тіл ... ... және ... ... ... ете ... ... эмоциямен тығыз байланыста
болады.
Сөз - әрі қарым-қатынас құралы ретінде сөйлеудің, әрі сол ... тіл ... ... ... ... ... ... есептеледі.
Тіл біліміндегі сөздің қызметі сан алуан екендігі белгілі. Бұл ... ... ... ... ... ... айтқанда, сындық, қимылдық, заттық,
атауыштық, бейнелеуіштік сияқты, т.б. мағыналарды ... ... ... ... Сөздің сондай мағыналарының бірі – тіл
білімінде эмоционалды-экспрессивтілік деп аталады. Олар ... ... ... ... ... Тіл білімінде олар
эмоционалды-экспрессивті сөздер деген атау алған.
Эмоционалды-экспрессивті сөздер халықтың ... ... ... ... ... тілінде де жасалып, көп кездеседі. Алайда сөз
қуаттылығы жазушыларымыздың ой ... тіл ... ... ... Бір ... ... эмоционалды-экспрессивті сөздердің
орынды қолданыс табуы, қажетті мағыналық бояуды бере алатындай болуы ...... ... қызметтерінің бірі.
Эмоция мен экспрессивтілік (туралы) жөніндегі ғылымдағы пікірлерге
мән ... ... ... тек тіл ... қатысты емес барлық сала
мамандарының еңбектерінен ... ... ... осы ... ... «Сөз ... ... оның әр түрлі психикалық толқуларын білдіреді» - деп атап ... В.В. ... [1, ... ... ... ... қызметін саралай келіп: «Сөз тек түсінісу
құралы ғана емес. Тілдік белгілер, сондай-ақ, ... ... ... ... араласуына ықпал етеді» - деген пікір айтады.
[2, 102].
Эмоция сөзінің төркіні – латын тіліндегі “Emoure” ... [3, ... орыс ... ... ... (әсерлендіру, толқыту) деген
ұғымды білдіреді.
Жалпы ... ... ... ... ... ... ... айтқан ағылшын ғалымы Ч.Дарвин болса керек. Дарвиннің «Выражение
эмоции у человека и животных» деген кітабы ... ... ... ... тек ... ғана ... өнер адамдарының: суретшілердің,
скульптордың, акьерлардың көңілін аударған.
Орыс тіліндегі психология оқулығының 1966 жылғы басылымында: «эмоция
мен сезім ... кісі ... өзге ... ... ... ... ... не қанағаттанбауын білдіреді. Эмоция мен
сезім – адамның қоршаған шындыққа, өз-өзіне ... бір ... ... [4,177], 1994 ... ... ... негіздері»
оқулығында: «эмоция адамдардың бірін-бірі жақсы түсініп, қарым-қатынас
жасауына ықпал етеді» деп атап ... ... ... аясы мен ... қарай әрқилы
болып келеді және эмоционалдық әсер неғұрлым ... ... одан ... те ұлғая түседі:
Қанға бөгіп, аппақ болып есеңгіреп жатқан балғын денесі бар күнәдан
бар азаптан арашалап алғысы келген көлдің көп ... өз ... ... асып кете ... жоқ ... ... ... әсері өте күшті себебі, мұнда «қанға бөгу,
есеңгіреу, күнә, азап» сияқты бірнеше семантикасынан эмоционалды ... ... ... қатар қолданылған және олардың әрқайсысының ... мәні ... ... ... Соған сәйкес сөйлемдегі экспрессивтілік
те айқын әрі анық болады. Енді тіл ... ... ... тоқталып өтейік. Түркологияда бұл тақырыптың зерттелуі 50-
жылдардан бастау алды десе де ... ... ... ... ... ... ... А.Т. Қайдаровтың еңбектерінде эмоционалдылық,
экспрессивтілік, ... ... ... мен ... ... ... ... пікірлер айтылған.
Ал, А.Нұрмахановтың «М.Әуезов драмалық шығармаларындағы эмоционалды-
экспрессивті лексика» атты диссертациясында аталмыш ... ... ... ... зерттеліп, құнды ғылыми тұжырымдар жасалған.
Е.М. Галкина – Федорук: «Эмоция дегеніміз – адамның қоршаған ортадан
алатын ... ... ... реакциясы. Эмоция бастан
кешірілетін жан ... ... ... [5, 105], П.Г. ... ... біз жеке адамның интеллект бойынша сәулеленген ақиқат дүниеге
субъективтік реакциясы деп ... - ... ... ... ... ... ... болғанымен, әлі де айқындап, ашып көрсете түсуді
талап ... ... ... зат пен ... ... ... ... туғыза бермейді.
1. Сауын аяқталып, қарына ағаш ілген әйел мен қолында ноқтасы бар
жылқышы бұларға қарай ... ... ... ... ... апам» деп зар еңіреп немерелері
қалды (Апамның астауы).
Мысалдардағы алғашқы сөйлем субъективті ... жай ғана ... ... ... ... ... ... қабылданса,
екіншісі сөйлемдегі эмоционалды лексиканың (апам-ау, апам, зар еңіреп)
қолданылуына байланысты ... ... ... ... эмоционалды элементтер адам сезімін білдіру үшін қызмет
етеді. Ал тілдегі экспрессивтілік амалдар ... ... ... білдіруде де, мәнерлілік пен суреттілікті күшейтуге қызмет етеді [6,
918].
«Тілдегі экспрессивті және эмоционалды элементтерде ... ... ... ... байланысы мен өзара әсеріне қарамастан
функциялық міндеттерінің де түрлілігінен ... ... ... бір деп ... ... ... әр ... құбылыстар» -
деген пікірлер де айтылған ойларды нақтылай түседі.
Сондай-ақ азербайжан тілшісі Т.А Эфендиева: ... ... жеке дара ... ... ... ... өзінің семантикасына қарай әрі экспрессивті», дей отырып автор
азербайжан тіліндегі эмоционалды-экспрессивті лексиканы ... екі ... ... ... ... бояулы эмоционалды лексика.
2. Жағымсыз экспрессивті бояулы эмоционалды лексика.
Біздің пайымдауымызша да ... бір ғана ... бола ... да ... ... қарастырып отырмыз.
Айқыш-ұйқыш сызылған санасы қаланың қаңғыбастарын тақырып, шуақты
аңсаған ... ... ... ... келді. (Жетім бота).
Мұнда эмоционалды лексика жоқ, тек, ... ... ... ... ... ... сөз тіркесі мен «таяғына сүйенген
шуақты аңсаған қариядай» деп теңеу арқылы ... ... рең ... ... ... ... ... нервтік процестер қызметінің
ауыр-жеңілдігін бейнелейтін субъективті қалып: ... ... ... ... ... сезім түрі сияқты. Анықтамаларды
еске түсіре отырып: Бойымызда сондай сезім тудыруға тиісті ... ... ... ... алар ма? ... ... туады. Ендеше бұдан эмоционалды
мәнді сөздер де әрі ... ... та бар ... ... ... екеуі де бір ұғым емес.
Міне ғалымдарымыздың «Тілдегі эмоция көрінісі әрқашан экспрессивті,
ал экспрессия үшін эмоционалды бола ... ... ... құбылысқа деген қатынасты, белгілейтін, сондай-ақ ... ... ... ... әр ... ... деп қарауға болатын қосымша
реңдерін көрсететін бөлігі ғана ... ... ... [7,146] ... ... А.И. Еримов «экспрессивтілік ... ... ... ... ... де енеді. Себебі, эмоционалдық,
экспрессивтіліктің бойында үнемі болуға тиіс ... ... деп ... ... ... ... ... жиі ұшырасатын «қарағым», «шаш ал
десе бас ... ... ... да ... бар, ол ... ... ... да экспрессивтілік бар. Ол «Шаш, бас»
сөздерінің ұйқас алынуы және «ал» ... ... ... ... да
берілген.
Тағы бір мысал:- «Тәңірім-ай, келдің бе? Деп екі бетін ... күйі шөге ... ... жылап жіберген әйел затына тән босаңдық
немесе долдылықпен емес, көбік ата ... ... ... ... ... ... ... эмоционалды мән айқын. Осындағы «Тәңірім-
ай» сөзі одағай сөзі ретінде эмоционалды ... ие ... ... «еңіреп» сөзіне одан кейін синонимдік қатармен берілген «жылап
жіберді» сөзі тіркесіп оның көркемдік бояуын күшейтіп тұр. ... ... бұл ... ... бар ма? ... ... туындайды.
Бұл сөйлемдегі сөздерде де эмоция мен бірге ... ... ... ата ... ... ... метафоралық сөз
тіркесінен көрінсе, екіншіден «жылаған.., жыласын» сөздеріндегі әріп, буын
ұқсастықтарын және бір сөздің ... рет ... ... және ... көп нүкте арқылы жасалған интонациялық әсерден де байқалады. тағы
бір айта кетерлік жай - экспрессивтіліктің ... ... ... ... де ... ... тәуір – жақсы –тым жақсы- ... ... ... Бұл ... ... бәрі де эмоционалды мәнді
сонымен бірге оларды салыстырмалы түрде, не күшейтпелі түрде ... ... рең де ... біз ... ... деректерден эмоционалдылық бар
жерде ... те ... және ... ... ... да бар құбылыстар екенін көз жеткіздік.
Атақты тіл маманы А.М. Кожина «стилистика русского ... ... ... ... үлкен екі топқа бөледі [8, 223].
1.Эмоционалды – экспрессивті (бояу)
2. Функционалды – стилистикалық (бояу)
Эмоционалды-экспрессивті лексиканың өзіе тағы 3 ... ... Бір ... яғни, о баста табиғатынан эмоционалды-экспрессивті
сөздер.
2. Көп мағыналы-ауыспалы мағынада қолдану арқылы эмоционалды ... ... ... ... ... ... эмоционалды-экспрессивті сөздер.
Ал өзбек ғалымы Л.Абдуллаева ... ... ... ... еркелету) және жағымсыз (дөрекі, ... ...... ... ... бөлінетінін айта келіп: «жағымсыз
мәндегі эмоционалды лексика тек жаман кейіпкерлерді сомдау үшін ғана ... ... ... ... ... эмоцияларын реніш,
күйініштерін, ашуын суреттеу ... да ... - ... ... ... ... ... классикалық үлгісі
тұрақты сөз тіркестері, яғни фразеологизмдер мен мақал-мәтелдер» - ... ... ... бар ... мен ... ... ала отырып
былайша жіктедік:
1) Эмоционалды реңді сөздер мен сөз тіркестері (Екі ... ... ... ... ... (шаһар дидарласу,көз жүгірту)
3) Эмоционалды мәнді сөздер мен сөз тіркестері (Ғажап, ит ... ... ... ... мен сөз тіркестері (көңіл-құсы,
ысқыртып жіберді).
Көркем шығарманың басты элементі тіл дегенде ұлы Горькийдің ойында
қалай ... ... ... сөз ... емес ... бір дегеннен-ақ
өзіне икемдей беріп, кешіктірмей үйіріп тарта ... ... ... таза тіл ... өз пкірін сол жөнінде айтқаны даусыз. Ал ... ... ... ... мән мен реңге тікелей байланысты, сол
арқылы қажетті әр менәсерге ие болады. ... да боар ... осы ... тек тіл ... ғана ... сонымен бірге ақын-жазушыларымыздың
да назарында келе жатқан мәселе екені байқалады.
Халықтық тілдегі эмоционалдық пен экспрессивтілік тудырудың бірден-
бірсөзі – ... ... ... варваризмдер, жалған этимологиялы сөздер
болып табылады.
Эмоционалдық пен экспрессивтілік тудыруға тек бейнелі сөздер ғана
емес, жалпылама, ... ... ... ... ... ... ... сөздер, диалектизм бәрі де қатысыды. Әңгіме тек олардың
қалай және қандай мағынада қолданылуында. ... ... ... ... ... о ... эмоционалды-экспрессивті мәнді болып
ұшырасатын сөздер болатыны белгілі.
Эмоционалды және экспрессивті сөздердің бір ... ... ... ... жиі кездесетін дөрекі сөздер екені мәлім.
Қарай гөр... тілің майда, шүйіркелескің келіп қышынып отырсың-ау,
шырақ
Астын ... ... ... ... да ... тілде жиі
ұшырасатын сөздер. Бірақ бұлардың бәрі бірдей ... ... ... гөр» деген сөзде ... ... ... мән ғана бар. Сол ... «шүйіркелесу», «қажасу» сөздерінен
сөйлеу, әңгімелесу сөздерінің синонимі ретінде қарастыруға болады. ... ... ... таңдап алуы сөйлемге экспрессивтілік мән беріп,
әлдеқайда әсерлі етіп жүр.
Эмоционалды-экспрессивті ... ... ... ... ... байланысты.
Дүниеде өзгеріске ұшырамайтын, мәңгілікке жаралған не қалыптасатын
құбылыс я заттардың өте сирек екені белгілі. Бұл заңдылық ... де ... ... ғалымдарымыз М. Балақаев, Т.Қордабаев: «Шынында да тіліміздің
грамматикалық құрылысында, фонетикалық жүйесінде баяу да ... ... ... былай қойғанда, сөздік ұрамымыздағы бір ... ... ... сайын көнелеуімен бірге, лексикамызға бір қатар жаңа
сөздердің қосылып, отыратыны кім-кімге де айқын құбылыстар» - десе, Әдебиет
зерттеушісі Қ.Жұмалиев: ... жүз мың жыл ... өмір ... ... ... Олардың ой-санасы, сөздікқорлары осы күнгі адамдардай
болады, дегенге ешкім сенбес еді, сондықтан азушылар ... ... ... ... суреттеп отырған оқиғасына, шығармада
көрсетілмек дәуіріне сәйкес тіл қолданылады.
Ал мұндай ... бір ... ... ... ... көз ... – қандауырын қайрап, басының қаны тасыған еркек-
ұрғашының кеудесіне ... арам ... ... ... ... ... ... кездесетіндіктен қолданылу ретіне қарай да экспрессивті
болып тұр.
Ғайып ерен-қырық шілтенің пірін ... езуі ... ... бір ... ...... ... қамшысын сарт-сұрт жұлып,
тақымына қыса кетті (Қамшыгер).
Ауызекі сөздің құрамында экспрессивті-эмоциялы лексика, синтаксистік
формалар ерекше көп ... бұл ... ... мен ... тек ауызекі сөзде ұшырамайтындары көп. Экспрессивтік, ... ... үшін ... ... тілі ... сөздерді ерекше мәнде
қолданады.
Ауызекі сөйлеу ... сөз ... ... ... ... екі себепке – сөзді үнемді, ықшам етіп ... ... етіп ... ... ... пен ... ... барлық құрылымдық бөлшектерінде
көрінеді. Осыған орай лексикада, ... ... сөз ... ... ... ... тұлғалар қатар жүреді. Бұл тұлғалар затты,
құбылысты, дүниедегі қатынасты атап қана ... оған қоса ... ... ... – психикалық құбылыс оның ... екі ... ... бар. Бірі болмыстан алған әсерді
білдіру, тыңдаушыға жеткізу.
Екіншісі – тыңдаушыны бір іске жұмылдыру үшін, әсер ... ... ... эмоциялық тудыратын формалар көбінесе
баяндауыш мүше қатарынан көрінеді.
Эмоциялықты білдіруге бейімделген формалар, амалдар синтаксисте әр
түрлібұл интонациядан, арнаулы баяндауыш формаларынан ... ... ... ... ... ... бейімделген сөйлемдерде
бар. Эмоция түрлі сезімге, қуаныш, таңдану, жиренішке байланысты.Ә.Ахметов:
«Жай қалпынан өте ... ... ... ... құбылыс адамның, ой-
сезіміне тез әсер еткіш келеді» - дейді. Екінші сөзбен ... ... ... ... рең, мән ... байланысты мысал келтірелік. Көзі қанталаған қалпы, қақпанға
түскен қасқырдай мәңгілік кекпен, арлан ашумен, қалды. Бұл ... ... ... ... ... түседі. Мұнда сөйлемге ерекше әр беріп
тұрған – бірнеше ... ... кек, ... ашу) ... алынады.
«Қақпанға түскен қасқырдай» сияқты теңеулер сөйлемнің экспрессивтік бояуын
қанықтыра түскендей.
ҚОРЫТЫНДЫ
Тілдің бірнеше ... ... бар: ... ... ... ... эмоционалды-экспрессивті қызметі.
Тілдің эмоционалды-экспрессивті қызметі негізгі әрі маңызды қызмет
болып саналады. Тіл тек қарым-қатынас құралы ... ойды ... ... ... ... ... қатар тіл адамның эмоционалды және ойлау-
сөйлеу әрекетін қамтамасыз ете отырып, сезіммен, эмоциямен тығыз байланыста
болады.
Эмоция мен экспрессивтілік ... ... ... пікірлерге
мән берсек, мұндай пікірлерді тек тіл біліміне қатысты емес барлық сала
мамандарының еңбектерінен кездестіруге болады.
Мысалы, ... осы ... ... «Сөз ... ... оның әр түрлі психикалық толқуларын білдіреді» - деп атап көрсетеді
академик В.В. Виноградов.
Ал Э.Клаус сөздің тілдегі қызметін саралай келіп: «Сөз тек ... ғана ... ... ... ... ... қызығушылығын
арттырып әңгімеге белсенді араласуына ықпал етеді» - деген пікір айтады.
Эмоция сөзінің төркіні – ... ... ... етістігі. Бұл орыс
тіліндегі «возбуждать, волновать» (әсерлендіру, толқыту) деген ... ... ... аясы мен ... қарай әрқилы
болып келеді және эмоционалдық әсер неғұрлым күшті болса, одан көрінетін
экспрессивтілік те ... ... ... ... ... есеңгіреп жатқан балғын денесі бар күнәдан
бар ... ... ... келген көлдің көп толқындары өз ырқынан, ... асып кете ... жоқ ... ... ... әсері өте күшті себебі, мұнда «қанға бөгу,
есеңгіреу, күнә, азап» сияқты бірнеше семантикасынан эмоционалды сөздер ... ... ... ... және олардың әрқайсысының эмоционалдық
реңі, мәні ерекше көзге шалынады. ... ... ... ... ... әрі анық ... Енді тіл мамандарының ... ... ... ... Түркологияда бұл тақырыптың зерттелуі 50-
жылдардан бастау алды десе де ... ... ... ... ... ... Ғ. ... А.Т. Қайдаровтың еңбектерінде эмоционалдылық,
экспрессивтілік, ондағы лексика-семантикалық бірліктер мен ... ... ... салмақты пікірлер айтылған.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Клаус Э. Сила слова. Перевод срусского языка. М., Прогресс. 1967. – ... ... Т. ... С. ...... ... 1966. – 231 ... Кеңесбаев І. Фразеологияның экспрессивті-семантикалық функциялары
жайында // Тезисы докладов конференции.
4. Балақаев М. Қазіргі ... ... ...... 1949. – ... ... М. Қазақ тілі синтаксисі.– Алматы: Рауан, 1989. – 145 б.
6. Әміров Р., Әмірова Ж. Жай ... ... ...... ... – 192.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Эмоционалды-экспрессивті құрмалас сөйлемдер48 бет
12 жылдық білімге көшу жағдайында балаларды психологиялық тестілеу арқылы дамыту мен түзетудің маңызы10 бет
Іс - әрекет туралы жалпы түсінік3 бет
Балалық шақ25 бет
Дәстүр мен жаңашылдықтың әдебиеттегі маңызы8 бет
Сезім жөнінде түсінік16 бет
Тұлға бойында қорқынышпен мазасыздық күйлерінің туындау ерекшкліктері4 бет
UNIX операциялық жүйедегі файлдық жүйе20 бет
Windows жүйедегі жұмыс істеу негіздері3 бет
XIX ғасыр қазақ әдебиетіндегі жыраулық дәстүрдің көрінісі38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь