Шағын және орта кәсіпкерлік

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

Бөлiм 1 Кәсiпкерiктiң мәнi мен мазмұны ... ... ... ... ... ..5

1.1 Кәсiпкерлiк туралы түсiнiк ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Кәсiпкерлiк iстi мемлекеттiк реттеудiң құқықтық
негiздерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9

Бөлiм 2 Кәсiпкерлiк қызмет үшiн қажеттi құқықтық
жағдайлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18

2.1 Кәсiпкерлiк iстi мемлекеттiк тiркеу және
лицензиялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
2.2 Кәсiпкерлiк қызмет еркiндiгiн құқықтық жағынан қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2.3 Кәсiпкерлiк қызметке заңсыз кедергi жасағаны үшiн жауаптылық түрлерi ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

Бөлiм 3 Қазақстан Республикасындағы кәсiпкерлiктi
жетiлдiру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ...28

3.1 Шағын және орта кәсiпкерлiктiң дамуы ... ... ... 28
3.2 Шағын және орта кәсiпкерлiктiң дамуындағы кедергiлер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35
3.3 Шағын және орта кәсiпкерлiктi дамытудағы шетелдiк тәжiрибе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39




Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...47

Пайдаланған әдебиеттер тiзiмi ... ... ... ... ... ... ... ... ... 49
Республика экономикасының маңызды бағыттарының бiрi болып табылатын кiсiпкерлiк iстiң өндiрiстi басқару құрылымында оң өзгерiстер болып жатыр. Кәсiпкерлiк адамның тапқырлық және iскерлiк қасиеттерiнiң барынша көрiнiп өзiне қызмет етуiне мүмкiндiк бередi.; мұндай қасиеттер болмайынша толыққанды нарықтық экономиканың да болуы мүмкiн емес. Сондықтан да соңғы көздерi еркiн әрекет, батыл iс –қимылды қажет етеiн кәсiпкерлiк iске көп көңiл бөлiнуде. Кәспкерлiктi дамыту үшiн субъектiлердiң белгiлi – бiр дәрежеде еркiндiгi мен құқығы, шаруашылық қызметтiң бағытын таңдауда ерiктiгi, қабылданатын шешiмдерге одан туындайтын нәтижелерге тәуекелдiлiктiлiктiң болуы қажет. Кәсiпкерлiк iстi ұйымдастыру, кәсiпкерлiк әлеуметтiк тапта құру үшiн мемлекет оған құқықтық жағынан қолайлы жағдайлар жасауы керек. Қазақстан Республикасының 1992 жылғы 4 шiлдедегi «жеке кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау және қорғау» туралы заңында кәсiпкерлiктiң субъектiлерiн тiркеу процедуралары барынша жеңiлдетiлiп, жарғылық қорға деген талап азяды. Мысалы: бұрын тiркеу үшiн кәсiпкерлiк оншақты түрлi құжаттар жинауы керек едi, оған әрине ақша да, уақыт та аз кетпейтiн. Жаңа заң бойынша жағдай кәсiпкердiң пайдасына қарай өзгерiп отыр: бекiтiлген үлгi бойынша өтiнiш тек қана «әдiлет» басқармасына берiледi, бекiтiлген жарғының бiреуi бойынша жұмыс iстеуге келiсiм берiледi және тiркегегенi үшiн есептi көрсеткiштiң екi есесiндей мөлшерiнде салық төленедi. «Әдiлет»басқармасы үш күннiң iшiнде кәсiпкердiң мекемесi тiркелгенi туралы кәсiпкердың өзiне және статистика органдарымен салық инспекциясына қажеттi ақпараттар беруге мiндеттi.
1. «Қазақстан Республикасының жеке кәсiпкерлiктi қолдау мен қорғау»туралы заң. 1992жыл. «Егемен Казақстан»18тамыз
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi. Алматы1994жыл
3. Қазақстан Республикасының «Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк реттеу» туралы заңы.1997жыл 19маусым
4. Қазақстан Республикасының Президентiнiң «Кәсiпкерлiк қызмет еркiндiгiне мемлекеттiк кепiлдiктi жүзеге асыру үшiн бойынша қосымша шаралар туралы жарлығы».
5. «Егемен Қазақстан»1997жыл 25 желтоқсан
6. «Егемен Қазақстан» 1997жыл 23 қыркүйек
7. «Егемен Қазақстан» 1997жыл 13 наурыз
8. «Егемен Қазақстан» 1997 жыл 19 наурыз
9. «Егемен Қазақстан» 1997 жыл 28 мамыр
10. «Қазақстан заңдары» журнал 1998жыл N2
11. «Қазақстан Заңдары» журнал 1998 N7
12. «Қаржы қаражат» журнал 1998жыл N1
13. «Қаржы қаражат» журнал 1998жыл N6
14. «Қаржы қаражат» журнал 1998жыл N1
15 Бисенғазиев М.Б., Хамитов А.Ш. «Кәсiпкерлiк негiздерi» Орал 2001ж
16 О.Сәбден, А.Тоқсанова «Шағын кәсiпкерлiктi басқару» Алматы «Бiлiм»2002ж
17 О.Сәбден «XXI ғасырға қандай экономикамен кiремiз» Алматы 1997ж
18 Бердалиев К.Б. «Қазақстан экономикасымен басқару негiздерi» Алматы 2001ж
19 Нұрғалиев. Қ.Р. «Қазақстан экономикасы» Алматы1999ж
20 «Предприниметельство и право сборник нормативных актов» Алматы 1998ж
21 Порохов Е.В. «Правовые основы предпринимательство в РК» Алматы.2001ж
22 Лапуста.М.Г. «Предпринимательство» учебник. М.2001
23 ОкаевК.О., Смагулова Н.Т. и др «Предпринимательство в РК» Алматы 1999ж
24 Мамыров Н.К. Смагулова Н.Т. и др. «Основы предпринимательства» Алматы 1997ж
25 Нұсиитов А. «Теория рыночной экономики: предпринимательский аспект» Алматы 2002
26 Тоқсанова А. «Развтия малого предпринимательства концептуальный подход с позиций менеджмента» Алматы
27 «Основы предпринимательстельской деятельности»финансовый менеджмент Власовой В.М. Москва 2002ж
        
        Жоспар
Кiрiспе---------------------------------------------------------------------
-----3
Бөлiм 1 Кәсiпкерiктiң мәнi мен мазмұны----------------------5
1.1 ... ... ... ... iстi ... ... ... 2 Кәсiпкерлiк қызмет үшiн қажеттi құқықтық
жағдайлар---------------------------------------------18
1. Кәсiпкерлiк iстi мемлекеттiк тiркеу және
лицензиялау-------------------------------------------18
2. Кәсiпкерлiк қызмет еркiндiгiн құқықтық ... ... ... ... ... заңсыз кедергi жасағаны үшiн жауаптылық
түрлерi----------------------------------25
Бөлiм 3 Қазақстан Республикасындағы кәсiпкерлiктi
жетiлдiру жолдары -----------------------------------28
1. Шағын және орта кәсiпкерлiктiң дамуы------------28
2. Шағын және орта ... ... ... Шағын және орта кәсiпкерлiктi дамытудағы шетелдiк тәжiрибе------
-----------------------------------------39
Қорытынды ... ... ... ... ... ... бiрi ... табылатын
кiсiпкерлiк iстiң өндiрiстi басқару құрылымында оң өзгерiстер болып жатыр.
Кәсiпкерлiк адамның тапқырлық және iскерлiк қасиеттерiнiң барынша ... ... ... ... ... ... қасиеттер болмайынша
толыққанды нарықтық экономиканың да болуы мүмкiн емес. Сондықтан да ... ... ... ...... ... ... кәсiпкерлiк iске көп
көңiл бөлiнуде. Кәспкерлiктi дамыту үшiн субъектiлердiң белгiлi – ... ... мен ... ... қызметтiң бағытын таңдауда
ерiктiгi, қабылданатын шешiмдерге одан туындайтын нәтижелерге
тәуекелдiлiктiлiктiң болуы қажет. Кәсiпкерлiк iстi ұйымдастыру, кәсiпкерлiк
әлеуметтiк тапта құру үшiн ... оған ... ... қолайлы жағдайлар
жасауы керек. Қазақстан Республикасының 1992 жылғы 4 шiлдедегi «жеке
кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау және қорғау» туралы ... ... ... процедуралары барынша жеңiлдетiлiп, жарғылық қорға
деген талап азяды. Мысалы: бұрын тiркеу үшiн кәсiпкерлiк оншақты түрлi
құжаттар жинауы керек едi, оған ... ақша да, ... та аз ... ... ... жағдай кәсiпкердiң пайдасына қарай өзгерiп отыр: бекiтiлген
үлгi бойынша ... тек қана ... ... ... ... ... ... жұмыс iстеуге келiсiм берiледi және тiркегегенi
үшiн есептi көрсеткiштiң екi есесiндей мөлшерiнде салық төленедi.
«Әдiлет»басқармасы үш күннiң iшiнде кәсiпкердiң ... ... ... ... және ... органдарымен салық инспекциясына қажеттi
ақпараттар беруге мiндеттi.
Республика президентiнiң «шағын кәсiпкерлiктi дамытуға мемлекеттiк
қолдануды күшейту және жандандыру ... ... ... ... өнiм өндiрумен айналысатын кәсiпкерлiк субъектiлерiне ... ... ... салу ... ... ... жер ... қолайсыз
жерлермен экологиялық қолайсыз аудандарда өндiрiстiк қызметпен айналысып
жатқан кәсiпорындар үшiн аумақтық жеңiлдiктер енгiзу, олардан табыс
салығын ... ... ... алыс ... ... ... шағын кәсiпорындарды ынталандыру үшiн табыс салығынан босату
туралы айтылған. Кәсiпкерлiктiң дамуы үшiн оның ... ... ...... ... қалануы керек. Кәсiпкерлiк қызметтi
ұйымдастырудың құқықтық базасы болмайынша, оны қолдайтын, бақылайтын
органдар болмайынша оны жүзеге асыру мүмкiн емес. Осындай ... ... ... ... терең түсiнуге «Қазақ КССР – ғы
шаруашылық қызмет еркiндiгi мен ... ... ... ... жол ... 1 Кәсiпкерлiктiң мәнi мен мазмұны.
1. Кәсiпкерлiк туралы түсiнiк.
Кәсiпкерлiк – ежелден келе жатқан адамдардың iскерлiк белсендiлiгi,
қабiлетi. Ол оның ... орта ... ... ... , ... қызметкерлерi. Кәсiпкерлiктiң алғашқы дамуында кәсiпкер құрал –
жабдықтарға иелiк ете отырып, ... сол ... ... жұмыс iстеген.
16 ғасырдың ортасынан бастап акционерлiк капитал пайда болды, акционерлiк
қоғамдар құрыла ... 1554 жылы ... ... ... ... Ост – Индия сауда компаниясы, 17 ғасырдың аяғында ... ... ... ... ... ерте заманнан келедi. Қазақстанның
көшпелi шаруашылық жағдайында кәсiпкерлiк еркiн дамыған жоқ. Ресейде Петр 1
патшалық ету кезiнде кәсiпкерлiк ерте ... ... ... ... ... ... ... дамыды. 1861 жылғы
революциядан кейiн Қазақстанда темiр жол құрылысы, ауыр өнеркiсп салалары
орын алды. Кәсiпкерлiктiң субъектiсi болып -жеке ... ... ... ... ... ... ... ұжым, ашық және жабық
акционерлiк қоғамдар, шаруашылық ассоциациялар, әр түрлi ... ... ... ... - ... бiр iстi iстей бiлу. Iс iстеу
адамның белсендiлiгi. Белсендiлiк және iскерлiк адамдардың мiнез – құлқы
типтерiмен байланысты ... Олар ... ... өмiр сүру түрi ... ... қабiлеттiлiк адамдардың ерекше таланттылығы. Оны
түсiну үшiн кәсiпкердiң 4 ... ... ... Кәсiпкер барлық ресурстарды: жер, капитал және
еңбектi өнiм өндiру процесiне қосу ... өз ... ... ... ... кұшi, себебi iстеген iсi пайда беретiнiне сенедi.
2. Кәсiпкер өндiрiс процесiне барлық негiзгi шешiмдердi
өз ... ... және ... iс бағытын айқындайды.
3. Кәсiпкер – бұл жаңашыл, коммерциялық негiзде
жаңа тауар өндiрудi, жаңа технологияны енгiзу, ... ... ... ... ... ... ... кiсi.
4. Кәсiпкер – бұл тәуекелге баратын кiсi. ... үшiн ... iстң ... ... айқын талдап қорытындысында не
болатынын бiлген жөн. Кәсiпкер тек тек қана өз ... ...... ... ... ... ... өндiрiске кеткен өзiнiң
және өзiнiң серiктестерiнiң немесе акционерлердiң қаржыларын ... ... iстiң ... күшi мол пайда табу. Кәсiпкерлiк табысты
пайда деп атайды, ол зиян да ... ... ... өндiрiстiң негiзгi үш
факторын iске қосып өзi төртiншi болып ресурс иелерiне төлем төлеудi
қамтамасыз етедi: ... ... ... ақы, капиталға пайыз, жер иелерiне
рента, кәсiпкерлерге кәсiпкерлiк пайда. Социализм мен капитализмнiң
экономикалық айырмашылығы: бiрiншiсiнде жұмыс күшiнiң өндiрген қосымша
құны бүкiл ... ... ... ал ...... құн ... пайызға, рентаға және кәсiпкерлiк пайдаға қоғамның өндiрген таза
пайдасын осылай бөлудi қамтамасыз етi үшiн ... ... ... ... ... қарулы күштер ұйымдастырылады. Қазақстанда қоғамдық
мешiкке негiзделген экономиканың және меншiк экономикасына ауысуы ұзақ
мерзiмдi, ақыл – ой ... ... ... экономиканың күрделi
шараларды қолдануды талап етедi. Жаңа қоғамның негiзiне тұрақты, тиiмдi
құру үшiн кәсiпкерлер табын даярлау керек.Кәсiпкерлiк қабiлетi қаражаты
бар ... құру үшiн ... бiлiм ... ... ... экономикалық
саясатын түбегейлi қайта қарауы қажет. Елдiң болашақ тағдырын кәсiпкерлер
шешедi және олар өз елiнiң гүлденуiне аянбай жұмыс iстейтiн, өзiнiң де
пайдасын табатын, ... де ... ... ... ... Аш – ... елде
кәсiпкер де, халық та болмайды. Нарықтық экономикада кәсiпкердiң басты
мiндетi барлық экономикалық ресурстарды жұмысқа қосу және тиiмдi
пайдалану. Осы арқылы жұмыссыздық ... ... ... баға
тұрақтанады.
Кәсiпкерлiк – бұл пайда табуға бағытталған қызмет. Оның мазмұны
өнiмге, жұмысқа ,қызметке сұранысты табу немесе ... ... ... ... ... ... ретiнде сату арқылы
қанағаттандырудан тұрады. Кәсiпкерлiк бұл пайда табуға бағытталған өзiндiк
шаруашылық ... ... ... ... ... түрi. Оны ... тұрақты, яғни жүйелi негiзде өзiн тәуекелге тiге кәсiпкерлер деп
аталатын заңды және жеке тұлғалар жүзеге асырады.Бизнес кәсiпкерлiктен гөрi
кеңiрек ұғым ... ... ... кез – ... ... бiр ... мәмiлелердi жүзеге асыратын , пайда табуға бағытталған қызмет
бизнеске жатады. Кәсiпкерлiк қызмет – жаңа идеяларды iске ... ... өз ... ... ... дайын болу. Кәсiпкердiң
пайдасын акйиялардын алынатын девидент, депозиттер бойынша пайыз, жер үшiн
жалгерлiк төлемнен тұратын меншiк иесiнiң табысынан айырып бiлу ... ол өз ... ... қауiп пен қатерге және
тәуекелге тiге отырып, қызмет ететiн нарықтың ... ... ... болу
үшiн капиталдың иесi болу шарт емес, кәсiпкердiң басты капиталы ақша, еңбек
қаруы және еңбек заты емес, ол оның ... мен ... ... Сонымен бiрге кәсiпкерлiктi менеджменттен, ал
кәсiпкердi менеджерден айырып бiлу қажет. Менеджер – бұл кәсiпкердiң ... ... ... ... ... ... Ол өз әрекетi
үшiн мүлiктiк жауапкершiлiкке ие болмайды.
Белгiлi американдық экономист Роберт Хизрач кәсiпкерлiктiң мәнiн
былай ... ... – бұл құны бар ... да бiр жаңа ... ... ал ... – бұл ... бар уақыты мен күшiн жұмсайтын,
өзiнiң мойнына барлық қаржылық, психологиялық және әлеуметтiк
тәукелдiлiктi алатын және сыйлыққа ақша және қол жеткiзгенiне ... ... ... ... кәсiпкерлiк қызметтiң теоретикалық негiзi
Иозеф Шумпетердiң линамикалық теңсiздiгiнiң экономикалық теориясы табылады
деп санайды. И. Шумпетер адамның қызметiнiң мынадай ... ... ... пен ... ... мүмкiндiгiн беретiн өзiндiк және
меншiк империяны негiздеу арманы.
❖ Жеңiске жетемiн деген сенiм
❖ шығармашылық қуанышы.Бұл қоғам үшiн ең пайдалы ... ... ... ... ... ... табылады:
❖ кәсiпкер өзi құратын немесе сатып алатын кәсiпорынға
өзiнiң меншiктi құралдары мен уақытын салады.Кәсiпкер жаңалық
енгiзушi болып табылады, ол ... ... ... ... ... жаңа бiр нәрсенi жасайды. Ол әрдайым өз iсiн
кеңейтуге және пайданы көбейтуге ұмтылады. Кәсiпкер
ұйымдастырушылық қабiлетке ие және iстi тиiмдi ... ... ... және iске ... ... идея ... ... гөрi жақсы түсiнедi. Кәсiпкер бұл ең
алдымен ... ... ... ... Ұйымдастыру –
бұл мақсатты анықтау, ресурстарды бөлу және оларды мақсатқа жету
үшiн пайдалана бiлу. Ұйымдастыру - бұл ... ... оны ... орындаушыға жеткiзу және орындалуын бақылау.
Ұйымдастыру ол шешiмдi қабылдай бiлу, ... ... ... бiлу және ... ... талдау
болып табылады. Кез – келген бизнестiң сәттi болуы кәсiпкерлiк
сферасын сәттi таңдауға, нарықтық стратегияны және оны жүзеге
асырудың ... ... ... ... ... Бұл басқа
фирмалардағыдай старттық капитал мен күш жұмсауы ... ... ... ... ... және нарықта алға басуға
мүмкiндiк бередi.
2. Кәсiпкерлiк iстi ... ... ... ... ... үшiн ең алдымен оған экономикалық жағдай керек.
Олар: нарыққа тауар, қызметтер ... ... ... ... ... ақша ... ... яғни олардың сатып алу
қабiлеттiлiгi, жұмыс орнының және жұмыс күшiнiң ...... ... ... артық кемдiгi; несие беретiн мекемелердiң ақша ресурстары ... т.б. ... ... үшiн ... ... ... ... шикiзат, материалдар, құрал – жабдықтар сатушылар, заң,
бхгалтерлiк т.б. қызмет көрсететiн органдар; еңбекке орналастыру агенттгi;
оқу орындары; жарнама ; көлiк, сақтандыру, байланыс, ... ... ... ... үшiн ... ... ... керек.
Кәсiпкерлiктi ұйымдастыру және қалыптастыру үшiн тұтынушыларда тауар
сатып аларлық қаражаты болуы , ... ... ... ... талғамы,
төлем қабiлеттiлiгi бар сұранысы болуы шарт. Оған қоғамның рухани даму
дәрежесi және дiни нормалар ... ... ... ... әр ... ... ... жағдайы, еңбек ақы мөлшерiмен байланысты.
Кәсiпкер өз iсiне шын берiлген және одан ... алуы ... ... ... ... бет алып ... ... жасауы тиiс:
денсаулық сақтау, жұмыс орнын жасақтау, еңбек ақы ... ... ... .Кәсiпкерлiктi жасақтау және оны дамыту үшiн кадрларды оқыту, бiлiм
дәрежесiн, мамандығын көтеруге көңiл бөлу, кәсiпркелер даярлауды тұрақты
қадағалау.
Кәсiпкерлерге үшiншiден ... ... ... керек. Ең бастысы
кәсiпкерлiк iстердi реттейтiн заңдар ... ... ... жатады:
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексi, салық туралы заңдар, шағын
және орта бизнестi қолданатын органдар, меншiкке құқықтық заңдар т.б.
Қазақстанда ... ... ... проблемасын
С.И.Климкиннiң еңбегiнде толығырақ талдап қорытылған заңды тұлға ретiнде
құрылмай - ақ жеке кәсiпкерлiк қызметтерi шағын ... ... ... ... бiрi ... табылады. Мұндай түрдегi кәсiпкерлiктiң
ерекшелiгi азаматтардың бастамалық қызметiнiң олардың жеке ... және өз ... ... ... ... ... рет «Жеке еңбек қызметi туралы»КСРО заңы жеке кәсiпкерлiкке кең жол
ашып бердi, бiрақ нарықтың ... ... ... ... ол ... ... ие бола алмады. Қазақстан Республикасының
«Жеке кәсiпкерлiктi қорғау және қолдау көрсету туралы» 1992 жылғы 4
шiлдедегi заңы жеке кәсiпкерлiктi реттейтiн негiзгi құқықтық ... ... ... ... Республикасында мынадай ұжымдық құқықтық
кәсiпкерлiктер жұмыс iстейдi: шаруашылық серiктестiктер, командиттiк
серiктестiк, шектелген жауапкершiлiгi және қосымша жауапкершiлiгi бар
қоғамдар, өндiрiстiк ... ... ... ... ... заңды тұлғалар қызмет әстейдi, олар ерекшелiктерiмен салалық құрамда
болушылығымен, мамандану дәрежесiмен, ұйымдастыру тәсiлiмен, механизация
және автоматизация ерекшелiктерiмен, ... ... ... ... ... ... мекемелердiң көп түрлi болуы кез – келген
мемелекеттiң ... ... ... ету негiзiн құрайды. Заңды мекеме
кәсiпорын деп саналады, егер ерекше мүлiктер болса, өзiнiң мүлкiмен алған
мiндеттемеге жауап бере алатын болса, ... ... ... ... алатын болса, өз атынан талап қоя алатын және сотта жауапкершiлiктi
өзiне ала алатын болса;
Азаматтық ... ... ... ... үш ... ... ... Заңды тұлғалар немесе оның мүлiктерiне құрылтайшылардың яғни
қатынасушылардың құқығы негiзiнде
❖ Заңды тұлғалардың экономикалық қызметке құқықтылығы
❖ үйымдастыру құқықығы негiзiнде
Құрылтайшылардың заңды ... ... оның ... қандай құқық
сақталатындығына байланысты заңды тұлғалар үш топқа бөлiнедi:
❖ Заңды тұлғаларға оның құрылтайшыларының мiндеттемелiк ... ... ... және қоғамдар, өндiрiстiк және
тұтыну кооперативтерi;
❖ Заңды тұлғаларға оның ... ... ... оның мемлекеттiк және муниципалды унитарлық
кәсiпорын;
❖ Заңды тұлғаларға оның құрылтайшылары ешқандай мүлiктiк
құқықтары жоқ. Оларға қоғамдық, дiни ... ... ... да ... ... ... ... одақтар кiредi.
Заңды тұлғалар мақсаттарына байланысты мына екi категориялық ұйымдардың
бiрiне кiредi:
❖ Коммерциялық
❖ Коммерциялық емес.
Коммерциялық ... ... iс – ... ... ... ... бағытталған заңды тұлғалар кiредi.Коммерциялық мекемелер шаруашылық
сенрiктестiктер және қоғамдар, өндiрiстiк кооперативтер, мемелекеттiк және
муниципалдық формаларында құрылады.
Коммерциялық емес мекемелер өздерiнiң алдына ... ... ... бөлудi көздемейдi. Коммерциялық емес заңды тұлғаларға
тұтынушылар кооперативтерi, қоғамдық дiни бiрлестiктер, меншiк иелерi
қаржыландыратын қайырымдылық және басқа да қорлар жатады. ... ... ... тек ... көрсетiлген мақсаттармен
байланысты.
Жаңадан құрылған кәсiпорындарға заңдылық жоспар маңызды. Ол
кәсiпорынның ұйымдастыру формасы, меншiк түрi көз қарасынан оның ... ... Бұл ... ... сұрақтарға жауап бередi: кәсiпорынның
заңдылық формасы қандай? Не себептен осы ... ... ... ... кiм? ... бiрге кәсiпорынның тiркелу жөнiнде
мәлiмет, яғни қайда, қашан және кiм ... ... ... ... оған ... ... заңды адресi көрсетiледi.
Нарықтық экономика барлық әлеуметитiк экономикалық процестердi
бүкiл қоғам үшiн және оны әр бiр азаматы үшiн автоматты реттей ... ... ... ... әдiл ... еңбек ету құқығына кепiлдiк
бермейдi, қоршаған ортаны сақтауға көңiл бөлмейдi және тұрғындардың
қорғансыз бұқара топтарын қолдай алмайды. Жеке бизнес жоғары дәрежелi ... ... ... ... ... ... ал мемлекет
үшiн, қоғам үшiн қажет болса да. Нарықтық экономика көптеген әлеуметтiк
экономикалық мәнi бар ... ... ... Ол ... тек
қана мемлекеттiк iс болып саналады .Қорытып айқанда ез –келген елдiң
экономикасы бiр қалыпты даму үшiн мемлекет қолынан келетiн ... ... ... ... ... ... ... дағдарыс
өндiрiстiң өрескел төмендегенiн инфляция, қоғамдағы әлеуметтiк паразылық
т.б. қолайсыз жағдайлар , мемлееттiң экономиканы реттеудiң жете
бiлмеушiлiгiнен, өзiне жүктелген ... ... ... ... ... ... функциялар жүктеледi.
1. Құқықтың негiздi жасақтау; мемлекет меншiк
құқығын анықтайтын, кәсiпкерлiк iстi реттейтiн , өнiмнiң сапасын ... т.б. ... ... ... ... ... негiздер
көмегiмен кәсiпкерлiк iс субъектiлерiнiң қарым -қатынастарын реттейдi.
2. Елде қажеттi құқықтық тiртiптi және ... ... ету үшiн ... ... ... барлық қоғамның
нарықтық экономикасы субъектiлерiнiң құқығымен қауiпсiздiгiн
қамтамасыз ету керек. Егер мемлекет бұл функцияны орныдай алмаса,
ол жағдайда елде қылмыстық iс – ... өрiс ... ... ... каррупция, парақорлық т.б. жағымсыз құбылыстар
кәсiпкерлiк iске, жалпы елдiң экономикасына апатты әсер етедi.
3. Экономиканы тұрақтандыру, яғни экономиканы ... ... ... ... ... ... ... жалпы ұлттық
өнiм, iшкi ұлттық өнiм , таза ұлттық өнiм, ұлттық табыс, ... және ... ... ... т.б. Ол үшiн
мемлекет қолда бар барлық рыногтар мен әдiстемелердi ...... ... ... және инвестицялық саясат арқылы
iске асыру керек. Егер мемлекет экономиканы тұрақтандыруға көңiл
бөлмесе, аудармаса, ол кәсiпкерлiк iске жағдай туғызбайды,
әлеуметтiк ... ... ... ... қорғауды және әлеуметтiк кепiлдiктi қамтамасыз ету .
Мемлекет әлеуметтiк саясатты белсендi түрде жүргiзуге мiндеттi.
Оның мәнi мынада: жұмыс iстейтiндерге минималды еңбек ... ... және ... жұмыссыздарға жәрдем ақымен
қамтамасыз етуге кепiлдiк, тұрмыс жағдайы өте ... ... ... ... байланысты белгiленген табыс алатындардың
табысын индексациялау т.б. Мемлекет бұл саясатты жүргiзу
нәтижесiнде барлық азаматтарға минималды күнкөрiс деңгейiн
қамтамасыз етiп отырса ... ... да ... ... ... ... ... бәсекелестiк –
негiзгi реттеу инструментi .Бәсекелестiк – барлық сферасында
прогрестiң негiзi, ол тауар өндiрушiлердi ... ... ... өнiм сапасын арттыруға, өнiмнiң өзiндiк құнын
төмендетуге ынталандырады. Сондықтан мемлекет бәсекелестiктi
қорғауы тиiс. Бәсекелес жағдайда тұтынушы – қожа, ...... ... оның құлы ... ... Ал ... ... қожалықтан , құлдыққа ауысады. Кәсiпкерлiкке үлкен
құқықтық статус берiлуiмен бiрге шаруашылық сферасының әр түрлi
салаларында жауапты ... ... ... ... ... ... кейбiр
кәсiпкерлiк iс түрлерiн лицензиялау тәртiбi және осы ережелердi ... ... ... ... ... ... сот ... жергiлiктi бюджетке берiледi. Кәсiпкерлiк iстiң қажеттi жағдайы
оның лицензиялануы.Кейбiр ... iске ... беру ... ... ... заң актiлерiмен тағайындалады. Мысалы, тауар
биржалары туралы заңмен лицензия беру тәртiбi, жинақтау және оның күшiн
тоқтату тауарлық биржаларды лицензиялау ережесiмен ... ... ... банк ... ... кредиттiк iске
берiлген лицензияны иелену құқығынан айыра алады. Шаруашылық
субъектiлерiнiң монополиялық iс – ... ... және ... ... ... к реттеудың құқықтық, ұйымдастыру негiзi құралған.
Оның басты органы ... ... ... ... ... ... және тарифтерi реттеуi бойынша қабылданған норматиытiк акттердi
бұзғаны үшiн мемлкеттiк тәртiптi бұзған ретiнде жауапты болады. Өнiмдi
стандарттау, сертификациялау туралы ... ... ... ... туралы заңдарды орындамағаны және бұзғаны үшiн кәсiпкерлiк жеке
жауапкершiлiгi бар. ... ... ... ... ... ... құқығын қорғау негiзiнен арбитраждық сотқа жүктелген, кей
жағдайда сот арқылы жүзеге асады. Арбитраждық сот кәсiпкерлердiң өзара
дауын қарайды, ол шартты ... ... ... ... үшiн, ... ... ... дауларды шешедi. Арбитражды
соттар жүйесiне Қазақстанның жоғарғы арбитраждық соты кiредi. Уақытша ереже
бойынша аралық сот жұмыс iстейдi. Бұл сотқа iстi беру екi ... ... ... ... ... ... ... орындалуы мүмкiн.
Қазақстан Республикасындағы кәсiпкерлiк iс заңы актiлерiмен реттеледi, онда
кәсiпкерлердiң әр түрлi шаруашылық iстердегi басқару қатынастары мемлкеттiк
кәсiпкерлiк iстi ... ... ... онда ... мен тиым ... ... ... Бұл ережелердi бұзу әкiмшiлiк жауапкершiлiкке
әкеледi. Көпшiлiк жағдайда бұл ... айып ... ол ... түседi. Кәсiпкерлердiң берiлген мiндеттерi мен құқықтары мен
қосымша көптеген жауапкершiлiктердiң iшiнде әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... бұзғаны үшiн меншiк иелерi
алдындағы жауапкершiлiктердi атаған жөн. Кәсiпкердiң арасындағы даулар
арбитраждық, кейде екi жақтың келiсiмi ... ... сот ... ... ... iстi ... кәсiпкерлiк әлеуметтiк тапты құру
үшiн мемлкет оған экономикалық әлеуметтiк және құқықтық қолайлы жағдай
жасауы керек.
Бөлiм 2 ... ... үшiн ... құқықтық жағдайлар.
1. Кәсiпкерлiк iстi мемлкеттiк тiркеу және лицензиялау.
Кәсiпкер өзiнiң шаруашылық iсiн бастамас бұрын әуелi мемлекттiк тiркеуден
өтiп , кәсiпкерлiк қызметтi ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк тiркеу ешкiмнiң келiсiмiн алмай – ақ жүргiзiледi
және оларды қалалық, аудандық мемлекеттiк статистика органдарында
шаруашылық жүргiзу ... ... ... кояды. Кәсiпкердi тiркеу
кезiнде тiркеу карточкасында заң тиым салған қызмет түрiн ... ... ғана ... бас ... Бұл ... тiркеу органы кәсiакерге
қызметтiң бұл түрiне тиым салатын нақты заң актiсiн көрсетiп, жазбаша
түсiндiрiледi. Заңды тарап құрмай мынадай кәсiпкерлiк iстi ... ... ... ... босатылад:
1. Еңбек, шаруа және жалгер шаруашылығы құрамында
жүзеге асыратын болса;
2. Мердiгерлiк шарт және азаматтық құқықтық ... ... ... орындайтын болса;
3. Өзiне қарасты мүлктi, шеттен әкелiнген өнеркәсiп
және азық – түлiк тауарларын көтерме сауда және бөлшек сауда ... осы ... ... бөлiнген орындарында және коммиссиялық дүкендер
арқылы сатумен айналысатын болса;
4. Жұмыс атқару мен қызмет көрсетуден тапқан
табысы ... ... ... аспайтын кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыратын
азаматтар мемлекеттiк тiркеуден босатылады. Қазақстан Республикасының
министрлер кобинетi бұл тiзбенi ... ... ... тiркеуден өтпей қандай да болсын қызмет етуiне тиым салынады.
Заңды тарап құрмай кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыратын азаматтар өз
таңдауы ... ... ... алу ... ... ... ... орындауға құқылы. Потент азаматты шаруашылық жүргiзушi
субъект ретiнде мемлекеттiк тiркеу туралы куәлiкте және осы потентте
көзделген кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыруға құқық ... ... ... табылады. Потенттер беру тәртiбiн және потенттiк алым сомасын
Қазақстан Республикасының Министлер ... ... ... ... ... карточкасы негiзiнде жүргiзiледi, оны
кәсiпкер тiркеу органына бередi. Карточканы жеке ... өзi ... не ... арқылы жiбередi.
Кәсiпкерлерге заңды тараптарға арналған тiркеу карточкесiнде ... ... оның ... түрi, ... мен ... иелерi туралы
мәлiметтер, заңды тараптың ораналасқан жерi, және оның мекен жайы,
кәсiпкерлiк қызмет түрi,заңды тараптың органы көрсетiледi. Карточкаға заңды
тараптың құрылтайшылары қол ... ал оның қолы ... мөр мен ... ... ... ... болса, онда карточкаға олардың басшылары
қол қояды. Егер құрылтайшылар нақты тараптар болса онла қойылған қолдың
растығы немесе натиалдық тәтiппен куәландырылады.
Мемлекеттiк тiркеу туралы ... ... ... ... ... он күн ... өзi ... ететiн тiркеу карточкасы негiзiнгде және
мемлекеттiк тiркеу үшiн тiркеу алымын төлеген жағдайда берiледi. Қайта
тiркеу және тiркеу куәлiгiн қайтадан беру үшiн бастапқы ... алым ... ... ... ... ... ... және алым
төленсе тiркеуден бас тартуға тиым салынады. Егер кәсiпкер өтiнiш берген
күннен бастап, белгiленген ... ... ... ... оны ... тартса тiркеушi орган тұрған жердегi халық сотына жүгiнуге құқығы бар.
Сот тiркеу үшiн белгiленген мерзiмнiң өтiп кеткенiн ... ... ... сәйкес кәсiпкер тiркелген деп танылады, ал тiркеудi жүргiзген орган
сот шешiмiн алған кезден бастап үш күн iшiнде кәсiпкерге тiркеу туралы
куәлiк ... ... ... орган кәсiпкердi тiркеген соң мемлекеттiк
қадағалау мен бақылау органдарына :салық инспекциясы, санитарлық, өрт,
техникалық,экологиялық қадағалау ... және ... да ... ... жүргiзушi субъектiнiң пайда болғаны туралы
хабарлайды. Лицензиялауға жататын кәсiпкерлiк қызмет түрлерiн және оның
тәртiбiн Қазақстан Республикасының жоғарғы ... ... ... ... мелекеттiк орган мүдделi субъектiнiң арызы бойынша арыз
берiлген күннен бастап бiр ой ... ... ... Банктер мен
кәсiпкерлiк қызметiнiң арасындағы қатынас шарттық сипатта болады. , банк
қызметi үшiн төленетiн ақы, банк операциялары бойынша коммиссиялық сый ақша
шамасы, олар ... ... ... ... ... ... ... Кәсiпкерлер несие есеп айырысу қызметiн және
кассалық қызметi үшiн банктi өзi дербес ... ... өз ... ... ... бiрнеше шетелдiк банктерде, банк операцияларының барлық түрi бойынша
счеттар, валюталық счеттар да ашуына болады.Кәсiпкерлер банктердегi
счеттарындағы ақшалай қаражатқа дербес ... етiп, ... мен ... қол да, ... ... да ... валютамен де, шетелдiк валютамен де есеп
айырысады. Кәсiпкерлер қызмет көрсететiн банктердегi ақша қаражаттарын
қолайлы кез –келген түрде: нақты ақшалай қаражатпен, ... өзге де ... ... ... етуi ... ... ... Банк қызметiн пайдаланушының ақша беру талабын орындамаған
жағдайда банк оған кейiнге қалдырған ... күнi үшiн ... ... ... ... өсiм ... Осы аталған мемлекеттiк тiркеу мен
лицензиялық және банк қызметтерi Қазақстан Республикасының «Кәсiпкерлiктi
қолдау және ... ... ... қарастырылған.
2. Кәсiпкерлiк қызмет еркiндiгiн құықтық жағынан қамтамасыз ету.
Көптеген экономикалық – ... және ... ... ... ... ... ... экономикеадағы маңызы зор.
Экономикалық әдебиеттерге зерттеу жүргiзу экономиканың бұл ерекше секторын
өндiрiстiк дамыған елдерде де рөлiнiң күшейгендiгiн және ... ... ... ... көрсетедi. Мұндай қолдаудың қатарына
шағын кәсiпкерлiктi дамытуға бағытталған қаржылық несие мен салық салу
саясаты жатады. Бұл елдердегi шағын ... ... үшiн ... ... ... несиелiк көмек тармақталған экономикалық
дамыған тетiктерге негiзделген.
Кәсiпкерлiк қызмет еркiндiгiн құқықтың қамтамасыз ету мақсатымен
жеке кәсiпкерге мынадай ... ... ... ... кепiлдiк
берiледi:
1. Қазақстан Республикасының заң актiлерiне қайшы
келмейтiн кәсiпорындардың кез – келген түрiн құра алады.
2. мемлекеттiң ... ... өзге де ... ... байланысты мүлiктiк құқықтарды толық немесе iшiнара сатып алу.
Құрылыстар мен ғимараттарға және аяқталмаған құрылыстарға меншiк ... ... ... ... жер ... ... жеке ... жер учаскесiн иелену құқығы да , пайдалану құқығы
да осы обьектiлермен бiрге көшедi
3. ... ... ... өз ... ... ... ... қызметiне қатысуға құқығы бар.
4. Талаптардың келiсiмi бойынша заңды
талаптармен ... ... ... ... ... ... Республикасы заңдарына қайшы келмейтiн
өзгедей жағдайлармен қанша қызметтер болса да жалдауға және жұмыстан
шығаруға құқылы.
6. Еңбек ақы ... ... ... мен мөлшерiн
және жалданып жұмыс iстейтiн адамдар табысының ... да ... ... ... ... ... ... қалыптастру,
өнiм берушiлер мен өндiрiлген өнiмдi, тұтынушыларды таңдап алу шарттық
негiзде жұмыстар атқарып мемлекеттiк қажеттер үшiн өнiм беру және
тауарларға бағаларды, нарықтарды, ... ... ... ... ... ... ақшалай қаражатын сақтау, есеп
айырысу несиуе және касса операцияларының барлық түрiн жүргiзу үшiн
банктерден есеп ашуға құқылы
9. Кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... және ... мiндеттi төлемдер төлеуден кейiн қалған
бөлiнген еркiн жұмсауға құқылы
10. Кәсiпкерлердiң өз таңдауы бойынша ... ... және ... ... жүйелерiн
пайдалануға құқылы.
11. Өзiнiң құқықтары мен заңды мүдделерiне ... ... және ... да ... ... ... ... жасауға құқылы
12. Сыртқы экономикалық қатынастарға қатысу және
валюта операцияларын жасау.
Қазақстан Республикасының заңдарын қайшы
келмейтiн, кәсiпкерлiк қызметке ... өзге де ... ... бар . ... өзi ... ... – ақ сырттан сатып алған өз
тауарларын дербес белгiлейтiн бағалар бойынша ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiң тiкелей
реттеуiнiң кәсiпкер рыноктағы өз монополиялық жағдаын терiс ниетпен
пайдаланған ретте жол берiледi. ... ... ... жол ... ... бағалар белгiлеу монополияға қарсы заңдарда
көзделген тәртiппен жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасында нарықтық
экономиканың негiзiн салу көптеген кәсiпорындардың құрылуымен жалғасып
келедi. Кәсiпкерлiктi мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... реттеуге көмек болатын бiрқатар заңдылықтар мен
нормативтi актiлер қабылданды. Бiрақ соған қарамастан кәсiпкерлiк ... ... ... секторы ретiнде әлi қалыптасқан жоқ. Оның
негiзгi себептерiнiң бiрi – кәсiпорындарың дамын ынталандыратын тармақты
қаржы жүйесiнiң құрылмағандығы, қазiргi ... етiшi ... ... де ... ... ... факторға айналып отыр.
Қазiргi қалыптасқан несие беру саясатын
жағдайында шағын кәiпкерлердiң тиумдi ... ... ... ... ... берiлгеннiң өзiнде, ол жоғарғы пайызбен қысқа мерзiмге
берiледi, себебi банктер кәсiпкер өкiлдерiне, ... ... ... ... ... ... ... қызмет
жағдайымен iрi кәсiпорындардың қызмет жағдайымен теңестiрiп тәуекелдiлiкпен
жоғалту қаупi бар жоғары ортада өмiр сүруiн жеңiлдетi үшiн мемлекеттiк
қолдаудың кешендi де ... ... ... ... ... ... бастап мемлекеттiк қаржыландыру институттары мен
шетелдердегi сияқты түрлi қаржы ... ... ... және ... ... ... ... әр түрлi несие алуды қамтитындай
болуға тиiстi. Салықтық сипаттағы шаралардың iшiнен төмендегiлердi атауға
болады:
❖ Шағын кәсiпорындарды алғашқы 2-3 жыл ... ... ... толығымен босату, одан кейiнгi 4-5 жылда бiрқатар
жеңiлдiктер беру.
❖ Прогрессивтi салық жүйесiн қалыптастыру
... ... ... ... қосылған құнға, табыс
салығына жеңiлдiктер беру.
❖ Инновациялық кәсiпкерлiктi дамыту үшiн төмендетiлген салық
мөлшерлемесiн белгiлеу.
❖ Жеделдетiлген амортизация тәртiбiне енгiзу
❖ Салық ... ... ... ... ынталандыратындай
салықтық жеңiлдiктер.
Сонымен кәсiпорындар санының өсiп , инфрақұрылымның дамуы мен
мемлекет тарапынан қажеттi қолдау тапқанда ғана ... ... ... өз ... ... ... ... қызметке заңсыз кедергi жасағаны үшiн жауаптылық түрлерi.
Кәсiпкерлердiң құқықтары мен мүдделерiн заңсыз бұзғаны үшiн ... ... ... ... ... не ... адамдар
еркiн кәсiпкерлiктi қызметтi жүзеге асыруын мүмкiн болмауына, оның
көлемiн, жекелегн түрлерiнiң таралу саласын шектеуге және кәсiпкерлiк үшiн
өзге де кедергiлерге апарып соғатын ... үшiн ... ... ... ... заң ... белгiленген жауаптылықты болады. Егер
кәсiпкерлiк қызметтi шектеу жөнiндегi әрекеттер ... ... ... ... ... ... ... рұқст берiлген болса
жауаптылық қолданылмайды.
2. Мемлекеттiк органдар мен лауазымды адамдардың
заңға негiзделмеген, ... ... ... ... жарамсыз
болып табылады және орындалмайды.Кәсiпкерлiк қызметтерiне заңсыз кедергi
жасалуы салдарынан шаруашылық жүргiзушi субъектiлерге келген барлық шығын,
аталған субъектiлердiң талаптары ... ... ... ... қоса ... ... өтелiп алынады. Егер заңсыз әрекеттi мемлекеттiк органдар
немесе лауазымды адамдар жасаған болса, ... ... ... ... ... ... ... немесе лауазымды
адамдар кәсiпкерлiк қызметке кедергi жасайтын әрекеттер яғни тiркеуден
негiзссiз бас тарту, тiркеу туралы куәлiк беру ... ... ... ... жүзегеасыру онсыз мүмкiн болмайтын жағдайда жер
учаскесiн бөлудi негiзсiз келiстру, кәсiпкерлiк қызметтi толық ... ... ... ... ... тұру және өзге де ... ... өтелуге тиiс шығындар көлемiне шаруашылық жүргiзушi субъект ... ... ... ... ... ... болатын пайда қосылады.
4. Мемлекетiк орган немесе оның лауазымды
адамы кәсiпкерлiк қызметтi тексерудiң ... ... ... ... ... ... да құжаттарды алып қою, материалдық құндылықты
тiзiмге алу, өнiрiстi ... қою, ... ... мен ... ... сауалдар қою және өзге де жағдайлар өтелуге ұсынылған шығындар
көлемiне кәсiпорын қызметкерлерiне тексеруге материалдар дайындағалы үшiн
төленген сый ақша ... ... ... ... үшiн ... ... ... тұруы салдарынан шығарылмай қалған тиiстi тауарларды
шаруашылық жүргiзушi субъект алуына болатын алынбай қалған пайда
қосылады.
5. Шаруашылық жүргiзушi субъектiден салық ... ... ... ... негiзсiз әрi ерiксiз өндiрiп алған жағдайда,
сондай-ақ салық заңдарын бұзғаны үшiн ... ... ... ... ... ... ... өндiрiп алуды жүргiзген органға
қойған талабы бойынша оған тиiстi бюджет ... ... сол ... ... кредиттiк нарық мөлшерiнде есептеле отырып артық
өндiрiлiп алынған барлық сома ... ... ... ... ... коммерциялық құпияны сақтау мiндетiн бұзған жағдайда зардап шеккен
шаруашылық жүргiзушi субъект шығынды толық өтеттiрiп айыппұл өндiрiп алуға
құқығы бар. Шығындарды өтеттiрiп ... қоса ... ... ... құпия болып табылатын мәлiметтердi заңсыз алған және өзiнiң
мүдделерiне пайдаланған тұлғалардан айыппұл өндiрiп алады.
7. Бөтен тауарлық белгiнi, фирмалық атауды,
өнеркәсiптiк үлгiнi, ... және ... ... ... арнаулы тiркеулiмен қорғалған басқа да объектiлерiн заңсыз иесiнiң
рұқсатын алмай пайдаланған адамдардан зардап шеккен ... ... ... ... ... ... және ... алуға құқығы бар.
8. Өнiм өндiру мен өткiзу үшiн ... ... ... ... шатастыру, шаруашылық жүргiзушi субъектiлерден ақшалай
немесе натуралды салықтарды қорқытып алу жолымен немесе өзге де заңсыз
әрекеттермен кәсiпкерлiк қызметтi ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргiзушi субъект шығынды толық
өтеттiрiп, айыппұл өндiрiп алуға құқылы.
Бөлiм 3 Қазақстан Республикасындағы кәсiпкерлiктi жетiлдiру.
1. Шағын және орта ... ... ... ... және оның бәсекелiк сипатын
қалыптастырудың басты күштерiнiң бiрi – кәсiпкерлiк iстi жетiлдiру болып
табылады. Кәсiпкерлiктi ұйымдастырудың ең қарапайым формуласы – ол ... Бұл ... ... жеке ... ... ... ... Жеке кәсiпкерлiктiң тағы бiр түрi – жеке кәсiпорын, фирма,
бизнестiң мұндай формасында мекеме құру құқы кез-келген азаматта бар. ... ол жеке ... ... ... заңды тұлға мәртебесiн алу
керек. Республикада нарықтық қатынастарды қалыптастырудағы маңызды
мiндеттердiң бiрi – ... және орта ... ... ... ... ... ... құруын жеделдетедi,
тұтынушылардың сұранысына жедел әркет етедi. Республикада шағын және орта
кәсiпкерлiктiң дамуы мен қызмет жасауын ... ... және ... ... ... ... қадамдары
жасалуда. Шағын кәсiпорындарды дамытуда азаматтар, мелекеттiк ұжымдар,
бiрiккен кәсiпорындар, шаруашылық ассосациялары, мемлекетттiк органдар
құрады. Шағын кәсiпорындар мемлекттiк тiркеуден өткен ... ... ... ... ие ... ... шаруашылық қызметiн жүргiзуде,
шығарған өнiмге мiндеттi төлемдердi төлегеннен кейiнгi қалған пайдаға
тәуелсiз иелiк етедi. Республиканың шағын кәсiпорындарының экономикалық
мәнiн терңнен түсiнуге «Қазақ КСР – ... ... ... еркiндiгi мен
кәсiпкерлiктiң дамуы » туралы заңның қабылдануы жол ашты. Бұл заң ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететiн
негiзгi құқықтық, экономикалық әлеуметтiк шаралар мен кепiлдiктердi анықтап
бердi. Кәсiпкерлiктiң дамуына ... ... ... ... ... тиiмдi қатынастар орнауы үшiн қолайлы жағдай
құрылуына нарық инфрақұрылымына үлкен көңiл бөлу қажет. Өйткенi нарықтық
инфрақұрылым элементтерiнiң дамуыда үлкен әсер етедi. Бизнестi ... ... ... ... ... бөлу ... ... нарықтық инфрақұрылым
дамымай шағын және орта бизнесте алға ... ... ... ... ... сақтандыру компаниялар, аудиторлық және консалтингтiк
компаниялар, транпорттық және байланыс кәсiпорындары нарық инфрақұрылымының
басты элементтерi болып саналады. Қазақстанда құрылған кәсiпкерлiк
субъектiлерiнiң басым бөлiгi ... ... ... ... ... ... коммерциялық бизнес басқа бизнес түрлерiне қарағанда жақсы дамыған.
Ұзақ мерзiмдi кәсiпорындар тек ... мен ғана ... ... әр
саласында жұмыс iстеуi қажет. Сол үшiн мемлекеттiк органдар кәсiпкерлiк
субъектiлерiне жан – жақты көмек көрсетуi қажет. Сонымен бiрге
кәсiпкерлiктi дамыфтуға ... ... ... ... ... ... басты себеп – бюрократиялық қысымдар. Осындай және басқа да
себептерге байланысты кәсiпкерлер бөлiгi жасырын салаға өтiп ... ... ... ... ... ... ... жүйе жасау,
тексерушi органдардың және рұқсат берушi құжаттардың санын азайту.
Кәсiпкерлердiң күрделi мәселелерiнiң бiрi – несиелiк ресурстарды ... ... ... алу үшiн ... ... ... ... жоспары жоқ.
Осы себептен банктерде шағын және орта кәсiпкерлiктi қаржыландыруға
асықпайды. Тұрақты экономикалық жүйеде кәсiпкерлiк: ... ... ... ... ... ... ... бәсекелес
нарықтық қатынастарға ықпал етедi, экономиканың құрылымдық қайта құрылуына
әсер етедi, жаңа ... ... ... жаңа ... топ пен ... құрылуына жағдай жасайды, елдiң жалпы ұлттық өнiмiнде үлкен
үлеске ие болады, мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... кәсiпкерлiк - өзiнiң қарызға алынған
және де басқа мүлiктер, құралдар есебiнен қызметке қатысушы тұлғалардың
бәрiне бiрдей жақсы нәтижемен ... ... ... шаруашылық немесе
басқадай қызмет түрi. Кәсiпкерлiк қызмет субъектiлерi болып заңды тұлғалар,
Қазақстан және басқа елдердiң азаматтары, шетелдiк заңды тұлғалар табылады.
Кәсiпкерлер өз ынтасы ... өз ... ... пайдалану бойынша
барлық шешiмдер мен iс-әрекеттердi жүзеге асыруға құқығы бар. Кәсiпкерлер
қызметiнiң өрiсi; заңға қайшылық етпесе, шектелмейдi. Республикада
кәсiпкерлiк құрылымдар құрылған. Олар: Кәсiпкерлер ... ... мен ... ... ... ... одағы т.б.
Кәсiпкер азаматтармен олардың еңбегiн қолдану шарт бекiте алады. Бұл кезде
оларды сәйкес еңбек жағдайымен, еңбек ... ... етуi ... ... ... ... ... ұсынуы қажет.
Қазақстандағы «Шағын кәсiпорындар одағы» шағын кәсiпкерлiктi қорғау ,
қолдау қызметiн атқарады, олардың қызметiн жүйелейдi. Ол ... ... ... ... шағын кәсiпорындарды қолдау қорын құру
❖ Жеңiлдiк жағдайлармен несиелеу
❖ Шағын және орта кәсiпкерлiкке төмендетiлген салық
мөлшерлемесiн қолдану
❖ Шағын кәсiпорындарыды несиелеу және ... ... ... Кәсiпорындардың сыртқы экономикалық қызметпен айналысуға
көмек көрсету.
Шағын және орта бизнестi ... ... ... бар ... ... ... Бұл арада халықпен тығыз байланыс жасамай, оның қолдануына
сүйенбей, iлгерi басу ... ... ... және орта ... ... база жасау және оған мемлекеттiк қолдау көрсету шағын бизнеске
үлкенсерпiн бередi. Шағын және орта кәсiпкерлiк ... ... ... проблемаларды шешуде маңызды рөль атқарады.Шағын және орта
кәсiпкерлiктiң қалыптасуымен дамуы барысында меллекеттiк қолдауды талап
етедi. Қазiргi ... ... ... жұмыс iстеп тұрған барлық
шаруашылық жүргiзушi субъектiлерiнiң 80 пайызын құрайды. Республикада
шағын кәiспкерлiкпен бiр миллионнан аса адам айналысады. Шағын
кәсiпкерлiктi дамыту үшiн 3 ... ... ... ... ... ... ... қорғайтын жүйе жасау
❖ Тексерушi органдардың санын азайту
... ... ... ... ... және орта ... ... проблемаларының бiрi – несиелiк
ресурстардың қиындығы. Кәсiпкерлер банктен несие алудан бес түрлi себептен
бас тартады
❖ пайыздық өсiмнiң жоғары болуы
... ... тым ... ... ақпараттың жетiспеушiлiгi
❖ несие алу мүмкiндiгiне сенiмнiң жоқтығы
❖ банктердiң кәсiпкерлерден аймақтық алшақтығы.
Қазақстан Республикасында шағын және орта кәсiпкерлiктi ... ... ... бағдарламасының жобасы жасалынады. Бағдарлама мынадай
шараларды жүзеге асыруды көздеген:
1.Кәсiпкерлiктi қаржы несиелiк және инвестициялық қолдау едәуiр
шығындарды талап етедi, ал мемлекеттiк бюджеттiң ... ... ... пайдаланудың коммерциялық механизмдерiне көшу қажет.Қазiр
банктер несиенi сату сатып алуды несиелейдi немесе iрi тауар өндiрушiлердi
несиелеудi қолайлы көредi.Шағын ... ... ... ... ... ... қолы жете ... отыр. Осыған байланысты
шағын және орта кәсiпкерлiкке лизинктiк несиелер, сақтандыру,
франчайзингтi дамыту ... ... салу және ... саясаты.
Кәсiпкерлердiң табыфсына бiрынғай жеңiлдiктi мөлшерлеме ен:гiзу немесе
потенттiк төлем кәсiпкерлердiң жұмысын жеңiлдетедi. Ағымдағы және аванстық
төлемдер ... ... ... жою ... Өндiрiстi дамытуға ,
бәсекеге түсе алатын экспортқа бағдарланған немесе импортты ауыстыратын
өнiмдер шығаруға жұмсайтын шағын кәсiпкерлер үшiн ... ... ... ... салынатын табысты осы қаржыға кемiту қажет . Шағын
кәсiпкерлiктi қолдаудың басты бағыттарының бiрi – кеден ... ... ... ... жеңiлдiктер беру. Қазақстанда өндiрiлмейтiн
шикiзаттарды импорттаған кезде қосымша құн салығын салуды кейiнге қалдыру
қажет
2. Салалық бағдарламаларды жетiлдiру.
Кәсiпкерлiктi дамытудың маңызды жағы ... ... , ... – ақ iрi ... ... ... қолдау жасау
болып табылады. Бүгiнгi таңда кәсiпкерлiктi қолдау бағдарламасы транспорт
және коммуникация салаларында сондай – ақ жекелеген кәсiпорындарда
жасалынған .
3. ... ... ... ... ... ... дамыту кәсiпкерлiктi
дамытудың маңызды бөлiгi болып келедi. Кәсiпкерлердiң тиiмдi ... ... ... ... ... ... жатады: аудиторлық,
консалтинктiк , бухгалтерлiк және басқа да ... ... ...... ... ... әр түрлi оқу орындары жатады. Сонымен
қатар бұл нарық инфрақұрылым субъектiлерiнiң өзiндiк проблемелерын шешу
қажет. Қазақстанда кәсiпкерлiер мүддесiн қорғайтын жетiлген ұйымдар ... ... ... ... мен ... одағы.
4. Лизинг және франчайзингтi қалыптастыру.
Бүгiнгi таңда кәсiпкерлiктi ... ... ... және ... ...
жүзiнде дами алмай отыр. Мұндай жағдайда лизингтiң заңдық және нормативтiк
базасының жоқтығы басты себеп ... ... ... ... ... мақсатында олардың дамытуын қолддау жөнiнде бiрқатар шарпаларды
қабылдау қажет. Франчайзинг кәсiпкерлiк өнiмдерiнiң iрi бизнеспен қарым –
қатынасының тиiмдi үлгiсi ретiнде өз дамуының зор ... ... ... ... үшiн: ... ассоцияциясын және оның
оқу -консультациялық.
5. Ақпаратты қамтамасыз ету. Бұл орайда бағдарлама
бойынша шағын кәсiпкерлiктi ... ... ... ұлттық жүйесiн жасау
жоспарланған. Осы жүйе шеңберiнде заңдық- нормативтiк актiлер, оқу
орталықтары заңгерлiк фирмалар, адвокаттық кеңселер, инфроқұрылымның басқа
да обьектiлерi ... ... ... ... ... ... ... субьектiлерiн қорғау
инфроқұрылымын құру. Бүгiнгi таңда кәсiпкерлiк өзiнiң құқықтық мәртебесi
жағынан жеткiлiктi қорғалған институтқа жатпайды, бұл ... ... ... ... ... ... мүдделерiн және әр субьекттiң
мүдделерiн қорғау мемлекеттiк емес ... ... ... ... заңдарды жүзеге асыру керек. Кәсiпорынды тiркеу процесi бастаушы
кәсiпкерлерге өз iсiн бастауда үлкен кедергi келтiредi. Жаңадан құрылып
жатқан кәсiпорындардың тағы бiр ... – бұл ... ... ... ... ... ... заңмен бекiтiлмесе де, Президент жарлығы
негiзiнде жүредi. Кейбiр кәсiпкерлер бұл талпты орындай алмайды. Лицнзия
беру мәселесiнде заңдық ... ... ... ... ... және орта ... қаржыландыру
мәселелерi. Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау бағыттарының бiрi - ол
мемлекеттiң қаржы несиелiк және ... ... ... ... ... және несиелеу жүйесiн жетiлдiру басты мәселер
болып саналады. Республикада шағын кәсiпкерлiктi тиiмдi қаржыландыру ... ... ... орын алып отыр. Осыған байланысты шағын
кәсiпкерлiктi қолдаудың басты бағыты осы секторға несие мен инвестицияны
кеңiнен тарту.
Сонымен бiрге ... ... ... ... ... ... ... және төмен пайыздық,ұзақ мерзiмдiк несиелеу жүйесiне
негiзделуi қажет.
3.2 Шағын және орта ... ... ... ... ... Назарбаевтiң атына шағын және орта
кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау және дамыту ... ... ... орындалу барысы туралы оның әкiмшiлiгiнiң ұйымдастыру ... ... ... ... ... атап айтқанда жағдайды талдау
1997 жылғы науырыздың алтысында «Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдауды
күшейту және дамыту, ... ... ... ... жарлықтың дұрыс
қадағанбалауы кедергi болып отыр. Сонымен бiрге ел басының шағын және орта
бизнестi өркендету ... ... ... ... ... ... ... орындауда жүк көтерудiң орнына бiзде баяғы жартас сол жартас. Бәрi
сайып келгенде жергiлiктi басқару органдарындағы бишiкштер мен
шенеунiктерге тiреледi. Әлеуметтiк сауалнамаға қарағанда ... ... ... ... ... ... ... жеткен .
Одан кейiн 82 пайызы салық инспекциясының жұмыстары сын көтемецдi деп, ал
63 пайызы кеден қызметi ... деп ... ... - ақ
кәсiпкерлердiң 45 пайызы құқық қорғау органдарының жұмыстары
қанағаттандырмайды. Осы ретте ... 57 ... ...... дал – ... ... ... өтiнгендi жөн көредi
екен. Сонда кәсiпкер тек 15 пайызы, милицияға 19 пайызы ғана шағымданады
.Осыдан бiз кәсiпкерлердiң сот пен ... ... ... ... Олар бұл ... шағын жасағаннан гөрi қылмыстық iрi бедел
иелерiне өтiнгендi тәуiр ... ...... ... ... ... бизнеспен, яғеи өнiм шығарып оны өткiзумен, рынок коньюктурасымен
үйлестiре отырып төккен терiн iске асырып пайда тапқысы ... ... ... кере ақ. ... осы ... тежеп отырғаны ақиқат.
Зерттеулердiң нәтижесiне қарағанда кәсiпкерлердiң он пайызы ғана өздерiнң
iсiн бастау үшiн қосымшы қаражатқа мұқтаж емес. Қалғандары осы ... ... , ... қолдары қысқа кәсiпкерлер тобынан. Үмiтсiз шайтанмен
олар банкке барса, ... сан ... ... керек деп алдына тұсады.
Сөйтiп жаңағы кәсiпкердi ана қағазын жетпейдi, мына қағазың келiспейдi деп
әуре – сарсаңға салып қояды. Ал өнiм ... ... ... ... ... талпынатындар баршылық. Мысалы: Елбасымыз Шымкент
қаласындағы « Омар » өнiдiрiстiк кооператвiнiң өнiмдерiмен материалдық
базасымен танысып, сол жерде дәл осындай кәсiпорындарға жәрдем беру ... ... ... ... ... ... көмектесудiң орнына
қаражатты басқа салаға жұмсау туралы шешiм шығарған. Осыдан бар шынайы да
кәнiгi кәсiпкерлердiң меселi қайтадығой. Банк басшылары қазiр мына
шарттарды ... ... ... ой ... ... құжаттарды табыс ету .
❖ Техникалық – экономикалық негiздеме (бизнес жоспар).
❖ Кепiлдiк мiндеттеме.
Мұндағы тармақтардың ... ... ... ... Дәл осы ... ... ... мәселесiне тiрелгенде кәсiпкерлерiмiз сең соққан
балықтай мең – зең күй ... Банк ... ... ... ... ... ... оны қайтадан керi қайтарып , кепiл
затын бағалау (аудит) анықтамасын қосымша әкелдiредi. Бұл кепiлдеменiң
бұрынғы кепiлдемегеқарағанда айналымдағы зат яғни неликвидi ... ... бұл ... құны ... несиеңнен екi есе болу керек. Ондай кепiлдiк
жай кәсiпкерге ... ... ... ... ... ... ... салып тиiстi бағасына жеттi дегенде, кепiлдiккi салған тұрғын
үйiңiз туралы БТИ – ден алынған анықтама сәйкес келмейдi, деп тағы ... ... ... ... ... кәсiпкерлерiмiз одан да аспандағы айды
ылғанын оңай екен деп құжат қаржының қолтығына қысып керi қайтады. Тек ... ... 15 ... ғана ... ... қолы ... екен.
Жоғарыдағы барлық шырқалаңдардан, тiркеудкен, лицензия алудан т.б. өткен
жас кәсiпкерлерiмiз ендi екiншi тайымға кiрiседi
Өнiрiспен айналысқысы ... ... ... ... ... алу,
өнiмдi өткiзу мәселелiр күтiп тұрады.Осымен қоймай кәсiпкерлердi қинайтыны
... ... ... ай ... ... өсуi. Жылу мен ... ... жұмыс iстей алмайды. Ал кез – келген агригаттың электр
кернеуiнсiз iстемейдi. Кәсiпкерлердiң ... 47 ... ... -
қызметтiң реттелмегенi қынжылыс танытуда. Экономикамен сауда министрлiгiнде
шағын бизнес кәсiпорындарды электр энергиясын ... қосу ... ... ендi тек ... отын ... ... ғана қалған
болатын. Онда кейiн жаңа Астанаға көшу қарбаласы, басшыладың қайта
ұйымдастырылуы кадрлық ала – құйын басталды да ... жап – ... ... ... ... ... қала бердi. Нарықтың экономикаға көшу, еңбек
рыногында кәсiпорындардың ашылуы жұмыссыздық мәселесiн азайтты. ... жеке ... ... мен ... ... мәселесiн шешуге
тырысуда. Өкiнiшке қарай адамдарды жұмысқа орналастыру тиiмдiлiгi әзiрше
шамалы болып тұр. Қазiр сан алуан ... ұйым және ... ... 90 ... ... көбiнесе таныстықпен, достары, туыстары
арқылы алады. Бiрақ бұл үрдiс елiмiзде қатерлi iсiн ауруына әкеле жатқан
жалпы алғанда жарты миллионға жуық ... ... ... Бұл ... шағын және орта бизнес кәсiпорындарын өрiстетiп жан – жақты қолдау
қажет.
Шағын және орта кәсiпкерлiктң негiзгi мақсаты – халықты жұмыспен
қамтамасыз ету, оның ... ... шешу және ... ... ... ... анрығын мол ассортименттi тауарлар мен қызмет
етумен толтыру. Кәсiпкерлiктi ... ... ... ... қолайлы құқықтық және экономикалық жағдайлар
жасау мақсатымен мынадай шаралар көзделген:
❖ Жеке адамның және ... ... ... ... ... ... ... кепiлдiк беретiн заңдармен қамтамасыз ету
❖ Кәсiпкерлiк субъектiлерiнң мемлеттiк тiркеудiң жеңiл тәтiбiн
енгiзу. Бұл тiркеудiң мерзiмiн және ақысын төмендету, қажеттi
жоғарғы қорының көлемiн ... ... ... ... ақысыз беру.
❖ Мемлекеттiк бақылау ұйымдарының шағын кәсiпкерлiк
субъектiлерiнен қосымша ақы алуға мүмкiндiк беретiн қазiргi
күшi бар заңдылық ... мен ... жою. ... ... бекiтiлген айыптар, өсiмдер және басқа да санкциялар
жатпайды.
❖ Материалдық өнiмдер өндiрiсiмен шұғылданатын шағын кәсiпкерлiк
субъектiлерiне ... және ... ... төлеуде жеңiлдiктер
берудi өрiстетi.
Қазақстан Республикасының үкiметiнiң қазақстандық заңды ұйымдары мен
кәсiпкерлерiнiң, халықаралық ұйымдардың шетелдiк үкiметтiк құрылымдардың
қатысуымен 1997 ж ... ... ... ... қор ... ... ... бәсеке негiзiнде шағын бизнес жобаларына 5 миллион
көлемiнде несие беру.
Шағын және орта кәсiпкерлiктiң негiзгi ... ... ... оның ... ... ... еңбекке деген белсендiлiгiн
дамыту, тұтыну нарығын көп ассортименттi товарлармен, қызметтермен
толықтыру. Кәсiпкерлiктiң дамуын ынталандыратын мақсаты, Қазақстан
азаматтарына ... ... және ... ... ... үшiн бiрнеше
заңдылық және ұйымдастыру экономикалық шаралар жасалуда.
3.3 Шағын және орта кәсiпкерлiктi дамытудағы шетелдiк тәжiрибе.
Кәсiпкерлiк сектор нарықтық ... ... өте ... ... ... ... ... отырып, орта топтың
қалыптасуының негiзiн қалайды. Осындай ... ... ... реформаларға жоғары баға беру мүмкiн емес. Бұл сипаттаманың
әдiлдiгiн экономикалық қодаушы күшi болған кәсiпкерлiктi кең бағытта
қолдаған шет ... ... ... ... ... дамыған Батыс елдерiнде бәсекенiң
дамуы әсерiнен шағын және орта бизнес рөлi арта түстi. Мұның басты ... ... ... кәсiпорындарына тән артықшылықтар. Дамыған
елдерде шағын кәсiпорындарда мынадай салаларда басым рөль атқарады: сауда,
автосервис, құрылыс, қызметкөрсету, салалары. Қазiр гағын кәсiпорындар
жоғарғы ... ... ... ... энергетика,
электротехника, химиялық өнеркәсiп, транспорттық қызмет, информатика,
микро электроника, телекоммуникация салаларына әртарптандырылып жатыр.
Шағын және орта ... iрi ... ... қызмет етуi
дамыған елдерт экономикасына тән белгi. АҚШ – та өз iсiмен айналысушы
азаматтар яғни кәсiпкерлер үлкен құрметке ие. Нарықтық ... ... ... үшiн АҚШ – тағы ... ... ... ... үлкен
маңызы бар.АҚШ шағын бизнес басқармасының классификациясы бойынша шағын
бизнес субъектiлерiне: жұмыскерлер саны 500 – ге ... ... ... ... ... ал басқа салалар үшiн – жылдың табысы 2 мил
долларға дейiн болатын ... ... АҚШ – та ... 97 ( - на ... шағын кәсiпорында . Бұл шағын кәсiпорында
жалпы ұлттық өнiмiнiң53 пайызына , көтерме сауданың 64 пайызына, бөлшек
сауданың 72 пайызына , ... ... 57 ... ие ... ... өсуi және құлдырау кезiнде, жаңа жұмыс орындарын ашу ... ... ... кәсiпкерлiк жұмыссыздық проблемасын бәсеңдетедi. АҚШ
– тың шағын бизнесiнiң дамуы сыртқы ортаның өсуiне тез бейiмделедi. ... ... ... бойынша шағын кәсiпкерлiктiң инновациялық
сипаты елдiң экономикасының өсуiне 20-25 пайызға дейiн үлес қосады. АҚШ –
та шағын бизнес тұрақты ... ... ... ие. Әр түрлi мемлекттiк
реттеулер мен қолдау шаралары құқықтық базаға негiзделедi. ... ... ... туралы» заң. АҚШ коногесiнде шағын бизнес проблемаларымен
екi комитет айналысады. Федералдық деңгейде шағын бизнес әкiмшiлiгi қызмет
атқарады. ... ... ... ... және орта бизнестi жан –
жақты қолдау. Әрбiр штатта әкiмшiлiктiң аймақтық бөлiмдерi жұмыс ... ... ... ... ... нарық туралы ақпарат
бередi, оның мәселелерiн шешуге ... АҚШ – та ... ... ... бәсекелестiк атмосферасын дамытуға үлкен үлес қосады. Мемлекет
тарапынан болатын шектеулер кәсiпкерлiкке кедергi келтiредi. Сонықтанда АҚШ
Конгресi шағын бизнеске ... ... ... Конгерс шағын бизнестi
қолдау және дамыту мақсатында бiрнеше программа жасады. АҚШ – шағын
бизнестi қолдаудың мемлекеттiк ... ... ... ... Мемлекеттiк тапсырмалардың бiр үлесiн шағын кәсiпорындарды
орналастыру
❖ Шағын бизнеске несие беру кезiнде мемлекеттiк кепiлдi қолдану
❖ Шағын бизнеске салықтық жеңiлдiктер ... ... бұл ... бағдарлама болып табылады.
Инкубаторлар - ол университеттер, компаниялар, федералдық органдар,
штаттық бағдарламалар жанында құрылатын ұйымдар.Бұл ұйымдардың ... – жаңа ... жан – ... көмек көрсету болып табылады.
Себебi кәсiпкерлер өз iсiн бастағысы келгенiмен , мүмкiншiлiгi жоқ,
осындай кәсiпкерлерге инкубаторлар көмекке ... ... ... ... ... ... ... университеттiк,
жеке болуы мүмкiн. Сауда палаталарында инкубаторларды қаржыландыруға
қатысады. АҚШ – шағын кәсiпорындар ... ... рөль ... да ... ... ... ... шағын және орта
бизнестiң дамуына барлық жағдай жасап отыр. Мысалы: АҚШ – жалпы өнiмнiң 40
пайызы, және ... ... ... 53 ... оның ... ... ... қарағанда шағын кәсiпорындардың технологиялық жаңалықтарды
анағұрлым көп игердi. Мұндаә кәсiпорындар тауарларды экспортқа шығаруға
мүмкiншiлiктерi мол. Олрадың үлесiне Германия, Италия, Жапония ... ... ... 40 ... ... тиiсiлi екен. Шағын кәсiпкерлiк
нарықта консалтингтiк, брокрлiк, маклерлiк, делдалдық, жарнама,
қолданбалы зерттеу жұмысары бойынша қызмет көрсетумен қамтамасыз етiлiп
белсендi рөль атқарады. Соңғы ... ... ... ... бар ... ... дамуы үлкен рөлб алып отыр. АҚШ – та шамамен
жыл сайын 600 мың фирмаға дейiн тiркеледi екен.
Шағын және орта бизнестi ... ... ... ... де ... ие ... отыр. Жапонияда шағын бизнеске ерекше назар аударады.
Себебi шағын бизнестi дамыту арқылы Жапония соғыстан қираған елден жоғары
технологиялық дамыған елге айналды. Жапонияның ... ... ... орта ... ... саны, жұмысшылар саны, тауар айналымы
басқа секторлармен салыстырғанда алдыңғы қатарда тұр. ... ... iрi ... өз ... ... ... кәсiпорынлар құрады. Бұл
кәсiпорындар бас кәсiпорынға тәуелсiз болады және өдерiнiң ұйымдық
құрылымын жасайды, жаңа өнiмдердi шығара бастайды. Жапонияда шағын
кәсiпорындар үлесiне: өндiрiстiк ... 55 ... ... ... ... бөлшек сауданың 80 пайызы тиедi. Еркiн нарықты бәсеке шағын
кәсiпорындарды сыртқы ортаға биiмделуiне ... ... ... органдар шағын кәсiпорындарға құрал – жабдықтарды жаңартуға,
технологияны жақсартуға, өнiмге деген сұранысты дамытуға көмек бередi.
Жапонияда шағын ... ... ... ... қаржыландырады. Әрбiр
министрлiк, әрбiр водомство өз шығындар бюджетiне шағын бизнеске жұмсалатын
қаржыны ... ... және орта ... ... ... ... Жапонияда шағын және орта кәсiпорындар жалпы
ұлттық өнiмнiң 73 пайызына ие болып отыр.
Экономиканы құрылымдық қайта құру үшiн ... ... ... ... ... ... ... бұл секторын дамыту мақсатында
бәрқатар экономиканың шаралар жасалынып, жүзеге асырылады . 1995 ж Ресей
федерациясында «Шағын бизнестi мемлекеттiк қолдау туралы» заң ... заң ... ... ... ... 2 жылға дейiн табыс салығын
төлеуден босатылады. Шағын кәсiпкерлiктi қолдаудың федералдық қоры арқылы
әртүрлi жобалар қаржыландырады. Бұл қорға федералдық ... ... ... ... 5 ... ... ... жылдары «Шағын кәсiпкерлiктi мемлекттiк қолдаудың мемлекеттiк
программсы» жүзеге асырылады. Бұл ... iске ... ... Ресей
федерациясында шағын кәсiпкерлiктi қолдаудың бiркелкi жүйесi жұмыс iстей
бастайды. Бұл жүйеге: Ресей федерациясының шағын және орта ... мен ... ... ... ... ... мен орталықтар
кiредi. Шағын бизнестi қолдаудың аймақтық қорлары мен орталықтары барлық
аймақтарда құрылған. Шағын кәсiпкерлiк федералдық және жергiлiктi
бюджеттерден қаржылық ... ... ... ... ... әртүрлi
жеңiлдiктерге ие. Сонымен бiрге жергiлiктi бюджеттерден шағын бзнестiң
инфрақұрылымын құру жобалары да қаржыландырылады. 1999 жылдың басында
есептегенде Ресей федерациясында 900000 – нан аса ... ... ... ... ... ... субъектiлерiне: жылдық тауар айналымы 2
миллион фунт стерлингтен және жыл юойы 50 адамды жұмыспен қамтитын
кәсiпорындар жатады. Ұлыбритания мемлекеттiк консультациялық қызметi
бастауны кәсiпкерлерге ... ... ... ... коммерциялық
мәселелердi қалай шешу керек екенiн, бухгалтерлiк есептi қалай жүргiзу
керектiгi туралы, нарықты қалай зерттеу керек екендiгi туралы, ... ... ... ... қызмет кәсiпкерлер үшiн әртүрлi семинарлар
мен курстар ұйымдастырылып отырады. Сонымен қатар үкiмет банктер алдында
кәсiпкерлер үшiн қарыздық кепiлдеме бередi. ... және орта ... ... ... соң ғана ... тұрақты түрде дамып жатқан iскерлiк қызметтiң негiзiнде
мемлекеттiң мақсатты түрде жүргiзiп жатқан саясаты жатыр. Басты назарда
шағын және орта кәсiпорындар. Себебi бұл ... ... ... ... ... ... ... кәсiпорындарға- жұмысшылар саны 500-ден
аспайтын кәсiпорындар жатады. Ресми дерек бойынша Францияды шағын және
орта кәсiпорындарда –16, 500000 адам жұмыспен ... ... ... және ... бизнестi экономика, қаржы, индустрия министрлiгiнiң бiр
депортаментi бақылайды. Францияда шағын бизнестi ... ... ... ... ... Бонификация - жеңiлдету деген мағынасы
бiлдiредi. Қаржылық механизм ... ... ... ... ... ұсынысын
арттырады. Орталық бюджет арқылы мемлекет шағын және орта бизнеске
жұмыспен қаитуды да ... яғни ... және ... ... жеңiлдiктер берiледi. Францияда жұмыссыздар өз кәсiпорын ашу үшiн
мемлекет көмегiне ... ... ... ... және орта ... ... ... өте алуан түрлi болып келедi және бұл саясат
кәсiпорындардың әрi қарай дамуын қолдайды.
Германияда шағын және орта кәсiпкерлiктiң ... ...... ... құқығы мен кәсiпорынды тiкелей басқарудың бiрлiгi болып
табылады. ... ... ... ... айшықтылығы, оның
көлемiнiң шектеулiгi, қожавйын мен жұмыскер арасындағы өзiндiк ерекше
қатынас сипатын бiлдiрiп өндiрiстiң түркi нәтижесi үшiн екi жақтың да
бiрдей мүдделiгiн ... ... ... ... ... ... ... – ол шаруашылықтың нәтижелiгiне тек қана мүлiк иесi
болғандықтан ғана емес сонымен бiрге оның ... де ... ... оны ... ... ... ... көрiнедi. Төртiншi -
iстi жанұялық негiзде жүргiзу, яғни кәсiпорын қызметiн нәтижелi
ұйымдастыруға, жүргiзуге атадан балаға мұра ретiнде ... ... ... ... тағы бiр ... ... ... кәсiпорынды
қаржыландыру мәселесiн айтуға болады. Егер алыптар қажеттi ресуртарды
негiзiнен капитал нарығы арқылы алатын болса, ал шағын және орта
кәсiпорындар банктердiң ... ... арқа ... ... да
олар үшiн қаржыландыру мәселесi басты проблема болып табылады. ... ... орта ... ... ... - ... ... жарамды
адамдардың 2\3 бөлiгiн қамтып отырған екiншiден жалпы iшкi өнiмнiң
жартысына жуығын берген, үшiншiден барлық инвистициялар мен тiркелген
потенттердiң жартысынан ... ... ... ... ... ... бизнестi мемлекеттiк қолдау жүйесiнiң негiзiнде жатқан
басты принцип - өз бетiнше, мүмкiндiгiнше дамыту ынталандыратын көмек беру
болып табылады. Бағдарламаның мақсаты – ... және орта ... мен ... ... ... ... тәжiрибеге
қарап,Республикада атқарылатын iс шараның әлi көп екенiн байқауға болады.
Республикамызда шағын және орта кәсiпкерлiкке уағыз ... ... ... нақты көмек қажет.
.
Қорытынды
Өз бизнесiн ұйымдастыру және оның ... ... ... ... құрылымды бiлiп меңгерген жөн. Өзiн тиiмдi
бизнестiң заңды түрiн дұрыс таңдап бiлудiң маңызы ... ... ... оған ... ... Жеке ... жеке тұлға
статусында ие болады. Кәсiпорын меншiгi меншiк иесiнен бөлiнбейдi. Жеке
кәсiпкерлiктiң артықшылығы кәсiпкерлiк қызметке ... алу ... ... ... жеке ... ... өткеннен кейiнгi заңды тұлға құрмай – ақ кәсiпкерлiк қызметпен
айналасуына құқы бар. ... ... ... ... ... ... ... потент негiзiнде айналысады. Потент бiр жағынан мемлекеттiк
тiркеу құжаты, екiншi жағынан лиценнзия болып есептеледi. Потенттi ... жеке ... ... ... ... және ... ақша ... квитанция негiзiнде берiледi. Бiр қатар жағдайларды белгiлi ... ... ... ... үшiн iскерлiктiң бiрнешетүрiмен айналысуға
құқық беретiн ақылы лицензия алу қажеттiлiгi қарастырылған. Жеке
кәсiпкерлердiң көпшiлiгiн несие алу ... кең ... ... тарлығы және қаржылық қиындық туған жағдайда өз мүмкiмен
жауап бередi.
Қазақстан Республикасындағы кәсiпкерлiк iс заң актiлерiмен
реттеледi.. Онда кәсiпкерлердiң ... ... ... ... ... ... туралы мiндеттерi мен құықтары қаралады. Кәсiпкерлердiң
құқықтық жағдайы ... ... ... кәсiпкерлiк iстi реттеу
шегiнде анықталады, онда мiндеттермен тиым салу ... ... ... бұзу ... ... ... Көпшiлiк жағдайда бұл
жауапкерлiгi үшiн айып салынады, ол жергiлiктi бюджетке түседi.
Кәсiпкерлердiң берiлген құқығы менмiндеттерге қосымша көптеген
жауапкершiлiктердiң iшiнде әлеуметтiк экономикалық ... бар ... ... ... ... үшiн, меншiк иелерi алдындағы
жауапкершiлiктерiн атаған жөн.
Егер кәсiпкерлiк iске қажеттi құқықтық нормалар борлмаса яғни
кәсiпкерлiк туралы заң, оны мемлекеттiк тiркеу мен лицензиялау ... ... ... ... көмегiнсiз кәсiпкерлiк iстi
ұйымдастыру, оны дамыту мүмкiн емес. Кәсiпкерлiк iстi ұйымдастыру,
кәсiпкерлiк әлеуметтiк тапты құру үшiн мемлекет оған экономикалық,
әлеуметтiк және ... ... ... жасауы керек.
Қолданылған әдебиеттер тiзiмi.
1. «Қазақстан Республикасының жеке кәсiпкерлiктi қолдау мен ... ... ... ... ... Республикасының Азаматтық кодексi. Алматы1994жыл
3. Қазақстан Республикасының «Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк реттеу»
туралы заңы.1997жыл 19маусым
4. ... ... ... «Кәсiпкерлiк қызмет
еркiндiгiне мемлекеттiк кепiлдiктi жүзеге асыру үшiн бойынша қосымша
шаралар туралы жарлығы».
5. ... ... 25 ... ... ... 1997жыл 23 қыркүйек
7. «Егемен Қазақстан» 1997жыл 13 наурыз
8. «Егемен ... 1997 жыл 19 ... ... ... 1997 жыл 28 ... ... ... журнал 1998жыл N2
11. «Қазақстан Заңдары» журнал 1998 N7
12. «Қаржы қаражат» журнал ... ... ... ... ... 1998жыл N6
14. «Қаржы қаражат» журнал 1998жыл N1
15. Бисенғазиев М.Б., Хамитов А.Ш. «Кәсiпкерлiк негiздерi» Орал 2001ж
16. О.Сәбден, А.Тоқсанова «Шағын ... ... ... ... «XXI ... ... ... кiремiз» Алматы 1997ж
18. Бердалиев К.Б. «Қазақстан экономикасымен басқару негiздерi» Алматы
2001ж
19. Нұрғалиев. Қ.Р. «Қазақстан экономикасы» Алматы1999ж
20. «Предприниметельство и ... ... ... ... ... ... ... Е.В. «Правовые основы предпринимательство в РК» Алматы.2001ж
22. Лапуста.М.Г. «Предпринимательство» учебник. ... ... ... Н.Т. и др ... в РК» ... Мамыров Н.К. Смагулова Н.Т. и др. «Основы предпринимательства» Алматы
1997ж
25. Нұсиитов А. «Теория рыночной экономики: предпринимательский аспект»
Алматы ... ... А. ... ... предпринимательства концептуальный
подход с позиций менеджмента» Алматы
27. «Основы предпринимательстельской деятельности»финансовый менеджмент
Власовой В.М. ... ... май 2003 ...

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанда шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымын қалыптастыру46 бет
«Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуы және тиімділігін арттыру» (ЖШС «АРЫС» мысалында )77 бет
Жеке кәсіпкерлік: тірлік, табыс, тәуекел20 бет
КәсIпкерлIк туралы жалпы түсIнIк және оның ұйымдық - құқықтық формалары33 бет
Кәсіпкерлік іс-әрекеттің мәні, формалары мен түрлері33 бет
Кәсіпкерлік және кәсіпкерлік капитал42 бет
Кәсіпкерлік және оларды салықтық ынталандыру65 бет
Кәсіпкерлік түсінігі және оның негізгі түрлері24 бет
Кәсіпкерлік қызметімен айналысатын жеке тұлғалардың салық салу («Павлодар облысы бойынша Салық комитеті» ММ материалдары бойынша)51 бет
Кәсіпкерлікті мемлекеттік басқару103 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь