Бюджеттің кірісі мен шығысының экономикалық талдауы


ШЫҒЫСЫНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТАЛДАУЫ
Мазмұны
Кіріспе . . . 4
І. Бюджеттік кірісі мен шығысының теориялық негізі . . . 6
1. 1 Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні
1. 2 Бюджеттің кірісі мен шығыстары және
олардың құрылымдары . . . 9
ІІ. Бюджеттің кірісі мен шығысының экономикалық талдауы . . . 21
2. 1 Мемлекеттік бюджеттің кірісі мен шығысының
экономикалық талдауы . . . 23
2. 2 Жергілікті бюджеттің кірісі мен шығысының экономикалық
талдауы . . . 25
2. 2. 1 Оңтүстік Қазақстан облысы бюджетінің қалыптасуын талдауы
2. 2. 2 Оңтүстік Қазақстан облысы бюджетінің кірісінің
экономикалық талдауы . . . 29
2. 2. 3 Оңтүстік Қазақстан облысы бюджетінің шығыстарын
экономикалық талдауы . . . 33
ІІІ. Бюджеттің кірістері мен шығыстарының теңестірілуі мен басты
бағыттары . . . 35
3. 1 Бюджеттің кірістері мен шығыстарының теңестірілуі
3. 2 Бюджеттің кірісі мен шығыының басты бағыты . . . 38
Қорытынды . . . 42
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі . . . 44
Кіріспе
Экономикалық категория ретінде мемлекеттік бюджет қоғамдық өнім құнының мемлекеттің орталықтандырылған қаражат қорын құру жолымен жоспарлы түрде бөлу, қайта бөлу процесінде және оны ұдайы өндірісті ұлғайту, қоғамдық қажеттерді қанағаттандыруға
пайдалану барысында мемлекет пен қоғамдық өндіріске басқа да қатысушылардың арасында қалыптасқан ақша қатынастарын белгілейді.
Бюджет экономикаға бюджет механизімі арқылы ықпал етеді. Мұнда бюджеттің бүкіл экономикаға ықпа құралы ретіндегі рөлі көрінеді. “Бюджет механизімі”- мемлекеттің ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қорын құру және пайдалану формалары мен әдістерінің жиынтығы. Экономиканы реттеу орталықтандырылған аражат қорының көлемін белгілеу, оны құру, пайдалану формалары мен әдістерін реттеу, бюджтті құру және орындау процесіндегі қаржы ресурстарын қайта бөліске салу жолымен жүзеге асырылады.
Мемлекеттің негізгі қаржы жоспарының көрсеткіштері республика Жоғарғы Кеңесінің жыл сайын қабылдайтын “мемлекеттік бюджет туралы” заңына сәйкес міндетті турде орындалуы тиіс.
Қазақстан Республикасы аумағында орналасқан барлық меншік формасындағы кәсіпорындар, бірлестіктер мен шаруашылық жүргізуші субъектілер республикалық бюджетке, кеден тарифтеріне сәйкес ұлттық валютамен экспорттық және импорттық баж салықтарын төлейді.
Экономиканың қазіргі жағдайында орталықтандырылған қаржы ресурстары мемлекетке қоғамдық өндіріс қарқынын қамтамасыз ететін салалық және аумақтық құрылымдар құрып, ірі әлеуметтік өзгерістер жүргізуге мүмкіндік береді. Орталықтан бөлінетін қаржының көмегімен қаражат экономиканың басты аймақтарына шоғырланып, мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік саясатын жүзеге асыруға жағдай жасайды. Сөйтіп, құндық бөліністің айрықша бөлігі ретінде “ Мемлекеттік бюджет” айрықша қоғамдық арналымды жалпы мемлекеттік қажеттерді қанағаттандыруға қызмет етеді.
Мына қорларға түсетін және олардан аударылатын қаражат республикалық бюджеттің кірісі құрамында ескеріледі.
Ал, шығысына келетін болсақ Қазақстан республикасының халықтарын әлеуметтік, экономикалық қорғау мақсатында жұмсалады.
Қазақстан Республикасындағы әкімшілік - әрекеттегі қызметкерлер мен жұмысшылардың әлеуметтік - экономикалық қорғалуы, еліміздің қорғаныс қызметіндегі іс - шараларының жүзеге асырылуы осы экономикалық категория ретінде көрінетін бюджетке байланысты.
Курстық жұмысымның тақырыбына сай мемлекеттік бюджет, Республикалық және жергілікті бюджеттің табысы мен шығысы туралы статистикалық мәліметтерге сүйене отырып талдаулар жасадым. Бірінші бөлімінде, табысы мен шығысының теориялық негізі: мәні, құрылымдары, бюджеттің атқаратын қызметі, Қазақстан Республикасындағы бюджет жүйесінің құрылуы сипатталса, екінші бөлімінде бюджеттің кіріс және шығыс бөлімдерінің диамикасы мен қорытынды көрсеткіштерін есепке ала отырып, талдау жасалынды. Екінші бөлімінде мемлекеттік бюджет пен жергілікті бюджеттің шығыс пен кірісін талдай отырып, құрылу көздеріне тоқталдым, үшінші бөлімінде, талдаудың нәтижелері бойынша теңестірілуін қарастырып бюджетті жоспарлау және тапшылығының негізгі себептері мен салдары және тапшылықты жою тәсілдерін ескерк отырып жетілдіру жолдарына тоқталдым.
Курстық жұмысты жазу барысында статистикалық материалдар мен Қазақстан Республикасының сандық мәліметтері және экономикалық оқулықтар пайдаланылды.
І. Бюджет табысы мен шығысының теориялық негізі
1. 1 Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні
Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні сан алуан қаржы баланстарында жекелеген ерекшеліктері белгіленетін айрықша салалары бар. Мәселен, мемлекеттік кәсіпорындармен, ұйымдармен және халықпен қалыптасатын қаржы қатынастары қоғамдық өнімді құндық бөлудің айрықша саласын құрайды . Бұл қатынастар қоғамдық қажеттерді өтеуге арналған, орталықтандырылған қаражат қорын құрап, пайдалануға байланысты. Бұл процесс мемлекеттің тікелей қатысуымен жүзеге асырылып отырады. Қаржы қатынастарының бұл жиынтығы “Мемлекеттік бюджет” деп аталған ұғымның экономикалық мазмұнын құрайды.
Мемлекеттік бюджет экономикалық қатынастардың жиынтығы ретінде объективтік сипатқа ие. Оны бөлудің дербес саласы ретінде өмір сүруін қоғамдық өндірістің өзі айқындайды. Оны жоспарлы дамыту орталықтандырылған ресурстарды қажет етеді. Қаражатты орталықтандыру бүкіл халық шаруашылығы ауқымында қорлардың үздіксіз айналымын ұйымдастыру үшін, жалпы экономикалық жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін қажет. Арнайы бюджет саласының құндық бөлінісі мемлекеттің табиғаты қызметінен туындайды. Мемлекет қаржыландыруға бүкіл қоғам ауқымында әлеуметтік - мәдени шаралар өткізуге, қорғаныс міндеттерін шешуге, мемлекеттік басқарудың жалпы шығындарын жабуға орталықтандырылған қаржыны қажет етеді.
Сөйтіп, мемлекеттік бюджет ұдайы өндірістің қажеттерінен, мемлекеттің табиғатынан объективті қажеттілік туындайтын болып табылады.
Экономиканың қазіргі жағдайында орталықтандырылған қаржы ресурстары мемлекеттке қоғамдық өндіріс қарқынын қамтамасыз ететін салалық және аумақтық құрылымдар құрып, ірі әлеуметтік өзгерістер жүргізуге мүмкіндік береді. Орталықтан бөлінетін қаржының көмегімен қаражат экономиканың басты аймақтарына шоғырланып, мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік саясатын жүзеге асыруға жағдай жасайды. Сөйтіп, құндық бөліністің айрықша бөлігі ретінде “Мемлекеттік бюджет” айрықша қоғамдық арналымды жалпы мемлекеттік қажеттерді қанағаттандыруға қызмет етеді. Нақты, объективті бөлістік қатынастардың формасы болғандықтан айрықша қоғамдық арналымды орындай отырып, мемлекеттік бюджет экономикалық категория ретінде көрінеді. Бюджет қатынастары бөлістік сипатта мақсатты ақша қорларын құрап, пайдалану арқылы жүреді. Сонымен қатар, бюджеттік қатынастардың белгілі бір ерекшеліктері болады. Бірақ ол ерекшелік қаржыға тән сипат шегінен шықпайды. Мемлекеттік бюджет құн бөлінісінің айырықша саласы ретінде мыналармен сипатталады.
- жиынтық қоғамның өнімнің мемлекет қорында жинақталып, қоғамдық қажеттерді өтеуге байланысты бөліс қатынастарының айырықша экономикалық формасы болып табылады ;
- құнды жасап, оны тұтыну процессін бедерлейтін материалдық өндіріс қаржысымен құнды тұтынуға қызмет ететін өндірістен тыс сала қаржысынан айырмашылығы бюджет халықшаруашылығы салалары, аумақтық, экономика секторлары, қоғамдық қызмет салалары арасында құнды қайта бөліске салуға арналған.
Қоғамдық өнімнің тауар формасындағы қозғалысы мен тікелей байланысты жоқ құнды бөлісі, одан алашақтау жүзеге асырылады, ал материалдық өндіріспен өндірістен тыс салаларда қаржы қатынастары тауар - ақша қатынастарымен астасып жатады.
Кез келген басқа экономикалық категория сияқты, мемлекеттік бюджет өндірістік қатынастарды бейнелеп, соған лайық материалдық- заттық көрініс табады. Бюджет қатынастары мемлекеттің ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қорында - бюджет қорында заттанады. Нәтижесінде қоғамда жүріп жаттқан нақты экономикалық процесстері мемлекет жұмылдырып, пайдаланатын қаражат тасқынынан көрінеді. Бюджет - қоры қоғамдық өніммен ұлттық табыстың құндық бөлінісінің тиісті кезеңдерінен өтіп, ұдайы өндірісті ұлғайтып, халыққа әлеуметтік - мәдени қызмет көрсету, қорғаныс, басқару жөнінде қажеттерді қанағаттандыру үшін мемлекет қарамағына түскен бөлігінің объективті алғы - шарты бар экономикалық формасы. Бюджет қорын қалыптастыру мен пайдалану, бөлу және қайта бөлуге байланысты болатын құн қозғалысының процессін білдіріді.
Экономикалық категория ретінде мемлекеттік бюджет қоғамдық өнім құнының мемлекеттің орталықтандырылған қаражат қорын құру жолымен жоспарлы түрде бөлу, қайта бөлу процесінде және оны ұдайы өндірісті ұлғайту, қоғамдық қажеттерді қанағаттандыруға пайдалану барысында мемлекет пен қоғамдық өдіріске басқа қатысушылардың арасында қалыптасқан ақша қатынастарын белгілейді.
Бюджет экономикаға бюджет механизімі арқылы ықпал етеді. Мұнда бюджеттің бүкіл эеономикаға ықпал құралы ретіндегі рөлі көрінеді. “Бюджет механизімі” - мемлекеттің ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қорын құру және пайдалану формалары мен әдістерінің жиынтығы. Экономиканы реттеу орталықтандырылған қаражат қорының көлемін белгілеу, оны құру, пайдалану формалары мен әдістерін реттеу, бюджетті құру және орындау процесіндегі қаржы ресурстарын қайта бөліске салу жолымен жүзеге асырылады.
Өндіріс құрал - жабдықтарына мемлекеттік меншіктің әзірше, басым болуы шаруашылықты үйлестіре жүргізуді жүргізуді қажет етеді. Мұның өзі бюджет қатынастарының жұмыс істеуінің жоспарлы мақсатын алдын ала айқындайды. Бюджет байланыстарының мақсаты сипаты, мемлекеттің ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қоры қозғалысының осыған ұқсас формасы бюджет байланыстарын тиісті қаржы құжаты - елдің негізгі қаржы жоспарында бейнеленетіндігіне жеткізеді. Онда бюджеттің экономикалық мазмұнын құрайтын бөліс процесстері қарастырылады, кірістер және шығыстардың баптары мемлекеттің ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қорын қалыптастыру көздері мен жұмсалу бағыттарын көрсетеді. Негізгі қаржы жоспары мемлекеттің жоспарлы қызметінің нәтижесі; қоғамның барлық мүшелерінің мүдделерін бейнелейтін мемлекет еркі бейнеленеді.
Мемлекеттің негізгі қаржы жоспарының көрсеткіштері республика Жоғарғы Кеңесінің жыл сайын қабылдайтын “мемлекеттік бюджет туралы” заңына сәйкес міндетті түрде орындалуы тиіс.
Қоғамдық ұдайы өндірістегі мемлекеттік бюджеттің рөлі, ең алдымен өндірілген ұлттық табыстың 39% -ның жалпы қоғамдық өнімнің 18%-ін бөлуге және қайта бөлуге түсуінен көрінеді. Ол, жоғарыда аталып өтілгендей қаражатты елдің халықшаруашылығы салалары, қоғамдық қызмет саласы, өндіріс секторлары, экономикалық аудандары мен аумақтары арасында бөледі. Бүкіл халықшаруашылығының бюджеті болғандықтан, мемлекеттік бюджет экономикаға тұтас ықпал жасайды. Мемлекеттік бюджет материалдық өндіріс саласында оның өсуінің стимуляторы ретінде зор рөл атқарады. Бюджет қаржысы жеке (жеке кәсіпорындар шеңберінде) және қоғамдық (бүкіл халықшаруашылығы ауқымында) қорлар қозғалысын қамтамасыз ету үшін пайдаланылады.
Кәсіпорындардағы күрделі жұмсалымдары мен айналым қаржысын бюджеттен қаржыландыру, операциялық және басқа шығындарын жабу бюджетке жеке кәсіпорындардың өзіндік айналым қораларына қосылып, оның іркіліссіз бірқалыпты жүруіне мүмкіндік береді.
Өндірістен тыс салалардағы бюджет қаржысы олардың қызметінің одан әрі дамуының басты көзі. Бұл салалардағы мекемелер мен ұйымдардың басым көпшілігі өздерінің табыс көздері жоқ болғандықтан мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылады. Білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, ғылым, мәдениет, әдебиет және өнер салаларындағы мемлекеттің шығындары - жалпы мемлекеттік ауқымдағы әлеуметтік мәдени шараларды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін қаржы базасы. Өндірістік емес салалардың қызметін қаржы ресурстарымен қамтамасыз ете отырып, мемлекет бюджет арқылы тұтыну қорырының нақты көлемін қалыптастыруға, оны пайдалануда аумақтық пропорцияға әсер етуі мумкін.
1. 2. Бюджеттің табысы мен шығыстары
Бюджет кірісі мемлекет кірісіне қарағанда барынша тар мағынада болып келеді. Бюджеттің барлық деңгейіндегі биліктің қаржылық қаражатынан бөтен мемлекеттік бюджеттен тыс қорлар мен бүкіл мемлекеттік сектордың ресурстарын қамтиды. Бюджеттің басты материалдық көзі - ұлттық табыс. Егер қаржылық қажеттілікті жабу үшін жеткіліксіз болса, мемлекет ұлттық байлықты да тартады.
Мемлекеттік билік органдарының ұлттық табысты қайта бөлу үшін және бюджеттік кірісті құруға қолданылатын негізгі әдістерінің бірі - салықтар, мемлекеттік несие мен ақша эмиссиясы болып табылады. Басты әдісі ұлттық табысты қайта бөлу-салықтар бюджет кірісінің басты үлесін қамтамасыз етеді
Бюджет табыстары түрлі белгілері бойынша жіктеледі. Құрылу көздері бойынша олар заңды тұлғалардың салықтарына халықтан алынатын салыққа, заемдерге, мемлекеттік меншікті сатудан түскен түсімдерге және тағы басқаға бөлінеді. Алу әдістері бойынша - салықтық, салықтық емес, салық түрлері бойынша - акциздерге қосымша құн салығына, табыс салығына, кіріс салығына және тағы басқаға бөлінеді.
Қоғамның экономикада бюджеттік шығындардың ролі мен мәнін айқындау үшін олардың айқын белгілерін қарай жіктейді. Теория мен тәжірибеде бюджет шығындарын жіктеудің бірнеше белгілері бар. Ең алдымен бюджет шығындарына экономикалық жіктеу қолданылады, олардың ұлғайған ұдайы өндірісінің барысына өсерін көрсетеді. Бұл жағдайда ағымдық және капиталдық бюджет шығындарына бөлінеді. Ақша каражаты бағытталатын қоғамдық қызмет саласын көрсететін бюджет шығындарының қызметтік жіктелуінің мәні зор.
Ведомствалық жіктеуі- мемлекеттік мекемелерді сай келерлік министрліктерге бөлуге мүмкіндік береді. Бюджет шығындарын бұлай жіктеу, басқару жүйесінің өзгеруімен байланысты, шығындар құрылымындағы үлкен өзгерістерді көрсетеді.
Мақсаттық бағытына қарай жіктеу, яғни жұмсалуының нақты түріне қарай шығындарын жіктеу, бюджет қаражатын тиімді қолдану үшін алдын-ала жағдайын туғызады, тиімді жүзеге асыру үшін қажетті база болып келеді.
Шығындарын аумақтық жіктеу-Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару деңгейіне сай бюджет шығындары мемлекеттік бюджет және жергілікті жергілікті бюджет шығындарына бөлінеді.
Мемлекеттің ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қорын жасаумен және пайдаланумен байланысты бюджеттің қызметі айрықша экономикалық формалар арқылы атқарылады. Олар кұндық бөліністің жеке кезеңдерін көрсетеді.
Екі категорияда объективті және бюджет секідді өздерінің арнайы қоғамдық міндеттері бар: кірістер мемлекетке қажетті қаражатпен қамтамасыз етсе, шығыстар орталықтандырылған ресурстарды тиісті мемлекеттік қажеттерге бөледі.
Кірістер мен шығыстардың құрамы мен құрылымы мемлекеттің нақты әлеуметтік -экономикалық, тарихи жағдайда жүзеге асыратын іске асыру бағыттарына байланысты соның өзінде мемлекет кірістерді қалыптастырып, шығындарды жұмсаудың нақты жағдайға сәйкес формалары мен әдістерін пайдаланады. Мемлекеттік бюджет кірістерінің көздері әдетте, салықтар немесе төлемдер болып табылады. Мысалы, бұрынғы Кеңес Одағында - мемлекеттік бюджетке қаржы түсімдерінің басты көзі кәсіпорындар мен ұйымдар пайдасынан алынатын төлемдер мен айналым салығының түсімдері болып келді. Бұл төлемдер экономикалық мәні жағынан салықтық түсімдер болып табылғанымен, ресми түрде олай саналмайды. Сол сияқты 1991 жылға дейін формальді түрде салықтар қатарына жатпағанымен іс жүзінде өнім мен оны өткізу бағасының құрамына енетін, жанама түрде халық төлейтін әлеуметтік салықтандыруға (10%-ке дейін) бөлінген қаражаттар бюджетке түсетін. Халық шаруашылығы дамуының қазіргі кезеңінде республикалық бюджеттің кірісі мыналардың есебінен қалыптасып отыр:
- қосылған құнға салынатын салық;
- акциздер;
- меншік формаларына қарамастан кәсіпорындардың, бірлестіктер мен ұйымдардың, (соның ішінде шетелдік және бірлескен кәсіпорындардың) пайдасына салынатын салық;
- жер салығы;
- тіркелген (ренталық) төлемдер;
- құнды қағаздарйен жасалынатын операцияларға салынатын салық;
- Қазақстан республикасының мемлекеттік ішкі ұтыс заемының қазыналық бондарын өткізуден түскен табыстар;
- Қысқа мерзімді қазыналық вексельдерді аукциондарда сатудан алынған табыстар;
- Мемлекеттік мүлікті өткізуден түскен түсімдер;
- Басқа да жалпы республикалық салықтар, алымдар мен салық алынбайтын әртүрлі төлемдер;
- Сыртқы экономикалық қызметтен түсетін табыстар (экспорттық және импорттық баж салығы, импорт бойынша сатып алынған бірінші қажеттегі тауарды сатудан түскен түсімдер) .
Қазақстан Республикасы аумағында орналасқан барлық меншік формасындағы кәсіпорындар, бірлестіктер мен шаруашылық жүргізуші субъектілер республикалық бюджетке, кеден тарифтеріне сәйкес ұлттық валютамен экспорттық және импорттық баж салықтарын төлейді.
Бұл қорларға түсетін және олардан аударылатын қаражат республикалық бюджеттің кірісі құрамында ескеріледі: жер қойнауын қорғау және минералдық шикізат базасын ұдайы толықтыру қоры, экономиканы өзгерту, жол, жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің мемлекеттік, кәсіпкерлік қолдану және бірлестік, табиғат қорғау қорлары.
Жергілікті бюджеттердің кірістері Қазақстан Республикасының зандарында бекітілген көздер және жалпы ақша есебінен құралады.
Қазақстан республикасы азаматтарының шетел азаматтарынан және азаматтығы жоқ адамдардан алынатын табыс салығы, мемлекеттік баж салығы, су үшін төлем және табиғи ресурстаға салынатын салық, орман табысы, жалпыға бірдей міндетті жергілікті салықтар мен алымдар ставкаларын жергілікті әкімдер айқындайтын жергілікті салықтар мен алымдар, Қазақстан республикасының мемлекеттік ішкі заемын орналастырудан түсетін түсімдер, алымдар мен салық салынбайтын әртүрлі төлемдер толығымен жергілікті бюджеттердің есебінен есептелінеді; республикалық бюджетке есептелетін жекелеген табыс түрлері бүған қосылмайды. Жалпы мемлекеттік салықтар, алымдар мен төлемдер бөлігінің мөлшерін Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі белгілейді.
Жергілікті бюджеттер- түсімдер мен бюджет тапшылығын (профицитін пайдалану) қаржыландыру есебінен қалыптасып, конститутциямен, зандармен және Қазақстан Републикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы үкіметінің актілерімен жүктелген міндеттерді жүзеге асыру үшін жергілікті атқарушы органдар белгілейтін жергілікті бюджеттік бағдарламаларды қаржыландыруға арналған тиісті маслихаттың шешімімен бекітілген әкімшілік - аумақтық бөліністердің ақша қорлары болып табылады. Жергілікті атқарушы органдар тиісті әкімшілік - аумақтық бөліністердің бюджетін өздерінің аумағына жұмыс істейтін арнайы экономикалық аймақтарды ескере отырып, бірінғай бюджеттік жоспарлау негізінде әзірлеп дербес атқарады. Жергілікті атқарушы органдар тиісті қаржы жылына арналған бюджетті және өткен қаржы жылына тиісті жергілікті бюджеттің атқарылуы туралы есепті карап бекітеді. Облыс бюджетін және аудандар мен қалалар бюджеттерінің арасындағы кірістерінің бөлінуін жергілікті атқарушы органдар белгілеп, тиісті жергілікті өкілді органдар қарайды және аудандар мен қалалар бюджеттерінің арасындағы кірістерді бәлудің тұрақты нормативтерін анықтауды және тиісті жергілікті өкілді органдар бекітуі мүмкін.
Қазақстан Респубикасының аумағында Қазақстан республикасы Президентінің шешімімен, қажет болған жағдайда Қазақстан Республикасының мемлекеттің барлық қаржы ресурстарын қамтитын бюджетті енгізуі мүмкін. Төтенше бюджет қолданылған уақытта республикалық бюджет туралы заңның және барлық денгейдегі бюджеттер туралы шешімдердің күші тоқтатылады. Төтенше бюджеттің қабылданғаны туралы Қазақстан республикасы парламенті дереу хабардар етеді. Қазақстан Республикасының Президентінің шешімі бойынша Қазақстан Республикасында төтенше жағдайдың енгізілуі немесе ғаламдық таралу сипаты бар, табиғи немесе техногендік тұрғыдағы төтенше оқиғалар нәтиіжесінде экономикаға келтірілген елеулі экономикалық және каржылық зиян төтенше бюджетті енгізуте негіз болып табылады.
Тиісті жергілікті атқарушы органдар обыс бюджетінің және аудандар мен қалалар бюджеттерінің арасындағы кірістерді бөлудің жалпы нармативтерін анықтауды тиісті жергілікті өкілді органдар бекітуі мүмкін.
1. Жергілікті бюджеттердің кірістері (арнайы экономикалық аймақтардың қаржы қорларына есептелетін сомалардан басқа) олар мыналардан тұрады;
а) салықтардың, алымдардың және бюджетке төленетін басқада міндетті төлемдердің түсімдері:
-заңды түлғалардан алынатын табыс салығы-50%;
-акциздер;
-спирттің барлық түрлері-50%;
-арақ-50%;
-ликер арақ ішімдіктері-50%;
-шарап-50%;
-коньяктар-50%;
-шампан шарабы-50%;
-сыра-50%;
-күшейтілген ішімдіктер, күшейтілген шырындар мен бальзамдар-50%;
-шарап материалдары-50%;
-ойын бизнесі;
-жеке адамдардан алынатын табыс салығы;
-әлеуметтік салық;
-заңды және жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық;
-жер салығы;
-көлік құралдарына салынатын салық;
-жасалған келісім шартгарға орай жергілікті бюджетке түсетін бөлігінде өнім бойынша Қазақстан Республикасының үлесі;
-кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке адамдарды тіркеу үшін алынатын алым;
-жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін алынатын лицензиялық алым;
-занды тұлғалларды мемлекеттік тіркеу үшін алынатын алым;
-аукциондық сатудан алынатын алым;
-рыноктарда тауарларды сату құқығы үшін алынатын алым;
-заңды және жеке тұлғалардың Алматы қаласының рәміздерін өздерінің фирмалық атауларында қызмет көрсету таңбаларында, тауар таңбаларында заңға сәйкес пайдаланғаны үшін алынатын алым;
-су үшін төленетін алым;
-орманды пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
б) Салықтық емес түсімдер:
-коммуналдық меншік болып табылатын акциялардың пакеттерінен алынатын дивиденттердің түсімі;
-жергілікті өкілді органдардың лотереяларын өткізуден алынатын кірістердің түсімі;
-жергілікті бюджеттерден кредиттер бергені үшін алынған сыйақылар (мүдделер) ;
-жергілікті өкілді және атқарушы органдарға сондай-ақ жергілікті атқарушы органдарға бағынышты мемлекеттік мекемелерге тиесілі мүлікті сатудан түсетін түсімдер;
-жергілікті атқарушы органдарға бағынышты мемлекеттік мекемелер көрсететін қызметтерді сатудан түсетін түсімдер;
-коммуналдық меншік мүлкін жалға беруден түсетін түсімдер;
-жергілікті атқарушы органдарға бағынышты мемлекеттік мекемелер заңға сәйкес ұйымдастыратын мемлекеттік сатып алуды жүргізуден түсетін ақша түсімдері;
-жер учаскелерін жалға беруден түсетін түсімдер;
-қоршаған ортаны ластағаны үшін, қоршаған ортаны қорғаудың жергілікті мемлекеттік қорларына-50% мөлшерінде төленетін төлемдер;
- мемлекеттік баж;
- өзге де әкімшілік алымдары;
- жергілікті атқарушы органдарға бағынышты мемлекеттік мекемелер алатын, Қазақстан Республикасының заң актілерінде көзделген әкімшілік айыппұлдар мен санкциялар;
- Қазақстан республикасының заң актілерінде көзделген өзге де салықка жатпайтын және басқа түсімдер;
в) капиталмен жүргізілетін операциялардан түсетін түсімдер;
- аймақтардың өзін-өзі қамтамассыз ету үшін сатып алатын астықты сатудан түсетін түсімдер;
2. Жеке және заңды тұлғалардан немесе шет мемлекеттерден;
жоғары тұрған бюджеттерден алынған трансферттер;
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz