Орталық Азияда аймақтық қауіпсіздік жүйесін қалыптастыру

Келісімді.құқықтық негіздеме
Әскери.саяси ынтымақтастық
Халықаралық және аймақтық ұйымдармен қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастық
Қазіргі таңда Орталық Азияда қалыптасып жатқан аймақтық қауіпсіздік жүйесінің жалпы көрінісі үлкен өзгерістерге ұшырап жатыр. Бұл негізінен АҚШ пен оның одақтастарының Ауғанстанда лаңкестікке қарсы жүргізіп жатқан іс-шараларымен байланысты, осының салдарынан АҚШ-тың жалпы осы аймақтағы әскери-стратегиялық орналасу аумағы күрт артты.
Біраз уақыт бұрын АҚШ қарулы күштерінің Орталық Азияда орналасуы негізінен гипотетикалық көз қарастан қарастырылатын және көбінесе аймақтағы кейбір елдердің саяси бағыттарының ерекшеліктерімен байланысты болды. Ал енді бұл орнын тапқан факт, және оқиғалар көрсеткендей АҚШ пен оның лаңкестікке қарсы одақ бойынша одақтастарының әскерлері Орталық Азияда көпке қалуды көздеуде.
Ресейдің үнсіз келісуінен кейін АҚШ-тың дәстүрлі ресейлік ықпал ету аймағында қозғалуы Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының болашағына да, Мәскеудің аймақтағы стратегиялық қызығұшылықтарына да елеулі әсер етіу мүмкін. Әрине, Ресейдің Орталық Азияда өз позицияларынан толығыменен бас тартады деп айтуға негіз жоқ. Алайда, қалыптасқан жағдайдың көпке дейін сақталуының салдарынан Орталық Азия аймағында қауіпсіздікті қамтамасыз ету жүйесінде өзгерістердің пйда болуына әкеледі. Бұндай болжамдардың бар болуының себептерінің бірі кейбір тұлғалардың Ресейдің әскери-саяси мүмкіндіктерінде күмән тудыруында, бұл бағытта қауіпсіздіктің кепілі бола алмайды деп санайды. Қалай да болса, қазіргі уақытта бүкіл бұрыңғы кеңестік аймақта қауіпсіздік саласында келісімді-құқықтық қатынастардың құрылуының бастаушысы тек Ресей болып қалып отыр.
        
        Орталық Азияда аймақтық қауіпсіздік жүйесін қалыптастыру
Қазіргі таңда Орталық Азияда қалыптасып жатқан аймақтық қауіпсіздік
жүйесінің жалпы көрінісі ... ... ... ... Бұл ... АҚШ
пен оның одақтастарының Ауғанстанда лаңкестікке қарсы ... ... ... ... ... ... АҚШ-тың жалпы осы аймақтағы
әскери-стратегиялық орналасу аумағы күрт артты.
Біраз уақыт бұрын АҚШ ... ... ... ... ... гипотетикалық көз қарастан қарастырылатын және көбінесе аймақтағы
кейбір елдердің саяси бағыттарының ... ... ... ... бұл ... ... ... және оқиғалар көрсеткендей АҚШ пен ... ... одақ ... ... ... ... Азияда
көпке қалуды көздеуде.
Ресейдің үнсіз келісуінен кейін АҚШ-тың дәстүрлі ресейлік ықпал ету
аймағында қозғалуы Тәуелсіз Мемлекеттер ... ... ... ... ... ... да елеулі әсер етіу
мүмкін. Әрине, Ресейдің Орталық Азияда өз ... ... ... деп ... ... жоқ. ... қалыптасқан жағдайдың көпке дейін
сақталуының салдарынан Орталық Азия аймағында қауіпсіздікті қамтамасыз ету
жүйесінде өзгерістердің пйда ... ... ... ... ... себептерінің бірі кейбір ... ... ... ... ... бұл ... ... кепілі бола
алмайды деп санайды. Қалай да болса, қазіргі уақытта бүкіл бұрыңғы ... ... ... ... ... ... тек Ресей болып қалып отыр.
Келісімді-құқықтық негіздеме
Сәл сенімділікпен қазіргі таңда Достастықтың барлық елдерінде түрлі
ұлттық мүдделер, ... ... және ... ... ... ... ... жеке-дара көзқарастары бар деп айтуға болады. Бұл
өз кезегінде осы қауіптерге ... ... ... ... ... ... ... үшін бірлескен қауіпсіздіктің бірегей жүйесін ... ... ... ... ... ... жүйелерін тек
аймақтану нысаналары негізінде құруға болады. ... ... ... табиғи негізде бірігу үрдістеріне итермелейтін себеп ұлттық
және аймақтық қауіпсіздікке қатысты ортақ ... бар ... ... ... ... қауіпсіздіктерін сырттан күшті ... ете ... ... ... ...... кеңестік аймақтағы ынтымақтастықтың экономикалық және басқа
салаларының ерекшеліктеріне жүгінбей-ақ, КСРО ... ... ... ... ... ... ... мүмкін жақтары
байқалды деп атап өту керек, ол Достастықтың басты кепілі ретінде басынан-
ақ ... ... ... ... ... ... ... 1992 жылы мамырда Ташкенте бес жылдық мерзімге және ... ... ... ... туралы келісімге қол қою
болды. Басында келісімді ... ... ... ... ... ... Қырғызстан, Тәжікстан мен Өзбекстан ... 1995 ... ... Одақтық қауіпсіздік туралы келісімі БҰҰ Хатшылығында аймақтық
шарттарда қауіпсіздік пен бейбітшілікті сақтап ... ... ... келісім ретінде тіркелген болатын.
Келісім бойынша елдердің ... ... ... ... маңызды халықаралық қауіпсіздік мәселелері бойынша бір-бірімен
кеңестер жүргізу тетігі орнатылған ... ... ... ... болатын: ТМД Біріккен Күштерінің бас ... және ... ... құрамындағы Одақтық қауіпсіздік кеңесі. ... ... ... бірі 2 бапта көрсетілген болатын: “мүше-
мемлекеттердің біреуісіне немесе бірнешелеріне қауіпсіздік, территориялық
тұтастық пен ... не ... ... ... ... ... төнген жағдайда олар оны жоюға бағытталған іс-
шаралардың ... және өз ... ... кеңестер жүргізе
алады”.
Мәтіннен байқалғандай, “бірге кеңестер жүргізу тетігі” деген сөздер
Одақтық қауіпсіздік туралы келісіміне ... сапа ... ... ол әскери
одақты құруына бағытталмаған. Сол уақытта ... 4 ... ... ... ... кез-келген зұлымдық актілер жасалған жағдайда оған әскери ... б. ... ... ... және БҰҰ ... 51 бабымен сәйкес
бірлескен қорғанысқа деген құқық негізінде оған керек ... ... ... ... ат салысады”. Бұл қауіп төнген
жағдайда мүше-елге қатысты нақты кепілдемелер болып табылады.
Келісімге қол қойылғаннан кейін ол ... саны ... ... ... еді. ... ... мен ... кейбір
себептерден одан шығып кетті. Кейін, 1997 жылы олар жаңа интеграциялық
құрылымға ГУАМ-ға ... ... ... ... мен Молдова, 1999
жылдың 24 сәуірінде Өзбекстан ... ... ... ... ... өз ... өзгертуінің салдарынан Орталық Азия аймағында ортақ
қауіпсіздік саясатын жүргізуде кейбір қиыншылықтар тудырады.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... Беларусь,
Қазақстан, Қырғызстан, Ресей мен Тәжікстан кіреді. ОҚК негізінде бірлескен
қауіпсіздік жүйесін құру ... ... да ... шара 2000 жылдың 24
мамырында Минскіде Одақтық қауіпсіздік кеңесі (ОҚК) еді. ... ... ... 15 ... ... ... арттыру және оның
қазіргі геосаяси жағдайға сәйкестендірілуі туралы Меморандум. ОҚ жүйесінің
күштерін және қаражатын ... ... ... ... мен ... реті туралы Жағдай, Аймақтық одақтық қауіпсіздік жүйесінің моделі,
ОҚК мүше-елдерінің Қорғаныс министрлерінің ... ... ... 15 мамырында күшіне енген ... ... ... ... ... ... автоматты түрде жалғасуын қарастырады, бұл
өз кезегінде бұл құжатқа мерзімсіз қасиетін береді, келісім негізінде көп
уақытқа ... ... ... ... ету жүйесін
қалыптастыруда үлкен ... ... ... және қаралуына жағдай
жасайды.
2000 ж. 11 қазанында ... ... ОҚК ... ... ... Бұл кездесуді аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде маңызды
қадамдардың бірі ретінде қарастыруға болады. Мына ... қол ... ... ... ... күштері мен құралдарын
қалыптастырудың мәртебесі туралы Келісім”, онда ... ... ...... ... әскери құрылымдар жібере алады, егер әскери қауіп
төнсе, ... ... ... қарсы іс-шаралар қолдану үшін және
басштаб пен ... ... ... Келісімнің 2 бабында “әскери
құрылымдардың енгізу, мақсаттары, құрылымы, саны мен ... ... ... елде болу уақыттары ОҚ Кеңесінің мүше-тараптардың мемлекет басшыларының
шешімімен қабылданады”. Құжатқа ... ... ... материалдық
керек-жарақтармен бірге берілетін біріккен күштер мен әскери бөлімшелер
жіберілген елдің шекарасын ... ... ... ... ... 3 ... қабылдаушы елге қосымша әскери бөлімшелер мен техниканы
енгізу туралы шешім бірлескен ... ... және сол ... ... ... Сессиясының мақсаты ОҚК-ні белгілі бір ... ... ... ... ... Оның мәні аймақтық күштер мен одақтық
қауіпсіздік ... ... мен ... ... ... ... ... есептеуі бойынша ОҚК шеңберінде қауіпсіздікті қамтамасыз
ету бойынша үш бағыт қалыптасқан ... ... мен ... ... Ресей мен Армения, Ресей, Қазақстан, ... ... ... 24-25 ... ... ОҚК ... Орталық Азияда
аймақтық қауіпсіздік жүйе негізінде Тез арада қызмет ететін одақтық күштер
құрылды (КСБР). Оған ... ... ... мен ... ... күштерінің бөлімшелері енеді.
Орталық Азияда түрлі державалардың мүдделерінің болуы бұл аймақта
қауіпсіздік жүйесінің қалыптасуында және ... ... ... әсер ... ... ... ... бүкіл
халықаралық қатынастардағы артып келе жатқан ... ... өз ... тигізуде. Бұның дәлелі ретінде бес жақты
келісімге қол ... ... ... (Қазақстан, Қытай, Қырғызстан, Ресей,
Тәжікстан) сенім арту шараларын нығайту туралы Келісім (Шанхай 1996ж.) және
бес жақты (сол ... ... ... ... азайту туралы келісім (Мәскеу
1997ж.).
Орталық Азия елдері мен Ресей және ... ... арту ... ... Келісімге және шекара аймағында қаруды азайту ... ... ... ... кеңістікте тек әскери-саяси салада ғана
емес, сонымен қатар экономикалық ... да ... пен ... мен ынтымақтастықты қамтамасыз етуге шарттар құруға мүмкіндік берді.
Шанхай тобы елдерінің Орталық Азиядағы қауіпсіздік мәселелері бойынша
бірыңғай ұстанымдардың ... ... ... ... ... ... мемлекет басшыларының үшінші кездесуі Алматыда
1998 жылдың 3 шілдесінде өтті және сыртқы істер министрлерінің ... ... қол ... ... ... 1996 ж. Шанхай мен
1997 ж. Мәскеудегі сенім арту шараларын нығайту ... ... мен ... ... ... ... Келісімде қабылданған келісімдер расталд,
және Қазақстанның Азиядағы өзара сенім мен ықпалдастық кеңесін құру ... ... ... ... ... ... кездесу Бішкекте 1999 ж. 24-25
тамызында өтті. Кездесуде “Шанхай бестігінің” “Бішкек декларациясына” қол
қойылды. ... ... ... мен ... басшыларының кездесулерінің
санына қарамастан сыртқы істер министрлерінің, қорғаныс министрлерінің,
экономикалық және ... ... ... ... мекемелердің басшыларының кездесулерін жиі өткізіп тұруға
қабылданған шешім. Сонымен қатар:
- егемендікті, территориялық тұтастықты, ... ... ... ... ішкі істеріне араласпау, ... мен ... мен ... арқылы реттеу;
- теңдік пен өзара пайдалылық қағидаларына негізделген ... ... ... бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтауда басты тетік ретінде
БҰҰ-ның рөлінің күшеюіне ықпалдасу, аймақтық және халықаралық дауларды
бейбіт ... ... де, БҰҰ ҚК ... ... ... қарудың қолданылуына немесе қолдану қаупіне қарсы тұру;
- Ядролық ... ... ... мен ... ... барлық
түрлерін өткізуге рұқсат етпеу Келісімнің қағидаларын қатаң сақтау,
БҰҰ мен басқа көпжақты ... ... бұл ... ... ... тез ... қосылуына барынша ықпалдасу.
Тағы да кейінгі ұлттық сепаратизм, халықаралық лаңкестік пен түрлі
санаттағы қылмыстарға ... ... ... ... көзделген
болатын. Қырғызстанның ұсынысы бойынша “Бішкек тобы” ... ... ... органдарының және бес ... ... ... ... мен ... ... бестігінің” (2000 ж. 7 шілде) Душанбелік кездесуіндегі ортақ
декларациясында осы ұйымды ... ... ... ынтымақтастықтың
аймақтық құрылымына айналдыруда үлес қосуға шақырады. Алғаш рет, кездесуде
бақылаушы ретінде Өзбекстан қатысты.
Ал 2001 ж. 14 ... ... алты ... ...... Ресей, Өзбекстан, Қазақстан, Қырғызстан мен Тәжікстан,
жаңа қауіпсіздік құрылымы қалыптасқан болатын – Шанхай ытымақтастық ... ... ... қарсы орталықты (АТЦ ШОС) құруға дайындық
туралы, Орталық Еуразияда ... ... ... және ... мүше ... ... туралы құжатқа қол қойылғаннан кейін
жаңа мемлекетаралық қауіпсіздікті қамтамасыз ететін құрылым пайда болды, ол
геосаяси ықпалға үміткер бола алды.
Бұрың “Шанхай ... тек ... ... ... болса,
Өзбекстан қосылғаннан кейін жаңа ұйымның мүдделері көбейді. Қауіпсіздік
мәселделерін шешуден басқа ШЫҰ ... ... ... ӘСҰ
(ВТО) заңдары мен ережелерін ескере ... ... ... ... ... ... бірігіп экологиялық жоспарлар
құру, транзиттік ... ... ... қатар қатысушылар арасыныда ынтымақтастықты кеңейту үшін көп
мерзімді көп жақты 2002 ж. жазында Санкт - Петербургте ШЫҰ ... ... ... кеңестік аймақта қауіпсіздіктің екі құрылымдарының
институционализацияс жүріп жатты, олардың ... де ... ... ... Бұл ОҚК мен ШЫҰ. Олардың мақсаттары ... және ... ... ... тең, ... және ... қамтитын
қауіпсіздікті құру.
ОҚК мүше-елдердің әскери-саяси салада бірігуде ... ... ... ... ... әскери-саяси қатынастар үшінші ... ... ... ... ... ОҚК ... ТМД-ң басқа
елдеріне қатысты ... ... ... олармен әскери
ынтымақтастықты және ... ... ... ... ... ... да ... істемейді, егер олармен тең құқылы қатынастар ... ... ... жаңа қауіптерге қарсы бағыттаған жағдайда.
Келісімде үлкен болашақ тұр. Бұл қорғаныс бірігудің мүшелері ешкімге
қауіп төндірмейді. ... оның ... және ... ... ... ... Екі ... қосылу аймағында орналасқан бұл ұйым
жаңа әлемдік тәртіпті орнатуда аса маңызды орынға ие деп саналады.
Әскери-саяси ынтымақтастық
Қауіпсіздік ... ... ... ... ... Азияның басты серігі бәрібір Ресей Федерациясы болып ... ... ... ... ... күшейтуге талпыныстарына қарамастан.
Ортаазиялық елдер Ресеймен жан-жақты ... және ... ... ... еді, және ... ... қала бермек. Алайда,
оған қарамастан АҚШ-пен әскери-саяси қатынастарды жүргізу ... ... ... ... ... үшін ... қосылады.
Осындай позияцияны ұстанатын ортаазиялық елдер оңтүстіктен болуы мүмкін
қауіптен кепіл ретінде Ресейді қарастырады. ... ... ... ... елдердің түрлі қатынастарына қарамастан, Ауғанстаннан
мүмкін қауіптің алдында ОҚК шеңберінде одақтық ... ... ... 1996 ж. ... ... ... ... елдер мен
Ресей басшыларының кездесуінде ТМД-ң оңтүстігіндегі ... ... ... ... ... ... ... тұрақтануына себептес болды. ОҚК
шеңберінде әскери-саяси ... ... бұл ... ... саяси мақсаты болып табылады. Бұл мақсаттарға жету үшін Бішкекте
қабылданған 2001-2005 ж.ж. ... ... ... ... бағытталған жоспар мен одақтық қауіпсіздік жүйесінің
құралдары мен күштерін қалыптастырудың мәртебесі ... ... ... ... атап ... ... бар.
Ортаазиялық бағыттағы күштердің соншалықты бірыңғай басшылықтағы
жинақталуы әлі де болса ... ... ... ... ... жағдай мен Ауғанстандағы оқиғалар халықаралық лаңкестік ... ... ... дәл осы ... ... ... Осы
қауіптің салдарынан ОҚК-ға мүше-елдердің басшылары Тез ... ... ... ... құру ... ортаазиялық бағыттағы қауіпсіздікті
қамтамасыз етуде негізді қалады.
Бұл бағыттағы ... ... ... ... ... ... күштерімен
шектеулі әскери күшп пен қаражат ... ... ... басқару
органын құру, сонымен қатар КСБР-ң аймақтық штабын. Одан кейін кең ауқымды
күштердің және қаражаттың ... ... өту ... олар ... ... ... керек. Қажет жағдайда бұл күштер қажетті ... ... тек ... ... ... және ТМД ... Кеңесінің рұқсатымен. Сонымен қатар ОҚКеңесі бойныша сәйкес
кеңестер жүргізілуі керек.
Тез арада қызмет атқаратын ... ... құру мүше – ... ... ... және де ... белгілі мемлекетке қарсы бағытталмаған. Бұл тек
қорғаныс талабы. Мамандардың пікірінше іс ... бұл ... ... ... рөл атқаратын болады, яғни ұстап тұру күш ретінде жұмыс істейді.
ОҚК-ң Бішкек сессиясында осындай аймақтық күштердің ... ... ... ... көп ... бөлінген болатын.
Одақтық қауіпсіздік күштерінің мәртебесі туралы Келісім ... ... ... ... ... ... қайтару, біріккен
лаңкестікке қарсы әрекет, біріккен әскери оқулар сияқты, қарулы ... ... ... 2000 ж. ... ... оңтүстік қоршауы” атты біріккен оқулар болып ... ... ... ... ... ... заңдары мен ішкісаяси
ерекшеліктері бар болған жағдайда бірқатар қиындықтар туындайды. Мысалға,
оқу ... ... ... және ... бір ... басқаға ауыстыруда
біршама қиындықтар туындаған болатын. Немесе тағы да басқа ... ... ... ... бұл ... ... бос кеңістік
болған еді. Енді ол жоқ.
Шекара және кеден мәселелері қаралды, және де тез арада қызмет ... ... ... ... жеке ... және ... ... жылжымайтын мүлікке мүмкін зардапты кім ... ... ... күштердің қалыптасуында әскери-техникалық ынтымақтастық (ВТС) өте
маңызды фактор болып табылады. 2000 ж. 20 маусым күні ... ОҚК ... ... ВТС негізгі қағидалары бойынша келісімге қол қойылды, ... тез ... ... ететін одақтық күштерді қарумен және әскери
техникамен қамсыздандыру жеңілдіктермен жасалатын болды, яғни ... деп ... ... Орталық Азияда аймақтық қауіпсіздік жүйесі шеңберінде
әскерлердің одақтық топтарын (КГВ) ... ... ... ... ... ... Ресей мен Тәжікстан қарулы күштері кіреді.
ОҚК аймақтық әскери ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін аймақ ретінде Ферғана қарастырылады.
Ал оған жеңіл жетудің жолы Қырғызстан. ... ... ... ... ... жіберілген одақтық әскерлердің саны мен құрамы 2001 ... ОҚК ... ... ОҚК мүше-елдерінің мемлекет басшыларының
біріккен шешімен қабылданды.
Одақтық қауіпсіздік Келісім шеңберіндегі өзара ықпалдастық ... ... ... ... ... ... ... ұйымдармен
ынтымақтасуына құқығынан айырмайды. Мұнда бірінші кезекте Батыс әлемі еске
түсіріледі, яғни АҚШ басқаруындағы елдер, ... ... ... көптеген
мүдделері бар.
Аймақтағы АҚШ-ң әскери-саяси қатысуы тек ауғанстандағы лаңкестікке
қарсы және талибандарға қарсы соғыс ... ... (2001 ж. ... ... кезекті жоспарлы қадамдар жасалған болатын.
КСРО ыдырағаннан кейін НАТО-ң Орталық Азияға енуі тез арада ... ... Бұл ұйым ... ... ... ... жүздеген
жоспарларды орындады, сонымен қатар ... үшін ... ... ... ... ... жаңа ... әскери
кадрларды дайындап, апатты жағдайлардан кейін мамандырылған көмек көрсетуді
үйренді, түрлі министрліктерге көмек көрсетуді жаттықтырды. ... ... ... ... ... ... ... НАТО-ң
Қазақстанның қорғаныс құрылысына қосқан үлесі үшін Президент Н.Ә. Назарбаев
өз алғысын айтқан болатын. НАТО ... ... ... ол ... ... мен ... ... талпыныстарымен
құрылған болатын, сонымен қатар бұл әскери бөлімшенің бейбіт ... ... ... үлес қосты. Мұндай оқуларҚазақстан мен Өзбекстанда
1997 ж. 15-23 қыркүйегінде болып өтті (“Ортаазбат – 97”), 2000 ж. ... ... мен ... шекарасында (“Ортаазбат-2000”).
НАТО-ң ортаазиялық елдермен қатынастардағы негізі Солтүстік атланттық
одақтың әлемді жаңа түрде қабылдауы ... ... ... ... ұйымдармен бірге жұмыс істейтін (БҰҰ, ЕҚЫҰ), еуразиялық
құрлықта қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... стандарттар қалыптастыру көзделді. НАТО-ң Каспиидің жағалауында пайда
болуы Ресейдің, Қытайдың және Иранның дәл жаңынан ... ... ... ... ... ... жаңа қысым көрсету орталығы ... ... ... ... ... еді.
Орталық Азиядағы қазіргі жағдайды айтатын болсақ, ... ... ... оның ... қарағанда Қырғызстан, Өзбекстан мен
Тәжікстанда ... ... ... Осы елдердің Ауғанстанға қарсы соғыста өз
әуежайларын және әуе кеңістіктерін НАТО-ға ұсынуы Ресейден бас ... ... бұл ... өз ... ... қала ... ... Нәтижесінде АҚШ-ң орналасу аймағы Орталық Азияның оңтүстігінен Үнді
мұхитына дейінгі жерді қамтиды.
Ресей мен ҚХР үшін бұл ... өте ... ... ... ... жүйесін қалыптастыруда ашық саясатты жүргізе алмауда.
Халықаралық және аймақтық ұйымдармен қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастық
Мемлекеттің немесе бірнеше мемлекеттің қауіпсіздігін ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылмайды. Әңгіме ... ... құру ... халықаралық қауіпсіздік құрылымына
негізделген – ... ... ... ... және т.б.) және ... – БҰҰ. ... қабақ” соғыс аяқталғаннан кейін әлемдік жүйеде
жаңадан қалыптасқан ... ... бос ... ... ... ... ... Мұндай үрдістер жаңа қауіптің пайда
болуына әкелді, мысалға АҚШ-ң Югославияда диктат орнатуға деген талпынысын
еске ... ... ... ... қайта құрылуы жаңа әскери-саяси
одақтардың құрылуы немесе кеңеюі арқылы емес, НАТО соны көздейді, керісінше
қауіпсіздік пен ... ... ... ... тетіктерін
қалыптастыру және қолдану арқылы халықаралық келісімдер мен келіссөздер
жасасу.
Орталық АЗия ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік саласында жүзеге асырылады, БҰҰ, ЕҚЫҰ,
ЕО және т.б.
Ынтымақтастықтың басты бағыттары – ... ... ... ... ... ... ... құрлықта түгелдей
қауіпсіздік аймағын құруға кедергі болып отырған бірден-бір ... ... және ... ... ортаазиялық мемлекеттерге
көмектесуі осында қауіпсіздікті орнатуда өте маңызды.
Есірткінің таралуына байланысты аса көп назар ... ұйым ... ж. ... ... ... бойынша халықаралық бағдарлама шеңберінде
Орталық Азияда алғаш рет аймақтың есірткіге ... ... ... ... ... Ол “Ош байлауы” деп ... 1997 ... қол ... ... ... Өзбекстан, Тәжікстан мен БҰҰ оған
“жасыл түс” деді. Жоспар бойынша мүше-елдерге кеңестер берілетін, ... ... ... сай байланыс көздері де, ... ... ... жеткізілді, Андижан (Өзбекстан) ІІБ мен кедендік қызмет
үшін ... ... Ош ... мен ... ... Мургаб ауданында (Тәжікстан) да. Қазіргі таңда Орталық Азияда ЮНДКП-
ң басқа да ... ... ...... есірткіні қадағалау бойынша
халықаралық бағдарлама.
Сонымен қатар БҰҰ-ң басқаруымен “Ортаазиялық аймақтағыұйымдастырылған
қылмыспен күресті күшейту мәселелері” конференциясы 1998 ж. қыркүйек ... ... ... Конференцияда бұл салада бірігіп жұмыс істеудің
амал-тәсілдері қаралған ... БҰҰ мен ... ... ... ОА-да қауіпсіздікті және тұрақтылықты нығайту бойынша конференцияны
ұйымдастыру болып табылады, “Есірткінің, ұйымдасқан қылмыс пен лаңкестіктің
таралуына жол ... үшін ... ... деп ... 2000 ... болған бұл конференцияның нәтижесінде ОА-да есірткінің,
ұйымдасқан қылмыс пен лаңкестіктің ... ... ... ынтымақтастықтың
Басымдылықтары туралы Декларация еді.
Мемлекеттер ОА мен халықаралық ұйымдар, БҰҰ-ң арнаулы агенттіктері,
мысалға БҰҰ-ң Есірткіні бақылау мен ... ... алу ... ... ЕҚЫҰ және т.б. ... ... ... пікірлері бойынша
есірткі айналымы мен нашақорлар, ұйымдастырылған қылмыстар мен ... ... ... ... ... ... офистерінен
және жергелікті құқыққорғау органдарынан жиналып, ... ... жүйе ... ... ... ... да ... болатын,
мысалға халыққа есірткімен ... ... ... мен лаңкестік қызметтердің қандай нәтижеге әкеле ... ... Сот ... ... ... заңның жоғарылығы
күшейтіледі және келесі шаралар арқылы басқару жүйесін эффективті ету:
- заңдарды және ... ... БҰҰ мен ЕҚЫҰ ... ... өзгерту, жаңаландыру;
- бірқалыпты экономикалық дамуды қолдау, онда қоғам тікелей ... ... Заң ... ... күшейту, Сот пен прокуратураның тәуелсіздігін,
кәсіби мамандырылғандығын және парақорлықсыз ... ... ... ... ұйымдасқан қылмыс пен лаңкестіктің таралуына қарсы күресте
арнайы прокурорлар мен сот ... ... ... ... пен ақшаны алдау-арбау арқылы өзіне алып қалу ... ... ... күрес жүргізу, эффективті басқару жүйесін
дамыту тетігін ә\іске асыру.
Басқаша айтқанда БҰҰ мен ЕҚЫҰ-ң есірткінің, ұйымдастырылған ... ... ... ... ... ОА ... өте ... көмек көрсетуде.
Алайда, ОА елдерінің аймағында толыққанды қауіпсіздікті қамсыздандыру үшін
ұлттық, аймақтық және халықаралық деңгейде ... ... ... ... Қазіргі таңда әлемдегі ешбір ел бұндай мәселелермен жалғыз
ешқалай күресе алмайды. Бірлескен ... ... ... ... ... оның құралдары превентивті дипломатия, бейбітшілікті сақтау,
демократиялық институттардың дамуын қолдау, азаматтық ... ... ету, және ... толығыменен жоғарылығын қамтамасыз ету. Осы
салалалрда БҰҰ-ң рөлін төмендетіп айту өте қиын, әсіресе ... ... кез ... ... ... ... ОА ... жағымды және жақсы көрші санаттағы қарым-
қатынасқа ... ... ... кешіріп жатқан өзгерістерді
қабылдап кету үшін бірлесу қажет.
ОА елдері үшін ... ... және ... ... жүзеге
асырып жатқанда демократиялы және дамыған елдермен және халықаралық
ұйымдармен бірігіп ынтымақтасу ... ... ... ... ... ... ... Түрік саммиті сияқты азиялық айматық ұйымдармен ынтымақтасу өте
қажет.
- Орталық Азия аймағы ядролық ... ... ... жариялауда жұмыстар
жүргізілуде;
- Қауіпсіздік пен ынтымақтастқты қамтамасыз ету үшін СВМДА құрылды;
- Барлық елдер ... ... үшін ... ... ... БҰҰ-ң басшылығымен (Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан) АҚШ,
Түркия, Украина сияқты ... ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аймақтық қауіпсіздік және орталық азия мемлекеттері халықаралық қатынастар жүйесінде72 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Дипломатиялық келіссөздер рөлі54 бет
Жұмысшы күшінің халықаралық миграциясы27 бет
Орталық Азия елдерінің аймақтық ынтымақтастығы: негізгі бағыттары мен болашағы57 бет
Орталық азиядағы миграциялық үрдістер, соның ішінде Қазақстанның миграциялық статистикасына талдау23 бет
Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының құрылуы: ланкестікпен күрес тәжірибесі73 бет
Қауіпсіздік пен есірткі бизнесі187 бет
Азия-тынық мұхиты аймағындағы қауіпсіздік мәселесі46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь