Салық заңдарын бұзғаны үшін жауапкершілік

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4.7

1. Салықтар, оның жүйесі және әлеуметтік.экономикалық мәні

1.1. Салық туралы ұғым, белгілері мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8.16
2.2.Қазақстан Республикасы салықтары мен алымдарының жүйесі, олардың құқықтық реттелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17.32
1.3.Қазақстан Республикасының және дамыған мемлекеттердің салық жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33.40

2. Салық заңдарын бұзғаны үшін жауапкершілік

2.1.Салық салу аясындағы мемлекеттік мәжбүрлеу ... ... ... ... ... ... ..41.48
2.2.Салықтық заңдылықтарды бұзғаны үшін қылмыстық және әкімшілік жауапкершілік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..49.58
2.3.Салықтық қызметке байланысты мемлекеттік органдардың құзыреті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...59.63

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...64.65
Пайдаланылған нормативтік.құқықтық актілер мен әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..66.67
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Салық-жеке адамдардың, кәсіпорындардың не мекемелердің жергілікті немесе мемлекеттік бюджетке төлейтін міндетті төлемі. Қоғамның таптарға бөлінуіне және мемлекеттің пайда болуына байланысты туған. Мемлекеттің шығындарын қаржыландыруға жұмсалады. Салықтың әлеуметтік-экономикалық мәні, оның құрылымы мен рөлі қоғамның экономикалық және саяси құрылысымен, сондай-ақ мемлекеттің табиғаты мен және қызметімен анықталады.
Қазақстан Республикасы Президенті 2011 жыл 28 қаңтардағы Қазақстан халқына Жолдауында «тәуелсіздік жылдарында елімізге 120 млрд. АҚШ долларынан астам шетелдік инвестиция тартылды», деп атап өткен болатын [1]. Ал осы қаржылардың негізгі бөлігі жер қойнауын игеруге жұмсалып, пайдалы қазбалар кеңінен өндіріле бастады. Демек, мұнда мемлекет жер қойнауындағы орасан-зор байлықты игерушілердің қызметіне салық салуды ұтымды және барынша тиімді ұйымдастыру тиіс. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының Конституциясында «…заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады», деп бекітілген [2].
Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болады және мемлекеттің өмір сүріп, дамуының негізі болып табылады. Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі қашан да болса оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңарумен бірге қалыптасады.
Әрбір мемлекетте өзінің ішкі және сыртқы саясатын жүргізу үшін белгілі бір мөлшерде қаржы көздері қажет. Салықтар-мемлекеттің тұрақты қаржы көзі.
Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, тұрақтандыру барысында қуатты экономикалық тетік ретінде пайдаланады.
Салықтардың мәнін толық түсіну үшін, олардың экономикалық маңызын түсіну қажет. Ал салықтардың экономикалық маңызы олардың атқаратын қызметіне тікелей қатысты. Қандай да болмасын мемлекеттің өсіп дамуының материалдық базасы қаржыларды қалыптастыратын ең басты қайнар көздерге салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің жататыны белгілі.
Салықтық құрылыс еліміздің салық жүйесінің ұйымдастырылуы құрылысын және оның құрылымындағы құрамдас бөліктерінің өзара қарым қатынастарын белгілейді.
Ашып айтқанда мемлекеттің заңды және жеке тұлғалармен арасындағы қаржылық қатынастарының, салық салу жолдарымен тәсілдерінің, нысандарының және салықтар мен алымдардың жиынтығы сондай ақ салық саласындағы заң актілерімен салықтық қатынастарды басқаруды жүзеге асыратын мемлекеттік басқару және салық қызметі органдарының жиынтығы еліміздің салық жүйесін құрайды.
1. Болашақтың іргесін бірге қалаймыз. Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 2011 жыл 28 қаңтар, кіріспе бөлімі;
2. Қазақстан Республикасының Конституциясы, 30 тамыз 1995 жылы Бүкілхалықтық референдумда қабылданған, 1998 жыл 7 қазанда, 2001 жыл 21 мамырда, 2011 жыл 2 ақпандағы Заңдармен енгізілген өзгерістер және толықтырулармен;
3. Найманбаев С.М. Салықтық құқық: Оқулық. – Алматы: Жеті Жарғы; 2007. – 400 б.
4. Худяков А.И. Налоговое право Республики Казахстан. – Алматы:Жеті Жарғы, 2003. – 304-б.;
5. Қазақстан Республикасының Салық кодексі. 10 желтоқсан 2008 жылы қабылданып, 1 қаңтар 2009 жылдан күшіне енді, 60-бап;
6. Худяков А.И. Налоговое право Республики Казахстан. – Алматы:Жеті Жарғы, 2003. – 34-б.;
7. Ермекбаева Б.Ж. «Налоговая система Казахстана: опыт и проблемы» Мир финансов. Специальный выпуск, декабрь 2009 ж. 56-бет;
8. Гуреев В.И. Налоговое право. – М.:Экономика, 2010. – 253бет;
9. Найманбаев С.М. Салықтық құқық: Оқулық. – Алматы: Жеті Жарғы; 2006. – 400-б.
10. Юткина Т.Ф. Налоги и налогообложение. – М: Инфра – М, 2010жыл-149-бет;
11. Черник Д.Г. Налоги. М.: Финансы и статистика, 2009ж., 343-бет;
12. Худяков А.И. Налоговое право Республики Казахстан. – Алматы:Жеті Жарғы, 2003. – 43-б.;
13. Қазақстан Республикасының Салық кодексі. 10 желтоқсан 2008 жылы қабылданып, 1 қаңтар 2009 жылдан күшіне енді, 30-бап;
14. Найманбаев С.М. Салықтық құқық: Оқулық. – Алматы: Жеті Жарғы; 2006. – 46-б.
15. Салықтық заңдарды бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік авт.:Н.Б.Мухитдинов, С.М. Найманбаев, У.С. Серимов, Б.У. Сман. 1999 ж. 55-бет;
16. Найманбаев С.М. Салықтық құқық: Оқулық. – Алматы: Жеті Жарғы; 2006. – 46-б.
17. Қазақстан Республикасының Салық кодексі. 10 желтоқсан 2008 жылы қабылданып, 1 қаңтар 2009 жылдан күшіне енді, 129-бап;
18. Мемлекеттің салықтық қызметінің құқықтық негіздері авт.:Н.Б. Мухитдинов, С.М. Найманбаев, Ы.Д. Дулатов. 1998 ж., 32-бет;
19. Қазақстан Республикасының Салық кодексі. 10 желтоқсан 2008 жылы қабылданып, 1 қаңтар 2009 жылдан күшіне енді, 45-бап;
20. Мельников В.Д., Ильясов К.К., Финансы. – Алматы: Каржы-Каражат.- 1997. –80-бет;
21. Гуреев В.И. Налоговое право. – М.:Экономика, 2010. – 120-бет;
22. Юткина Т.Ф. Налоги и налогообложение. – М: Инфра – М, 2010жыл-156-бет;
23. Мельников В.Д., Ильясов К.К., Финансы. – Алматы: Каржы-Каражат.- 1997. –80-бет;
24. Найманбаев С.М. Салықтық құқық: Оқулық. – Алматы: Жеті Жарғы; 2006. – 42-б.
25. Қазақстан Республикасының Салық кодексі. 10 желтоқсан 2008 жылы қабылданып, 1 қаңтар 2009 жылдан күшіне енді, 122-бап;
26. Қазақстан Республикасының Салық кодексі. 10 желтоқсан 2008 жылы қабылданып, 1 қаңтар 2009 жылдан күшіне енді, 126-бап;
27. Салықтық заңдарды бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік авт.:Н.Б.Мухитдинов, С.М. Найманбаев, У.С. Серимов, Б.У. Сман. 1999 ж. 59-бет;
28. Салықтық заңдарды бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік авт.:Н.Б.Мухитдинов, С.М. Найманбаев, У.С. Серимов, Б.У. Сман. 1999 ж. 59-бет;
29. Худяков А.И. Налоговое право Республики Казахстан. – Алматы:Жеті Жарғы, 2003. – 59-б.;
30. Найманбаев С.М. Салықтық құқық: Оқулық. – Алматы: Жеті Жарғы; 2006. – 42-б.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
ЗАҢ ФАКУЛЬТЕТІ
ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ҚҰҚЫҚ КАФЕДРАСЫ
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
ТАҚЫРЫБЫ: «САЛЫҚ ... ... ҮШІН ... курс студент ___________________________ Садиров А.А.
Ғылыми жетекші:
з.ғ.к., ... ... ... ... оқытушы _______________________ ... ... ... рұқсатымен
«____»__________2011 жылы
қорғауға жіберілді, з.ғ .к. доцент ... ... ... Салықтар, оның жүйесі және әлеуметтік-экономикалық мәні
1.1. ... ... ... ... мен
түрлері....................................8-16
2.2.Қазақстан ... ... мен ... ... олардың
құқықтық
реттелуі...............................................................
...17-32
1.3.Қазақстан Республикасының және дамыған ... ... ... ... ... үшін жауапкершілік
2.1.Салық салу ... ... ... ... үшін ... және ... ... байланысты мемлекеттік ... ... ... мен ... ... ... ... адамдардың, кәсіпорындардың
не мекемелердің жергілікті немесе мемлекеттік бюджетке төлейтін міндетті
төлемі. Қоғамның таптарға ... және ... ... ... ... ... шығындарын қаржыландыруға жұмсалады.
Салықтың әлеуметтік-экономикалық мәні, оның құрылымы мен рөлі ... және ... ... сондай-ақ мемлекеттің табиғаты мен
және қызметімен анықталады.
Қазақстан ... ... 2011 жыл 28 ... ... ... ... ... елімізге 120 млрд. АҚШ
долларынан астам шетелдік инвестиция тартылды», деп атап ... ... Ал осы ... ... ... жер ... ... жұмсалып,
пайдалы қазбалар кеңінен өндіріле бастады. Демек, мұнда мемлекет ... ... ... ... ... ... салуды
ұтымды және барынша тиімді ұйымдастыру тиіс. Сонымен ... ... ... «…заңды түрде белгіленген салықтарды,
алымдарды және өзге де міндетті ... ... ... ... әрі
міндеті болып табылады», деп бекітілген [2].
Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болады және ... ... ... ... ... табылады. Мемлекет құрылымының өзгеруі,
өркендеуі қашан да болса оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңарумен
бірге қалыптасады.
Әрбір мемлекетте ... ішкі және ... ... ... үшін ... ... қаржы көздері қажет. Салықтар-мемлекеттің тұрақты қаржы көзі.
Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, тұрақтандыру барысында ... ... ... ... ... ... түсіну үшін, олардың экономикалық маңызын
түсіну қажет. Ал салықтардың экономикалық маңызы ... ... ... ... ... да ... ... өсіп дамуының
материалдық базасы қаржыларды қалыптастыратын ең басты қайнар ... мен ... да ... ... ... ... құрылыс еліміздің салық жүйесінің ұйымдастырылуы құрылысын
және оның құрылымындағы құрамдас бөліктерінің ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғалармен арасындағы
қаржылық қатынастарының, салық салу жолдарымен тәсілдерінің, ... ... мен ... ... сондай ақ салық саласындағы заң
актілерімен салықтық қатынастарды басқаруды жүзеге асыратын ... және ... ... ... ... еліміздің салық жүйесін
құрайды. Енді салық жүйесінің құрамындағы құрамдас ... ... ... ... ... С.М. ... пікірінше, онда
оның салықтар мен салық салу жолдарының, нормаивтік актілер, ... ... ... яғни ... ... және салық салу
саласындағы басқару органдарымен салық қызметі ... ... ... да ... мемлекеттің атқаратын қызметінің ең маңызды, басты
түрі мемлекеттік кірістерді қалыптастыру екені бізге белгілі.
Мемлекеттік кіріс деп, ... ... әр ... ... көздерінен
келіп түсетін және оның өзіне тән міндетін шешуге, сондай ақ функцияларын
жүзеге асыруға пайдаланылатын ... ... ... ... ... ... қатарынан салықтар да өзіне тиісті, өте маңызды
орын алады.
Салықтардың, салықтық құқықық мемлекеттерімен қатар ... ... ... ... мәнін ашып көрсетеді. өйткені сол көздерден
бастап мемлекетте әлеуметтік әділеттілік, демократиялық және құқықтық
принциптері ... ... мен ... ... де ... ... шартталған болатын.
Салықтардың мәнін толық түсіну үшін, олардың экономикалық маңызын
түсіну қажет. Ал салықтардың ... ... ... ... ... ... әскери өнім мен бажбен бірге мемлекеттің ақша табуының ең
ежелгі түрі болып ... ... ... ... өмір сүрген
танымал финансист П.П.Гензель бұл ... ... ... ... ... ... ... салудың техникалық ... ... ... ... ... ... ... болды".
Мемлекеттің түрі, экономикалық түрі тәрізді тек қана ... ... ғана әсер ... Ол ... ... тым ашықтығы
мен айқындығын жасыруға мүмкіндік береді.
Салықтар – шаруашылық жүргізуші субьектілердің, жеке ... пен екі ... ... ... ... ... асырылатын,
қаржы қатынастарын сипаттаитын экономикалық мәні мынада: ... ... ... мен ... ... ... қатынастардың бір бөлігін білдіреді. ... ... ... мен халық табысының белгілі бір мөлшерін мемлекет
үлесіне жинақтап, жиынтықтаудың қаржылық ... ... ... ... ... пайда болады және мемлекеттің
өмір сүріп, ... ... ... табылады. Мемлекет құрылымының өзгеруі,
өркендеуі қашан да ... оның ... ... ... ... ... ... мемлекетте өзінің ішкі және сыртқы саясатын жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... тұрақты қаржы көзі.
Салқтық мәнін түсіну үшін салықтық ... білу ... ... ... ... материалдық, экономикалық, құқықты дәрежені білдіреді.
Салықтық материалдық көрінісі болып белгілі бір ақша мөлшерін (ақша
салығында) немесе белгілі ... ... ... ... ... құықтық белгісіне: салықтық мемлекетпен белгіленуі, ... ... ... ... болуы, заңмен бекітілуі, ақша алынуының
заңдылығы, шара қолдану, бақылау.
Қазіргі кезде, ... ... ... ... ... ... ол ... мәселелері - салықтық - қүқықтық ғылымның өзекті тақырыбы
болып табылады.
Зерттеу объектісі мен пәні. ... пәні ... ... ... салық заңдарын бұзғандық үшін құқықтық жауапкершіліктің
түрлері. Нарықтық экономика жағдайында мемлекеттің ... ... оның ... ... көзі ... болып табылады. Салықтық
тұтқаны пайдалана ... ... ... ... жатқан экономикалық
үдерістерге қоғамға тиімді бағытта дамытуға белсенді әсер ете ... ... ... ... ... ... ... береді.
Мысалы, өмір сүруі дәрежесі төмен топтарғаматериалдық көмек ... ... ... ... ... өнімі болғандықтан оған мемлекеттік
қызметтің, басқарудың бір түрі болғандықтан, қатысы жоқ, яғни ... ... ... ... ... ... ... қаралады, ал мемлекет ақшаны бағаланатын өнім шығарылмайды. ... ... ... ... басқа амалдарын қарастырды.
Мемлекеттің қаржылық әрекетінің элементінің мәнін ... ... ... оны ... ... етуі үшін ... қаржының
мобилизациясы" мен “мемлекеттің қаржылық фондының ... деп ... ... ... әр ... ... бар. Ол ... иесінің ерікті
түрде мемлекетке қаржы беруі, бұған сал түрінде мемлекеттік қарызды ... ішкі ) ... ... Ақша ... ... бір түрі мәжбүрлемелі
алу-салық.
«Бізге экономикалық өсу мен ... ... ... ... ... ... ... тұтастай алғанда еліміз
экономикасының ... ... ... ... ... ... ... мақсаты мен міндеттері. Салықтар – шаруашылық
жүргізуші субьектілердің, жеке тұлғалардың мемлекет пен екі ... ... ... ... асырылатын, қаржы қатынастарын
сипаттаитын экономикалық мәні мынада: ... ... ... мен ... табысының қалыптасуындағы қаржалық қатынастардың бір
бөлігін білдіреді. Сондай-ақ шаруашылық жүргізуші субьектілер мен ... ... бір ... ... ... ... жиынтықтаудың
қаржылық қатынастарын көрсетеді.
Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болады және ... ... ... ... ... табылады. Мемлекет құрылымының өзгеруі,
өркендеуі қашан да болса оның салық жүйесінің ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы саясатын жүргізу үшін белгілі
бір мөлшерде қаржы көздері қажет. Салықтар-мемлекеттің тұрақты қаржы көзі.
Мемлекет салықтарды экономиканы ... ... ... ... ... ... пайдаланады.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Қазақстандық заң ғылымында ... оның ... ... салу ... ... ... түрде
зерттеу аясына алынбаған. Сонымен қатар, жанама салықтар есептеу, салу мен
кейбір өзекті проблемалары әлі толығымен ... ... ... ... ... заңгер ғалымдар
Н.И.Гуреев, С.Г.Пепеляев, Г.Карагусова, С.М.Найманбаев, Ғ.С.Сапарғалиев,
А.С.Ибраеваның еңбектері құрайды.
Зерттеудің ғылыми-әдістемелік негіздері. ... ... ... ... етіп ... заңнамаларының және отандық, сонымен
қатар шетел мемлекеттерінің ғалымдарының ғылыми ... ... ... ... ... ... міндеттерге жету үшін жалпы
диалектикалық, танымдық, логикалық, салыстырмалы-құқықтық және ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық Кодексі, Салық және бюджетке төленетін басқа да
міндетті ... ... ... Кодексі) Заңы, Әкімшілік құқықбұзушылықтар
туралы Кодексі, шетел мемлекеттерінің салық заңнамалары құрайды.
Дипломдық жұмыстың ... мен ... ... жұмыс кіріспеден,
үш бөлімнен, алты бөлімшеден, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер
тізімінен тұрады.
1. Салықтар, оның жүйесі және ... ... салу ... ... ... ... ... қызметінің маңызды бағыты болып табылған және табыла береді де,
себебі, бұл қаржы ... ... ... түсуімен байланысты.
Бірақ, бұл қызмет практика көрсетіп ... ... ... ... ... Сондықтан, қысқаша болса да бұл мәселелерді
қарастыру қажеттілігі туындайды.
Салық салу мәселесі - бұл ... ... де ... қоғамға да,
нақты салық төлеушіге де қатысы бар мэселе. Және бүл ... ... ... де ... ... жағынан қынжыла қарайтындай мәселе.
Мемлекет үшін салықтар - өмір сүру көзі. Олар мемлекетің негізгі кіріс
көзі, оның қызметтерін қаржыландыратын негізгі ... қоры [4]. ... ... ақша ... ... немесе бюджеттен тыс қорларға
түседі де, ол жақтан мемлекеттік аппараты қаржыландыруға, қорғанысты және
қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... мәдениет қызметкерлерін қоса
алғанда бюджеттік жүйедегі жұмыс жасаушыларға ... ... ... Салықтар арқылы жинақталған қаражаттардың аздығы, салық төлеуден
жаппай жалтару - бірден мемлекеттің хал-жағдайына әсер етеді. Ал ол ... және ... ... әсер етеді.
Ал кәсіпкерлерден салықтар арқылы олардың кірістерін алу ... ары ... ... ... ... ... ... нұқсан келтіріп, оның инвестициялық ... ... ... ... бағасын көтертеді. Ал, ол нарықтағы
тауарлардың ... ... ... өткізуде әртүрлі қиындықтарға
алып келеді де, кәсіпкерлерді қызметтерін тоқтатуға мәжбүрлейді, немесе
жасырын, астыртын экономикаға ... ... ... ... салынатын салық олардың ... ... ... ... ... деген сұраныстарын азайтады.
Бұлар жалпы ... ... ... ... алып ... ... салық салу саясаты көп көңіл бөлуді қажет ететін,
көп зерделеуді, көп зерттеуді, ... ... ... ... түрі ... ... ... асырған салық саясатынан экономика мен
қоғамға келген зиян соғыс немесе жаулардың шабуылдауынан келетін ... - пар ... ... экономиканың орнығуы кезінде, ғалымдардың ... ... ... ... ... ... - жұмысшыларға,
мемлекеттік кәсіпорындардың қызметкерлеріне салынатын, ешқандай саяси,
әлеуметтік, практикалық ... жоқ деп ... тек ... ... ... табылатын көрініс ретінде ... ... ... ... мекемелердің табысына салынатын салықтың ... ... ... - ... көзқарастар да көп айтылатын.
1960 жылы жұмысшылар мен қызметкерлердің жалақысына салынатын салықтың
мөлшерін қарқынды түрде төмендететін әрекеттері қабылданды. Ол кездегі ... - ... ... ... ... ... қызметтердегі біртиптілік,
жалақылардың барлығы үшін бірдей тағайындалуы салықтың мөлшерін нақты
айқындап, оны еңбек үшін ... ... ... ... ... ... казіргі нарықтық экономика кезінде тіпті ... ... ... ... - ... мен ... ... сақтап қана қою емес, оларды әрі қарата дамытуды ... ... ... ... ... бөлігі экономиканың жеке меншік
секторында пайда ... ... ... ... ... ... ал ... әкімшілік тәртіппен алып қою жоқ деуге болады. Тек
салықтардың ... ғана ... - ... ... ... алады.
Тікелей салықтарсыз әрекет ететін мемлекеттер бар, олар: Албания,
Бруней, Бахрейн, Катар, Кувейт т.б. Бүл мемлекеттердің ... ... ... ... ... тән бір ... ... белгі бар, ол
-қоғамның мемлекетті басқаруына өте аз қатысуы. ... ... онда ... мен ... салу ... ... ... жанама салықтар салық
төлеушіден оның мемлекетке ... ... ... ... көрсетпейді
де, олардың өзін өзі басқаруындағы ұмтылыстарын азайтады. Тікелей салықтар
керісінше, салық ... ... ... ... ... дамытады.
Салықтар мен әртүрлі алымдар мемлекеттік бюджеттің табысының басты
қайнар көзі ... ... ... ... қоғамның әлеуметтік құрылымына
да әртүрлі әсер етеді. Салықтардың, соның ішінде тікелей салықтардың -
конституциялық ... ... ... ... ... ... ... материалдық игіліктердің мемлекеттің меншігіне ... ... ... ... ... салудағы жеткіліктілік қағидасының
сақталынып, салықтар және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... салық төлеушілер тарапынан
сәйкес бақылау жүргізілу қажеттілігін ... Бұл ... да ... сақталынуы мемлекетік билік органдарының
лауазымды түлғаларымен салық төлеушілердің құқықтық ... ... ... ақша қаражаттарының мемлекеттік қазынаға жоспарлы түрде түсіп
отыруына септігін тигізеді. Соныменен, ... ... ... салық
салу саласындағы өзекті мәселелер мемлекет пен салық төлеушілер арасындағы
келісімдердің жоқытығымен түсіндіріледі. Мұндай ... ... ... де ... ... отырған.
Мемлекеттік кірістер ішінде салықтардың орны мен ролі үлкен.
Мемлекеттің өмір ... ... ... ... ... ... Франклиннің айтқан сөзімен айқындалады, ол: "Өмірде екі нәрсе
міндетті - өлім және ... - ... Біз оны ... ... атрибуттарынан көреміз.
Сонымен, салықтық реформаның керектілігі - болып жатқан экономикалық
өзгерістермен ғана ... ... ... ... Республикасының
демократиялық жүйеге кіруімен де көрініс табады.
Республикадағы нарықтың ... ... ... ... ... ... ... қалыптасының негізі болады. Бірақ, құқық
өзінің функцияларын - әртүрлі әрекеттерді, соның ішінде, салықтық ... ... мен ... ... ... ... ғана жүзеге асыра
алады.
Мемлекеттегі салық салу мемлекетпен құқықтық ... ... ... ... және реттеледі. Және ол үнемі қандай да бір құқықтық
нысанда жүзеге асырылады.
Мысалы, өкілетті органдардың ... ... ... қабылдауы
арқылы мемлекетте салықтар енгізіліп, алынады, соның негізінде мемлекеттің
салық ... ... ... салық түріне байланысты салықты алу режимі
анықталады, мамандандырылған салықтық қызметті ... ... ... ... функциялары мен құқықтық жағдайы белгіленеді, ... ... үшін ... шаралары белгілене Бұл актілер
мемлекетте салықтық қызметке байланысты ... ... ... ... ... Соның нәтижесінде бұл ... ... ... ... ... ... және осы қатынастар арқылы,
мемлекет, осы қатынастарға түсуші субьектілердің жүріс-түрысын ... мен ... ... ... ... ... актілер бір мезгілде салық
салудың заңдық негізі ретінде танылады және, салықтық қатынастарды құқықтық
реттеуші қайнар көз ретінде ... ... ... ... ... - мемлекеттік табыстың
қалыптасуының ... ... ... ... мен ... ... ... кірістің басты қайнар көзі болып саналады.
Менің ойымша, нарықтық экономика кезінде дұрыс әрекет ету ... ... ... ... негізінде пайда болатын салықтық -құқықтық
қатынастардың маңызын дұрыс түсінуі ... ... ... дегеніміз - Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... құқық саласындағы
басты институттарының бірі болып табылады. Ондай қызмет нарыққа ... - жаңа ... ... ... экономикалық заңдармен
көрініс табады. Сол себепті, ондай саясаттың бастамасы ретінде Қазақстан
Республикасының «Салық және ... ... ... да міндетті төлемдер
туралы» 2001 ж. 26 маусымдағы қабылданған Заңын айтамыз.
Қабылданған нормативтік ... ... жеке және ... ... коммерциялық және коммерциялық емес әрекеттері үшін салық салуды
анықтайды. ... ... ... ... қамтамасыз ету әртүрлі
мемлекеттік кірістер арқылы жүзеге ... ... ... түрі ... ... ... әйгілі,
себебі, мемлекеттік қазынаға түсетін ақша ... ... ... - Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ... ... ... ... мен ... ... қалыптасады.
Салықтық құқық - қаржылық құқықтың бір институты, бір ... ... ... ... салық жүйесін, салықтық қатынастарға қатысушылардың
құқықтары мен міндеттерін, ... ... ... үшін ... түрлерін т.б. анықтайтын әртүрлі заңдармен заңдардан туындайтын
актілерді, әртүрлі терминдерге, ... ... ... ... теориялық тұжырымдарын енгізеді. Мысалы, «салық», «баж»,
«міндетгілік» т.б. ... ... ашып ... ... ... ... түрі ... қалыптастыру болып табылады. Мемлекеттік кірістер дегеніміз
-мемлекетгің қорына ... ... ... ... түскен және өздерінің
міндеттері мен функцияларын орындау үшін ... ... ... кірістері әртүрлі меншік нысандарына және ... ... ... ... ... ... ... кірістерді қалыптастыру және пайдалану тәртібіне
байланысты ол міндетті төлемдерден және басқа да ... ... ... ... ... көздері - міндетті төлемдер болып
табылады. Мысалы, айтарлық, 2003 жылға ... ... ... ... және ... да ... ... қалыптасқан.
Экономикасы дамыған мемлекеттердің бюджеттерінің ... ... ... тауарларын басқа мемлекеттерге сатудан,
қызметтерін көрсетулерден түскен ... ... ... ... проценттер құрайды (Сауд Аравиясы ... ... ... АҚШ, ... мемлекеттерін мысал ретінде алуға
болады). Әрине, бізде де шарушашылық өнімдер шығарылады, тауарларымызды
шетел ... ... ... ... ... ... әлі жеткіліксіз. Мемлекетіміздің бюджетінің кіріс ... ... ... көп септігін тигізбейді. Себебі, біз кеше ғана
тәуелсіздігімізді алып, енді ғана өз бетімізше күн көре ... ... осы ... ... ... қабылдап, іс жүзіне асыруда.
Осы мақсатта жұмыс ... біз ... ... ... алып,
тарихтағы салық саясатына талдау жасай отырып, әрекет етуіміз керек.
Себебі, салық ... ... ... асырылмауынан көптеген мемлекеттерде
кризистер болғанын, экономикалық жағдайларының нашарлап, ... ... ... ... Бұл ... жан-жақты зерттеуді, мұқият
қарастырылуды, талдануды қажет ететін мәселе болып ... ... ... ... ... бюджетке
төленетін міндетті төлемдердің түрлеріне келесілер жатады: А) Салықтар; Б)
баждар; В) алымдар; Г) ... ... олар – ... ... ... міндетті түрде мемлекеттің функцияларын ... ... ... ... ... толтыру үшін,
мемлекеттік ... құру үшін ... алу ... ... тек оның ... ... ... ғана емес, сонымен бірге
заңдық техника жағынанда қарастырылуы мүмкін. Бұл екі ... ... ... - ... ... ... емес, себебі заңдар
құқыққа қайшы келе ... ... ... ... мен мағыналар арқылы олардың
арасындағы айырмашылықтарды көруге ... ... - ... ... ... ... ... қайтарымсыз сипаттағы, азаматтар мен заңды тұлғалардың меншігіндегі
ақша қаражаттары мен мүлікті, қоғамдық билік субьектілерінің ... ... ... ... ... ... ... мен
мерзімдерде мемлекеттік бюджетке алу болып табылады.
Бұл анықтамадан салықты бекітудегі заңдардьщ алатын ... ... ... нақты көрсетілмеген болса, осындай мақсаттарда төлемдерді алу
заңсыз болып есептеліп, құқыққа ... ... ... ... салу ... ... басқару билігіне қарағанда заңмен тығызырақ байланысты
болып есептеледі.
Анықтамадан көретініміз, салық төлеуші тек меншік иесі емес, ... ... ... ... - жеке ... ... туындайтын әлеуметтік
міндет болып саналады. Салықтарды төлеу арқылы - жеке меншік қоғамның
мүддесіне ... ... оны ... біз ... білеміз.
Салық салудың басты тәртіптерінің бірі - салықтың мөлшерін есептегенде
әр салық төлеушінің салықтарды төлеу қабылеті ескеріледі, себебі, ... ... ... ... ... ... ... алынуы тиіс
[5].
Сонымен қатар, анықтама ... ... бір ... ... ... салынатынын көрсетеді. Кез-келген салық реттеушілік функцияны
атқаруы мүмкін. Ол үшін белгілі бір ... ... ... ... ... ... қатар, салық - ... ... ... ... ... ... Салық белгілі бір табыс табуға итермелемейді,
керісінше, табылған табыстағы өзінің үлесін ... ... ... осы ... ... ... олар ... төлеушінің әрекетіне
экономикалық ауыртпалық тудырып, салық төлеушінің ондай кәсіпкерлік
әрекеттерден бас ... алып ... ... Бюджетке қайтарымсыз жэне
ақысыз төленетін міндетті төлемдердің барлығы салық болып ... ... ... ... ... бойынша мемлекеттің немесе үшінші
жақтардың мүддесі үшін ақша қаражаттарын төлету, жоғарыда айтылған ... ... ... да, салық болып табылмайды.
Анықтамада айтылғандай, салықты жинаудың мақсаты мемлекеттің тек
белгілі бір ... үшін ... ... ... ... үшін жиналады.
Салықтық заңдардың алдына қойған міндеті - "жалпы шығыстардың орнын толтыру
үшін ақша қаражаттарын алу болып табылады. Ондай ... ... ... ... ... да, ... ... мотивін анықтай алмайды".
Салықтық табыстар белгілі бір белгіленген ... ... ... тәртіп - салық салудағы басты ... ... бірі деп ... ... ... бұл тәртіп кейбір
мақсатты салықтарды бекіту кезінде қолданыла ... ... ... салыну мақсаты алдына - ала белгілі және бекітілген ... ... ... ... ... ... бір мемлекеттік
шығыстардың орнын толтыру үшін бір ... ... ... көздемейді,
себебі, салықтық түсімдердің нақтылы мөлшерін, соммасын алдын - ала ... ... ... шығыстар алдын - ала көзделуі мүмкін, бірақ,
шығыстардың соммасы салық ... ... әсер ете ... ... ... ... ... ол
оның экономикалық мәнін ашудағы ... ... ... табылады. Оны төлеу:
Салық төлеушінің мүлкінің мемлекетке өтуінен ... Олар ... және жеке ... ... ... ... түрде төленетін
төлемдер. Негізінен, әдебиеттерде салық - ақша төлемі ретінде көрсетіледі.
Әрине, ол дұрыс, ... ... ... ... ... Бірақ,
Қазақстан Республикасының салықтық заңдары салық төлеудің заттай, натуралды
нысанын да көрсетіп кеткен. Олар, мысалы, жер ... ... ... бір ... ... зат ... ... беруінен
көрінеді.
Салықтардың екінші экономикалық маңызы - ақшаларды қайтарымсыз түрде
алу болып ... ... ... ... салық төлеушіден мемлекетке
кететін, бір - жақты ақша қозғалысы ғана болады. ... ... сол ... үшін орнына ешнәрсе берілмейді.
Кейбір ғалымдардың ойынша, салықтар қайтарымды ... ... ... орталықтандырылған ақша қорына түскеннен кейін салықтар әртүрлі
элеуметтік қамсыздандыру нысанында халыққа қайтарылады, деп ... ... ... ... келісуге болады, себебі мемлекет салықтарды
өзінің функцияларын жүзеге асыру үшін ... ал ... ... ... бірі ... ... Бірақ, нақтылы салықтық
қатынастың шеңберінде қайтарымдылық туралы айтуға ... ... ... соммасы еш қайтарылмайды. Салықтық міндеттеме бір ... ... ... да, ... ... түскен ақша соммаларын қайтаруға
міндеті емес. Яғни, салық ... ... ... ... ... қайтарылмайды,
ол қоғамға белгілі бір шаралар арқылы ... ... ... ... ... денсаулықты қамтамасыз ету, элеуметтік жағынан қорғалмаған
тұлғаларға жәрдемақылар, т.б. ... ... ... ... қайтарылады.
Салықтың экономжалық мағынасының келесі бір белгісі - оның ... ... ... ... салық ретінде төленген ақшалар үшін
ешқандай тауарлар берілмейді. Салық белгілі бір ... мен ... ... үшін ... ... ... ... ақысыздығы оның басқа
бюджетке төленетін міндетті төлемдерден ажырататын басты ... ... ... ... ... төлеу мерзімдерінің нақты
анықталғандығында. ... ... ... ... заңды және
жеке тұлғалар бюджетке аванс төлемдерін әрбір айдың 20 - шы ... ... ... ал ... емес ... ... мен ... жалға
алу шартымен жұмыс жасайтын жеке түлғалар бюджетке аванс төлемдерін 20 - шы
ақпан, 20 - шы ... 20 - шы ... 20 - шы ... төлеуге міндетті. Бүл
мерзімдердің бұзылуы әрбір жіберілген күнге белгілі бір ... ... ... салық төлеушінің жауаптылығын тудырады.
Салық тұрақты экономикалық қатынастар тудыратын төлем. Бұл тұрақтылық
салық төлеуменен байланысты ақша ... ... ғана ... ... ... ... салынатын обьект - ... ... ... кезде, салық субьектісі болған ... ... ... қатынас белгілі бір ... ... ... ... ол ... салу обьектісі және
субьектісі болған кезде болады.
Тағы бір салықтың белгісі - ол салық салудың обьектісінің болуы.
Салықтың тағы бір ... ... ... көрсетілетіндігі.
Негізінен, дамыған мемлекет салық белгілейтін ... ... ... ... ... мөлшерін кіріске байланысты процентпен, нақты
белгіленген сомма түрінде, немесе, басқа да бір ... ... ... ... оны ... алым ... ... ажыратады.
Салықтың соммасының әрдайым мемлекеттің кірісіне түсуі, төленуі
кезінде меншік ... ... олар да ... белгілері болып
табылады.
Салықтың осы белгілерін заңдық белгілер ретінде, байланыстыра отырып,
қарастыратын болсақ, келесі ... ... ... ... белгілеген міндеті. Қазақстан ... бұл ... ... Мемлекет Парламент арқылы оны
біржақты тәртіппен, ешкіммен келіспей белгілейді. ... ... ... ... ... 2 ... 1995 ж. ... бюджеттік, салықтық саясаттар референдум мәселесі бола алмайтындығы
аталған.
Салық әрдайым тек құқықтық нысанда ... ... ... ... кезеңде діни көзқарастармен реттелген. Бірақ, мемлекеттің орнығуы
жэне дамуы барысында ол ... ... ... ... ... үшін ... құқықтық нысанда болатындығы сөзсіз, ол ... ... ... акт ... ... ... ... қол қойылып, жарияланады.
Салық мәжбүрлі сипатта болады, яғни біржақты өктем тәсілмен реттеледі,
мемлекеттік біржақты актісі арқылы ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір көрсетілген уақыттарда төлемеген
жағдайда мемлекеттік мәжбүрлеу арқылы бүл әрекет жүзеге асырылады.
Салық бұл заң ... ... ... Тек қана ... ... ғана заң қабылдау арқылы белгілі бір салықтардың
түрлерін енгізеді.
І.1. Салық туралы ұғым, белгілері мен түрлері
Қандай да ... ... ... материалдық базасы-
қаржылары қалыптастыратын ең басты қайнар көздерге салықтар мен басқа да
міндетті төлемдердің жататыны белгілі. Осыған орай «мемлекет бар ... ... ... жүйесі бар жерде мемлекет бар» деп айтуға болады.
Көптеген ғалымдардың салық жөніндегі түсініктерінің жалпы мәні бірдей
болғанымен, ... жоқ ... Осы ... түсініктерінің негізгілерін
қарастырып өтсек, мысалы: белгілі ғалым Л.К. Воронова «салықтар мемлекеттік
өкілетті ... ... ... ... мөлшерде және
белгіленген мерзімде жалпы мемлекеттік мұқтаждықтарды қанағаттандыру үшін
заңды тұлғалар мен ... ... ... ... деп
түсіндіреді.
Қаржылық құқық саласының белгілі ғалымы Худяков А. И. өз ... ... ғана ... қоймай, олардың басқа төлем түрлерінен
ажыратуға қажетті ерекшеліктерін ашып ... Бл ... ... және экономикалық табиғатына тән ... ... ... - ... ... ... енгізіледі және
алынады. Бұл жерде мемлекет саяси билік субъектісі ретінде көрінеді.
2. Салық - ... бір ... ... белгілейтін төлемі. Бүл жерде
мемлекет салық төлеушілердің келісімін қажет қылмайды.
3. Салық - әрқашанда ақшалай ... ... Осы ... ... ... мүліктік міндеттемелерден - тәркілеу, реквизициялау және
т.б. ерекшеленіп ... ... - ... ... ... алу. Бұл ... салық
төлеушіге, оның ақшаларын еріксіз алу механизмі құрылады.
5. Салық - заң ... ... ... алу. ... ашықтан-ашық, заңда негізделген күйде алады. Яғни ... ... ... ... ауысады.
6. Салық - тек қүқылық формада кездесетін ... ... ... заң ... белгіленеді.
7. Салық - міндетті төлем. Салық төлеушінің салық төлеу жөніндегі
міндеті салық ... ... ... ... ... ... ұштасады.
8. Салық - тек мемлекеттік кіріске түсетін төлем.
9. Салық - баламасыз төлем. ... ... ... ... ... ... ... алған тауарларға төлейтін төлем емес, ол
ақысыз төлем.
10. Салық - тұрақты ақша міндеттемелерін туғызатын ... ... ... пен халықтың жан-жақты ... және ... ... ... ... табысты және жалпы
ішкі өнімді, сондай-ақ жалпы қоғамдық өнімді қайта ... ... ... ... [6].
Сондықтан, олар мемлекеттің заңды және жеке тұлғалар арасындағы
экономикалық қатынастарын ... ... ... ... мен басқа да міндетті төлемдердің экономикалық-құқықтық
маңызы олардың қүрамындағы ... және ... ... ... табады. Қаржылы-экономикалық қатынастар салық төлеушілердің
тиісті бюджетке белгіленген ақша ... ... ... ... ... салық заңдарымен белгіленген ... ... ... ... ... ... мен салық төлеушілердің арасында
туындайды.
Салықтың белгілері тығыз ... ... ... ... өте жақын екенін айта келіп, кейбір шарттылықтарды есепке
ала отырып бөлуге мүмкіндік ... ... Ол ... экономикалық
сипаттарына мына белгілерді жатқызған:
1. ақша түрінде жүзеге асырылатын төлем
2. қайтарымсыз төлем
3. баламасыз төлем
4. салық салу ... ... ... ... ... төлеу мерзімдері
7. салық қатынастарының тұрақты ... ... ... ... ... мемлекет кірісі болып табылуы
Салықтың юридикалық белгілеріне мынылыр жатады:
1. салықты мемлекеттің белгілеуі
2. салықтық тек ... ... ... ... мәжбүрлі сипатта болуы
4. ақшаны алудың құқыққа сай болуы
5. салықты төлеу кезінде мемлекеттік ... ... ... ... органмен және ... ... ... ... болуы
7. салықтың төленуін мемлекеттік жауапкершілік шараларымен
қамтамасыз ету
8. ... ... ... ... туындату
9. салықтарды төлеу - бүл заңды міндет
10. салық - міндетті ... ... ... бір жақты ерік білдіруінің нәтижесі
болып табылады[7].
Салықтар жалпы мемлекеттік мұқтаждықтарды ... ... ... ... ... ... ... акті-заңның
негізінде, сондай-ақ заңды белгіленген мөлшерде және ... ... ... ... ... түрде, қайтарылмайтын және баламасыз негізде
бюджетке алынатын ақшалай төлемдер.
Мемлекеттің материалдық мүддесі мен ... ... ... ... ... көбінесе объективті қаржылық-құқықтық құбылыс ретінде
жарқын көрініс табатын ... салу ... ... салықтық құқығының
реттеуші ықпалының ауқымы болып табылады.
Мемлекеттің салықтық құқығы әрқашанда мынандай екі негізге:
1. экономикалық салықтық ... ... мен ... ... ... ... және ... мемлекеттің салық салу ... ... ... атқаруының халықаралық құқықтық стандартына сүйенеді.
Салықтық құқық мемлекеттің салық саясатының негізін айқындай ... ... ... сай ... ... ... ... мәдениетіе
қалыптастыруға есебін тигізеді.
Салықтық құқық өзінің салықтық құқықтық реттеу әлеуеті ықпалының
ауқымындағы қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... арқылы көрініс табады.
Белгілі ресейлік ғалым, гуреевтің ... ... ... ... салықтық қызметінің барысында ... ... ... Осы қоғамдық қатынастар салық салу жүйесін белгілеу,
салық әкімшілігін жүргізетін уәкілетті ... ... ... ... ... ... салықтық міндеттемелерді
орындауға байланысты қажетті жағдайлар ... ... ... қолдану, халықаралық салықтық шарттарда көзделген мақсаттарды
жүзеге асыру, салық ... мен ... ... ... ... өзара іс-қимылдар барысында салық салу саласында туындайтын
салықтық қатынастар болып табылады[8].
Салық салу ... ... ... және үйымдастыру
салықтық қатынастары болып екіге бөлінеді. Материалдық қатынастар өздерінің
мынандай:
1.мемлекет ... ... ... ірге ... ... негізін)
қалаушы қатынастар;
2.жалпы ұлттық табысты бөлу нәтижесінде салықтық ... ... ... ... ... ... қатынастар;
З.мелекет болмысына байланысты туындайтын айрықша ... ... ... ... болатын және оларға қатысты меншік құқығының
алмасуын (мемлекеттік меншікке айналуын) көрсететін қатынастар;
5.мемлекеттік бюджет ... ... ... экономикалық
қатынастар сипатындағы айрықша қаржылық қатынастар;
6.салықтық міндеттемелердің ... ... орай ... ... ... (кейде заттай күйіндегі) құнның біржақты
қозғалысын білдіретін қатынастар;
8.көбінесе ... ... ... ... ... нысанда болатын қатынастар түріндегі сипаттамасымен
ерекшеленеді.
Ал ұйымдастыру ... ... салу ... жүргізілетін фискальдік мониторингке қатысты;
2.мемлекеттің салықтық құрылымы мен салық жүйесін қалыптастыруға және
олардың тиісінше ... ... ... ... байланысты;
З.материалдық салықтық қатынастардың ойдағыдай қалыптасып, дамуын
қамтамасыз етуге байланысты;
4.мемлекет пен салық ... ... ... мен ... ... мемлекеттік органдардың және жергілікті мемлекеттік ... ... ... ... стратегиялық салықтық жоспарлау мен ... ... және т.б. ... ... ... көздейтін қатынастарға байланысты туындайды.
Салықтық құқық өзінің ... ... ... ... ... ... ерекше саласын қамтиды. Бұл қатынастар мемлекеттің
өзіне тән міндеттерін ... ... ... қызметін салықтар тәрізді
экономикалық тұтқаны қолдануы арқылы жүзеге асыруына байланысты туындауымен
ерекшеленеді. Бүгінде, салықтық қатынастарды ... ... ... әлеуметтік-экономикалық өмірінен өте маңызды және елеулі орын
алып отыр. Қазақстан экономикасында ... ... ... ... ... ... еліміздің халық шаруашылығын басқару және
реттеу жолында қаржылық, салықтық механизмдерді қолдану ... ... ... ... ... ... құқық мемлекеттің салықтық қызметінің процесінде
туындайтын қоғамдық қатынастарды реттейтін құқықтық ... ... ... құқық мемлекеттің салық жүйесінің фискальдық нысандарын
экономикалық және ... ... ... ... ... құқықтың маңызы мен мән-жайларын мына келесі жәйттерден
байқауға болады:
1.мемлекеттің болмысы мен өзіне тән ... ақша ... ... заңи ... ... табылады;
2.мемлекеттің салықтық саясатын іске асырудың негізгі құралы болып
табылады;
З.салықтар мен бюджетке төленетін өзге де ... ... ... ... ... белгіленеді;
4.халықтың өмір сүру ортасына және әлеуметтік ахуалдарының деңгейіне
тікелей ықпал етеді;
5.салықтардың болмысының негізі болып табылады;
6.қоғам ... ... ... ... ... тасы және ... өркениеттілігі мен мәдениетінің елеулі элементі болып
саналады;
7.материалдық бюджеттік құқықтық қатынастардағы мемлекеттің ... ... ... ... бір ... ... ... кірістерді қамтамасыз етеді.
Салықтық құқықтық реттеу әдістері ... салу ... мен ... ... аясындағы салықтық іс-қимылдар мен оқиғаларға қатысты,
сондай-ақ белгіленген тәртіптер мен негіздерге байланысты мемлекеттік өктем
билік-императивтік әдіс және ... ... әдіс ... [9].
Мемлекеттің салық жүйесінің үйымдастырылу құрылымы ... ... ... ... ... көбінесе әмірлі билік әдісі-
императивтік әдіс пайдаланады.
Осы императивтік салықтық-құқықтық реттеу әдістері мыналар:
1.салық салу ... ... ... мен өзге де ... мен қажетті іс-әрекеттері мемлекет (әдетте уәкілетті
мемлекет органдар) тарапынан ... ... және ... салықтық-
құқықтық актілердің әмірлі-талапты нұсқамаларымен шартталынған;
2.салықтық қатынасқа қатысушы салық төлеушілер мен салық ... ... мен ... ... ... және ... ... негізінде нақты әрі мұқият белгіленген;
З.мемлекеттің әмірлі-талабы мен өзге де салықтық ... ... ... ... ... орай тиісті ... ... ... ... ... орган тарапынан
біржақты әмірлі түрде не ... сот ... ... асырылады.
Міне, мемлекет тарапынан салықтарды белгілеу және ... ... ... алу ... ... императивтік
(әмірлі билікші) әдіс осы салықтық қүқық аясында таза ... ... ... ... ... мәжбүрлеп алу салық
төлеушілердің материалдық жай-күйлері мен ... ... ... ... ... әдістен басқа әдісті қолдану мүмкіндігі жоққа
саяды[10].
Алайда, мемлекеттің салықтық қызметінің аясында ... ... ... ... ... әдістің бар екенін жоққа
шығара алмаймыз. Осы диспозитивтік құқықтық реттеу әдісінің мынадай өзіне
тән белгілері ... ... ... ... мен міндеттері осы
қатынастарды реттейтін салықтық заң ... және ... шарт ... екі ... келісімінің негізінде қалыптасады;
2.осыған орай салықтық қатынастар ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушіге тигізетін реттеуші ықпалы тек біржақты-
өктем мәжбүрлеу нысанында ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... ... ... нысанында көріністабады;
4.диспозитивтік құқықтық реттеу әдісінің ... ... ... заңи ... ... табылатын салықтық шарт екі
тараптың өзара құқықтары мен міндеттерін туындатады.
Мәселен, ... ... ... ... ... ... бонустарын алсақ, қол
қойлатын бонус және комерциялық табу ... ... ... бұл ... ... мен ... ... және төлеу мерзімдері мен
тәртібі тек келісім-шарт негізінде айқындалып, белгіленеді.
Диспозитивтік әдіске қатысты тағы бір жәйтті ... ... ... ... бір ... ... мен ... органдарының арасында жасалған
инвестициялық салықтық келісім-шарттың талаптарына сай және ... ... ... жаңа ... ... ... ... үлғайтып, жаңартқан және басқа да негізгі құралдарды жаңадан
пайдалануға енгізген ... ... сол ... ... салық преференциялары (әдетте корпорациялық табыс салығы мен
мүлік салығы бойынша) беріледі.
Сонымен, ... ... ... реттеу салықтық құқық
субъектілерінің құқықтық мәртебелерін айқындауды, салықтық заңи фактілерге
байланысты салықтық ... ... ... ... ... қүқықтық реттеу негізінде жатқан ... ... ... және ... нормаларын
қолдануды қамтамасыз ету жөніндегі мемлекетің және оның ... ... ... ... табылады [11].
Осы диспозитивтік және императивтік салықтық құқықтық нормалар
мемлекеттің ... ... ... ... мен өзге ... ... міндетті төлемдерді белгілеу және алу, ... ... ... ... ... салықтық бақылау
жүргізуге атсалысады.
Бұл жердегі басты көрініс салықтық құқықтық қатынастардың материалдық
объектісі тиісті бюджеттің салықтық ... ... ... ... ... ... ... төлемінің сомасы. Демек,
материалдық салықтық қатынастар ауқымындағы салықтық ... ... ... ... мемлекеттік бюджет кірісіне келіп түседі.
Сондықтан, салықтық ... ... ... оның ... ... ... кірістерін құқықтық реттеуң атты институтына ... ... ... ... құқықтың ерекшеленген институты деп
тұжырымдауға болады.
Салықтық құқықтың жүйесі - ... ... ... ... ... ... ... атсалысатын салықтық қүқықтық
нормалардың өзара ... бола ... ... және ... ... ... ... тәртіппен орналасуын көрсетеді.
Қүқықтық құрылым ретінде салықтық құқықтың жүйесі ... және ... ... бөлімге мемлекеттің салық жүйесінің ұйымдастыру құрылысын және
оның құрылу принциптерін, ... ... ... салық
төлеушілердің құқықтары мен ... ... ... салық заңдарын бұзғаны үшін ... ... ... салу ... ... жүзеге асыратын уәкілетті
органдардың қызмет бағыты мен қүзыреттерін, салық әкімшілігін ... ... ... ... асырылатын салықтық жоспарлауды,
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... нысандары мен түрлерін ... және ... ... ... мен ... ... ... құқықтық
нормалар жатады.
Сонда жалпы бөлім мына: 1. Мемлекеттің салықтық қүрылысы; 2. ... ... ... ... 3. Мемлекеттік салықтық жоспарлау; 4.
Мемлекеттік салықтық бақылау сияқты ... ... деп ... ерекше бөлімнің қүрылымы әдетте салық кодексінде белгіленген ... ... ... арқылы көрініс табады. Осы салықтар жүйесі
мемлекеттің салық жүйесінің ең негізгі қүрылымдық ... ... ... құқық жүйесінің ерекше бөлімін қалыптастыру «Бюджет жүйесі ... ... ... ... ... ерекше бөлімі мына: 1. Бюджетке мемлекеттік деңгейде алынатын
салықтар мен басқа да ... ... ... ... 2. ... ... ... салықтар мен басқа да міндетті төлемдерді
құқықтық реттеу ... ... ... салықтық құқықтың дерек көздері иерархианы сақтай отырып
мынадай: Қазақстан Республикасының ... ҚР ... және ... басқа да міндетті төлемдер туралың ... ҚР ... және ... ... ... салу ... жөніндегі
нормативтік-құқықтық актілер, Қаржы министрлігінің Салық ... және ... ... ... ... ... ... салық салуға қатысты нормативтік-құқықтық
актілері, халықаралық ... ... ... ... - салық
конвенциялары түрінде көрініс табады. ... ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды реттейтін нормативтік-
құқықтық актілердің жиынтығы болып табылады. Ал Салық Кодексі ... ... ... ... бірақ өздеріне тән мән-жайларына қарай
өзгешеленетін ... ... ... әрі ... түрде реттеуде
қамтамасыз ететін бірыңғай, жинақталған және қыйсындылық тұрғысынан іштей
үйлестірілген нормативтік-құқықтық акт ... ... ... салық
жүйесінің толыққанды қызмет атқаруының бірден-бір құқықтық негізі ретінде
аса маңызды және ... ... ... ... ... аса маңызды құраушы негізі мемлекеттің
салықтық құқығының ... ... ... ... ... ... ... алымдар, баждар, төлемақылар және т.б., яғни салықтар мемлекеттің
салық жүйесінің ... ... ... ... Салықтар мен бюджетке
төленетін басқа да ... ... ... құқықтық маңызы
олардың төленуіне байланысты туындайтын қаржылық-экономикалық және ... яғни ... ... ... ... ... ... берулері кезінде салық заңдарымен белгіленген салықтық құқықтық
қатынасқа ... ... ... мен ... ... арасында
туындайтын қатынастарда жарқын көрініс табады.
Сонымен, салық - мемлекет тарапынан біржақты шығарылған ... ... сол ... нақты айқындалған мөлшерде және қатаң
белгіленген мерзімдерде Республикалық немесе ... ... ... ... ... ... тиісті заңды
және жеке тұлғалардан жүйеленген әрі тұрақты ... ... ... алатын баламасыз, қайтарымсыз, ақшалай (кейде заттай) міндетті
төлемді айтамыз [12].
Алымдар - ... ... ... ... ... ... бір ... көрсетілген тиісті қызметтер мен берілген құқықтар
немесе ... ... үшін сол ... ... жеке ... алынатын
мақсатты - бағдарлы, біршама -баламалы әрі міндетті ақшалай төлемдер.
Алым ... тән ... ... ... біржолғы төлем;
2. біршама-эквивалентті төлем;
3. міндетті төлем;
4. нақты ... үшін ... ... ... ... төлем;
6. өтемдік сипатта болатын төлем;
7. ... ... құны ... алына отырып жүзеге
асырылатын төлем;
8. ... ... ... ... ... ... төлем [13];
Қазақстан Республикасында алымдардың мынандай түрлері:
1. заңды тұлғаларды мемлекеттіктіркегені үшін;
2. жеке кәсіпкерлерді мемлекеттіктіркегені үшін;
3. ... ... ... ... және ... ... ... үшін;
4. радиоэлектрондық ... және ... ... ... ... ... ... көлік құралдары мен тіркемелерді мемлекеттік тіркегені
үшін;
6. теңіз, өзен ... мен ... ... ... тіркегені үшін;
7. азаматтық әуе кемелерін мемлекеттік тіркегені үшін;
8. ... ... ... ... ... ... ҚР арқылы жүріп өткені үшін;
10. телевизия және радиохабарларын тарату үйымдарына радиожиілік
спектрін ... ... ... үшін ... ... бірге
олардың қатарына, аукциондардан алынатын алым, елтаңбалық алым және
жекелеген қызмет түрлерімен ... ... үшін ... ... - ... ... уәкілетті органдар тарапынан өздеріне
өтінуші - келуші тұлғаларға қатысты жасалған заңи маңызы бар белгілі бір іс-
қимылдар және ... ... ... үшін сол ... ... жеке
тұлғалардан алынатын біршама - эквивалентті, міндетті ақшалай төлем болып
саналады.
Мемлекеттегі баждар мемлекеттік және кедендік болып ... ... ... ... ... ... ... бажға тән
қасиеттер ретінде мынандай белгілері:
1. ... ... ... ... ... пайданы мақсаттайтын төлем;
4. ақшалай төлем;
5. заңи маңызы бар ... ... орай ... ... ... бір ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы кедендік шекараны әрі-бері кесіп
өтіп тауарлар мен өнімдерді әкетіп, ... ... ... ... ... ... кірісі болып табылатын төлем;
9. біршама-эквивалентті төлем ... ... әр ... ... ... ... ... салық жүйесінің құрамын кіретін мына төмендегідей салықтар бар:
1. жалпы мемлекеттік салықтар мен алымдар;
2. жергілікті салықтар мен алымдар;
жалпы мемлекеттік ... мен ... ... ... ... және жеке ... алынатын табыс салығы;
2. қосылған құнға салынатын салық;
3. акциздер;
4. бағалы қағаздар эмиссиясын тіркеу үшін алынатын ... жер ... ... ... ... мен ... салықтар мен алымдарға мыналар жатады:
1. жер салығы;
2. ... және жеке ... ... ... ... ... ... салынатын салық;
4. кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке ... және ... ... үшін ... ... жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқы үшін алынатын алымдар;
6. аукционда сатудан алынатын алым;
7. ... және жеке ... ... ... ... ... өз фирмалық атауларында, қызмет көрсету
таңбаларында, тауар ... ... үшін ... ... ... ... ... аталымдарын, оларды қолдану тәртібі
мен әдістерін құру салықтық қатынас нысандарын қамтитын салық механизмін
құру болып ... ... ... ... ... деген сөз.
Қазақстан Республикасының салық жүйесі мен салықтары ұдайы және
айтарлықтай реформалану ... Бұл ... ... ... ... өмір ... мемлекет пен қоғамның мүдделері мен қажеттіліктеріне,
республикалық бюджет пен ... ... ... мен шығыстарын
қалыптастыру принциптерін жаңалауға, салықтар жүйесін өзгертуге, салық ... ... және ... ... орай ... асырылып
жатқаны белгілі [16].
Салық жүйесі мемлекеттік билік органдары мен салық төлеушілерді өзара
қарым-қатынастарын ұйымдастыратын императивтік құрылым болып ... ... ... ... ... заңи күші бар ... ... басшысының «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси
жедел жаңару жолында» атты Қазақстан ... ... ... әрі ... ... ... саясатта, экономикада және азаматтардың әлеуметтік
қорғалушылығын бір мезгілде арттыра отырып, ... ... ... ... ... ... және орта бизнесті дамытуда ауқымды реформалар
жүргізу, ... ... көп ... және көп ... ... ... саясатын жалғастыру болып табылады.
Мемлекеттің салық саясаты тұтастай алғанда, бекітілген орта ... ... ... ... ... ... ... Сонымен
қатар, Жолдауда атап көрсетілгендей, мемлекет кәсіпкерлік ... іске ... үшін ... ... ... ... ... әзірленіп жатқан Қазақстан Республикасының шағын
және орта кәсіпкерлігін ... ... ... ... ... салық заңнамасын жетілдірудің негізгі бағыттарына қосымша іс-шаралар
енгізілді: шағын кәсіпкерлік субъектілері үшін арнаулы ... ... ... ... және ... жүктемені азайту, сондай-ақ оларды
инвестициялар, ең алдымен экономиканың шикізаттық емес ... ... ... ... ... бойынша ең төмен айналыс мөлшерін үлғайту,
ол өскен жағдайда салық төлеуші қосылған қүн салығы ... ... ... ... салық жүйесі экономикалық реттеуіш ретінде жүмыс орнындарының
санын, өндірілетін жүмыс пен көрсетілетін қызметтер ... ... ете ... шағын және орта кәсіпкерлік субъектілер санының
өсуін ынталандыратын болады.
Тұтастай алғанда, орта мерзімді кезеңде ... ... ... ... ... ... және Мемлекет басшысы мен Қазақстан
Республикасының Үкіметі бекіткен стратегиялық және ... ... ... мен ... сәйкес келетін және орнықты
экономикалық дамуды ... ... ... ... ... мен атқару сапасын және мемлекеттік ... ... ... ... шағын бизнесті қолдау, білім ... ... ... кредит берудің қазіргі заманғы жүйесін құру,
халықтың өмір сүру деңгейін ... ... ... ... ... ... саясатында көрінісін тапты.
Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының қаражатын қалыптастырудың ... орта ... ... ... ... ... ... Қазақстан халқына Жолдауында айқындалған міндеттерді
іске асыру қажеттігіне және ... ... ... саясатына байланысты
республикалық бюджет тапшылығының өлшемдерін айқындау бюджеттің мұнайдан
тыс ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырылатын болады. Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық
дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясын іске ... және ... одан әрі ... ... салық саясатының негізгі
бағыттары болып ... ... ... технологиялық және экспортқа
бағдарланған өндірістерді салықтық ынталандыру; ... ... ... ... ... ... ынталандыру; салық төлеушілер үшін
қашықтық және ... ... ... ... ... ... одан әрі ... және дамыту; салықтық
есептіліктің талдау және ... ... мен ... ... ... ... мемлекеттік органдармен ақпараттық өзара
іс-қимылдың тиімділігін жетілдіру және арттыру.
І.2 . Қазақстан Республикасының салықтары мен
алымдарының ... ... ... реттелуі.
Қазақстан Республикасының салық заңдары Қазақстан Республикасының
Салықтар жэне бюджетке төленетін ... да ... ... туралы Заңынан,
Қазақстан Республикасының Президенті мен ... ... ... жэне Қаржы Министрлігінің, Салық Комитетінің, Қаржы
полициясының, Кедендік бақылау агенттілігінің, ... және ... ... ... ... ... актілер мемлекеттің алдында тұрған келесідей міндеттерді шешуге
бағытталған:
1. Қазақстан ... үшін ... ... ... ... жалпы мемлекеттік және жеке мүдделердің теңдігін қамтамасыз
етуші және ... ... ... ... ... арттырушы, мемлекет пен мемлекетгегі азаматтардың
байлығын ұлғайтушы тиімді салық жүйесін құру;
3. салықтардың санын ... ... ... кішірейту;
4. бірыңғай салықтық құқықтық базаны қалыптастыру;
5. салықтық заңдарды ... үшін ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының ... ... ... көзі ... табылатын жалпы мемлекеттік салықтар
мен алымдар болады. Олар Қазақстан Республикасының республикалық бюджеті
туралы ... ... ... ... ... ... ... түсіп отырады.
Қазақстан Республикасының территориясында ... ... ... ... ... ... ... Жанама салықтарға - қосылған құнға
төленетін салықтар мен акциздер жатады. Басқа салықтар ... ... ... ... мен ... теңгемен саналып, теңге нысанында төленуі тиіс.
Бірақ, Қазақстан Республикасының салық заңдарымен және жер ... ... ... ... ... ... ... салық пен алымдар төленуі ... ... ... ... кедендік заңдарымен көрсетілген реттерде салықтарды мен
басқа да міндетті төлемдерді ... шет ... ... ... асырылуы
мүмкін.
Арнайы экономикалық заңдарға сәйкес жалпы мемлекеттік жэне жергілікті
салықтар мен алымдар арнайы экономикалық ... ... ... ... арнайы экономикалық зоналардың қаржылық қорларының
(бюджеттерінің) табысына, ... ... ... ... Жарлығының 2
бабына сәйкес). Егер заңдық және ... ... ... ... ... Салық кодексіне қайшы келсе, олардың қүқықтық
күші болмайды. Салықтық емес заңдардың құрамына ... ... ... ... ... ... ... салуға қатысты нормативтік
қүқықтық актілер ресми түрде, ақпарат құралдарында жариялануы тиіс.
Егер Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... заңдарында
көрсетілгеннен басқаша болып ... онда сол ... ... ... Егер Қазақстан Республикасы қатысушысы болып табылатын
халықаралық ... оның ... ... үшін ... бір ... акт қабылдау керек деп тікелей көрсетілмесе, онда сол
халықаралық шарт Республика территориясында ... ... мен ... ... ... ... нысанында төленуі тиіс.
Бірақ, Қазақстан Республикасының ... ... және жер ... ... шарттардың мазмүнымен көрсетілген реттерде ... ... пен ... төленуі мүмкін, сонымен қатар Қазақстан
Республикасының кедендік заңдарымен көрсетілген реттерде салықтарды ... да ... ... ... шет ... нысанында жүзеге асырылуы
мүмкін [20].
Арнайы экономикалық заңдарға сәйкес салықтар мен алымдар ... ... ... ... ... сәйкес арнайы
экономикалық зоналардың қаржылық ... ... ... ... мүмкін.
Салықтарды бірнеше негіздерге қарап жіктеуге болады. Бұл бізге салықты
және міндетті ... ... ... ... ... ... береді. Салықтарды тікелей және ... ... ... Тікелей салық дегеніміз - салық салу субьектісі бір ... ... ... ... табылатын салық. Жанама салық төлеуде - салық ... ... ... да, ал ... ... ... ... түлғаға
жүктеледі. Мысалы: қосылған құнға салық, акциздер жэне кедендік алымдар мен
баждар.
Салықты төлеу нысанына байланысты ... және ... ... Жоғарыда атап өткеніміздей, жер қойнауын ... ... ... ... ... алынады.
Субьектіге байланысты: жеке тұлғалар төлейтін және заңды тұлғалар
төлейтін салықтардеп бөлінеді.
Сондай-ақ, салықтар жалпы жэне ... деп ... ... ... ... ... ... немесе капиталдық шығыстарды
қаржыландыру үшін, олар қандай да бір арнайы ... ... ... ... оның қаржылық жоспарында ... ... ... үшін ... ... Ал, ... салықтардың
нақты көрсетілген мақсаттары болады. Негізінен, олар арнайы ... ... емес ақша ... ... ... қатаң түрде тек
мемлекет белгілеген шараларға қолданылады.
Салықтың ставкісінің сипатына байланысты салықтар ... ... деп ... ... ... ... ... төлеушінің кірістерінің көлеміне байланысына қатысты болады.
Ресгрессивті салықтар кірістің көлеміне байланысты болмайды. Прапорционалды
салықтар, керісінше, салық төлеушінің кірісінің көлеміне байланысты ... ... алу ... ... болады. Прапорционалды салықтарда
кірістің көлемінен ... ... ... ... ... ... ... проценті салық төлеушінің кірістерінің
көлемінің өсуіне байланысты бірге өсіп ... ... ... және ... ... ... ... функциялары белгілі кезеңде өздері атқаратын рөліне
байланысты, ... ... ... негізгі мәселелерді шешуге себін
тигізуге қажетті экономикалық тұтқа және ... ... ... ... түрдегі негізгі үш функциясы бар. Олар:
фискалдық, қайта бөлу және реттеуші функциялар.
Бірінші, ... ...... және басқа да міндетті
төлемдердің бюджетке толығымен және ... ... ... ... Фиск – латын тілінде мемлекеттік қазына деген мағынады айтылған.
Сондықтан, фискалдық қызмет – ... - ... ... яғни ... – бюджетті төлемдер арқылы ақшалай қаражаттарымен қамтамасыз ету
жөніндегі қызмет болып ... ... ... ... ... - ... қатынастардың, өндірістің дамуына байланысты бұл функция
мемлекет қарамағына түсетін ақшалай кірістерді ұлғайта түседі [21].
Қайта бөлу ... ... ... ... ... ... пайдасына қайта бөлу қызметі. Бұл қызметтің ... ... өнім ... ... ... ... яғни ұлттық
табысты бөлу және қайта бөлу арқылы оның қандай ... ... ... қосылғанын көрсетеді.
Реттеуші функция – салық нарықтарының мөлшерін өзгерту, салық түрлерін
азайту және негізделген ... ... ... ... , ... және ... ... бағытталған экономикалық белсенділіктерін, сондай-ақ
мүдделерін ... ету. Бұл ... ... ... ... деп бөлінеді.
Салықтық реттеу мүмкіндігінше тиімді салық түрлерін ... ... ... ... көрсету, кейде кейбір түрлерін алу тәсілін
өзгерту сияқты әрекеттерден тұрады. Әсіресе, бұл ... ... ... ... ... кезінде қолдану өте тиімді болады.
Мемелекет аталған салықтардың функциясын қолдана отырып салық ... ... ... ... ... жүргізеді және салық жүйесін
анықтап, олардың қызмет атқару тұтқасын әзірлейді. Салық салу ... ... бір даму ... әлеуметтік – экономикалық мақсаттарына
байланысты экономикалық саясатпен ... осы ... ... салу ... ... ... бір ... салық теориясының
басты элементі.
Салықтар жөніндегі ілімнің тұңғыш қарлығаштары, саяси экономикалық
теорияның ірі ... Адам ... ... ...... ... субьектілердің, жеке тұлғалардың
мемлекет пен екі ... ... ... ... жүзеге асырылатын, қаржы
қатынастарын сипаттаитын экономикалық мәні ... ... ... ... мен ... табысының қалыптасуындағы қаржалық
қатынастардың бір бөлігін білдіреді. ... ... ... мен ... ... ... бір мөлшерін мемлекет үлесіне
жинақтап, жиынтықтаудың қаржылық қатынастарын ... ... ... бірге пайда болады және мемлекеттің
өмір сүріп, дамуының негізі болып ... ... ... ... ... да болса оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңарумен
бірге қалыптасады [22].
Әрбір мемлекетте өзінің ішкі және сыртқы ... ... үшін ... ... ... ... ... Салықтар-мемлекеттің тұрақты қаржы көзі.
Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, тұрақтандыру барысында қуатты
экономикалық тетік ретінде пайдаланады.
Салықтардың мәнін ... ... ... олардың экономикалық маңызын
түсіну қажет. Ал салықтардың экономикалық ... ... ... ... қатысты.
Жалпы салықтар бюджетке түскен соң, ешқандай дербессіз жалпы мақсатта
жұмсалады.
Жалпы салықтарға ... ... ... және жеке ... алынатын
табыс салығы, қосылған құнға салынатын салық, акциздер т.б.
Арнайы салықтар бюджетке түскен соң ... ала ... ... ... ... жұмсалады. Мысалы: көлік құралдарына салынатын
салық. Бұл салықтар жол қорын құрауға жұмсалады.
Салық жүйесін ... пен және ... ... ... ... ... мен ... салық салу әдістері мен
тәсілдері, салық заңдары мен салыққа қатысты актілер, салық салу органдары
мен салық ... ... ... ... мемлекет қаржы көздерін жасақтаудың ең негізгі құралы болуымен
қатар, ел ... ... ... ... ұлғайып дамуына және саяси-
әлеуметтік шаралардың толығымен іске асуына мүмкіндік туғызады.
Салық- құрылған және анықталған заңмен белгіленген ... ... ... алым алу, бұл алым ... ... ... бір
бөлігі.
Салық салу- бұл табысты және қайнар көздері, мемлекеттік құралдарды
толықтыру үшін реттеуші құрал.
АҚШ-тың тәуелсіздік туралы ... ... бірі ... ... ... ... "Бұл ... өлім мен салықтардан басқа заттардың
барлығынан құтылып кетуге ... Сол ... ... ... ... жүйесі
дамыды, келе-келе тармақталған сипатқа ие болып, нарықтық экономикалық
дамуына өз ... ... ... салықтар федеральді бюджетті, жергілікті және штаттық
бюджетпен табыспен қамсыздандырады және ... ... ... ... ретінде пайдаланылады. Бюджеттің қозғалысы мен қалыптасуы
американдық мемлекеттің экономикалық саясатын жүзеге асыруында ... ... ... салық салу мемлекеттің табысының қайнар көзі ғана емес,
сонымен қатар мемлекеттің бизнес саласына әсер ... ... ... ... ... кезеңдерде АҚШ-тың бюджеттік-салықтық ... ... ... жағдайдан шығу және экономиканың өсуінің баяулауын
тежеу үшін қолданып келеді.
АҚШ-тың қаржы ... ... ... ... ... ... алады. Тұрақты және ірі ... ... ... ... ... ... шығысы мен кірісінің 70% осы ... ... ... өздерінің финанстық ресурстарының қайнар көздері
бар, яғни жергілікті салық. Кейінгі 10-15 ... ... ... ... ... ... көлемі өскені байқалады. Сонымен қатар білім
денсаулық сақтау жол салу ... ... 90%-ке ... осы ... ... басқару органдарының бюджетінен алынады. Ал ... ... ... ... ... ... 40% ... жергілікті басқару органдарының бюджетінен алынады.
Салық төлеуден бас тарту және жалған мәліметтер беру ... ... ... ... ... ... қолданылуына әкеліп
соқтыруы мүмкін немесе төленбеген салық ... ... ... ... салынуы мүмкін. Салық декларациясы жайында мәліметтер ИРС-қа (ішкі
табыс ... ... ... ... ... статистикалық
тексеруден өткізеді. Егер салық төлеушіаудитордың мәліметтері тексерумен
келіспесе, аудиторшешіміне сотқа шағым бере алады.
Қарапайым ... айып пұл ... ... және ... ... ... ... жағдайларда айып пұл қылмыстық заң
бұзушылық кезінде төленеді.
Егер ... 3 жыл бойы ... ішкі ... ... ... құқылы.
ИРС салық мөлшерін анықтап кез келген уақытта сот ісін ... ... ... ... ... ... толтырылған болса немесе мүлде
толтырылмаса.
Жеке салық төлеуші декларацияны толтыруды 2 – 4 айға соза ... ... пұл ... және ... ... ... ... құтыла алмайды.
АҚШ-тың ішкі табыс қызметі жыл сайын 100 ... жуық ... ... ... Тексеріс компьютер арқылы электронды
бақылау бойынша жүргізіледі. Ол ... ... ... бірге жүргізіледі. Олардың компьютерлерінде салық төлеушілер
жайында мәліметтердің барлығы сақталған. Ішкі табыс ... ... мен ... ... ... ... салық жүйесін жеңілдетуге тырысуына қарамастан салық
төлеушілердің ... ... ... ... ... салық
жүйесі күрделі әрі қиын болып қала беруде. Шедулдер мен түрлі формаларды
толтыру үшін салық ... 1.5 ... 16 ... ... ... Салық төлеу ережелерімен танысып, кең тараған 1040 форманы
толтыру үшін салық төлеуші кем ... 6 ... ... ... ... ішкі табыстар қызметінің жұмысын күшейту мақсатында
бірнеше қадамдар жасалған болатын.
Салық төлеушілердің ИРС тарапынан қысымшылық көрмес үшін АҚШ ... жылы ... ... ... ... болатын. Ол заң "Салық төлеушілердің
құқы туралы ... деп ... Ол ... ... ИРС ... ... ... өз үйлерін сатқан және кәсіпкерлік ... ... ... алу үшін ... заң ... ... төлеуші салықты бөлшектеп төлеу мүмкіндігіне ие
болды.
АҚШ-тың салық жүйесінің кемшілігі оның дәрменсіздігі мен ... ж ... ... ... ... ... жаңа заң ... ірі оқиға. Реформаның басты мақсаты- американдық салық жүйесңн
жеңілдету қарапайымдау және экономикалық ... ... үшін ... ... ... болатын.
80-жылдардағы АҚШ үкіметінің басына келген Рейгеннің келуіне байланысты
жасалған бұл реформа экономикалық коньюнкутраны ынталандыру ірі ... ... Бұл ... ... ... ... Бұл ... негізі ретінде американ экономисі А.Лаффердің есебі алынған. Ол
салықты азайтудың ... ... ... өсуі мен ... ... Лаффердің ойынша корпороциялартабысына шектен тыс салық
ставкасын ... ... ... ... деген ынтасын жояды, ғылыми –
техникалық прогресті тежейді, ... ... ... ... бюджеттің түсімдеріне кері әсер етеді.
Жаңа заң бойынша тек екі салығы қарастырылады 15 және 28% тік, ... ... және ең ... 50% ... осы заң ... корпорация табыстарына
салынатын салықтарда төмендетіледі. Ол 46% -тен 34%-ке ... ... ... ... ... үлкен ... ... ... ... ... ... ... болды. Бұл
түсінікті де-Ұлыбританияның дүние жүзілік өнеркәсіп дамуына еткен ... ... ... ролі мен алатын орнын айқындау Ұлыбританияда
ХҮІІ ғасырдың басында басталды. 1625 жылы ... ... ... ... ... Бэкон (1561-1626) былай жазды: ... ... ... оның күш қуатына соншалықты жаман әсер
етпейді, бұрын біз Нидерланды мен Англияның ... ... ... ... Қазір сөз ақшаны жинау туралы есмес, халықтың күш қуаты туралы
етіліп тұр. Халықтың келісімімен ... ... оның ... ... ... қалдырады".
Кейін ағылшын экономисі Уильям Петтил ... ... ... ... ... ашып ... Оның осы ... "Алым мен
салықтар туралы трактат" деп аталады. Осы ... ... ... ... ... зор ... ... шығады: „Акциздің пайдалы
екндігін осы фактардан ... ... ... ... ... ... көлеміне, сапасына және керектігіне
байланысты ... ... ... орай бұл ... ... де ... түрде
төлеуге міндетті етіп де еріксіз түрде төлеуге ... етіп ... ... ... өмір сүру үшін ең ... заттарға ешқандай акциз
болмайды.
2) Бұл салық адамдарды бекер ақша ... ... Яғни ... дұрыс
пайдаланып, оны жинап халық билейді. Бұны біз голландықтардан немесе
еврейлерден көре аламыз.
3) Ешкім де бір зат үшін екі есе ... ... ... бір зат тек қана ... ... алады.
Ал қазіргі кезде осыған қарамастан, жер үшін салық бар, титулдар үшін
салық бар, кеден салықтар да бар. Азаматтар осы ... ... ... ... ... кімде артық төлемейді.
1. Салықтың осы түрі халықтың экономикалық жағдайы туралы, оның тұтыну
қаблеттілігі күші туралы ... кез ... ... ... ... ... ... әрбір отбасымен ерекше келісім
жасауда қажеттілік болмайды. Салықтар жинау да жеңілдейді.
Салық қатынастардың теориясының дамуына зор үлес ... ... ... Адам Смит ... Және де ол ... жаңа ... ... ойы бойынша салықтар оларды төлейтін адамдар үшін ... ... ... 1776 жылы Адам Смиттің "Халықтардың байлығының
себептері мен табиғатын зерттеу" атты еңбегін ... ... ... төрт ... ... атап ... Және ... қазіргі заманға да өте өзекті екенін ескеру жөн.
1.Әділеттілік принципі. Осыған принцип ... ... ... ... ... болу ... көрсетеді.
2. Анықталғандық принципі. Бұл принцип бойыеша әрбір азамат салық төлеу
уақытын, ... ... ... ... ... ... Бұл ... салықты төлеу тәсілі мен формасы оны
төлейтін азаматы үшін ыңғайлы болу ... ... ... ... ... Ол ... жүйесінің шығындарын қысқарту және оны
жетілдіру керектігін көздейді.
Нақ осы ... яғни ХҮІІ ... ... ... ... ... заманғы
мемлекеттің негіздері қалыптаса бастайды. Осы жаңа мемлекет ... пен ... ... ... ... барлық мемлекеттерден
де озып кетеді.
Ұлыбританияның салық жүйесі өткен ғасырда ... Осы ... ... ... ... осы уақытта да сақталды. 1973 жылғы
салық ... ... ... ... ... едәуір өзгерістер
енгізген болатын. Қазіргі кездің өзінде де Ұлыбритания мен басқа да ... ... ... ... болып жатыр. Бұл өзгерістер дүние
жүзінде барлық дамыған мемлекеттерге тән ... ... заң ... негіздері ретінде: халық ... ... ... ... 1974 жылғы АКТ; капиталдық өсімшесі
ретінде табысқа салық туралы 1979 жылға акт НДС ... 1983 ... ... Сонымен қатар әр жылы салық заң шығару ... ... ... ... ... ... міндеті болып табылады. Оның
билігі ... да ... де, ... мен ... Ирландия да
таралады.
Ұлыбританияда салық бір жыл ішінде 4 рет төленеді. Әрбір төленетін
салық мөлшері ... ... ... ... ... (6 ... келесі
жылдық 5 сәуірге дейін) жыл ішінде табыстың көлемі ... ... ... ... ... бөлігін төлейді. Бірақ тек қана жалақыға
тұратын азаматтар салық декларациясын 5 жылдабірақ рет ... ... ... ... үшін ... ... ... статусын
айқындап алу қажет. Оны ақпараттарға сүйене отырып, салық қызметі жұмысшыға
хабарламаны, ал жұмыс берушіге жұмысшының салық ... және ... ... ... ... төлеушілерден ешқандай да әрекет жасауды қажет етілмейді. Жұмыс
берушіге жіберілген документтер бойынша жұмысшылар жалақыдан керек ақшалар
алынып тасталады.
Ұлыбританияда ... ... бір ... ... есептелінеді. Яғни
бір кіші мерзімінде болған табысы есептелмей бүкіл жылдық ... ... Бұл ... табыс салығын есептеудің негізгі
ерекшклігі ... ... ... ... ... табыс салығын айдай
есептейді. Яғни бір айда салық ... ... кіші ... ... ... болса да, бірінші ай салығы төмен, екінші ай үшін ... ... ... ... мен ... айдың табысы бірден есептелініп
салық та бірден алынады.
Үкімет қаржы мекемесінің ... ... ... ... және ... Ал үкіметтің бұл ісін парламентпен бақыланады.
Ұлыбританиядағы қаржы мекемесі ... ... ... мемлекеттік финанс
институты болып табылады. Бұл ... ең ... ... ... ... ... ... елдің экономикалық негізгі даму стратегиясын
белгілейді. Ал ... ... ... ...... ... табылады. Оны қаржы мекемесінің бірінші лорды, премьер-министр, қаржы
министрі кіші лордтар басқарады [23].
Ұлыбританияда салық заң шығаруы ... ... ... ... негізгі екі департаменттке жүктелген; ішкі табыстарды билеу
және ... пен ... ... Ішкі ... ... ... және азаматтардан салықтардың жинауын қадағалау
кіреді. ... ... ... бас ... ... Осы бас инспекторға Лондондағы 700 аудандық ... ... ... ... ... де және ... берумен
шұғылданады. Осындай аудандық контораларды салық салық инспекторлар жұмыс
істейді. Олар ... ... мен жеке ... ... ... Сот ... кезде ішкі табыстарды билеу департаменттің атынан
шығады. Ішкі табыстар билеу департаментімен ... ... ... төлеу
кейбір мәселелер көрсетеді.
Ал салық пен акциздарды билеу департаменті жанама салықтардың барлық
жүйелі реттеп отырады.
ІІ. Тарау. Салық заңдарын ... үшін ... салу ... ... ... ... даму ... салық салу аясы «Заңды түрде
белгіленген салықтарды салық салу аясы міндетті төлемдерді ... ... ... міндетті орындау тұрғысынан аса ... ... ... салу ... ... ... заңдарында
көзделген салықтарды /бұл жерде салықтарға қоса ... да ... ... ... ... бюджетке төлеуге байланысты /байланысты/
заңи міндеті әрбір салыққа /басқа да міндетті төлеемге/ қатысты заң жүзінде
сомдалған, темірдей ... бар ... ... ... ... негізде ұштасады.
Ал осы жекелеген салықтар өзге міндетті төлемдер жөніндегң салықтық
міндеттемелердің ... ... ... ... орай ... ... ... экономикалық-құқықтық теріс маңызы мен келеңсіз мән
сипаты бар құбылыстарды күні бұрын ... ала ... ... ... шараларымен қамтамасыз етілген [24].
Осыған байланысты және өктем-әмірлі императивтік әдістердің баса
қолданылуына қарай салық салу аясы ... ... ... сай ... сондай-ақ осы жәйттердің нәтижесінде салық салу аясындағы мемлекеттік
мәжбүрлеу деп ... ... ... ... даму ... ... ... салу аясында мемелекет тарапынан мынандай ... ... ... мен ... ... өзге де ... төлемдердің
мерзімінде төленбейтін сомасына өсімпұл есептеу;
2. салық төлеушінінің банктік ... ... ... шығыс
операцияларын тоқтата тұру;
3. Мерзімінде өтелмейтін салық берешегі ... ... ... ... билік етуіне шектеу құқы.
4. Салықтық тексерулер жүргізу барысында Қазақстан Республикасының заң
актілеріне сәйкес салық төлеушілердің қандай да болмасын алып ... ... ... ... ... банктік шоттарындағы ақшалар
есебінен өндіріп алу.
6. Салық берешетін салық ... ... ақша ... ... ... ... ... салық берешегі сомасын оның дебиторларының банктік
шоттарына өндіріп алу.
8. Салық төлеушілердің билік етуіне шектеу қойылған мүмкін өткізу, ... оның ... ... ... ... ... ... /акционерлік қоғамының/ акциялары эмиссиясын
мәжбүрлеп қосымша шығарту арқылы салық берешегін өндереп алу.
10. Салық берешегінің бересі сомасын есептеу және ... ... ... ... жасаған салық төлеушілерді тиісті заңдарда
көзделген заңи жауапкерлік түріне тарту сияқты мемелкеттік ... ... ... ... ... ... тексеру, бақылау
нәтижесіне орай салық төлеуші-нақты заңды және жеке ... ... ... ... ... ... едәуір
бөлігі әкімшілік тәртіппен жүруге асырылады. Тағы бір айта кететін
жәйт, салық салу ... ... ... мына ... ... тән ... Мәжбүрлеу шараларын қолдану тәртібі көбінесе салықтық-құқықтық
нормалармен және әкімшілік процессиялық ... ... Осы ... ... ... ... ... қатаң сақталуына
аса назар аударылады және сақталу қамтамасыз етіледі;
3. Салық салу аясындағы мәюбүрлеу шараларының ... ... ... ... ... шараларын қолдану сот органдарынан тыс ж.а.
5. Салық салу аясындағы мәжбүрлеу шараларының құқықтық реттеу, ... ... және ... ... ... механизмі
қаржылық әкімшілік және қылмыстық заңдармен реттеледі;
6. Мәжбүрлеу шараларын қолдану бұл жерде ... ... ... ... ... ... асырылады;
7. Мәжбүрлеу шаралары салық салу аясындағы заңдылықты ... ету ... да ... ... төлеу тәртібін сақтау, сондай-ақ нақты
салық төлеушілердің осы аядағы өз заңи міндеттерін бұлжытпай орындауға
мәжбүр ету ... ... салу ... мемлекеттік мәжбүрлеу шараларын мемлекет тарапынан
құқықтық нормаларда белгіленеді. Сондықтан оларды қолдану қашанда және
қандай да ... ... ... ... ... ... ... бір айта кететін жәйт, бұл ... заңи ... ... құқықтық бұзушылыларының ерік білдіруіне байланысты болмайды. Заңи
жауапкершілік пен ... ... ... заңи ... ... ... ... ғана сипат
табатынына көзімізде жеткізуге болады. Өйткені кейбір кездерде ... ... ... ... ... ... ... осы жайларға орай, мынадай тұжырым жасауға болады.
1. Салық салу аясында қолданылатын мемлекеттік мәжбүрлеу ... ... заңи ... ... деп ... ... ... салу аясында қолданылатын қандай да болмасын ... ... ... мемлекеттік мәжбүрлеу көрініс
табады.
Сонымен, салық салу ... ... ... мына ... ... бұзушылық жасағаны үшін қолданылатын ... ... ... ... ... әмірлі талаптары тиісінше орындамағаны немесе
ойдағыдай орындамағаны үшін дербес шара ... ... ... бойынша ж.а. [27].
Екінші бағыт бойынша, бұл жерде іс-қимылдар ... ... ... ... ... ... заңи жауапкерлік шараларына жатпайды деп айта аламыз.
Түсініктірек болу үшін мынаны айтуға ... ... да ... тұрақты белгісі осы құқық бұзушылықты білдіретін іс-қимылдың
жасағаны үшін заңи жауапкерлік ... б.т. Егер ... ... ... ... да ... ... жасағаны үшін жауапкерлік
белгіленбесе, онда ол ... ... ... ... Демек,
құқық бұзушылық заңи жауапкерлік шараларын қолданудың негізі б.т. ... бір ... ... ... заңи жауапкерлік түсінігіне
қарағанда кең мағынада болатынын байқаймыз.
Салық салу аясындағы мемлекттік мәжбүрлеуді сипаттау кезінде ... ... ... ... шығаруға болады:
1. Заң жүзінде, салық салу аясында мемелкеттік мәжбүрлеу шараларын соттан
тыс жағдайларда кеңінен қолдану ... ... ... және салықтық
құқық бұзушылық фактісін жедел жою мақсатында сол шараларды
қолданудың, ... ... ... ... ... мәжбүрлеу салықтық заңдарды әмірлі талаптарын орындамау
немесе тиісінше орындамау түріндегі тұлғаларының құқыққа қайшы жүріс-
тұрысына мемлекет ... ... ... салу аясы мемелекеттік мәжбүрлеу аясы болғандықтан, бұл жерде
салық төлеушілердің құқықтарын ... және ... ... ... ... Ммелекеттік мәжбүрлеу шараларының қолдану негізінде салықтық-құқықтық
қатынасқа қатысушылардың ... ... әрі ... ... жатады.
5. Салық салу аясындағы мемлекеттік мәжбүрлеу кешенді құқықтық институт
болғандықтан салықтық, әкімшілік, ... т.б. ... ... Мемлекеттік мәжбүрлеу шараларын қолдану процессінде төлеушілердің
мемлекет алдындағы осы салықтық ... ... ... ... ... ... ... салықтық заңдардың бұзылуы
фактісінің орын алғанын мәлімдейтін жалған ... ... ... ... ... ... ... құжаттардың тізбесі бар
акті салық төлеушіге табыс етіледі.
Құжаттарды алу жөніндегі іс-қимылдар тек сол ... ...... жеке ... ... ... қатысуымен жүргізіледі.
Құжаттарды алып қохо мемлекеттік мәжбүрлеу шарасы ... ... ... ... заңдардың бұзылуына жол бермеу және тыйып тастау.
2. Құқық бұзушыны заңи ... ... ... осы ... бұзылғаны
жөнінде фактіні дәләлдемелермен қаматамасыз ету.
Осы шараны қолдану негізінде екі негіз бар:
1. Құжаттың қолдан жасалғандығы немес жалғандығы.
2. Құжатта салықтық ... ... ... ... болуы
/айқын көрініс табуы/ [28].
Мысалы: ресми құжатқа жалған мәліметтер енгізілсе ие болмаса осы
құжаттарға ... ... бұл ... ... ... саналады.
Бұл жерде жалғандығы мен түзетілгендігі ... ... ... ... ... ... ... тек жалған фактілер мен мағлұматтардан құжаттар-
жалған құжаттар;
ә) ресми құжат шын мәнісін ұрмалайтын ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге болады.
Мемлекет салық төлеушілерді өз міндеттерін ойдағыдай әрі сапалы
атқаруларын асыға ... және өз ... ... ... ... мемлекеттік мәжбүрлеу және заңи жауапкершілік шараларының өткір
жебесін салық жүйесіндегі негізгі тұлға – салық төлеушіге бағыттайды.
Егер салық төлеуші ... ... ... ... онда
ол төлеген салықтар ақша нысанында толығымен түсетініне күмән жоқ.
Сондықтан, жоғарыда айтылған ... ... ... ... өз
мүддесін салықтардың төленуі арқылы қамтамасыз ету мақсатында келесіндей
мәжбүрлеу механизмін құрады:
а) өте жақсы, салық салу процессін ... ... ... ... ... ... салықтың ұтымды болуын қамтамасыз ету және оның тиімді
құқықтық негізін құру арқысында ... ... ... ... ... қою;
ә) өктем өкілеттік берілген мемлекеттік салық органдарының екінші тарапқа –
салық төлеушілерге мәжбүрлеу ... ... ... ... ... ... ... тиесілі салықтық міндеттемелерін ойдағыдай
орындамауларына байланысты оларға жазалау шараларын белгілеу;
в) салық төлеуді қамтамасыз ету мақсатында ... ... және ... да
салықтық құқықтық қатынасқа қатысушыларға әкімшілік – құқықытық ... ... заңи ... ... ... салу аясында мемлекет назарынан тыс ... ... ... ... ... ... жүктелген күрделі міндет-
мақсаттарды жүзеге асырушы салық органдары, салықтарды төлем ... ... ... ... және ... ... төлеген салық
сомаларына тиісті бюджет кірісіне аударатын банктер жатады. Осы ... ... ... ... ... бұлжытпай орындалуына
мемлекет мүдделі болады және атқарылу нәтижесін асыға күтеді.
Мемлекеттің салық салу ... ... және т.б. ... ... оның айрықша мәртебесі бар екенін байқаймыз. Салықтық
құқықтың және салықтық құқықтық қатынастардың ... ... ... табатын мемлекет салық салу аясындағы заңдылықтың жалпы сақталуын
қамтамасыз етуге міндетті. ... ... ... ... ... ... ... субъектісі ретніже жүзеге асырылса оның
айрықша уәкілетті органдары салық органдары бұл жерде тек ... ... ... ... ... ... екі тарапқа, өктемдік көрсете
отырып, олардан өзін алшақ ұстайды. Осы жәйттер оның аң ... ... ... және ... ... аса мүдделі екенін көрсетеді.
Егер заң мүлтіксіз орындалса онда ... дер ... ... ... ... ... ... Ал салықтар толығымен және
уақытылы мемлекет кірісіне түсетін болса, онда ... ... ... ... анық ... ... ... өз бетімен, асқан қуанышпен төлеуге ... емес деп ... ... ... оны ... ешкімнің қашып
құтыла алмайтыны да белгілі.
Салық төлеушінің салықтық заңдарының әмірлі талаптарын орындамауы
немес қалай ... ... ... ... ... әкеліп соқтырады. Оның
үстіне салық қызметі органдарының құқықққа сай емес ... ... ... ... өздеріне тиесілі бағыттағы талаптарын
орындалмаулары да заңға қайшы, кінәлі іс-қимылдар ... ... ... ... ... деп, салық төлеушілердің өз
салықтық міндеттемелерін ... ... ... ... банк
мекемелері мен басқа да қаржылық-кредиттік органдарының ... ... ... ... ... ... сондай-ақ уәкілетті
салық органдарының және олардың лауазымды ... ... ... құқыққа сай емес әрекет ... ... ... ... ... ... ... айтамыз.
Енді осы құқыққак қарсы әрекеттерді құқық бұзушылық деп атасақ, ... ... ... яғни құқықтық нормаларының талаптарын ... ... ... деп ... ... ... бұзушы деп құқық
нориаларының талаптарына қарама қарсы келетін әрекет деп түсінуге болады.
Құқықты ... деп ... ... ... орай жүктелген
міндеттер мен шектеулерді орындамайтын тұлғаны айтамыз.
Салықтық ... ...... қатынасқа қатысушылардық
салықтық заңдарының нормаларымен белгіленген міндеттемелерін тиісінше
орындамауларына ... заңи ... ... құқыққа қайшы,
кінәлі әрекет не ... ... ... ... ... ... ... да құқықтық бұзушылықтар сияқты
өзіне тән белгілері мен құрамы болады. ... ... ... ... ... ... ... Кінәлілігі
4. Зардап-заладың болуы
5. құқыққа қайшы, кінәлі әрекеттің жазалануына, яғни теріс қылық -
әрекеттің жазалануы, ... ... ... ... ... бұзушыларғы тек мемлекеттің салық жүйеісіне тікелей
қатысы бар бұзушыларға жатады. Сонымен ... ол ... ... тек салық төлеуші тарпынан жасалынған құқықққа қайшы
әрекеттерді ... ... ... ... ... бағыт бағдарына
байланысты салықтық құқық бұзушылықты мынадай топтарға бөлуге болады:
1. салық жүйесіне қарсы құқық ... ... ... ... мен бостандықтарына қарсы ... ... ... ... орындалуына қарсы құқық бұзушылар;
4. Салық төлеушілердің міндеттерін орындауға кепілдік беретін жүйеге
қарсы ... ... ... ... ... функцияларына қарсы құқық бұзушылар;
6. Бухгалтерлік есепті жүргізу, бухгалтерлік және салықтық есептемелерді
әзірлеу және табыстау тәртібіне қарсы құқық ... ... ... жөніндегі міндеттерге қарсы құқық бұзушылар.
Құқыққа қайшы әрекет салықтық заңдардың ... ... ... б.т. ... ... ... келесі белгісі кінәлілігі. Бұл
жерде құқық ... өзі ... ... ... ... нәрекетіне
деген өзінің психикалық қатынасын білдіретін белгі ретінде ... ... ... ... ... ... зиян ... белгілі.
Қандай да болмасын салықтық құқық бұзушылық зиянды зардапты болғандықтан,
оларды материалдық ауыртпашылығы бар және ... салу ... ... бұзу ... ... бар салықтық құқық бұзушылар деп бөлген
дұрыс болады. Материалдық құқықтық ... ... ... ... ... ... зиян келтіреді. Құқық бұзушылық
жасалған жағдайда оның міндетті түрде зиянды нәтижелері болады.
Құқыққа қайшы ... пен оның ...... ... ... ... салықтық құқық бұзушылардың төртінші
белгісі ... ... ... ... ... ... ... зиянның тікелей
және кінәлі әрекеттің нятижесінде келтірілуі айқын білінеді.
Салықтық құқық бұзушылықтың бесінші ... ... ... ... яғни оны ... ... заңи ... тартылып
мемлекет тарапынан ауфр қарсы ықпалға ұшырауы, жазалануы б.т.
Құқық бұзушылық болған жағдайда заңи ... ... ... ... ... қатынастар аясында орын алмаса онда заңи
жауапкершіліктің негізі болмайды.
Заңи ... өзін тән ... ... ... және оны жасаған тұлғаға теріс баға беру.
2. мемлекеттік мәжбүрлеуге ұшырату заңды негізде қысым көрсету – жазалау.
3. Құқық бұзушылардың жеке ... ... ... жағдайға душар еткізу
сияқты ерекше белгілері болады.
Салықтық құқық бұзушылардың жасаған субъективті заңи ... ... ... ... мақсаттарға;
1. Салықтың төленуін қамтамасыз етуге.
2. құқық бұзушылықтың қайталанбауын қарастыра отырып құқық бұзушыны
жазалауға қол жеткізуді.
Бұл ... айта ... бір ... ... ... ... уәкілетті
салық органдары мен банк мекемелерінің және т.б. орын ... ... ... ... - ... кең ... яғни ... құқыққа қатысушылардың салықтық заңдарды сақтауларын ... ... деп ... ... ... Осының нәтижесінде уәкілетті
салық органдары мен салық ... ... және ... құқықтық қатынастар
тиімді қорғалады.
Салықтық құқық бұзушыларды заңи жауапкршілікке тарту сот арқылы ... ... тыс ... ... ... ... бұзғаны үшін қылмыстық және әкімшілік
жауапкершілік
Жауапкершіліктің тиісті түрін қолдану ... ... ... ... ... ... жауапкершілікке тартаын мемлекеттік
органдарының өкілеттігіне байланысты болады. Мысалы, әкімшілік құқықтағы
сипаттағы салықтық құқық бұзушыларға салық ... ... ... түріндегі шара қолданылады.
Салықтық қылмыстар үшін қолданылатын қылмыстық құқықтық ... ... ... ... ... айыру жатады.
Салықтық құқық бұзушылардың құрамына келсек, олардың ... ... ... ... ... құқық бұзушының объектісі.
2. Салықтық құқық бұзушының объек жағы.
3. Салықтық құқық бұзушының субъектісі.
4. Салықтық құқық бұзушының субъект жағы.
Осылардың ... ашып ... ... ... Салықтық құқық
бұзушының объектісі мемлекеттің салықжүйесі б.т. Ал ... жағы ... ... ... ... ... ... қарсы іс-қимылдар, немесе
құқыққа қайшы әрекетті сырттай ... ... ... ... ... ... ... құқық бұзушылықты жасағаны үшін
заңи жауапкершілікке тартылатын тұлға. Субъект жағына құқық бұзушылығының
кінәлілігін ... ... ... оның өзі ... ... деген
психикалық қатыстығының барлығын білдіреді.
ҚР заңдарында мына ... ... өте ... ... ... түрлері көзделген: мемлекеттің материалдық мүддесіне қарсы
бағытталған құқық бұзушылар: мемлекеттің салық органының ... ... мен ... ... ... ... келтіретін құқық
бұзушылар; салық салу аясындағы салық төлеушілердің құқықтары мен ... ... ... ... ... ... ... яғни мемлекеттің материалдық мүддесіне қарсы
бағытталған құқық бұзушыларға мыналарды жатқызуға болады:
1. Салық төлеуден ешбір ... ... ... ... ... ... ... не болмаса уақытылы
аудармалары;
3. Банк мекемелерінің салық төлеушілердің төлемдік ... ... ... ... ... ... тиісті салық сомаларын
аудармалары немесе уақытылы аудармалары.
4. Салықтарды ттөлем кезінде ... ... не ... ... ... ... ... тиісті бюджетке аудармау.
Мемлекеттің салық жүйесінің айтарлықтай деңгейде, дұрыс жұмыс ... ... ... ... ... ... ... Салық декларациясын табыс етпеу немесе белгіленген мерзімінде ... ... ... салық есебіне тұрмауы немесе өзін уақытында салық
есебіне қоймауы;
3. Салық есебіне алынғанын растайтын салық органы ... ... ... ... ... ... ... шот ашу.
Салық органдарының өздеріне жүктелген қызмет міндеттерін жүзеге ... ... ... ... ... мына:
1. Салық органдары мен олардың лауазымды адамдарының заңды талаптарына
бағынбау;
2. Салық органдарының қызметтеріне араласып кедергі жасау немесе заңсыз
ықпал ... ... ... салықтарды есептеуге қажетті ақпаратты ьабыс етуден
жалтару;
4. Салық ... ... ... ... анықталуына байланысты
осы жағдайларды қалпына келтіру, ... және ... ... Банк ... ... ... ашылған банктік шот жөніндегі
тиісті ақпаратты салық органдарына бермеуі сияқты салықтық құқық
бұзушылық ... ... ... ... ... мен заңды мүдделеріне қарсы бағытталған
құқық бұзушылар:
1. Салық құпиясының жариялануы;
2. Салық төлеушінің шаруашылық қызметтеріне заңсыз кедергі жасау;
3. ... ... ... Салықтарды заңсыз алу, немесе оны түсім кезінде ... ... ... ... төленген салық сомасын салық төлеушіге дер кезінде қайтарып
бермеу немесе ... ... ... бас ... ... ... ... құқық бұзушылардың кейбіреуі ... ... ... жиі ... ... ... ... саналады.
Бүгінде, Қазақстандағы ағымдағы заңдарда, яғни, “Әкімшілік құқық
бұзушылық туралы кодекстк” және ... ... заңи ... ... ... болып табылатын мына:
1. Әкімшілік құқықтық сипаттағы салықтық құқық бұзушылықтар;
2. қылмыстық-құқықтық сипаттағы салықтық құқық бұзушылар сияқты ... ... ... ... бөлу ... белгіленетін заңи
жауапкершіліктердің мазмұнымен ... ... ... ... ... таңдау жөніндегі мәселені шешуді заңдардың тиісінше
орныдалмауы немесе құқық бұзушылық құрамының анық белгіленбеуі ... да ... мына ... сәйкес сүйене отырып құқық бұзушылық
түрлерін:
1. Жасалған әрекеттің қоғамға қауіптілігі дәрежесіне;
2. Жауапкершілік ... ... ... ... ... нақтыландыру үшін әкімшілік-құқықтық жауапкершілікті
қарастырып өтейік. Әкімшілік-құқықтық жауакершілікке мына белгілер тән
болады:
1. Бұл ... ... ... ... ... ... төлеушінің жауапкершілікке тартуды салықтық құқықтық қатынастың
міндетті ... ...... ...... тыс тәртіппен
жүзеге асырылады;
3. Бұл жауапкершілік салықтық құқықтық ... ... ... ... ... ... орныдамауына байланысты
қолданылатын жазалау шарасыболып табылады [30].
Әкімшілік-құқықтық сипаттағы салықтық ... ... ... ... ... ... сол үшін заңдарда әкімшілік
жауапкершілік көзделген құқыққа ... ... ... немесе әрекетсіздік
болып табылады.
Мемлекеттің салық жүйесінің негізінде мемлекет тарапынан заң жүзінде
белгіленген ... мен ... ... ... ... ... ... құқық бұзушылардың басты көрінісі ... ... ... зиян ... ... құқыққа қайшы әрекеттердің тиісті құқық нормаларында айқындалған және
сол үшін әкімшілік ... ... ... ... ғана
әкімшілік жауапкершілік туындайды.
Демек, жауапкершілікке тарту тек құқық бұзушылардың ... ... ... ... ... ... ғана жүзеге асырылады.
Әкімшілік салықтық құқық бұзушылықтың ... деп, ... ... ... ... ... негізі болып табылатын,
оларлың болуына орай әкімшілік құқық бұзушылық болып табылатын, әкімшілік
заңдардың ... ... ... ... жиынтығын айтамыз.
Осы әкмішілік салықтық құқық бұзушылардық құрамы:
- әкімшілік салықтық құқық ... ... ... ... ... ... объектісінен жағынан;
- әкімшілік салықтық құқық бұзушылықтың субъектісінен;
- әкімшілік салықтық құқық бұзушылықтың субъектілік жағынан
тұрады.
Сонымен, ... ... ... ... ... ... қорлары мен мүдделері және ... ... ... ... ... ... ... құқық бұзушылар осыларға қиянат жасауға бағытталған
және айтарлықтай кедергі келтіретін ... ... ... ... ... ... объекті жағына әрекет не болмаса
әрекетсіздік түрінде жасалатын құқыққа ... ... ... ... ... ... әкімшілік салықтық құқық бұзушылықтың субъектісі – осы құқық
бұзушылықты жасаған, сол үшін ... ... ... ... б.т.
Субъектілерге көбінесе тек салық төлеуші жеке тұлғалармен қоса заңды ... ... ... ... ... табысты төлеудің көзі б.т. Заңды
тұлғалардың ... ... және ... сондай-ақ банктік
операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ... ... ... ... ... субъектілік жағы құқық бұзушының
қасақана немесе абайсызда жасаған өзінің кінәлі әрекетіне деген психикалық
көзқарасын ... ... ... ... ... да айта ... бір жәйт, әкімшілік
салықтық құқық бұзушылықтың дені әдейілеп, яғни қасақана жасалады. Бүгінде,
әкімшілік құқық ... ... ... ... ... ... құқық бұзушылықтар мен оларға қолданылатын жауапкершілік түрлері
көрсетілген.
Сонымен, мемлекеттің ... салу ... ... ... ... органдарына салық есебіне қою мерзімінің бұзылуы /205 бап/
2. Салық есеп-қисабын, сондай-ақ салық ... ... ... ... ... ... ... /206 бап/
3. Салық салу объектілерін жасыру /207 бап/
4. Кірістерді, шығыстарды және салық салу объектілерін ... ... бұзу /208 ... ... және ... төленетін басқа да міндетті төлемдердің сомасын
кемітіп көрсету /209 бап/
6. Салық агентінің және өзге де ... ... ... және ... ... ... да міндетті төлемдерді ұстап
қалу немесе аудару жөніндегі ... ... /210 ... ... ... жазып беру /211 бап/
8. Базар аумағына беру тәртібін бұзу /212 бап/
9. Акцизделетін тауарларды әкелу, тасмалдау, өндіру, сақтау және ... бұзу /213 ... ... ... мен ... бұзу /214 бап/
11. Фискальды жады бар кассалық-бақылау машиналарын қолдану тәртібін бұзу
/215 бап/
12. Банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін ... ... да ... қор ... лауазымды адамдардың салық заңдарында
көзделген міндеттерді орындамауы /216 бап/
13. Банктердің және банк ... ... ... ... асыру
ұйымдардың салық заңдарында белгіленген міндеттерді орындамауы /217
бап/
14. Банк операциялары туралы көрінсу ... ... ... ... ... Салық қызметі органдары мен ... ... ... заңды
талаптарын орындамау /219 бап/ жатады.
Міне, ҚР-ң әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде ... ... ... ... бұзушылықтар осындай көрініс тапқан.
Ал ҚР қылмыстық кодексінде орын алған салықтық нормалар бойынша тек:
1. Азаматтың салық ... ... /221 ... Ұйымдардан алынатын салықты төлеуден жалтару /222 бап/ сияқты екі ... салу ... ... салықтық құқық бұзушылар үшін қолданылатын
заңи жауапкершілік түрі қылмыстық жауапкершілік б.т.
Оны қолдану ерекшеліктері мына келесідей ... ... ... ... тек ... кодексте қылмыс ретінде
белгіленген іс-әрекет жасалған кезде ғана қолданылады;
2. Қылмыстық жауапкершілік тек сот арқылы, қылмыстық ... ... ... ... тартылатындар аталмыш кодексте белгіленген
жасқа жеткен жеке тұлғалар және заңды тұлғалардың лауазымды адамдары
б.т.
ҚР ... ... ... ... жасауға байланысты мынадай
шаралар: айыппұл салу; қоғамдық пайдалы жұмыстарға тарту; ... ... алу; ... ... ... бас ... ... айтқанымызды қорыта отырып салық салу аясындағы ... ... ... ... беруге болады:
1. Салық салу аясында құқыққа қайшы ... ... ... ... ... ... ... Кешенді құқықтық институт ретінде салықтық әкімшілік және қылмыстық
құқық нормаларынан тұрады.
3. Салық заңдарының тиісінше ... және ... ... ... сақталуын кепілдендіреді.
4. Салық салу аясындағы мемлекеттік мәжбүрлеу ... ... ... ... қолданылады.
5. Мемлекеттік мәжбүрлеу шараларын қолдану негізінде салықтық құқықтық
қатынас субъектілерінің құқыққа қайшы, кінәлі іс-әрекеттері.
Мемлекеттік мәжбүрлеу ... ... ... ... ... тартқан материалдық зардартың нысаны мен мөлшерін айқындау;
2. Мемлекеттік мәжбүрлеу шараларының ішінде көрініс тапқан нақты ... ... мен ... дәрежесін есепке алу.
3. мәжбүрлеу шаралары қолданылатын құқыққа ... ... ... мен тізбесін мүмкінділігінше толық айқындау;
4. Салықтық құқық бұзушылардың жеке басына байланысты ... ... ... ... ... ... бұзушылық жасаған тиісті тұлғаға қолданылатын жазаның
түрі мен мөлшерін салықтық ... ... ... ... негізгі міндеттерімен айқындай;
6. Салық салу аясында қолданылатын мемлекеттік ... ... ... құқықтық қатынастардың мән-жайына байланысты
болуы;
7. ... ... ... бір түрі үшін ... ... ... қолдануға жол бермеу сияқты ... ... ... және ... ... ... ... келеді.
ҚР-ң салық салу аясындағы салықтық міндеттемелерді ... ... ... ... ... ... ... салық хабарламасы негізінде жүзеге асырылады. Осыған орай салық
органдары тарапынан ... ... ... алу кезіндде мынадай:
1. Салық берешегі сомасын оның банктік шоттарындағы ақшалары есебінен
өндіріп алу;
2. Салық берешегі ... оның ... ... ... ... алу;
3. Салық берешегі сомасын салық төлеушінің дебиторларының банктік
шоттарынан өндіріп алу;
4. Салық ... ... ... төлеушінің билік етуі шектелген мүлкін
өткізу есебінен өндіріп алу;
5. Салық төлеуші акционерлік қоғамды өз ... ... ... ... ... салық берешегін өндіріп алу ... ... ... ... төлеушіге мерзімінде орындалмаған
салықтық міндеттемесін орындатуды қамтамасыз ету ... ... ... ... алу ... қолдануға хақылары
бар.
Салық деклорациялары және есеп айырылысулар бойынша, сондай-ақ салықтық
тексеру нәтижелері ... ... ... ... салық берешегінің
сомалары төленбеген немесе толық төленбеген жағдайда, салық ... ... ... ... ... мен жеке ... банктік
шоттарындағы ақшаларынан олардың келісімінсіз, инкассолық өкім негізінде
мәжбүрлеп өндіріп алуға құқылы.
Салық төлеушінің ... ... ... оның ... ... ... салық органының инкассолық өкімі негізінде жүргізіледі.
Инкассолық өкім ҚР нормативтік құқықтық ... ... ... ... және онда ... ... ... өндіріліп алынатын салық
төлеушінің немесе салық агентінің банктік шоты ... ... ... ... жекелеген түрлерін жүзеге асырратын
ұйымға салық берешегін өндіріп ... ... ... өкім ... ... ... ... және осы аталған өкімді ... ... ... бір
операциялық күннен кешіктірмей, бірінші кезекте орындалады. Ал ... ... ... ... салық берешегін өтеуге жеткіліксіз
болған жағдайда, салық органдарының инкассолық ... осы ... ... қарай орындалады.
Банктік салық берешегін өндіріп алу туралы салық органдарының инкассолық
өсімін салық төлеушінің бір ... ... ... ... салық
төлеушінің осы көрсетілген банкте ашылған басқа да ... ... өкім ... банк сол инкассолық өкімді оған алдына қойылған
өкімінің орындалғанын растайтын төлем құжатын қоса ... ... ... орындаусыз қайтарады.
Бұл жерде ескеретін бір жәйт, егер салық органы банкке алдынға қойған
инкассолық өкім ... ... ... рет ... ... өкімдегі сол
берешектің түрі мен сомасына, сол салық кезеңіне қатысты орындалған болса
ғана, екінші рет ... ... өкім ... ... ... өндіріп алу туралы салық органдарының инкассолық өкімі
қойылған салық төлеушінің ... ... ақша ... ... ... ... орындау үшін қабылдап алған банк, салық
төлеушінің банктік шоты заңдарға ... ... ... ... ... салық төлеушінің банктік шотының жабылғаны жөніндегі хабарламамамен
бірге тиісті салық органына қайтарып береді.
Салық берешегі сомасын салық төлеушінің ... ... ... ... оның ... ... ақша ... жағдайда жүзеге асырылады.
Салық төлеушінің бухгалтерлік құжаттары бойынша көрсетілген қолма-қол
ақшасын салық органының мәжбүрлеп алып қоюы ... ... ... қолма-
қол ақша есебінен өндіріп алу болып саналады.
Осы айиқанымыздай нақтыландырсақ, салық берешеін өтеу ... ... ... ... ... ... ... салық хабарламасы
негізінде салық төлеушінің қолма-қол ақшасы ... ... ... ... ... ... қол ... алып қою уәкілеті мемлекеттік орган бекіткен нысан
бойынша қолма-қол ақшаны алып қою туралы актімен рәсімделеді.
Салық ... ... ... төлеушіден мәжбүрлеп алынған қолма-қол ақша
сол алынған күннен бастап бір ... ... ... ... ... етіп ... төлеушінің банктік шотына есепке алу үшін банкке
немес банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге ... ... ... Ал ... ... ... жағдайдв, салық төлеушіден
мәжбүрлеп алынған қолма-қол ақша сол өндіріп алынған күннен ... ... ... ... й ... түрде тиісті бюджеттің кірісіне
есептелінуі қажет.
Салық төлеушінің банкік шоттарныдағы ақшасы және ... ... ... оның жиналып қалған салықберешегі сомаларын салық органы
осы ... ... ... бар үшінші бір ... ... ... ... мөлшерде өндіріп алуға құқықлы.
Дебитор мен салық төлеушінің арасындағы шарттарға сәйкес салық төлеушіге
берешегі бар ... сол өз ... ... ... салық төлеушінің
мемлекет алдындағы тиісті мөлшердегі салық берешегін өтеуге тиіс.
Осыдан орай салық органы тарапынан дебиторға олардың ... ... ... ... ... ... ... берешегін өтеу жөніндегі
салық хабарлаасы іберіледі.
Салық хабарламасын алған дебитор осы хабарламаны ... ... ... ... ... ... хабарлама алған күнге салық төлеушімен
бірлесе отырып жасалған өзара есеп айырысудың ... ... ... ... ... табыс етеді.
Салық төлеуші мен оның дебиторының арасындағы ... есеп ... ... мынандай:
1. Салық төлеуші мен оның дебиторының аталуы және ... ... ... ... мен оның ... ... ... тұратын салық
органының аталымы;
3. Салық төлеуші мен оның дебиторының банктік шоттарының реквизиттері;
4. Дебиторының салық төлеушіге берешек сомасы;
5. ... ... мен оның ... заңи ... ... және
қойылған қолдары;
6. Салыстыру актісі жасалған құн сияқты мәліметтер болуға тиіс.
Салық органы өзара есеп айырысуды салыстыру актісінің ... ... ... ... ... ... алу ... инкассолық өкімді
дебитордың банктік шотына ұсынадыү осыған байланысты ... ... ... ... банк немесе банктік операциялардың жекелеген
түрлерін жүзеге асыратын ұйым салық төлеушінің ... ... ... алу жөнінде салық органы ұсынған инкассолық ... ... ... ... орындамаған салық төлеуші – заңды
тұлғаның және жеке ... ... ... ... және ... бар ... ... шоттарында ақшалары болмаған жағдайда
салық органы салық төлеушінің келісімін сұрамай-ақ оның ... ... ... өткізу арқылы, содан түскен қаражаттар есебінен салық
берешегі сомасын өндіріп ... ... ... ... ... ... ... қойылған өз мүлкінің осы шектеу ағынын тасталғанағ ... ... және ... ... қаматамасыз етуге міндетті. Салық
аукционда сату нәтижесінде түскен ақша қаражаттары ... ... ... ойынша жиналып қалған мемлекет алдындағ боршының ... ... ... ... мүмкін оның салық берешегі есебінен
аукционда өткізу тәртібін ҚР ... ... ... салық төлеушінің салық берешегін оның банктік шоттарындағы
ақшалары, қолма-қол ... оның ... ... шоттарындағы
ақшалары, сондай-ақ оның билік етуіне шектеу қойылған мүлкін сату ... ... ... жағдайда, салық органдары ҚР заңдарында белгіленген
тәртіп негізінде жәнемсалық берешегін өндіріп алу ... ... өз ... ... ... ... ... талап
арызбен жүгінуге құқылы.
Салық төлеуші – заңды тұлғаның және, ижеке тұлғаның салық берешегін
өндіріп ... ... ... ... ... ... ҚР ... сәйкес оларды банкрот деп тану жөніндегі шараларды ... ... ... ... ... ... ... құзыреті.
Салық төлеу - салық төлеушінің заңдық міндеті болады.
Салық тұрақты түрде ... ... ... ... ... күн ... ол ... сайын, ай сайын, жыл сайын төленеді.
Салық төлеу мемлекеттік жауапкершілік шараларымен қамтамасыз етілген.
Төленбей қалған ... ... ... ... ... ... тәртіпте жауапкершілік шаралар қолданылады.
Салықты төлеуге мемлекет тарапынан мемлекеттік бақылау ... ... ... құзыреті бар органдар өздерінің атқаратын
функцияларына сәйкес өз ... ... ... Атап ... ... ... ... және бюджетті жоспарлау министрлігі,
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі, оның жанынан арнайы ... ... ... Мемлекеттік мүлікті жекешелендіру
жөніндегі департамент, Алькоголь өнімдерінің айналымьш бақылау жөніндегі
департамент, ... ... ... ... полициясы
агенттілігі, Қаржы министрлігінің жанынан қүрылған қаржылық ... ... ... салыстырмалы түрде жақында ғана, ... ... ... ... ... ... ... қүрылды.
Бүл өте дұрыс жасалған шара болды, себебі, бұл органның ... ... ... ... Тек ... ғана бағынатын жағдайда оның
қызметі нәтижелі болатыны хақ.
Парламенттің салықтарды бекіту қүдығы арқылы халықтың төлеуге келісу
қүқығы ... Осы ... ... ... ... ... ... көрінеді.
Бірақ, салықты салу халықтың өкілі Парламенттің келісімі арқылы жүзеге
асырылса да, ... ... ... ... ... ... - ақ, ... мемлекеттерде салық салу сұрақтарын референдум арқылы
шешуге конституциялық шектеулер қойылған.
Ол, салықтық басты ... ... - ... ... ... Сонымен қатар, салық жеке ақысыз болып табылады,
себебі салықты жинаудағы ... ... - ... ... ... ... ... төлеушінің салық төлегені үшін,
мемлекеттің салық төлеуші алдында ... бір ... ... ... ... ... Салықтың қайтарылуы тек,
салықтың мөлшерін асырып төлеген кезде, және белгілі бір жеңілдіктер ... ... ғана ... жэне ... ... шешімімен қарастырылып
төлемнің жалпы сипатына ешқандай әсерін тигізбейді.
Салық ақша ... тек ... ... көрінетіндіктен,
оның принциптері азаматтық құқықтық принциптерге қайшы ... ... ... ... ... шараларының
негізінде жүзеге асырылады. Бірақ, көбінесе мэжбүрлеу шараларын қолданудың
қажеттілігі жоқ, сесбебі салық төлеуші көбінесе ... ... өзі ... ... егер ... ... уақытылы салықтарды төлемейтін болса,
мемлекет оған байланысты қатаң санкцияларды қолданады. Ондай ... өте жиі ... және ... ... ... ... мемлекет арасындағы қаржылық қатынастарды
реттеуші ... ... ... ... ... бір жағы - ... міндеттерін, қатынастың екінші жағы - ... ... ... ... көрсетіп, айқындап отырады.
Осындай позициялардың негізінде, жоғарыда аталғандарды қорыта ... ... ... ... ... ... - мемлекеттің мәжбүрімен, ақысыз және қайтарымсыз
сипаттағы, азаматтар мен заңды түлғалардың меншігіндегі ақша ... ... ... ... ... ... төлеу қабылеттілігін
қанағаттандыру мақсатымен, заңда ... ... мен ... ... алу ... ... ... және ақысыз төленетін міндетті ... ... ... ... ... соттың шешімі немесе үкімі бойынша
мемлекеттің немесе үшінші жақтардың мүддесі үшін ақша қаражаттарын ... ... ... ... ұқсас болса да, ... ... - ... ... субьектілерінің (мемлекетік билік
органдары, басқару органдар және басқа да мемлекеттік органдар, жергілікті
өзін - өзі ... ... ... үшін ... Осы ... ... мемлекеттік биліктің орталық немесе жергілікті органдарынан басқа
заңды түлғаларға төленентін төлемдерден айырылады. Ондай төлемдер ... ... ... ... саналады.
Ондай төлемдер, мысалы, әртүрлі техникалық немесе профессионалдық,
коммерциалық жэне элеуметтік кәсіпорындар мен ... ... ... арқылы төленеді. Бұл жердегі мәжбүрлеудің орын алуы ... де ... ... ... ... ... Бірақ, кейбір
мемлекеттерде, мысалы Францияда, ... ... ... ... ... бекітуі мүмкін
Бюджетке төленетін басқа міндетті төлемдерге жататындар:
- Алымдар, ... ... Алым ... міндетті төлемнің құқықтық мазмұнын анықтау үшін, оның
салықтық төлемнен негізгі айырмашылықтарын анықтап, қарастыру қажет.
- Алым бір реттік ... ... ... ал ... ... ... ұзаққа созылған қатынастар тән;
- Алым ... ... ... мағынада
салыстырмалы эквивалентті болып табылады, ... ... ... төлем болып табылады. Мысалы: ... ... ... ... айналысқаны үшін лицензия алу кезінде алынады,
немесе ҚР территориясында транзиттік ... ... ... үшін ... ... алым ... үшін ... белгілі бір
қүқықтарды иеленеді немесе мемлекеттен қандай да бір рұқсаттарды алады.
• Салыққа қарағанда, алымды ... ... ... ... ... ... қызметпен айналысатын жеке тұлға, егер қандай да бір
қызметпен айналысқысы келсе алым ... ... ...... ... төлеушіден
материалды және материалды емес обьектілерді пайдаланғаны үшін, ... ... үшін ... ... ... түрі. Б) Баж.
Бюджетке түсетін келесі міндетті төлемнің түрі — баж болып табылады.
Мемлекеттік бажды алу ... ... ... актілермен реттеледі.
Баж дегеніміз заңды маңызды әрекеттер жасағаны үшін ... ... ... ... ... бар ... ... мен лауазымды
тұлғалар мен алынатын міндетті төлемнің түрі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Худяков А.И. ойынша, келесідей
айырмашылықтар бар:
Баж - бюджеттің, яғни жалпы мемлекеттің кірісі, ал алым - ... ... ... ... ... ... ... сәйкес,
баж - фискалды төлем, ал алым- чиновниктік төлем.
Баж - көрсетілген қызметтің бағасынан ... ... ал ... - ... ... ... сәйкес болады.
Баж салыстырмалы қайтарылатын төлем болып табылады. ... ... ... ... қызмет көрсетіп, орнына ешнәрсе бермейтін
болса, ал баж төлегені үшін ... бір ... ... ... ... кеден тауар алып өтіне рұқсат беру, немесе, ... ... ... ... ... төленетін келесі міндетті төлемнің түрі - төлем. Төлем жеке
тұлғалардан, немесе заңды түлғалардан ... бір ... ... ... үшін ... мідетті төлем. Мысалы айтатын болсақ,
ерекше күзетілетін обьектілерді пайдаланғаны үшін төлем, орманды, жануарлар
әлемін пайдаланғаын үшін ... ... ... ... айрықша
қүқығындағы қүдықты пайдалануға береді де, сол үшін төлем алады.
Міндетті төлемдер бюджетке ... ... де, ... ... ... жоғарыда атадық. Жыл сайын мемлекетімізде бір жылда ... ... мен ... ... ... ... туралы Заң және
жергілікті бюджеттер туралы шешімдер қабылданады. Бұл өте күрделі процесс
және оларды қабылдауға ... ... ... ... ... және ... және бюджетті жоспарлау Министрлігі
бюджеттік саясаттың басты мақсаттары мен, алдағы жылдың ... ... бара ... бюджеттің орындалуының бағасы, және ақша - кредиттік
саясаттың басты ... ... ... Осы ... ол, ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметі мақұлдаған
мемлекеттің ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттердің параметрлерін, олардың республикалық бюджетпен
қарым -қатынастарын айқындауға жол береді. Алдағы ... ... ... ... Республикасының Үкіметімен 15 қыркүйектен
кешіктірілмей, ал жергілікті бюджеттердің жобалары жергілікті ... ... ... жасалып, сәйкес түрде - Қазақстан Республикасының
Парламентіне және ... ... ... ... Алдағы
жылдың Республикалық бюджеті осы жылдың 15 желтоқсанына дейін Қазақстан
Рсепубликасының Парламентінің палаталарының ... ... ... ... өтіп бара ... жылдың 15 желтоқсанына дейін
алдағы жылдың Республикалық ... ... онда ... Президенті Парламентпен бюджет бекітілгенге дейінгі ... ... ... жылдың 1 кварталының республикалық қаржылық жоспары
туралы» заң күші бар ... ... ... ... ... ... үшін анықталған
тәртіпте жүзеге асырылады.
Мемлекеттің салық жүйесі - салықтардың, алымдардың, ... және ... да ... ... ... ... ... Салық жүйесі қомақты болып табылады және келесілерді
қамтиды: 1. Заңдардан және заңға сәйкес актілерден тұратын ... ... ... ... ... салық органдарынан; 3. Салық төлеушілердің
атынан ... ... ... аударатын салық өкілдерінен; 4.
Мемлекеттің экономикалық қауіпсіздігін ... ... ... 5. ... салу ... ... мен ... ережелерін.
Қорытынды
Кез келген мемлекет тек материалды базасы болған да ғана өмір ... ... ... ... ... аппаратын қаржыландыра алатындай
ақшасы болғанда, ... ... ... ... ... ... болғанда мемлекет ретінде таныла алады.
Нарықтық экономикаға көшу кезеңінде Қазақстан Республикасының алдындағы
тұрған әртүрлі сипаттағы ... шешу үшін ... ... ... ... қалыптастырушы салықтар мен басқа да міндетті
төлемдердің атқаратын ролі, олардың құқықтық ... ... ... мемлекет тарапынан басқарылуының дұрыс болуының маңызы зор.
Мемлекет өзінің ... ... ... үшін, мемлекет ретінде танылып
өмір сүру үшін, мемлекеттегі болып ... ... ... ... ету ... ... ықпалымен әсер ету үшін белгілі бір қор қажет.
Сол қор мемлекеттік ... ... ... ... осы ... ... эртүрлі кірістер мен түсімдерді және бюджеттен шығатын шығыстарды
эртүрлі қүқықтық ... ... ... ...... ... ... міндеті. Мемлекет салықты
белгілегенде адамды салық төлеуге міндеттейді. Бұл ... ... ... яғни ... ... үшін ол адам заң ... ... табылады.
Е.Порохов жазғандай, салық - бұл төлем, ... ... ... қатысудың конституциялық міндеті.
Салық - тек мемлекеттік кіріске түсетін төлем.
Салық - ... ... ... ... ... ... сатып алған
тауарларға төлейтін төлем.
Салық - ақшалай түрдегі төлем.
Салықты төлеу ақшаны құқыққа сай алу ... ... ... Мемлекет
меншік иелерінің (заңды, жеке тұлғалардың) ақшаларын өз ... ... ... бұл ... жазалау шарасы емес. Салықты төлеу міндетті
құқыққа қарсы әрекетке ... ... ... ... жауапкершілік шараларымен қамтамасыз етілген.
Салық төлеушілер салық міндеттемелерін ойдағыдай орындамаған жағдайда
мемлекет тарапынан ... ... ... ... - қаржылық -
құқықтық, әкімшілік - құқықтық, қылмыстық - құқықтық - қолданылады. Салық
төлеу мәжбүрлі ... ... ... ... түріне жатпайды.
Ал осы жекелеген салықтар өзге ... ... ... ... ... ... субъективті жағдайларға орай салық
салу аясында туындаған экономикалық-құқықтық теріс маңызы мен ... ... бар ... күні ... есепке ала ... ... ... ... ... ... байланысты және өктем-әмірлі императивтік әдістердің баса
қолданылуына қарай салық салу аясы мемлекеттік мәжбүрлеу ... сай ... ... осы ... ... ... салу ... мемлекеттік
мәжбүрлеу деп аталатын салықтық-құқықтық институт қалыптасып, даму ... ... ... ... көзі - ... ... ... болып табылады. Салық қызметін жүзеге асыру барысында
қалыптасатын салықтық құқықтық қатынастарды ... ... ... ... ... келесідей түйіндер жасауға болады және осы ... ... ... ... ... ... ... негізгі
бағыттары ретінде төмендегілерді атауға болады:
• салық жүйесінің тұрақтылығын қамтамсыз ету;
... ... ... ... ... заңдар мен норматавтік
актілерден екіұшты, түсініксіз талқылау беретін нормаларды алып тастау;
• салықтық ... ... ... ... ... міндеттемелер жүйесін қалыптастыру;
• тікелей және ... ... ... ... ... таңдау;
• салықтар мен ... ... ... ... актілерді (соның ішінде бухгалтерлік есепке алу ... ... ... сәйкестендіру.
• шаруашылық қызмет субьектілеріне салынатын салықтарды есепке алуды
мейлінше дұрыс жүзеге асыру;
... салу ... ... ... қалыптастыру. Ол үшін
салық төлеушілерге салық қызметінің маңызын түсіндіру, салық заңдарында
болып ... ... мен ... ... дер кезінде
таныстырып отыру, эртүрлі кеңестер беріп отыру жэне т.б.
Бүгінгі таңда Республикалық бюджетің 60 - 65 жуық ... ... Осы ... ... ... салу мәселесінің өте маңызды мәселе
екеніне дәлел бола алады.
Қорытындылай ... ... ... ... ... ... ... және алымдар туралы заңдарда салықтық құқық субьектілік туралы
мәселелерді реттейтін жалпы институттың пайда болуы салықтық құқықты ... ... ... ... ... ... ... салықтық ... ... ... қатыса алушы және КР ... ... ... ... жеке ... тұлғалар болып табылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН НОРМАТИВТІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕР МЕН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Болашақтың ... ... ... ... ... ... ... Жолдауы. Астана, 2011 жыл 28 қаңтар,
кіріспе бөлімі;
2. ... ... ... 30 тамыз 1995 жылы
Бүкілхалықтық референдумда қабылданған, 1998 жыл 7 ... 2001 ... ... 2011 жыл 2 ақпандағы Заңдармен енгізілген өзгерістер
және толықтырулармен;
3. Найманбаев С.М. ... ... ... – Алматы: Жеті Жарғы; 2007. –
400 б.
4. Худяков А.И. Налоговое ... ... ...... 2003. – ... ... ... Салық кодексі. 10 желтоқсан 2008 жылы
қабылданып, 1 қаңтар 2009 ... ... ... ... Худяков А.И. Налоговое право Республики Казахстан. – ... 2003. – ... ... Б.Ж. ... ... ... опыт и проблемы» Мир
финансов. Специальный выпуск, декабрь 2009 ж. 56-бет;
8. Гуреев В.И. Налоговое ...... 2010. – ... ... С.М. ... құқық: Оқулық. – Алматы: Жеті Жарғы; 2006. –
400-б.
10. Юткина Т.Ф. Налоги и налогообложение. – М: Инфра – М, ... ... Д.Г. ... М.: ... и ... 2009ж., ... ... А.И. Налоговое право Республики Казахстан. – ... 2003. – ... ... ... ... ... 10 желтоқсан 2008 жылы
қабылданып, 1 ... 2009 ... ... ... ... Найманбаев С.М. Салықтық құқық: Оқулық. – Алматы: Жеті Жарғы; 2006. –
46-б.
15. ... ... ... үшін ... жауапкершілік
авт.:Н.Б.Мухитдинов, С.М. Найманбаев, У.С. Серимов, Б.У. Сман.
1999 ж. ... ... С.М. ... ... ...... Жеті ... 2006. –
46-б.
17. Қазақстан Республикасының Салық кодексі. 10 желтоқсан 2008 жылы
қабылданып, 1 қаңтар 2009 ... ... ... 129-бап;
18. Мемлекеттің салықтық ... ... ... ... С.М. ... Ы.Д. Дулатов. 1998 ж., 32-бет;
19. Қазақстан Республикасының Салық кодексі. 10 ... 2008 ... 1 ... 2009 ... ... енді, 45-бап;
20. Мельников В.Д., Ильясов К.К., Финансы. – Алматы: Каржы-Каражат.- 1997.
–80-бет;
21. Гуреев В.И. ... ...... 2010. – ... ... Т.Ф. ... и ... – М: Инфра – М, 2010жыл-156-бет;
23. Мельников В.Д., Ильясов К.К., ...... ... ... ... С.М. ... құқық: Оқулық. – Алматы: Жеті Жарғы; 2006. –
42-б.
25. Қазақстан Республикасының ... ... 10 ... 2008 жылы
қабылданып, 1 қаңтар 2009 жылдан күшіне енді, 122-бап;
26. ... ... ... ... 10 желтоқсан 2008 ... 1 ... 2009 ... ... ... 126-бап;
27. Салықтық заңдарды бұзғаны үшін әкімшілік ... С.М. ... У.С. ... Б.У. ... ж. ... ... заңдарды бұзғаны үшін ... ... С.М. ... У.С. ... Б.У. ... ж. ... Худяков А.И. Налоговое право Республики Казахстан. – Алматы:Жеті
Жарғы, 2003. – ... ... С.М. ... ... ...... Жеті ... 2006. –
42-б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 67 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жерді қорғаудың мемлекеттік құқықтық шаралары. Жер заңдарын бұзғаны үшін заңды жауапкершілік26 бет
Экология заңдарын бұзудың түсінігі мен белгілері.10 бет
Еңбек қорғау заңдылықтарын бұзғаны үшін жауапкершілік20 бет
Еңбек қорғау заңдылықтарын бұзғаны үшін жауапкершілік жайлы6 бет
Еңбек қорғау заңдылықтарын бұзғаны үшін жауапкершілік жайлы ақпарат7 бет
Шаруа (фермер) қожалығы туралы заңдарды бұзғаны үшін заңды жауапкершілік18 бет
Экологиялық заңдарды бұзғаны үшін заңды жауапкершілік20 бет
Экологиялық заңдарды бұзғаны үшін құқықтық жауапкершілік16 бет
Қ.Р.«Еңбек кодексі» еңбек қауіпсіздігі стандарттар жүйесі. Өндірістегі еңбек қорғауды бақылау жолдары. Еңбек қорғау заңдылықтарын бұзғаны үшін жауапкершілік31 бет
Қ.Р.«Еңбек кодексі», Еңбек қауіпсіздігі стандарттар жүйесі./Е Қ С Ж/ ,Өндірістегі еңбек қорғауды бақылау жолдары. Еңбек қорғау заңдылықтарын бұзғаны үшін жауапкершілік17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь