ҚР-сы Парламенті

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Парламенттің мәртебесі
а) ҚР.сы Парламентінің конституциялық.құқықтық мәртебесі
б) ҚР.сы Парламентінің құрамы мен құрылымы
2. Парламенттің құзыреті
а) ҚР.сы Парламенттің өкілеттіктері
б) ҚР.сы Парламент жұмысының ұйымдық мәселелері
в) ҚР.сы Парламент депутаттары мен олардың құқықтық мәртебесі
III. Қорытынды
Қазіргі таңда әрбір азамат заң шығармашылық процесті жақсы түсінуі керек, ол тек қана жаңа қабылданған заңдардың мәнін түсіну үшін ғана емес, сонымен қатар Парламентті халықтың еркін білдіретін орган ретінде оның жұмысын сынау болып табылады.
Әр түрлі елдегі Парламенттер бір-бірінен өз құрамы бойынша ерекшеленеді: қазіргі кезде бір палаталы және екі палаталы Парламент бар. Оның құрамы мемлекеттік құрылыс нысанына, халық санына немесе әр елде қалыптасқан тарихи дәстүрлерге байланысты болады.
Философтар мен мемлекеттік ойшылдар әр уақытта билік құрылысын түсінуге, оның қиын құрамын сипаттайтын заң шығармашылықтың арнайы рөлі мен мағынасын көрсеткен.
Заң шығарушы билік Ж.-Ж. Руссо мен Монтескье еңбектерінде классикалық сипаттамаға ие.
Руссоның талқылауы бойынша заң шығару билігі халық жиналысына берілуі керек және де оған барлық азаматтардың қатысуына жағдай жасалуы тиіс. Ол осы жерде басқа билікке орын жоқ деп көрсеткен болатын. Ал заңдарды орындау, ол-атқарушы биліктің міндеті екенін көрсетті. Үкімет халыққа тәуелді және де ол тек оның жекелеген мүшелеріне ғана басшылық етеді. Заң шығарушы билік жалпы ережелерді қабылдайды, бірақ халық декреттер, яғни жекелеген мәселелер бойынша актілер қабылдай алады. Оның идеалы халқы шамамен 10 мың кіші мемлекеттер туралы айтылады. Қазіргі ойшылдар Руссоның айтқанын ешқашан орындалмайтынын атап көрсетеді.
Мемлекеттік билікті бөлу қағидатын Ш.Л. Монтескье енгізген болатын, ол азаматтардың бостандықтарын қамтамасыз етуі үшін қажет. Бостандық – заңмен тыйым салынбағанның бәрін істеуге құқық беру. Монтескье билікті үшке бөлген: 1) заң шығарушы; 2) атқарушы және 3) сот билігі. Заң шығарушы билік халықтың қолында болуы керек, үлкен мемлекеттерде оны жүзеге асыру мүмкін емес, ал кіші мемлекеттерде оны істеу қиын болғандықтан халықтың еркін білдіретін өкілдер болуы керек.
1.Таранов А.А. Парламент и законодательная власть Казахстана: Монография.-Алматы: Жеті Жарғы,1995ж.
2. Н.Ә.Назарбаев Тәуелсіздігіміздің бес жылы
3. Амандықова С.Қ. Қазақстан Республикасының конституциялық құқығы: Оқу құралы.-Астана: «Фолиант», 2001ж.
4. Сапарғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы. Оқулық.-Алматы:Жеті Жарғы, 1998 ж.
5. Назарбаев Н.Ә. Доклад на II сессии Ассамблеи народов Казахстана // Политика, 1995ж. №2.
6. С.Зиманов. Конституция и Парламент РК. Алматы. 1996жыл.
7. Н.Ә.Назарбаев Өткенді саралау мен қоғамды демократиялық жолмен одан әрі реформалау. «Егемен Қазақстан», 1995ж., 1шілде
8. Н.Ә.Назарбаев Ата Заң халыққа қызмет етеді. «Егемен Қазақстан», 1996ж. 30 тамыз
9. Оразова А.А. 6–тарау. Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері: Оқулық/Құраст. Е.Баянов.-Алматы, 2003ж.
10. Беспай Т.Ж. Парламенттің теоретикалық, конституциялық және халықаралық-құқықтық аспектілері// Қазақстан Респуюликасы Парламентінің 10-жылдығына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары.
11. Назарбаев Н.Ә. «Әкімшіліктер басшылары мен жергілікті кеңестер төрағаларының республикалық кеңесіндегі баяндама», «Халық Кеңесі» 1992ж, 11 қараша
12. М.Оспанов «Билікке емес, заңға жүгіну керек», «Казахстанская правда», 1996ж. 18тамыз


Нормативтік-құқықтық актілер

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз, 1995 жыл
2. Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 16 қазандағы « ҚР-сы Парламенті және оның депутаттарының мәртебесі туралы» Конституциялық заң
3. Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 7 мамырдағы «ҚР-сы Парламентінің комитеттері мен комиссиялары туралы» Заң
4. Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 19 шілдедегі «Азаматтардың арыз-шығымдарын қарау тәртібі туралы» Заң күші бар Жарлық
        
        Жоспар
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
1. Парламенттің мәртебесі
а) ҚР-сы Парламентінің конституциялық-құқықтық мәртебесі
б) ҚР-сы ... ... мен ... Парламенттің құзыреті
а) ҚР-сы Парламенттің өкілеттіктері
б) ҚР-сы Парламент жұмысының ұйымдық мәселелері
в) ҚР-сы Парламент депутаттары мен олардың ... ... ... таңда әрбір азамат заң шығармашылық процесті жақсы түсінуі
керек, ол тек қана жаңа қабылданған заңдардың мәнін ... үшін ... ... ... ... ... ... білдіретін орган ретінде
оның жұмысын сынау болып табылады.
Әр түрлі елдегі Парламенттер ... өз ... ... қазіргі кезде бір палаталы және екі палаталы Парламент
бар. Оның құрамы мемлекеттік құрылыс нысанына, халық ... ... ... ... ... ... ... болады.
Философтар мен мемлекеттік ойшылдар әр ... ... ... оның қиын құрамын сипаттайтын заң шығармашылықтың арнайы рөлі
мен мағынасын көрсеткен.
Заң шығарушы билік Ж.-Ж. Руссо мен ... ... ... ... ... ... заң ... билігі халық жиналысына берілуі
керек және де оған барлық азаматтардың қатысуына ... ... ... ... жерде басқа билікке орын жоқ деп көрсеткен болатын. Ал ... ... ... ... ... ... ... халыққа
тәуелді және де ол тек оның жекелеген мүшелеріне ғана басшылық етеді.
Заң шығарушы ... ... ... ... бірақ халық декреттер,
яғни жекелеген мәселелер бойынша актілер қабылдай алады. Оның идеалы
халқы шамамен 10 мың кіші ... ... ... Қазіргі ойшылдар
Руссоның айтқанын ешқашан орындалмайтынын атап көрсетеді.
Мемлекеттік ... бөлу ... Ш.Л. ... ... болатын,
ол азаматтардың бостандықтарын қамтамасыз етуі үшін қажет. Бостандық –
заңмен тыйым салынбағанның бәрін істеуге құқық беру. ... ... ... 1) заң ... 2) ... және 3) сот ... ... билік халықтың қолында болуы керек, үлкен мемлекеттерде оны
жүзеге асыру ... ... ал кіші ... оны ... ... ... еркін білдіретін өкілдер болуы ... ... ... ... ... ... сайлауда сайланады. Олар өз
мекенінің қажеттіліктерін біле отырып, маңызды сұрақтарды сол мекеннің
тұрғындарымен шешуі керек. Бостандықты ... үшін ... ... ... ... бөліп қана қоймай, олардың арасында бір-біріне
қатысты тепе-теңдік орнату ... үш ... ... ... ... құратын нұсқасын жүзеге
асыруға мүмкіндік бермейтін ... ... ... ... және сот ... жоғарғы буындарын тек қана Парламенттің жеке
дара сайлауына немесе тағайындауына жол бермеу нұсқасы қолданылады. Бұл
ретте ... ... ... ... ... ... Сенат арқылы Президенттің ұсынысымен Жоғарғы Соттың құрамын
сайлайды. Мұның астарында ... ... ету ... биліктің
бір тармағын екіншісіне бағынысты етпеу жөніндегі маңызды идея жатыр, ал
мұның өзі-билік бөлінісі идеясын ... ... ... шарты.
Н.Ә.Назарбаев билік тармақтары дербес жұмыс істеуге, олардың бірін
екіншісінің есебінен күшейтуге және ... ... ... жол ... ... биліктің басқа , ең алдымен,
атқарушы тармағымен ... ... пен ... сақталуы қажет екенін ескертіп, сонымен қатар өзара іс-қимылдың
керектігіне тоқталады.[2]
Мен бұл курстық жұмыс барысында Қазақстан Республикасы ... ... ... ... Себебі, мен осы
1995ж. Конституцияға енгізген өзгеріс, яғни бір палаталы Жоғарғы ... екі ... ... құру ... дұрыс әрі тиімді екеніне
өзім жинаған мәліметтермен көз жеткізгім келді. Осы ... ... ... ... ... білгім келді. Осы аталған мақсаттарға
көз жеткізуге маған Владимир Кимнің « Жасампаз жылдар» атты еңбегі көп
көмек көрсетті, атап ... оның ... ... ... ... яғни ... Әбішұлы Назарбаевтің, саяси және
конституциялық-құқықтық көзқарастарын талдауға ... Ол ... ... ... деректерге сүйене отырып, өзімнің ... ... ... ... ... ... мазмұнын ашып, бұлардың іс жүзіндегі
нәтижесін, оның сөзі мен ісінің ұштасуының ұтқыр бағамын, тұрақты ... ... ... ... мен ... ... көп ұлтты елімізде халықтар достығын нығайтудың, біздің
конституциялық реформаларымыздың, жеке ... ... ... нақтылы қамтамасыз етудің баға жетпес маңызын көрсетіп
беруде деп білемін» деп жазған.
Осы аталғандарға және қолымдағы ... ... ... мен
Парламенттің конституциялық-құқықтық мәртебесін, оның ... ... ... ... ... ... ашып оған толық
түсіндірме беруге тырысамын. Сонымен қатар Парламент жұмысының ұйымдық
мәселелері мен оның депутаттарының мәртебесін ... ... ... сүйеніп, мейлінше тоқталып кетуге уәде беремін.
1.Парламенттің мәртебесі
а) Қазақстан Республикасы Парламентінің конституциялық-құқықтық
мәртебесі
Қазақстан ... ... - ... ... ... және заң ... ... Қазақстан Республикасы
Конституциясының 49-бабына ... ... ... заң шығару
қызметін жүзеге асыратын ең жоғары өкілді органы болып табылады.
Конституциялық құқық ... бірі ... ... ... тым
әріден басталады. Мәселен, ағылшын Парламенті XII-XIII ғасырлары пайда
болған.[3]
Парламент Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңес деп ... ... ... органының орнына келді. Жоғарғы Кеңес жоғары өкілді
орган ретінде 1937 жылғы ҚСР Конституциясымен ... ... ... ... Конституциясы да Жоғарғы Кеңесті мемлекеттік биліктің жоғары
органы ретінде таныды. Ол КСРО ... мен ... ... ... ... құзырындағы барлық мәселелерді
шешуге құқылы болды. Жоғарғы Кеңес еліміздің мемлекеттік ... ... шешу ... иеленді. Академик Ғайрат Сапарғалиевтің
пікірінше, осы жоғары өкілді органның бірыңғай билігінің мәні, міне,
осында. Қазақ ... ... ... ... болмады, өйткені онда
билік бөлісу және тұрақты жұмыс істейтін жоғары өкілді органдар ... ... ... ... ... ... билікті заң шығару, атқару және сот тармақтарына бөлу
приципін жариялады. Осының нәтижесінде ... және ... ... ... бір ... ... кететін жай, Конституциялық қоғамға басшылық жасаудың белгілі бір
жүйесі ретіндегі парламентаризм тарихы сонау буржуазиялық ... ... ... пен ... - ... байланысты ұғымдар, дегенмен
бірдей емес екендігін айта кету қажет. Парламентаризм парламентсіз ... ... Ал ... ... ... өмір сүре
алады. Кеңестік Парламенттер дәуірінде ... ... ... ең ... ... ... ... пен заңдылық болып
табылады.
Өкілдік принципі Қазақстан Республикасы Парламентінің сайлау жолымен
құрылатындығынан көрінеді. Жалпы алғанда, парламентаризм ... ... ... ... бөлу ... ... шығарушы билікті өкілдікті жүзеге асыру тәжірибесі ретінде
түсіндіріледі. Мұндай Парламенттің ... ... ... ... ... нысаны ретіндегі демократия туралы сөз ... ... ... 1993 ... ... ... Кеңесті
республиканың бірден-бір заң шығарушы және ... ... деп ... ... Кеңеске кең өкілеттілік бергендігі сондай,
мемлекеттік билікті бөлісу принципі шын ... ... ... ... ... тежемелік және тепе-теңдік жүйесі де орнықтырылмады. 1993
жылғы Конституция мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... Жоғарғы Кеңес , әрине, өз қызметін толық
атқара алмады. Жоғарғы Кеңес қызметінің дәрменсіздігіне сый айту ... ... еді. Жаңа ... ... ... ... ... заңдарды 12-
ші шақырылған Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі қабылдады. Жоғарғы
Кеңес Парламент бола ... жоқ және ... ... ... жоқ. Н.Ә.Назарбаев-тың пікірінше, Қазақстан үшін парламенттік
республиканың орнықтырылмағанның себебі, онда «... ... мен ... көп ... ... ... болмады және,
ең бастысы, мұның бәрін халықтың қалың ... ... ... ... бізде ол жоқ.».[6] Бұл үшін
уақыт керек. Президенттік басқару жүйесі елді басқарудың ... ... ... ... ... ... 1995 жылғы Конституциясы Парламентті заң
шығару қызметін жүзеге асыратын жоғары өкілді орган ретінде ... ... ... Жоғары өкілді орган ретінде де,
өкілді демократия органы ретінде де өмірге келді. Халық тікелей ... ... ... да ... саяси еркін білдіреді.
Парламент, сондай-ақ заң шығару қызметін жүзеге асыратын орган да
болып табылады. Мұндай нысандама Қазақстан ... 1993 ... ... ... ... заң ... орган
ретіндегі сипаттамасынан ерекшеленеді. Қазақстан Республикасының 1995
жылғы Конституциясында Парламент бірден-бір заң ... ... ... ... Конституцияда көзделген жағдайда Президент заң
шығару қызметін атқара ... ... ... ... ... ... комиссиясы Парламент депутаттары ретінде тіркелген сәтінен
басталады.
Жаңадан ... ... ... ... ... ... ... бастап отыз күннен кешіктірмей
шақырады.[8]
Сонымен ... ... заң ... ... ... және ... ... болатын. Парламент өзінің заң шығару
өкілеттігін ... ... ғана ... заң қабылдай алады. Егер
Парламент зәру заңдарды шұғыл қабылдай алмайтын болса, Президент ... бар ... ... ... Екі ... ... де Президенттің
заң шығару өкілеттігі уақытша сипатта болады. Парламент тұрақты жұмыс
істейтін заң шығару органы болып табылады.
Заң шығару ... ... ... ... ... ... да,
атқарушы биліктің қызметін де бақылай алады. Парламент ... және оның ... ... ... пен ... бюджеттің
орындалуын бақылау жөніндегі Есеп комитетінің есебін бекітеді, ... мен ... ... ... ... ... ... немесе қабылдамай тастауы және Үкіметтің
қызметіне ... ... ... Республикасы Конституциясы бірінші рет Парламенттің екі
палаталық (Сенат және ... ... ... ... ... ... ... тілегін білдіреді, яғни Мәжіліс
депутаттары жалпы сайлауларда ... ... ... ... ... сайлау арқылы сайланады, енді бір бөлігін Президент
тағайындайды. Сенат ... ... ... ... пікірлерді білдіреді. Сонымен бірге Сенат – бүкіл
республика органы. Сондықтан ... ... заң ... ... кейін күшіне енеді.
Қазақстан Республикасы Парламентінің ... ... ... олар өз ... ... ... ... Конституция Парламент Палаталарының бірлескен отырысының
құзыретіндегі ... ... ... ... ... Палаталары бірлескен отырыстарында мемлекеттің айтарлықтай кең
көлемді мәселелерін қарап, шеше алады. Қазақстан Парламенті қызметінің
ерекшеліктерінің бірі осында. Бұл Парламенттің құзыретіне ... ... ... ... ... ... ... тізбегі белгіленген. Қазақстан Республикасы Конституциясы
Парламенттің құзыреті ұғымы туралы ойларды ... ... ... 1) Парламенттің Сенат пен Мәжілістің бірлескен
және жеке отырыстарында жүзеге асырылатын құзыреті;
2) Сенаттың қатаң құзыреті;
3) Мәжілістің қатаң құзыреті бар.
Мәжіліс пен ... үшін әр ... ... ... ... ... ... тежемелік және тепе-теңдік жүйесін
құрады. ... ... ... ... ... ... әуестенуінің жолын кесу мақсатында Сенатқа Мәжіліске
қатыстышектеушілік мүмкіндігі берілген.
Ғ.Сапарғалиевтің пікірінше, мұны ... бір ... ... ... ... органдарға бұрынғы кездері қалыптасқан
сенімсіздік әлі күнге дейін ... ... Оның ... ... ... ... жоғары өкілді органның беделін көтерген
жоқ. Мемлекеттік биліктің ... ... ... халықтың саяси
сенімінің бәсеңдеуі Парламент Мәжілісінде өткен ... ... ... (1995ж.). Тіпті ресми адамдар Мәжіліс сайлауының өтпей ... ... ... ... ... ... ... депутаттары
өздерінің қабілеттілігін дәлелдеу үшін ... ... ... ... ... ... ... текетіреске түсуі мүмкін. Заң
жобалары негізінен Үкіметтің бастамасы бойынша енгізілетіндіктен Мәжіліс
оны зор ... ... оған сын ... ... ... Сенат Мәжіліске қатысты тежемелік жүйесін мемлекеттік
билік тармақтары ... ... жол ... ... тырысады. Сонымен бірге, Парламентке ауыр жұмыс жүктелген.
Ол бұрын қалыптасқан белгілі бір ... ... ... қазіргі көкейкесті міндеттерін шешуге, өзінің заң шығарушылық
қызметінде ... ... ... құқықтық базасын жасауға
ынталы екендігін көрсетуі тиіс. Қазақстанда бұрын болмаған парламенттік
дәстүрдің қалыптасуы Парламентке, оның ... заң ... ... ... мемлекетті, қоғамды нығайтқысы, адамдардың ... ... ... ... ... ... болуы тиіс. Парламент
мемлекеттік билік тармақтарының бірі ретінде демократиялық, ... ... ... ... ... орын ... ҚР ... құрамы мен құрылымы
Парламент құрылымының мәселелерімен Н.Ә.Назарбаев үнемі шұғылданып
келеді. Кеңестік уақытта екі палаталық құрылым КСРО ... ... ... ... ... ... ... мұны жалпы
мемлекеттік мүдделерді бейнелеумен қатар Кеңес Одағындағы ... ... ... ... ... Одақ ... ... мүдделерді білдірсе, келесі Палата – Ұлттар Кеңесі КСРО
халықтарының ... ... ... ... тиіс ... Іс ... өмір сүрген уақыттың ішінде екінші палатаның КСРО ұлттары мен
ұлыстарының қандай да бір ... ... ... ... де
есінде жоқ. Екі палаталы жүйені енгізуде көзделген мақсат – КСРО
халықтарының мүддесін жете ... тиіс ... ... ... ... ... халыққа жасалып отырған қамқорлықтың сыртқы көрінісін
жасау ғана ... ... онда ... ... ... ... 1995 жылғы
Конституция қабылданған күнге дейін Жоғарғы Кеңестің бұл құрылымы
Республиканың кеңестен кейінгі ... ... ... ... жылдың өзінде Конституция жобасын талқылаудың үстінде Жоғарғы
Кеңестің екі палаталы жүйесін енгізу туралы ... ... ... ... ... оған ... мән берді. Алайда, түбегейлі
өзгерістер кезеңіндегі жедел заң шығармашылықтың қажеттігін ... ... ... ... ... ... енгізуге
қарсылық білдірді.
Соған қарамастан, екі палаталық жүйе заң шығару ... ... етіп келе ... ... ... ... ол екі
Палаталы Парламент құрудың мақсаттылығы туралы қорытындыға келеді: «...
біз көптеген елдер ... іс ... ... екі ... құру жолына түстік. Бұрын бұл идеяны ... ... еді. ... заң ... ісімен байыпты әрі нысаналы шұғылданатын
саны жағынан жинақы екі палаталы заң шығарушы ... құру ... бұл ... ... ... тілмен Парламент аталады,
жоғарғы палата Сенат деп аталады, ал облыстар мен ... ... және ... ... ... депутаттары
жиналысының жанама таңдауы арқылы әрқайсысынан екі адамнан ... ... ... ... ... ... – ол Мәжіліс
аталады».[11]
Н.Ә.Назарбаев өзінің «Ата Заң халыққа қызмет етеді» деген еңбегінде:
«Ал ... ... ... ... ... ... мұқият, салиқалы және жан-жақты талқылап, сапалы заңдар
қабылдау қажеттілігіне негізделген. ... ... ... ... ... ... топтар мен аймақтардың мүдделері үйлестірілуге
тиіс. Бұл орайда біздің ... ... ... ... ақтала
бастағанын айту керек. Елдің жаңа Парламентінің ... ... ... – осының көрнекті дәлелі»[12], деп атап көрсетті.
Парламент тұрақты негізде жұмыс ... екі ... ... ... тұрады.
Сенат әр облыстан, республикалық маңызы бар қаладан және Қазақстан
Республикасының екі адамнан тиісінше облыстың, республикалық маңызы ... және ... ... ... ... ... бірлескен отырыстарында сайланатын депутаттардан
құралады. ... жеті ... ... ... ... Президенті тағайындайды.[13] Сенат депутаттары жанама
сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру ... ... ... ... бес жыл ... бар, ... ... маңызы бар қаланың не Республика астанасының аумағында
кемінде үш жыл тұрақты тұрған азаматы алты жыл ... ... ... бола ...... палатасы. Ол жетпіс жеті депутаттан тұрады.
Алпыс жеті депутат Республиканың әкімшілік-аумақтық ... ... ... және ... ... саны тең бір мандатты
аумақтық сайлау округтері сайланады. Он депутат бара-бар өкілдік жүйесі
бойынша және ... ... ... ... ... ... ... тізімдер негізінде сайланады.[15] Мәжіліс депутаттарын сайлау
жалпыға бірдей тең және төте сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру
арқылы жүзеге асырылады. ... жасы ... ... толған азаматы
бес жыл өкілеттік мерзімге Мәжіліс депутаты бола алады.[16]
Парламенттің құрылымы туралы мәселені қарағанда, Сенаттың ... ... ... де назардан тыс қалдырмау қажет. Назарбаев
осы орайда былай ... ... ... ... жеті депутатты
тағайындауы белгілі бір күмәндаушылық туғызуы да ықтимал. Бұл Азия ... ... ... ... жиі ... жүрген практика.
Оның мәнісі заң шығарушы органда ... да бір ... ... ... ... Бұл ... ... керек десеңіз, ұлттық
құрамын нығайтудың құралы».[17]
2. Парламенттің құзыреті
а) ҚР-сы Парламентінің өкілеттіктері
Парламент заң шығару органы бола ... ... ... ... күші бар ... ... ... соның
ішінде Конституциялық заңдар, Парламенттің жеке қаулылары түріндегі заң
актілерін қабылдайды. Сенат пен Мәжіліс ... ... ... ... Сенат пен Мәжіліс сондай-ақ өз құзыретіндегі
мәселелер бойынша дара сипатты қаулыларды қабылдайды.
Осы қаулыларды қарауды Сенат пен ... ... бір өз ... ... ... ... мен ... ерекшк
қарауына жатқызылатын мәселелерді атап көрсеткім келеді: Қазақстан
Республика Президентінің ұсынуымен Республика ... ... ... ... және ... ... судьяларын сайлау және қызметтен
босату, олардың антын қабылдау; Республика Президентінің Республиканың
Бас Прокурорын және ... ... ... Төрағасын
тағайындауына келісім беру және Қазақстан Республикасы Конституциясының
55-бабында көзделген басқа да ... ... ... Парламенті Мәжілісінің құзыреті құрама екі
бөліктен: 1) Мәжілістің ерекше қарауына жататын ... 2) ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын
өкілеттік.
Парламент Мәжілісінің ерекше қарауына Конституция мынадай ... 1. Заң ... ... ... және ... ... ... мен Конституцияның Парламент Палаталарының бөлек
отырыстарында мәселелерді ... ... ... ... ... өз
кезегімен қарау арқылы заң қабылдайды делінетін ... ... бар ... көрінуі мүмкін. Аталған жағдайда қайшылықтан гөрі,
заң техникасының олқылығы орын алған. 2. ... ... ... Президенттің наразылығы бойынша ұсыныстар әзірлеу. 3.
Президенттің ұсынысы ... ... ... ... Төрағасын, оның орынбасарларын, хатшысы мен
мүшелерін қызметке сайлау мен қызметінен ... 4. ... ... ... хабарлау және оның кезектен тыс сайлауын
белгілеу. 5. Екі ... ... ... алқасының құрамына екі
жылға жіберу. Ол рәсім Мәжілістің жалпы отырысында ашық дауыс ... ... ... ... ... ... ... Палата комитеттеріндегі қызметін үзбей жүргізеді. 6. Республика
Президентіне опасыздық жасалды деп айып тағу. Айыптауға тергеуді ... және ... қос ... ... отырысының қарауына
беріледі.[19]
Бірқатар маңызды мәселелер әуелі Мәжілісте, содан кейін оны Сенат заң
ретінде қабылдайды. Оған мыналар жатады:
1. Мәжілісте заң ... ... ... ... оны ... заң ... ... республикалық бюджетті және оның атқарылуы туралы
есептерді, бюджетке ... ... мен ... ... салықтар мен алымдарды белгілейді және оларды
алып тастайды. Аталған мәселелерді талқылау ... пен ... ... ... ... ... талқылау тәртібі, заң
жобаларының Мәжіліс пен Сенаттан өту тәртібіне ұқсайды.
3. ҚР-сының әкімшілік-аумақтық құрылымына байланысты ... ... ... Парламент Мәжіліс белгілеген мерзімде мемлекеттік награда тағайындау,
құрметті, әскери және өзге де ... ... ... ... ... ... ... анықтайды.
5. Мемлекеттік заемдар мен Республиканың экономикалық және өзге де көмек
көрсетуі туралы мәселелерді шешеді.
6. Азаматтарға рақымшылық жасау туралы актілер шығарады.
7. ... ... ... ... және ... ... бірлескен отырысында Парламент:
1) Қазақстан ... ... ... ... ... мен ... енгізеді; Конституциялық
заңдар қабылдайды, оларға өзгертулер мен толықтырулар енгізеді;
2) ... ... және ... пен ... ... ... ... есеп комитетінің бюджеттің атқарылуы
туралы ... ... ... өзгертулер мен толықтырулар
енгізеді;
3) ... ... ... ... ... ... ... бойынша ол қарсылық жіберген күннен бастап бір ай мерзім
ішінде қайталап талқылау мен ... ... ... Бұл ... ... ... қабылданғанын білдіреді. Егер
Парламент әр Палата депутаттарының ... ... ... ... ... ... қабылданған шешімді қуаттайтын болса,
Президент жеті күн ... ... қол ... Егер Парламенттің қарсылығы
еңсерілмесе заң қабылданбады немесе Президент ұсынған ... деп ... ... оның ... ... әр Палата депутаттары жалпы
санының үштен екісінің ... бір ... ... ... ... өкілеттігін беруге хақылы;
5) Президенттің Республика Премьер-Министрін, Республика ... ... ... ... ... Премьер-Министрдің Үкімет бағдарламасы туралы баяндамасын тыңдап,
бағдарламаны мақұлдайды немесе ... ... ... қабылдамай тастау әр Палата депутаттарының жалпы ... ... ... ... ... ... және бұл Үкіметке
сенімсіздік көрсетілгенін білдіреді. ... ... ... ... ... мақұлданғанын білдіреді;
7) Әр Палата депутаттары жалпы ... ... ... көпшілік
даусымен, Парламент депутатары жалпы санының кемінде бестен бірінің
бастамасы ... ... ... ... ... сенімсіздік білдіреді.[21]
Парламентінің құзыреті Қазақстан ... ... және оның ... ... органдарының және
депутаттарының қызметімен іске асырылады.
Конституция Парламентке заң ... ... ... ... сәйкес Парламент Палаталардың бірлескен
отырысында:
... ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгізеді;
▪ Конституциялық заңдар қабылдайды, оларға өзгертулер мен толықтырулар
енгізеді;
... ... ... ... заңдар мен заңның баптары
бойынша ол қарсылық жіберген күннен бастап бір ай мерзім ішінде ... мен ... ... ... Президентке әр Палата депутаттары жалпы ... ... ... бір жылдан аспайтын мерзімге заң шығару өкілеттігін беруге
хақылы, т.т.
Парламенттің заң шығарушылық қызметі тек ... ... ... сондай-ақ Палаталардың бөлек отырыстарында да, алдымен Мәжілісте,
содан кейін Сенатта ... ... ... ... қабылдау жолымен
іске асырылады.[22]
Қазақстан Республикасының Конституциясы Парламент қызметінің белгілі
бір нысанын белгілейді. Бұл қызметтің ... ... ... ... ... ... ... Соған сәйкес, Парламент аса
маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтін төмендегідей негізгі мәселелер
бойынша заңдар шығаруға құқылы:
1) жеке және ... ... ... субъектілігіне, азаматтардың
құқықтары мен бостандықтарына, жеке және ... ... ... ... меншік режиміне және өзге де мүліктік құқықтарға;
3) мемлекеттік органдар мен ... ... ... ... мен ... ... ... және әскери қызметтің
негіздеріне;
4) салық салуға, алымдар мен басқа да ... ... ... ... ... сот ... мен сотта іс жүргізу мәселелеріне;
7) білім беруге, денсаулық сақтауға және әлеуметтік қамсыздандыруға;
8) кәсіпорындар мен олардың ... ... ... ... қорғауға;
10) республиканың әкімшілік-аумақтық құрылысына;
11) мемлекет қоғанысы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қатысты негізгі
принциптер мен нормалардың ... ... ... ... ... ... бір кезеңі республикалық бюджетті
бекіту және басқадай қаржылық өкілеттіктер болып табылады. ... ... ... ... алдымен Мәжілісте, содан кейін
Сенатта талқылаудан өтеді. Одан әрі Парламент Палаталарының бірлескен
отырысында республикалық ... ... ... ... бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі Есеп комитетінің
есептерін бекітеді. Сондай-ақ ... ... ... ... енгізеді. Сонымен қатар әрбір Палата Республикалық бюджеттің
атқарылуын бақылау жөніндегі Есеп комитетінің үш мүшесін бес жыл мерзімге
қызметке тағайындайды.
Парламент ... ... ... ... алдымен
Мәжілісте, содан кейін Сенатта кезегімен қарау арқылы:
▪ мемлекеттік салықтар мен ... ... және ... алып
тастайды;
▪ мемлекеттік заемдар мен Республиканың экономикалық және басқа да көмек
көрсетуі туралы мәселелерді ... ... ... бақылау жасау Парламенттің маңызды бір өкілеттігіне
жатады. Ол мынадай жағдайларда көрінеді:
1) республиканың ... ... ... ... ... тағайындауына келісім береді;
2) Премьер-Министрдің Үкімет бағдарламасы туралы баяндамасын
тыңдайды, ... ... ... қабылдамай тастайды;
3) Үкіметке сенімсіздік білдіреді.
Бағдарламаны жасау өкілеттігі сондай-ақ Сенатта да бар. ... Бас ... және ... ... Комитетінің
Төрағасын Президенттің тағайындауына келісім береді .
Әрбір Палата дербес, депутаттардың ... ... ... ... ... ... Республика Үкіметі мүшелерінің өз қызметі мәселелері
жөніндегі есептерін ... ... ... ... мүшесі Республика
заңдарын орындамаған жағдайда Палаталар депутаттары ... ... ... ... даусымен оны қызметтен босату туралы Республика
Президентіне жүгінуге хақылы.
Аталған ... ... ... өкілеттігі Қазақстан Республиканың
Конституциясы 57-бабының 6-тармағына енгізілген түзетулермен күшейтілді.
Енді егер Республика Президенті ... ... ... ... ... ... ... жалпы санының кемінде ... ... ... ... ... берілген күннен бастап алты ай өткеннен
кейін Республика Президентінің алдына Үкімет мүшесін ... ... ... қайта қоюға хақылы. Мұндай жағдайда ... ... ... ... міндетті.
Мемлекеттік құрылыс саласындағы Парламент құзыреті:
▪ соғыс және бітім мәселелерін шешеді;
▪ республикалық референдум тағайындау туралы бастама ... ... ... Кеңесінің Республикадағы конституциялық
заңдылықтың жай-күйі туралы жыл сайынғы жолдауын тыңдайды;
... ... ... ... шешу ... ... өкілді органдардың қызметін мерзімінен бұрын тоқтату туралы
мәселені ... ... ... ... ... және т.б.
Парламент биліктің соттық тармағына қатысты өкілеттіктерге ие:
• Парламент ... ... ... ... ұсынуымен
Республика Жоғарғы Сотының Төрағасын, Жоғарғы Сот Алқаларының төрағаларын
және судьяларын сайлайды және ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сот Кеңесінің құрамына екі ... ... ... ... ... ... екі ... ҚР-сы Парламентінің ұйымдық мәселелері
ҚР-сы Парламенті өз құзыреті шегіндегі мәселелерді сессияларда, ... ... және ... отырыстары түрінде өткізіледі.
Сонымен қатар Парламенттің бірінші ... ... ... ... ... күннен бастап отыз күннен кешіктірмей
шақырады. Осы бірінші ... ... ... мен ... ... ... Сенат пен Мәжіліс отырыстарында тиісінше Республика
Президенті мен Орталық Сайлау комиссиясының ... ... ... ... сессиялары жылына бір рет қыркүйектің бірінші жұмыс
күнінен бастап, маусымның соңғы жұмыс күні біткенше өткізіледі.[24]
Парламент пен оның ... өз ... ... ... декларациялар, мәлімдемелер және заң сипаты болмайтын өзге ... ... ... бар.
«Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің регламентінің» 3-тарауына
жүгінсек, алдымен Мәжілістің заң шығару ... заң ... ... ... ... ... «заң ... бастамасы құқығы» жан-
жақты берілген. Ол сонымен бірге Қазақстан Республикасы Конституциясының 56-
бабымен нақтылана түседі.
Палаталардың бірлескен және ... ... ... әр ... ... ... кемінде үштен екісі қатысқан жағдайда құқылы
болады.
Палаталардың бірлескен және бөлек отырыстары ашық ... ... ... ... ... мен жұмыс органдарын құра
алады. Парламенттің үйлестіруші органдары Палаталар төрағаларының ... ... ... мен Мәжілістің Бюросы болып табылады. Бюролардың
құрамында Палаталар төрағаларының орынбасарлары, Палаталардың тұрақты
комитеттерінің ... ... ... ... комитеттері мен комиссияларының жұмысын үйлестіруді
жүзеге асырады;
2) Палаталар үшін ... ... және ... пен ... өзге де ... қараудың кезектілігі ... ... ... ... құзыретіне жататын мәселелер бойынша
комитеттердің бірлескен жұмысын ұйымдастыруға көмек көрсетеді;
4) осы ... ... ... ... ... мен ... құзыретіне жатқызылмаған өзге де мәселелерін шешеді.
Парламенттің жұмыс органдарына келетін болсақ, олар Сенат пен ... ... ... ... ... комиссиялары.
Палаталардың тұрақты комитеттері заң жобалары ... ... ... ... мәселелерді алдын-ала қарап, дайындау ... ... ... құрылған кезде Палаталар олардың тізбесі мен
сандық құрамын белгілейді, содан кейін тұрақты комитеттердің ... ... пен ... ... ... ... саны әр ... аспауы тиіс.
Палаталардың бірлескен қызметіне қатысты мәселелерді шешу үшін Сенат пен
Мәжіліс тепе-тең ... ... ... ... ... олардың
сандық құрамы Палаталар арасында келісу бойынша белгіленеді. Комиссиялардың
мүшелерін сайлауды әр Палата өздігінен жүзеге асырады.
Тұрақты комитеттер мен комиссиялардың ... ... ... жалпы
санының кемінде үштен екісі қатысқан ретте құқылы.
Тұрақты комитеттер мен ... өз ... ... ... ... комитеттер мен комиссиялардың өкілеттіктері мен ... ... ... ... өз ... ... ... Парламенттік
тыңдаулар өткізеді.[25]
в) Парламент депутаттары мен олардың құқықтық мәртебесі
Парламент ... ... ... ... және ... және оның депутаттарының мәртебесі
туралы» Конституциялық заңның V тарауымен реттеледі.
Парламент депутатының өкілеттігі оны Рестубликаның ... ... ... ... ретінде тіркеген сәттен ... ... ... оның ... ... отырысында
депутаттар Қазақстан халқына ант береді.
Депутаттар халық қалаулылары болып табылады және оларда ешкімнің ... ... ... оның ... ... ... ... алуға,
күштеп әкетуге, сот тәртібімен белгіленген әкімшілік жазалау ... ... ... ... ... ауыр ... ... реттерден
басқа, тиісті Палаталардың келісімінсіз қылмыстық жауапқа тартуға болмайды.
Конституциялық заңдылықтарда ... ... ... ... ... ... ... депутатының басқа өкілді
органның депутаты болуға, оқытушылық, ғылыми немесе шығармашылық қызметтен
басқа, ақы ... ... да ... ... ... ... ұйымның басшы органының немесе байқаушы кеңесінің құрамына
кіруге ... жоқ. Осы ... ... ... ... сайлау
комиссиясының ұсынуымен депутаттың өкілеттігін тоқтатуға әкеп соғады.
Депутат өкілеттігі мынадай жағдайларда тоқтатылады:
• өз еркімен ... ... ... іс-әрекетіне қабілетсіз деп танылған;
• Парламент таратылған жағдайда.
Сонымен қоса ... оған ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасынан тысқары жерлерге тұрақты қоныс
аударған кезде өз ... ... ... ... сайлау
комиссиясының ұсынуымен Парламенттің тиісті Палатасы өз депутаттары жалпы
санының ... ... ... ... ... ... ... 52-бабының 1-
тармағына және «Парламент және оның депутаттарының мәртебесі ... ... ... 1-тармағына сәйкес Парламент депутаты
қандай да ... ... ... ... ... ... ... байланысты емес және Парламентте өз нанымы ... ... ... жүзеге асыру мақсатында Парламент депутаты құқықтарға ие
болып, міндеттер атқарады. Ең ... ... ... ... ... ... кіретін оның органдарының отырыстарында қаралатын басқа
мәселелер бойынша шешуші ... ... ... Парламент депутаты
мынадай құқықтарға ие: Парламент пен оның Палаталарының үйлестіруші және
жұмыс органдарын сайлауға және ... ... ... күн ... мәселелерді қарау тәртібі мен олардың мәні жөнінде ұсыныстар
мен ескертпелер енгізуге; Парламент пен оның ... ... үшін ... ... және ... барынша ықпалды өкілеттіктерінің бірі депутаттық сұрау
салу мен сауалдар болып табылады. ... ... салу ... ... және ... ... ... мемлекеттік
органдардың лауазымды тұлғалардың негізделген түсініктеме беруін немесе өз
көзқарасын баяндауын ресми сұраған талабы болып ... ... ... ... ауызша немесе жазбаша жауап қайтаруға міндетті.
Сұрау салу жазбаша түрде енгізілуі мүмкін, бұл ... ол ... ... етіледі.
Парламент депутатының Премьер-Министр мен Үкімет мүшелеріне, Ұлттық Банк
Төрағасына, Орталық сайлау ... ... мен ... ... ... ... Комитетінің Төрағасына, Республикалық
бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі Есеп Комитетінің ... ... ... ... ... бар. Сауалға жауап аталған отырыстарда
беріледі, ал ... ... ... ... үшін үш күн ... депутаты депутаттық қызмет мәселелері ... ... ... ... ... ұйымдарға бөгетсіз кіру
құқығын, сондай-ақ олардың басшыларымен және ... да ... ... ... ... ... депутаттың өкілеттіктерін жүзеге асыру кепілдіктерін
қарастырады. Ең алдымен, ... ... ... ... ... ... немесе оның жақын туыстарына ... ... ... жасауға тыйым салынады. Мұндай әрекет Қазақстан ... ... ... әкеп ... ... ... ... ұйымдардың депутат алдындағы өзі міндеттерін
орындамаған, оған көрінеу ... ... ... ... қызметтің
кепілдіктерін бұзған лауазымды тұлғалары да Қазақстан Республикасының
заңдылықтарына ... ... ... тиіс.
«Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісінің регламентінің» 4-ші
бөлімінде Парламент ... ... ... ... ... және олардың жауапкершілігі жөнінде тұжырымдар жасалып , олардың
жан-жақты мән-мағынасы ашылады. Мұның ... біз ... ... ... ... ... ... көрсету.[27]
Қорытынды
Сонымен, Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясы Парламентті
заң шығару қызметін жүзеге асыратын жоғары ... ... ... ... ... Парламенті жоғарғы өкілді орган ретінде ... ... ... ... ... ... Халық тікелей ғана емес,
Парламент арқылы да өзінің саяси еркін ... ... ... ... ... ... көлемде болса да,
атқарушы биліктің қызметін де ... ... ... ... және оның ... ... Есеп ... есебін бекітеді,
бюджетке өзгерістер мен толықтырулар ... ... ... ... немесе қабылдамай тастауы және Үкіметтің құзыретіне
сенімсіздік білдіруі мүмкін.
Қазіргі уақытта Парламент тұрақты негізде жұмыс істейтін ... ... 1995 ... екі ... ... енгізілуінің өзіндік
жақсы және жаман жақтары бар: депутаттардың заң жобасын ... арта ... ... заң ... мерзімі мен уақыты әлдеқайда
баяу жүретін ... ... енді олар екі ... өтуі ... ... ... ... орган ретінде сипатталады. Ол жақсы
жұмыс істеп, мемлекетке белгілі ... ... ... ... мен ... мен өзгертулерді енгізгенде Парламенттің одан да жақсы жұмыс
істеуіне және де халыққа жұмыс ... ... ... ... мәселелерді айтқым келеді.
ҚР-сы Конституциясының 49-бабына сәйкес Парламент – ҚР-сының заң шығару
қызметін жүзеге асыратын Республиканың ең жоғары ... ... ... заң ... ... ... ... Президентке бір жылдан
аспайтын заң қабылдау құқығын беруі ... ... ... ... ... ... те заң ... құқығына ие. Менің ... осы ... ... туу ... ... ... ұсынысым Парламентті заң шығарушы
бірден-бір орган ретінде ... ... ... қатысты айтатын
болсақ, онда Парламент қабылдайтын заң жобасына қол ... вето ... Оған осы ... беру ... деп ... ... мәселе, Парламент Конституцияға ... ... ... тек ... ... ... ғана қарайды. Оны
Парламенттің өкілеттігіне беру, яғни қосу дұрыс болар еді.
Үшіншіден, Парламент өкілеттік ету мерзімін ... пен ... ... ... ... оны бес жыл деп ... ... ... ... ... ... әрбір үш жыл сайын қайта сайланатыны мүлдем қызық
деп ойлаймын.
Төртіншіден, Конституциясының 49-бабына ... ... ... қыркүйектің бірінші жұмыс күнінен бастап маусымның соңғы жұмыс
күніне дейін ... Мен ... ... үш-төрт рет 30-40 күннен жасау
жөн деп ... ... ... өз ... ... ... олардың заң шығару деңгейі төмендемейді, ... ... ... Ал, егер ... ... мен ... депутаттарының үштен бір
бөлігі жұмыс істесе, ол да жеткілікті болады.
Бесінші мәселе, Парламент міндеті заң ... ... олар ... асырылуын бақыламайды.Оларға республикалық, мемлекеттік ... емес ... ... ... ... беруге болады.
Алтыншыдан, Президент Парламентті Конституцияда көзделген реттерде
тарата ... ... Мен ... мүлдем келісе алмаймын, себебі Парламент
Президенттің әкімшілік органы емес.
Конституциялық комиссияның көптеген мүшелері ... ... ... ... мен ... ... ... мүмкіндігін
конституциялық жолмен дәйектеуге бермеуді жақтап, Президентті кері шақыру
мен ... ... ... ... ... ... ... әңгіртаяққа айналу қатері бар деп санады.[28]
Марат Оспанов былай деп жазған екен: « Мен ... ... ... оның ... ... оппозициялық іс-қимылын қоятын ... ... деп ... ... Иә, ... ... «сілкіп»
қойып отыруға тиіс. Иә, Парламентте Үкіметке оппозицияның болуы мүмкін.
Алайда, егер ... ... ... тұрпаты тұрғысында және билік
институты тұрғысында) оппозицияда басып ... онда ... заң ... ... ... өнімді болмақ емес, қоғамға пайдалы нәтиже бермек
емес.»[29]
Менің ойымша бір Палаталы Жоғарғы Кеңес ... екі ... ... ... деп ... ... ... жұмысы Жоғарғы Кеңеске
қарағанда көптеген артықшылықтарға ие. ... атты заң ... ... ... ... 50 ... ... қосыла аламыз деп айта
аламын.
Арнайы әдебиеттер
1.Таранов А.А. Парламент и законодательная власть Казахстана: Монография.-
Алматы: Жеті Жарғы,1995ж.
2. Н.Ә.Назарбаев Тәуелсіздігіміздің бес ... ... С.Қ. ... ... ... ... Оқу
құралы.-Астана: «Фолиант», 2001ж.
4. Сапарғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы. Оқулық.-
Алматы:Жеті Жарғы, 1998 ж.
5. Назарбаев Н.Ә. Доклад на II ... ... ... ... ... 1995ж. ... С.Зиманов. Конституция и Парламент РК. Алматы. 1996жыл.
7. Н.Ә.Назарбаев Өткенді саралау мен қоғамды демократиялық жолмен одан ... ... ... 1995ж., 1шілде
8. Н.Ә.Назарбаев Ата Заң халыққа қызмет етеді. «Егемен Қазақстан», 1996ж.
30 тамыз
9. Оразова А.А. 6–тарау. Қазақстан Республикасының мемлекеті мен ... ... ... ... ... Т.Ж. ... теоретикалық, конституциялық және халықаралық-
құқықтық аспектілері// Қазақстан Респуюликасы Парламентінің 10-жылдығына
арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары.
11. Назарбаев Н.Ә. «Әкімшіліктер басшылары мен жергілікті кеңестер
төрағаларының ... ... ... ... ... 1992ж, 11
қараша
12. М.Оспанов «Билікке емес, заңға жүгіну ... ... ... 18тамыз
Нормативтік-құқықтық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз, 1995 жыл
2. Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 16 қазандағы « ... ... оның ... ... ... ... заң
3. Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 7 мамырдағы «ҚР-сы Парламентінің
комитеттері мен комиссиялары туралы» ... ... ... ... 1995 ... 19 ... арыз-шығымдарын қарау тәртібі туралы» Заң күші бар
Жарлық
-----------------------
[1] Таранов А.А. Парламент и законодательная власть Казахстана: ... Жеті ... ... ... ... бес ... 426-бет
[3] Амандықова С.Қ. Қазақстан Республикасының конституциялық ... ... ... ... Ғ. ... ... ... құқығы. Оқулық.-
Алматы:Жеті Жарғы, 1998 ж. 208 бет
[5] Амандықова С.Қ. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... Назарбаев Н.Ә. Доклад на II сессии Ассамблеи народов Казахстана //
Политика, 1995ж. №2, 11бет
[7] ... Ғ. ... ... ... ... ... Жеті ... 1998ж. 208бет
[8] Сонда да. 240бет
[9] 1993 жылғы Конституция жобаларының бірінде Жоғарғы Кеңестің қос
палаталы құрылымы ұсынылды // С.Зиманов. Конституция и ... ... 1996 жыл, 55 ... ... Ғ. ... Республикасы Конституциялық құқығы. Оқулық.-
Алматы:Жеті Жарғы,1998ж. 209-211бет
[11] Н.Ә.Назарбаев Өткенді саралау мен қоғамды демократиялық жолмен ... ... ... ... 1995ж., ... ... Ата Заң ... қызмет етеді. «Егемен Қазақстан», 1996ж.
30 тамыз
[13] ҚР-сының «Парламенті және оның депутаттарының мәртебесі туралы» ҚР-
сының ... ... ... ҚР-сының Конституциясының 51-бабы
[15] ҚР-сының «Парламенті және оның депутаттарының мәртебесі ... ... ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаев Өткенді саралау және қоғамды демократиялық жолмен одан
әрі ... ... ... ... ... ... 55-бабы
[19] ҚР-сы Конституциясының 56-бабы
[20] ҚР-сы Конституциясының 54-бабы
[21] Оразова А.А. 6–тарау. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Е.Баянов.-Алматы, 2003ж. 223-225б.
[22] Қазақстан Республикасы Президентінің 1995жылғы ... ... ... тәртібі туралы» заң күші бар Жарлығы
[23] Амандықова С.Қ. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы: Оқу
құралы.-Астана: «Фолиант», 2001ж. ... ... ... мен оның депутаттарының мәртебесі туралы»
Конституциялық заң
[25] ҚР-сы «Парламенті және оның депутаттарының мәртебесі туралы»
Конституциялық заңы
[26] Амандықова С.Қ. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы: ... ... 2001ж. ... ... Т.Ж. ... ... конституциялық және халықаралық-
құқықтық аспектілері// Қазақстан Респуюликасы Парламентінің 10-жылдығына
арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. 118 бет
[28] Назарбаев Н.Ә. «Әкімшіліктер басшылары мен ... ... ... ... ... ... ... 1992ж, 11
қараша
[29] М.Оспанов «Билікке емес, заңға жүгіну керек», «Казахстанская правда»,
1996ж. 18тамыз

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
2006 жылдың 11 мен 16-желтоқсан айында жарық көрген қазақ тілді бұқаралық ақпарат құралдарындағы Қазақстан Республикасы парламенті мәжілісінің қызметі туралы жарияланымдарға шолу52 бет
Тәуелсіз Қазақстан парламенті63 бет
Қазақстан Парламенті9 бет
Қазақстан Республикасы Парламенті18 бет
Қазақстан Республикасы Парламенті депутаттарының құқықтық мәртебесі21 бет
Қазақстан Республикасы парламентінің имиджі42 бет
Қазақстан Республикасының парламенті26 бет
Қазақстан Республикасының парламенті туралы17 бет
Қазақстан Республикасының Парламенті-заң шығарушы орган30 бет
Қазақстан Республикасының Парламенті. Парламент жұмысының негізгі функциялары мен жұмыс істеу тәртібі.11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь