Клетка ядросы

1) клетка ядросының ашылуы
2) ядроның химиялық құрамы
3) ядро қабықшасы
4) ядрошық
5) ядроның клеткадағы атқаратын қызметі
Ядро өсімдіктер мен жануарлар клеткаларының тұрақты құрылымдық бөлігі. Көк-жасыл балдырларда, бактерияларда және актиномицеттерде қабықшамен шектелген қалыптасқан ядро болмайды, оның орнында ядроның эквиваленті болып саналатын ядролық элементтер болады. Сол сияқты вирустарда да ядро болмайды. Тіршілігінің негізгі бөлігінде ядросы болмайтын клеткалар да кездеседі, мысалы., адам мен сүтқоректілердің эритроциттерінде, жоғарғы сатыдағы өсімдіктердің елек тәрізді түтіктерінде. Адам мен кейбір жануарлар организмдерінің эритроциттерінде ядроның болмауы олардың жеке дамуының белгілі кезеңінде жойылып кетуіне байланысты.
Клетканың тіршілік циклі екі кезеңінен тұрады: митоздық және интерфазалық. Интерфаза кезінде ядрода жалпы клеткадағыдай алмасу процестері жедел жүреді. Осыған байланысты интерфазалық ядроның, тыныштық күйіндегі ядро деп карастыратын ескі түсініктің казіргі кезде тарихи ғана маңызы бар. Түрлі клеткаларда ядроның пішіні әр түрлі болады. Көбінесе клетканың пішініне тәуелді. Шар тәрізі куб тәрізді және көпқырлы клеткаларда ядро дөңгелек пішінді болып келеді. Цилиндр - призма және ұршықтәрізді клеткаларда эллипс пішінді болады, ал жалпак клеткаларда диск тәрізді болады.
Физиологиялық белсенділігі жоғары клеткаларда ядроның пішіні күрделі болады. Мысалы, омыртқалылардың дәнді лейкоциттері мен кейбір омыртқасыз жануарлардың көптеген бездік клеткаларында ядроның пішіні ғажайып болып келеді, сегменттелген нитрофильдік лейкоциттердің ядросы бірнеше сегменттерден тұрады. Кейбір насекомдардың өрмек бездерінің ядросы бұтақталып келеді. Ядролардың пішіні клетканың тіршілік әрекеті кезінде өзгеруі мүмкін.
        
        Клетка  ядросы
1) клетка ядросының ашылуы
2) ядроның химиялық құрамы
3) ядро қабықшасы
4) ... ... ... ... ... ... ... өсімдіктер мен жануарлар клеткаларының тұрақты құрылымдық бөлігі.
Көк-жасыл балдырларда, бактерияларда және актиномицеттерде қабықшамен
шектелген қалыптасқан ядро ... оның ... ... ... болып
саналатын ядролық элементтер болады. Сол сияқты ... да ... ... ... ... ... ... клеткалар да
кездеседі, мысалы., адам мен ... ... ... ... елек ... ... Адам мен кейбір жануарлар
организмдерінің эритроциттерінде ядроның болмауы ... жеке ... ... ... кетуіне байланысты.
Клетканың тіршілік циклі екі кезеңінен ... ... ... ... кезінде ядрода жалпы ... ... ... ... ... ... ... ядроның, тыныштық
күйіндегі ядро деп карастыратын ескі түсініктің казіргі кезде тарихи ... бар. ... ... ... ... әр түрлі болады. Көбінесе
клетканың пішініне ... Шар ... куб ... және көпқырлы
клеткаларда ядро дөңгелек пішінді ... ... ... - ... ... ... эллипс пішінді болады, ал жалпак клеткаларда диск
тәрізді болады.
Физиологиялық белсенділігі жоғары клеткаларда ядроның ... ... ... ... дәнді лейкоциттері мен кейбір омыртқасыз
жануарлардың көптеген бездік клеткаларында ядроның пішіні ғажайып ... ... ... ... ... ... ... Кейбір насекомдардың өрмек бездерінің ядросы
бұтақталып келеді. Ядролардың пішіні клетканың ... ... ... ... клеткада көбінесе бір ядро болады. Бірақ 2-3 немесе бірнеше
даған ядролары бар көп ядролы ... да ... Көп ... ... бір ... ... қосылуының, немесе: цитоплазмасы бөлінбей
ядросының бөлінуінің нәтижесінде пайда болды. Көп ядролы клеткалар жоғары
дәрежеде мамандалған ұлпаларға тән. ... ... ... бар ... ... ет ... мысал бола алады. Көп ядролы құрылымдарды
симпласттар деп ... ... ... ... ... біршама тұрақты болады. Мысалы, цилиндр пішінде ... ядро ... ... ... ... орналасады куб
тәрізді эпителийде ядро ... ... ... ... ... ... ... әрекетінің өзгеруіне байланысты өзгеруі
мүмкін. Бұл насекомдардың ооциттерінде байқалады ұсақ ... ... ... ал ... өсу ... ... ... жылжиды. Ядролардың кендігі клеткалардың түрлі типтерінде түрліше
болады. Ядроның көлемі цитоплазманың көлеміне пропорционал болады. ... ... ... ... ... ... деп ... формуламен белгілеген:
Vя- ядроның көлемі, Vк - клетканың көлемі. 1905 ж. ... ... ... ... ... ... ... санына
(плоидияларына) пропорционал екенін анықтаған. Хроматиннің көпшілік бөлігі
конденсацияланған күйінде болған кезде ядро кішіреюдің соңғы шегіне ... кіші ... ... тимоциттерде. Ядроның үлкен-кішілігі ДНК
мөлшеріне де тығыз байланысты. Овоциттер ядроларының көлемі өте үлкен болуы
мүмкін. Бұл жағдайда ... ... ... ... көп болуына
байланысты. Клетканың ... мен ... ... ... белгілі
байланыс болады. Жас клеткалардың ядросы кәрі клеткалардікіне қарағанда ірі
келеді. ... ... ... ... ...... хромосомалардың құрам бөлігі болып саналатын хроматин, бір немесе
бірнеше ядрошык ... ... ... ... ... ... ... да кездеседі, мысалы микротүтікшелер, ферменттер
(талшықтылар) және ... ... ... ... ... ... ... құрамының
күрделі екені анықталды. Ең басты компоненті нуклеин қышқылдары ... ... ... ... ... ... клеткаларда
олар ядро құрғақ массасының негізі бөлігін құрайды. Ядроның белоктік бөлігі
бірнеше компоненттен тұр ды: гистондар мен ... ... ... ... бөлігінің көпшілігін құрайтын гистон емес белоктар,
немесе қышқыл белоктар, деп аталатын ... ... ... ...... амин ... ... өте бай, негіздік (сілтілік)
қасиеті бар жай белоктар. Протоаминдер ... ... ал ... ... ... болады. Ядродағы гистондардың
саны біршама тұрақты және ДНҚ мөлшеріне пропорционал келеді. ДНҚ мен бірге
олар ... ... ... ... цитоплазманың полисомаларында синтезделеді. Бұл синтез ДНҚ-ның
редупликациясынан бұрын ... ... ... ... ... ... ... байланысады. Молекулалық массасы жоғары
ядродағы қышқыл белоктар түрліше болуы мүмкін. ... ... ... ... бөлігі жатады. Атап айтқанда, ... ... ... ... мен ДНҚ ... ... ... ферменттер. Ядроларда тотықтырушы ферменттер
болмайды, оның ... ... ... ... болады. Негізгі
белоктар ядро хроматинінің құрамына кіреді; ... ... ... ... ... және кариоплазмада орналасқан. Ядродағы белоктың
мөлшері тұрақсыз және ... ... ... ... кезеңінде өзгеріп
отырады.
Дезоксирибонуклеин қышқылы (ДНҚ) ... ... ... бөлігі. Рибонуклеин қышқылы (РНҚ) клеткалар ядроларының бәрінде де
болады, бірақ оның абсолюттік және салыстырмалы ... ... ... жоғары клеткаларда (бауырда) белсенділігі кем клеткаларға
қарағанда, көп ... ... ... ... ... ядрода
орналасқан. ДНҚ-ның синтезі -терфазада, оның 5 дәуірі деп аталатын белгілі
кезеңінде жүреді. Ядродағы барлық ДНҚ хромосомаларымен байланысқан.
РНҚ-ның ... ... ... ... сонымен бірге хроматин ... да ... ... ... ... үш ... де болады: информациялық РНҚ, рибосомалық РНҚ және тасымалдаушы ... ... саны ... клетканың функционалдық күйіне байланысты
өзгеріп отырады. Интерфазалық ядролардағы РНҚ синтезінің жеделдігі митоздың
мета- және ... 10-20 есе ... ... РНҚ-ның
синтезі -практика жүзінде не интерфазада, не ... ... ... ... Липидтер ядрода аз мөлшерде болады, негізінде оның ... ... ... ... ... ... немесе липонуклеопротеидтерді құрайды. Ядрода минералдық
заттардан фосфор, калий, ... ... ... мыс, ... ... ... ... литий, никель, хром, кейбір металдар және ерекше маңызы ... мен ... ... Ядролардың ферменттері негізінде ... ... мен ... ... ... Әдетте ядрода
цитоплазмалі болатын ферменттер де болады, бірақ өте аз ... ... ... ... мен микрургияны қолланып
жүргізілген ... ... ... ... ядро ... ерте ... анықтаған. Бұл бағытты дамытудағы электрондық
микроскоптың рөлі ерекше. Электрондық микроскоптың мәліметтері бойынша ... екі ... ... ... және ішкі ... ... 7 нм-дің шамасында. Морфологиялық жағынан клетка
ішіндегі басқа мембраналардан айырмасы жоқ, белоктар мен липидтерден тұрады
және перинуклеарлық ... деп ... ... арасында ені 20 нм-
ден 60 нм-ге дейін жететін кеңістік ... ... ... ... ... цитоплазманы» кұрамына кіреді де, ... ... ... ... Ядро ... екі қабатты екенін
1882 ж. Флемминг ... ... Ядро ... ... ... эндоплазмалық тордың мембранасына ауысады. Ядро ... ... ... ... ... эндоплазмалық тордың
мембранасының сыртқы бетіндегідей рибосомалар болады. Бұл ядро ... ... ... ұқсас және бір-бірімен байланысты ... Ядро ... ... ... ... деп қарастырады.
Көптеген жануарлар мен өсімдіктер клеткаларының ядро кабықшасының сыртқы
мембранасы тегіс емес цитоплазмаға караған ... ... мен ... ... ... ... ... ұштасып тұрады. Түрлі
клеткалардың ядро қабықшасында диаметрі 80-90 нм тесіктердің көптеген саны
болады.
Осы тесіктердің кабырғаларында ішкі мембрана ... ... ... ... жай ... ... оларды глобулалық және фибриллалық
құрылымдар ... ... Ядро ... ... ... ... 8-ден үш қатар гранулалар орналасады: бір қатары
ядро жағында, екіншісі – цитоплазма жағында ... ал ... ... ... ... ... Гранулалардың үлкендігі 25 нм-дің
шамасында. Осы ... ... ... ... ... ... тын ... фибриллалар центрінде ұштасып диафрагма
құрайды. Поралар тесіктерінің ортасында орталық гранула деп ... жиі ... ... ... ... үлкендігі тұракты, сол сияқты түрлі
организмдердің ... ... ... үлкендігі де біршама
тұрақты болады. ... саны ... ... ... ... функциялық белсенділігіне тәуелді. ... ... ... ... ... тесіктер саны соғұрлым көп болады. Кейбір
инфузориялардың микронуклеустеріндегідей толықтай пісіп ... ... ... ... саны ... ... өзгеруі мүмкін. Поралар санының бірінші көбеюі митоздан кейін
ядроның өсуі мен ... ... ... байқалады. Поралар санының көбеюінің
екінші кезеңі ДНҚ синтезі кезінде жүреді.
Ядро ... ... ... ... ... комплекстер
клетканың басқа мембраналық компоненттерінде де ... ... ... қабықшаға қарағанда анағұрлым сирек кездеседі. Соңғы кезде ... ... ... да ... ... комплекстер кейде гранулалық тордың мембраналарының ... ... ... ... ... ... ... бірінші
рет 1781 ж. Фонтан жылан балықтың ... ... ... ... дейін зерттеушілер ядрошықтың морфологиясын ... ... мен ... ... ғана Оның
биохимиялықсипаттамасы аныкталды. Олар ядрошықта РНҚ-нык болатынын және ДНҚ-
ның ... ... ... ... мен ... балдырлардан
басқа барлық тірі организмдердің жануарлар мен өсімдіктердің клеткаларында
байкалған. Қарапайымдарда да болады. Қосқанаттыларда ядрошықтың ... ... ... ... болады. Ядрошықтың
үлкендігі түрліше. Ядрошыктың типі клетканың типі мен онын ... ... Ірі және ... ... ... ... ... атап айтканда эмбриондық клеткалардың. белоктарды жедел синтездейтін
клеткалардың, сүтқоректілердін ооциттерінің, нерв ... ... ... кішкене ядролардың ядрошықтары кіші болады. Кейде клет-каларда
бірнеше ядрошық болады.
Ядрошықтың іріленуі мен оның ... ... бұл ... ... ... ... соғады.
Физикалық қасиеттері жағынан ядрошық ядроның ең тығыз бөлігі. Химиялық
құрамы бойынша ядрошық РНҚ ... ... ... РНҚ саны ... -ДНҚ-сы сияқты түрақты болмайды, өзгеріп
отырады. ... ... ... ... ... ... Оның ... компоненттері РНҚ мен фосфопротеиндер типті
кышқыл белоктар. Сонымен бірге калцийдің, магнийдің, темірдің, мырыштың бос
немесе ... ... да ... ... ... ... ... онда SS, SН тобы, сілтілік фосфатаза және ерігіш РНҚ ... ... ... жедел жүреді, соған ... ... ... болады. Ядрошықта нуклеотидтік алмасудың ферменттері
де бар. Бұл ... ... ... ... құрамында Фельген реакциясымен боялатын ДНҚ бар ... ... ... тұрады. Ядрошықта ДНҚ болмайды және ол Фельгенмен
боялмайды. Ядрошықта мембрана болмайды. Ядрошықтың белоктары өздерінің
кейбір ... ... ... ... өзге болады. Түрлі
клеткаларда ядрошықтағы белоктар синтезделу жеделділігі бірдей ... ... ... ... ... ... есе артык
жүреді.
Ядрошық тұракты құрылым емес, митоздың бас ... ... ... ... түзіледі. Ядрошық кейде ядро мембранасы ... ... ... мәліметтер де бар.
Ядрошықтың функциялық өзгерістері олардың саны мен ... ... ... ... қалыптасатын болғандықтан,
ядрошықтың саны мен көлемі өзгерген кезде рибосомалардың түзілу жылдамдығы
да өзгереді, яғни белоктің ... ... ... ... ... ... ... тұрады және оның әсерімен қалыптасады.
Хромосоманың осы бөлігін ... ... деп ... Оның
бақылауымен ядрошықтың нуклеин қышқылдық материалы синтезделеді және бұл
материалдың тығыз денешікке ұйымдасуы ... ... ... шығу ... ... ... болғанымен, қызметі жағынан өзге. ... ... ... беруде ешбір рөл аткармайды.
Қорытынды.
Ядроның құрылымы. Ядро - ... мен ... ... ... ... жиынтығы. Ядросы бар ағзаларды -эукариоттар (грекше «карион» -
ядро) деп атайды. ТІрі ағзананың тіршілік қасиеттерінің бірі - ... ... ... ... Зат ... ... және өсіп-даму ядросы бар
жасушаларда қарқынды түрде жүреді. Кейбір ... ядро ... ... деп ... Ол ... ... ... жарғақшалы ядро
болмаса да, оның құрамындағы заттары болады.
Жасушаның ядросы, ... тірі ... ... ... ... мен
қасиеттерін ДНҚ түрінде сақтайтын хромосомалардан ядро шырыны, РНҚ,
ядрошық, т.б. ... ... ... Ядро цитоплазмадан екі
жарғақшасы (ішкі және сыртқы) арқылы ... ... ұсақ ... бұл ... ... мен ядроның арасында заттар алмасады.
Эндоплазмалық тордың шұрықтары, ядро жарғақшаларының ... ... ... қызметі. Жасушаның әр түрлі тіршілігіне байланысты
ядроның қүрылысы, қызметі, пішіні мен мөлшері де ... ... ... ... 4-5 мкм. ... ... қызметіне мыналар жатады: 1)ядро
және оның негізгі құрамдас бөлігі хромосомалар арқылы генетикалық ақпаратты
сақтайды; 2) рибосомада жүретін ақуыз ... ... 3) ядро ... ... қоры ДНҚ-сы бар хромосомалар арқылы жасушаның тұқым қуалауы мен
дамуын басқарып ... ... ... ... ... ... ... екіге бөлінеді: бөліну циклі, нәтижесінде екі
жасуша пайда болады. Екінші циклі - ... ... ... ... ... оны интерфаза деп атайды.
Ядрошық. Жоғарыда көрсетілгендей, ядрошықтың саны бір немесе бірнешеу
болады. Ядрошықтардың 15%-і ДНҚ мен 80%-і ... ... Олар ... ... ... және рибосомаларды синтездеу ... ... ... ... бөліну кезінде ядрошықтар жойылып
кетеді де, жаңа жасуша пайда бола бастағанда (телофаза) ... ... ... ... бөлінуі) бөліну кезінде ядрошықтар жойылып
кетеді де, жаңа жасуша пайда бола бастағанда (телофаза) қайтадан синтезделе
бастайды, интерфаза ... ... ... ... ... олардың
синтезделуі толығымен аяқталады.
Ядро дабықшасы. Ядро мен цитоплазманың арасындағы зат алмасу қызметін
атқарып, оларды ... ... ... қабатты ядро қабықшасы дейді.
Қабықшаның әрбіреуін ... 6-8 ... ... екі қабаттан тұрады.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Генетиканың даму тарихы."29 бет
Бактериялардың жеке топтарының сипаттамасы (1 бөлім – gracilicutes)10 бет
Белоктар5 бет
Белоктар туралы5 бет
Жануарлар әлемі5 бет
Жануарлар әлемі туралы6 бет
Жұқпалы аурулар туралы түсінік және олардын алдын алу шаралары. карантин және бақылау15 бет
Кейбiр омыртқалы жануарлардың және адамның дамуы3 бет
Кейбiр омыртқалы жануарлардың және адамның дамуы туралы4 бет
Клетка туралы ілімінің тарихы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь