Финляндия Республикасы

1. Финляндия . жалпы сипаттама
2. Мемлекеттiк құрылысы
3. Табиғаты
4. Халқы
5. Тарихы
6. Экономикасы
7. өнеркәсiбi
8. Оқу.ағарту iсi
9. Транспорты
10. ғылым және қылыми мекемелерi
11. Баспасөз, радиохабар, телевизиясы
12. Әдебиетi
13. Музыкасы
14. Театры
Финляндия (Suomi Finland), Финляндия республикасы – Солтүстiк Еуропадағы мемлекет. Батысында Швециямен, солтүстiгiнде Норвегиямен, шығысында Россиямен шектеседi. Оңт.-Батысын Балтық теңiзiнің Ботния, оңтүстiгiн Финин шығанақтары шаяды. Жерi 337 мың км2. Халқы 4,7 млн. өкiмш. жағынан 12 губернияға (ляниге; бұлар кихлакунтаға және кунтаға ажырайды) бөлiнедi. Асанасы – Хельсинки.

Мемлекеттiк құрылысы. Финляндия – республика. Қазiргi конституциясы (мемлекеттiк басқару формасы туралы акт) 1919 жылы 17 июльде (өзгерiстер мен қосымшалар 1926, 1930, 1943, 1955 жылдары) қабылданған. Конституциялық актiлерге – Жоқ. сот туралы заң (1922), Сейм уставы (1928) жатады. Мемлекет басшысы президент, ол екi сатылы сайлау тғртiбiмен 6 жылға сайланады. Президент Мемл. совет (Үкімет) құрамын тағайындап, қаулылар мен указдар шығарады, қарулы күштердің қолбасшысы да сол. Мемл. жоғары өкiмет органы – бiр палаталы парламент (сейм), оны халық 4 жылға сайлайды. Жергiлiктi лянилерге (губерния) президент тағайындайтын губернатор басшылығындағы басқарма, қалалар мен селоларда өзiн өзi басқаратын (4 жылға сайланатын) коммуналдық советтер құрылған. Аланд аралдарына (Ахвенанма губ.) өзiндiк автоном. право берiлген. 1974 ж. Ланландияның финляндиялық бөлiгiндегi жергiлiктi өзiн-өзi басқаратын Саам округы құрылды. Сот жүйесiне: Жоқ. сот, апелляциялық және 1-инстанция соттары жатады. Юстиция канцлерi Бас прокурордың функциясын атқарады.
Табиғаты. Финляндия жерi қоңыржай белдеуiнің Солт. жаҚына орналасқан. Теңiз жағалауының ұз. 4500 км. ЖаҚасы негiзiнен биiктiгi орташа жарлы келедi; қатты тiлiмделген, шхер аралдар көр кездеседi.
1. Қазақ СССР энциклопедиясы. №12 томы.
        
        ЖОСПАРЫ:
1. Финляндия – жалпы сипаттама
2. Мемлекеттiк құрылысы
3. Табиғаты
4. Халқы
5. Тарихы
6. Экономикасы
7. өнеркәсiбi
8. Оқу-ағарту iсi
9. Транспорты
10. ғылым және қылыми мекемелерi
11. Баспасөз, радиохабар, ... ... ... ... (Suomi ... ... республикасы – Солтүстiк
Еуропадағы мемлекет. Батысында Швециямен, солтүстiгiнде ... ... ... ... ... ... Ботния,
оңтүстiгiн Финин шығанақтары шаяды. Жерi 337 мың км2. Халқы 4,7 млн. өкiмш.
жағынан 12 ... ... ... ... және кунтаға ажырайды)
бөлiнедi. Асанасы – Хельсинки.
Мемлекеттiк құрылысы. Финляндия – ... ... ... басқару формасы туралы акт) 1919 жылы 17 июльде ... ... 1926, 1930, 1943, 1955 ... қабылданған. Конституциялық
актiлерге – Жоқ. сот туралы заң (1922), Сейм ... (1928) ... ... ... ол екi ... ... ... 6 жылға сайланады.
Президент Мемл. совет (Үкімет) құрамын тағайындап, қаулылар мен ... ... ... ... да сол. Мемл. жоғары өкiмет органы –
бiр палаталы парламент ... оны ... 4 ... ... Жергiлiктi
лянилерге (губерния) президент тағайындайтын губернатор басшылығындағы
басқарма, қалалар мен селоларда өзiн өзi ... (4 ... ... ... құрылған. Аланд аралдарына (Ахвенанма губ.) ... ... ... 1974 ж. ... ... ... ... басқаратын Саам округы құрылды. Сот жүйесiне: Жоқ. сот,
апелляциялық және ... ... ... Юстиция канцлерi Бас
прокурордың функциясын атқарады.
Табиғаты. Финляндия жерi қоңыржай белдеуiнің Солт. жаҚына ... ... ұз. 4500 км. ... ... ... ... ... қатты тiлiмделген, шхер аралдар көр кездеседi. Аласа төбелi жазық
(200 м) рельефi қалыптасқан. Елдің шығыс ж„не солтүстiгiн ... ... ... ... ... 300-400 м, ... Кайнунселькя, Манселькя,
Оуменселькя), қиыр солт.-батысын Скандинавия тауларының сiлемдерi [елдің ең
биiк жерi Халтиатунтури (1324 м) ... алып ... Орт. Және ... ... үстiрт қалыптасқан. Геол. Құрылысы жөнiнен Финляндия
жерi Балтық қалқанының құрамына кiредi, сондықтан да мұнда ... ... ... (гранит, кристалдық тақта тас, гнейс, кварциттер) мол
тараған. Қазiргi рельефiнің қалыптасуына ... ... ... мұз басулар, теңiз трансгрессиясы тiкелей әсер еттi. ... ... оңт. ... жақындаған сайын теңiздiк климат
басымырақ байқалады. Қысы ... ... ... Суық ... ... –150 С; оңтүстiгiнде –20 С (Аланд аралдарында). Жазы салқын,
тұманды, июльде 120 С-160 С; оңтүстiгiнде 17-180 С. ... ... ... 400-500 мм ... ... 600-650 мм ... ... көлемi жазда және күзде түседi. ... ... ... ... ... астамы және оңтүстiгiндегiсiнің 30%-ке
жуығы қар күйінде түседi. Ағын ... ... ... қоректенедi;
өзендерi негiзiнен шағын, бiрақ мол сулы келедi. Iрi ...... 550 км), ... ... ... Финляндия
территориясының 8%-ке жуығын көл айдындары алып жатыр; жалпы саны 60 мыңға
жуық. Көпшiлiгi ... оңт. ... ... ... үлкен Сайма),
Пяйянне, Ивари, үлкен Калла, Оулуярви. Жерi негiзiнен құм және ... ... ... ... аз ... ... қабаты да көп
тараған. Қиыр солтүстiгiнде тундралық глейлi, солтүстiгiнде глейлi күлгiн,
орт. жағында ... ... ... шым ... ... ... ... Жерiнің көпшiлiк бөлiгiнде қылған ... ... ... ... және оңт.-батысында Қана аралас орманалқабы
қалыптасқан. Ормандылығы жөнiнен ... 72%-i) ... ... 1 орын ... Жалпы ағаш қоры 1,5 млрд. м3. ... ... ... ағаш қорына бай келедi. Орманында қарағайлы қылған жапырақты (орманның
57%-i) ж„не шыршалы (28%) ... ... ... ... өңiрi ... ... 33%-i) келедi. Финляндия фаунасы Палеарктикалық облыстық
Еуропа-Сiбiрлiк өңiр құрамына кiредi. Ормандық жануарлар басым ... ... ... ... ... аю, сiлеусiн, құстардың көптеген
түрлерi кездеседi. Су айдындары балыққа бай.
Халқы. Халқының 93%-i финндер. Олардан басқа шведтер, саамдар, ... ... ...... ... өте сирек қоныстанған елдердің
бiрi. ТұрҚындары негiзiнен елдің оңт. бөлiгiнде ... ... 1 ... 13,9 ... ... тiлi – финн ... швед тiлi.
Дiни нанымҚа сенушiлердің көпшiлiгi – лютерандықтар. Еңбек етушi халықтың
40%-i өнеркәсiп салаларында ... ... Қала ... 52%. ... ...
Хельсинки, Турку, Тампере.
Тарихы. Мұз дәуiрiнен кейiнгi кезде-ақ Финляндия жерiн адам мекендеген
(мезолиттiк Аскола ... ... 8-мың ... Б.з.б. 2-мың жылдықта
Шығ. ... ... ... ... Ф-ға ығысып, онда мал
өсiрумен және егiншiлiкпен айналысқан. Қола ... аяқ ... және шығ. ... ... басталды. Темiр дәуiрiне
көшу (б.з.б. 1-мың жылдықтың басы) Балтық жағалауындағы финн ... ... ... ... ... ... Б.з. 5 ғасырына таман
финн тайпалары негiзiнен екi аймаққа: еми (хаме) – ... және ...... ... шоғырланды. 7 ғ-да финндер Пяйянне ... екi ... ... ... ө-не ... жеттi. Б.з. 1 мың жылдығы аяғында
Карель мойнағы мен ... ... ... ... карельдер мекендедi. Пори-
Тампере-Миккели межесiнен солтүстiкке қарай саам тайпалары ... ... ... жорқтары Финляндияға тiкелей дарыған жоқ; алайда Балтық
жағалауында ... ... ... жандануы, шведтердің көршi отыруы,
әварягтан греккеә баратын жлдың ... өтуi финн ... ... ... еттi. 9 ғ-да ... ө. ... ... сауда жүргiзетiн аса iрi
Коройнен пунктi пайда ... ... ... ... да ... қоныстары
орнықты. 12 ғ-дың ортасынан швед феодалдары Ф-ны ... ала ... ... ... (1155 ... 1157) ... ... оңт.-бат жағалауын басып
алып, сумь тайпаларын баҚындырды. 2-крест жорығында (1249) емь тайпалары
шведтер қол ... өттi, ... ... оңт., ... ... ... бастады. Бұдан соңғы 30 жыл iшiнде Финляндия Швеция корольдығының
құрамына түгел енiп болды. Швед ... ... ... ... ... өту ... ... Тайпалық ескi шекаралар
негiзiнде Финляндия ... ... ... ғ-да швед ... ... Финляндиядағы жер иелерiн одан әрi
кеңейттi; реформацияға ... ... ... жерi ... ... жерi кесiлдi, Динн шаруаларының жерi онан ғрi азайтылды. 1542
ж. Ф-ның бос жатқан барлық ... швед ... ... деп ... ... ... аймақтар кеңiнен шерiле бастады. Балтықтағы сауданы
король порттарына қарай бұру мақсатымен 1550 ж. Гельсингфоре (Хельсинки) қ-
сы салынды. ... ... ... Ф-ны ... тұр., сауда саттық iсi
құылдырады, феод-ң озбырлығы күшейдi, алым-салық көбейдi, ... ... алу тым етек алып ... Осының бәрi шаруаларды қатты күйзеттi. Бұған
қарсы наразылық ретiнде Ф. тарихындағы аса iрi ... ... ... ... деп ... болды.
17 ғ-ң орта шенiнен бастап Ф-ны шведтендiру процесi мықтап күшейдi.
Карл ХI ... бұл ... ... ... ... айналды.
1908-09 ж-дағы орыс-швед соғысынан кейiн Финляндия Россияға қосылды.
Патша Үкіметi Ф-Қа едәуiр кең iшкi ... ... ... ... патша үкіметi Ф-ның автоном. праволарын қайта ... 90 ... ... ... құрамындағы Ф-ның ерекше статусын толық
жоюҚа баҚыт алды. 1899 ж. Фин ... ... ... ... ... ... ... конституция қабылдайтын Құрылтай жиналысын щақыру
талабын қойды. Рев. ... ... ... 1906 ж 20 ... сейiм
қабылдаған Ф. конституциясын бекiттi.
1906 ж Ф-да жаңа саяси партиялар құрылды. 1917 ж ... ... ... ... ... ... Ф-Қа ... беру туралы талап
қойды.
1929-33 ж. дүн. жүз. экономик. дағдарыс Ф-ны да қамтып, ... ... ж. ... ... Ф. ... болып сайланды. Демокр.
қозғалыстың өрге болуы жағдайында М.Пеккала Үкіметi құрылып, ол ... ... және ... ... туралы шарт қояды.
1950 ж Үкімет басына У.К.Кеконен келiп, СССР-мен экономик. Және мәдени
байланыстарды нығайту бағытын ұстады. 1955 ж. екi ел ... ... және ... ... ... 1948 ... ... тағы 20 жылға ұзарту
туралы протокол мен ... ... ... ... ... ... ... правосынан бас тартатыны және бұл жерден совет әскерлерiн
шығару жөнiндегi келiсiмге қол қойылды.
Экономикасы. Пайдалы ... ... және мыс ... ... ... саз, құм, ағаш сияқты құрылыс материалдары көп.
Финляндия – дамыған капиталистiк ел. Ағаш – елдің ең басты байлығы. Ф-
да ағаштан алынбайтын, одан ... зат ... ... ... қағаз,
жиқаз, картон, жасанды жiбек, спирт осы ағаштан алынады.
өнеркәсiбiнің жетекшi салалары ... ... ... ... өнiмнің 75%-i, 50%-i iрi монополияның бақылауында). ... ... ... 3-орын алады. Экон-да жылдан-жылға мемл. ... ... ... ... ... А.ш. ... бар жерiнің 30%-не
жуығы орман алқабының 31%-i мемл. қарамаҚында.
өнеркәсiбi. ұлттық табыстағы өнеркәсiп Ұлесi а.ш.-на ... 3 ... ... ... ... 1974 ж 1,7% ... Ағаш өңдеу
өнеркәсiбiнің iрi орталығы – ... ... ... ... Лахти. 1975 ж елде
28,8 млрд квт. СаҚ электр энергиясы, 1356 мың ... ... 1656 ... 1130 мың ... ... 4099 мың ... целлюлоза, 550 мың м3 фанер
өндiрiлдi. 2 д/ж соҚыстан кейiн ... ... қара ... ... ... ... қалыптаста.
Оқу-аҚарту iсi. Ағарту iсiне басшылықты оқу мин-лiгi жүзеге ... оқу ... швед ... ... Мемл. мектептермен қатар жеке
меншiктi мектептер де бар. 1968 ... заң ... 9 ... ... жұмыс
iстейдi. Толық орта бiлiм беретiн лицейлердің ... ... ... ... Хельсинки кiтапханасы, Хельсинки ... ... ... ... қалалық музей, Хельсинки ун-
тiнің зоол. музейi, Туркудегi тарихи музей, бейнелеу өнерi ... және ... ... ... iшкi жүк ... т.ж. транспортының Ұлесi басым.
Темiр жолы-ң ұзындығы 5,7 мың км., автомоб. Жолының ұз. 39,9 мың ... 1028 мың авто ... оның ... 894 мың ... бар. ... жол ... – Сайма, Тюхлярви, Плетенне көлдiк жүйелер. Теңiз
траснпорты негiзiнен елдің сыртқы ... жүк ... iске ... ... ...... Котка, Турку, Пори.
ғылым және Қылыми мекемелерi. ҚоҚамдық Қылымдар негiзiнен Финн тарихын
зерттеумен шұҚылданады. Бұл салада ... ... ... ... мен ... Қылымында жаңа баҚыттар дамып келедi. Оның iшiнде
прогрестiк зерттеулер көрнектi орын алады.
Жаратылыс тану, тех. ... 17-18 Қ-да ... ун-тi ... ... ... минералог Ю.Гадолин сияқты Қалымдардың қызметiне байланысты
дами бастады. ғылыми зерттеу жұмысы Ф. Россияға қосылғаннан кейiн ... ... ун-т ... 1828 ж. ... ... ... ... Ф. метеорол. Ин-ты құрылды.
1842 ж Хельсинкиде құрылған политех. Ин-т ... ... ... ... Қ. 2 ... Ф. ғылыми физика-математика саласында
елеужетiстiктерде ие болды.
Баспасөз, радиохабар, телевизиясы. Финлян-дияда ... 20 ... Оның ... әХельсинки саноматә кҰнделiктi шығатын бурж.
газет, 1889 ж-дан Хельсинкиде ... ... ... ...
күнделiктi газет.
Әдебиетi. Ф. әдебиетi финн және швед ... ... ... ... көне ... ... карель, ауыз әдебиетiнің Ұлгiлерiнде ұқсас
келедi. Ф-да орта ғ-да ... ... ... ... Ұлгiсi аңыз
ертегiлер болды. Финн әдеби тiлiнің негiзiн салушы М.Агрикола финн тiлiне
Жаңа ... тағы ... дiни ... ... ... алғы сөз ... Ф. тiлiн ассимиляцияға ұшыратуы финн тiлiндегi әдебиеттiң дамуын
тежедi. Швед тiлiндегi әдебиет бұл ... финн ... тән ... ... ... ... ... А.И.Арвидсон әлеуметтiк саяси өзгерiстер жасауды
қолдады. 1831 ж. құрылып, күнi бүгiнге дейiн келе жатқан Финн әдеби қоғамы
фольклор ... ... ... iсiне игi ықпалын тигiздi.
Үстемтап өкiлдерiнің қиянатшыл, озбыр iс-әрекетi суреттелген. ... ... ... бой ... ... ... позиясында әлеуметтiк сарын басым болды. 80-90 ж-ы реализм
басты бағытқа айналды.
Музыкасы. Финляндияның ежелгi муз. – ... ... ... ... ... ... өзi ... сабақтас. Муз. әуендерi
негiзiнен пентатоникалық болып келедi. ұлттық муз. аспаптары – кантела,
туохиторви (мүйiз ... т.б. ... муз. ... ... ... ... өркендей бастады. Туркуде сарай кепалласы, 17 ғ-да ... цехы ... 18 ... ... музыкадан сабақ беру
Туркудегi ... ... муз. өмiр ... ... ... финн
композиторлары – Э. Тулинберг, Б.Х.Круселл, Ф.Пациус, Р.Фальтин ... Финн ... ... ... ... Л.Сибелиус
творчествосы дүн. жүз. даңққа ие болды. 19 Қ-да ... ... ... ... А.Ярнефельт; 19 ғ-дың аяғы мен 20 ғ-
дың бас кезiндегi әншiлерi – А.Акте, А.Фострем т.б.
20 ... ... ... – Э. ... П.Кокконен,
А.Мериканто, Э.Раутавара, А.Соннинен, Э.Энглунд, Э.Бергман; ... ... ... П.Берглунд; пианисi – ...... ... ... опера театры, қалалық шлиф.
Оркестрi және Сибслиус атындағы ... ... ... iтсейдi. Iрi
қалаларда Ф. музыканттар одағы, Финн ... муз. ... т.б. ... ... ... дәстүрлi халық театры ... ... ... ... ... ... созылған швед үстемдiгi
кедергi болды. 1860 ж. Гельсингфроста ... ... ... ... ... оқулықтар:
1. Қазақ СССР энциклопедиясы. №12 томы.

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Финляндия мен Қазақстан14 бет
1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы5 бет
1941-1945 жылдардағы ұлы отан соғысы жайлы15 бет
XIX ғасырдың 60-жылдарындағы қоғамдық педагогикалық қозғалыс49 бет
Екінші дүниежүзілік соғыс, соғыстың басталуы5 бет
Еңбекшілердің майдан вахтасындағы ерен еңбегі12 бет
Жылдық білім беру жүйесіндегі информатика рөлі8 бет
Интеграциялық процестердің қаржылық аспектілері5 бет
Интернет тәуелділіктің пайдасы мен зияны5 бет
Конститутцияның түрлері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь