Наполеон Бонапарт және ХІХ ғ. І жартысындағы Европа елдері

Кіріспе. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

1 НАПОЛЕОН САЯСИ БИЛІККЕ ЖЕТУ ЖОЛЫНДА

1.1 Наполеон Бонапарт . өмір жолы. . . . . . . . . 8

1.2 Наполеонның консулдық қызметі. . . . . . . . 14

1.3 Наполеон Бонапарт . император. . . . . . . . 18


2 НАПОЛЕОН СОҒЫСТАРЫ ЖӘНЕ ЕВРОПАДАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕР


2.1 Австрия Пруссия және Германия территориялары үшін шайқастар. . . . . . . .
24

2.2 Испания Португалия және Италия территориялары үшін шайқастар. . . . . . . .
33

2.3 Англия территориясы үшін күрес және оның
нәтижесі. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
37

2.4 Соғыстар нәтижелері және Вена конгресі. . 48



ҚОРЫТЫНДЫ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ДЕРЕКТЕР ТІЗІМІ. . . . . . . . . . 56

ҚОСЫМША МАТЕРИАЛДАР. . . . . . . . . . . . . . . . . 58
Тақырыптың маңыздылығы. ХХ ғасырдың аяғында қазақ халқы дүниежүзілік тарих сахнасында әлем қауымдастығына өзін егемен ел ретінде мойындатып, байрағын көтеріп, атының шартарапқа таралғанына да міне, биыл он жыл болыпты. Осындай ғасырлар тоғысында қазақ халқы үшін болып отырған оң өзгерістер заманында халқымызбен бірге дамып, қоғамның әртүрлі формацияларына сай суығы мен күйігін бірге көтеріп келе жатқан еліміздің тарихына деген көзқарастар егемендік алғаннан бері жаңаша сипатқа ие болуда. Сол көзқарастардың бірі – бұрынғы одақта шет елдер жөнінде көп жазылатын. Бірақ бұл негізінен мәскеулік ғалымдардың еншісіне тиіп келген еді. Бұрынғы одақтас республикалардың егемендік алуына байланысты жағдай өзгерді. Дүние есігі бізге де ашылды. Сол дүниенің бірі – Франциядағы Наполеон Бонапарт билігі кезіндегі Европадағы жағдайды ашып көрсетуге талпыныс туып отыр.
Соның ішінде Наполеон Бонапарттың ақылды қолбасшы, мемлекет қайраткері, кезінде Батыс Европа елдеріне өзінің айбынды әскерінің арқасында үстемдік жүргізген қызметінің өзіндік ерекшелігі бар болғандығы ешкімге шүбә тудырмасы анық.

Мәселенің тарихнамасы.
Наполеондық тарихнама өзінің бастауын Наполеон қайтыс болғаннан кейінгі онжылдықтан алады. Яғни, бұл онжылдық ішінде Наполеонды біреулері жақтаса, екіншілері даттаған еді.
Наполеондық билік туралы бурбондардың қайта қалпына келгенінен кейін, роялистер даттап жазған еді. Осыған қарама-қарсы көптееген естеліктер, көптомдық шығармалар, Шапталдың естеліктері және Лас-Каздың кітабы т.б. өз ыңғайын тауып, жарық көре бастады. Бұның бәрі көзбен көріп, Наполеонның өзімен сөйлескенде жазылған нағыз құнды дерек болып табылады. Атап айтқанда, 16 томдық Луи Мадленнің еңбегі, Вальтер Скотт, Стендлай, Эмил Людвиг және Бертран Рассел,Адольф Тьер, Томас Карлей, Жорж Лефевр, Андре Моруа тағы да басқа француз тарихшыларының зерттеулерін жатқызуға болады. Осылардың негізінде көптеген кеңес тарихшылары да өз қызығушылықтарын туғызып, Наполеонға арнап, арнайы монографиялар да жазған еді.
Соның ішінде, Е.В. Тарленнің Наполеон деген еңбегі /1/ орыс тіліндегі алғашқы аудармашылық еңбек болып табылады. Автор бұл шығармасында Наполеонның өмір жолынан бастап, көптеген мәселелерге тоқтала отырып, жан-жақты мәлімет берген. Наполеон туралы бұл зерттеу – ресейлік басқа еңбектердің бастауы болып отыр. Себебі онда сол кездегі Франциядағы және Батыс Европадағы жағдай, Наполеон Бонапарттың өмірі мен қызметі көптеген дерек-дәлелдермен қамтылған. Автор аталған еңбегінде өзінің қарсыласын талқандап, күшін нығайту үшін Наполеонға қанды шайқастар, қатал соғыстар, ірі жорықтар және де ұзақ шапқыншылықтар өте қажет болды /2/ деп көрсетеді. Саяси тиімділіктен бұрын Наполеон ішкі-сыртқы саясатында өз империясын деспоттық режиммен ұстауға тырысты /3/ деп көрсетеді.
1. Тарле Е.В. Наполеон. М.: Ритм 1992. 416 с.
2. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 4.
3. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 6.
4. Съюард Д. Семья Наполеона. Смоленск: 1995-416 с
5. Съюард Д. Семья Наполеона…- С.4.
6. Мережковский Д.С. Наполеон. М.: 1993.
7. Мережковский Д.С. Наполеон… - С.11.
8. Манфред А.З. Наполеон Бонапарт. М.: 1987.
9. Манфред А.З. Наполеон Бонапарт… - С.694.
10. Мусский И.А. 100 великих диктаторов. М.: Вече 2000
11. 100 великих битв. М.:Вече 2000
12. Тарле Е.В. Наполоен. М.: Ритм 1992. 416 с.
13. Манфред А.З. Наполеон Бонапарт. М.: 1987.
14. Горбовский А. Наполеон здесь и не ночевал: Самая страшная тайна Святой Елены // Эврика – 23 февраля 2001 г – С.17
15. Туган Д.М. Происхождение режима Наполеона І // Вопросы истории. М.: 1988. № 3- С.154
16. Съюард Д. Наполеон и Гитлер. Смоленск: 1995
17. Шедивы, Ярослав. Меттерних против Наполеона. М.: 1991
18. Хрестоматия по новой истории 1640-1870. М.: 1990
19. Манфред А.З. Наполеон Бонапарт…-С.14.
20. Манфред А.З. Наполеон Бонапарт…-С.16.
21. Тарле Е. В. Наполеон…С.4
22. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 7
23. Мусский И.А. 100 великих… - С.341
24. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 376
25. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 383
26. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 384
27. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 384.
28. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 384.
29. Мусский И. А. 100великих…-С. 353.
30. Мусский И. А. 100великих…-С.343.
31. 100 великих битв…-С.344.
32. 100 великих битв…-С. 278.
33. 100 великих битв…-С. 280.
34. 100 великих битв…-С. 315.
35. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 206.
36. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 156.
37. Клаузевиц 1806 год… -С. 88-90
38. 100 великих битв… - С.296
39. Тюлар Наполеон, или миф о спасителе… С. 161-162.
40. Харботл Т. Битвы мировой истории М.: 1993. –С. 174.
41. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 164.
42. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 194.
43. 100 великих битв… С. 282.
44. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 214.
45. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 214.
46. История Европы М.: Просвещение, 1996. –С. 280-281.
47. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 313.
48. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 337.
49. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 343.
50. Новая история І часть. М.: 1972. – С.229.
51. Троицкий И.А. 1812 великий год России. М.: Мысль. 1988. –С.15.
52. Смирнов В.П. Посконин В.С. Традиции Великой французской революции в идейно-политической жизни Франции (1789-1989г.г.) М.: МГУ, 1991.
53. Французкие короли и императоры. М.: 1997.
        
        ҚазаҚстан Республикасы Ғылым жӘне бІлім министрлІгі
Қ.ЖҰбанов атындағы АҚТӨБЕ МЕМЛЕКЕТТІК УНЕИВЕРСИТЕТІ
ТАРИХ ФАКУЛЬТЕТІ
ЖАЛПЫ ТАРИХ ... ... ... ЖӘНЕ ХІХ Ғ. І ... ЕЛДЕРІ
ОРЫНДАҒАН:
ҒЫЛЫМИ ЖЕТЕКШІСІ:
РЕЦЕНЗЕНТТЕР:
Т.Ғ. ДОКТОРЫ, ПРОФЕССОР АБДОЛЛАЕВ
Н.К.
Т.Ғ.К. ДАУЛЕТИЯРОВА Б.Х.
ҚОРҒАУҒА ЖІБЕРІЛДІ.
КАФЕДРА ... ... 2001 ... 200 ... _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _|3 |
|_ _ _ _ | |
|1 ... ... билікке жету жолында | ... ... ... - өмір ... _ _ _ _ _ _ _ _ |8 ... ... ... қызметі_ _ _ _ _ _ _ _ |14 ... ... ...... _ _ _ _ _ _ _ |18 |
| | |
|2 ... ... жӘне ... Өзгерістер | |
| | ... ... ... және ... ... үшін | ... _ _ _ _ _ _ _ |24 ... ... ... және ... территориялары үшін | ... _ _ _ _ _ _ _ |33 ... ... ... үшін ... және оның | ... _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ |37 ... Соғыстар нәтижелері және Вена конгресі_ _ |48 |
| | ... _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _|54 ... ... ... _ _ _ _ _ _ _ _ _ |56 ... ... _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ |58 ... маңыздылығы. ХХ ғасырдың аяғында қазақ халқы дүниежүзілік тарих
сахнасында әлем ... өзін ... ел ... ... ... атының шартарапқа таралғанына да міне, биыл он жыл болыпты.
Осындай ... ... ... ... үшін болып отырған оң өзгерістер
заманында халқымызбен бірге дамып, қоғамның ... ... ... мен ... ... ... келе ... еліміздің тарихына деген
көзқарастар егемендік алғаннан бері жаңаша ... ие ... ... бірі – ... ... шет ... жөнінде көп жазылатын. Бірақ
бұл негізінен мәскеулік ғалымдардың еншісіне тиіп келген еді. ... ... ... ... ... ... ... Дүние
есігі бізге де ашылды. Сол дүниенің бірі – ... ... ... кезіндегі Европадағы жағдайды ашып көрсетуге талпыныс туып отыр.
Соның ішінде Наполеон Бонапарттың ақылды қолбасшы, ... ... ... ... ... ... ... әскерінің арқасында үстемдік
жүргізген қызметінің өзіндік ерекшелігі бар болғандығы ... ... ... ... ... ... ... Наполеон қайтыс болғаннан кейінгі
онжылдықтан алады. Яғни, бұл онжылдық ішінде Наполеонды ... ... ... ... ... туралы бурбондардың қайта қалпына келгенінен кейін,
роялистер даттап жазған еді. ... ... ... естеліктер,
көптомдық шығармалар, Шапталдың естеліктері және Лас-Каздың ... т.б. ... ... ... көре бастады. Бұның бәрі көзбен көріп, Наполеонның
өзімен сөйлескенде жазылған ... ... ... ... ... ... 16 ... Луи Мадленнің еңбегі, Вальтер Скотт, Стендлай, Эмил
Людвиг және ... ... ... ... ... Жорж ... ... тағы да басқа француз тарихшыларының зерттеулерін ... ... ... көптеген кеңес тарихшылары да өз қызығушылықтарын
туғызып, Наполеонға арнап, арнайы ... да ... ... ішінде, Е.В. Тарленнің Наполеон деген еңбегі /1/ орыс тіліндегі
алғашқы аудармашылық ... ... ... ... бұл шығармасында
Наполеонның өмір жолынан бастап, көптеген мәселелерге тоқтала отырып, ... ... ... ... туралы бұл зерттеу – ресейлік басқа
еңбектердің бастауы болып отыр. Себебі онда сол ... ... ... ... ... ... Бонапарттың өмірі мен қызметі көптеген
дерек-дәлелдермен ... ... ... ... ... ... күшін нығайту үшін Наполеонға қанды шайқастар, қатал соғыстар,
ірі жорықтар және де ұзақ шапқыншылықтар өте қажет ... /2/ деп ... ... ... ... ішкі-сыртқы саясатында өз империясын
деспоттық режиммен ұстауға тырысты /3/ деп көрсетеді.
Сонымен бірге, Наполеон ... оның ... ... ... бірі – ... ... АҚШ-та жарық көрген «Наполеонның
отбасың деген шығармасын /4/ ... ... ... бұл ... ... қатынасын, әр отбасының мүшесіне жеке-жеке талдау беріп, ... ... ... Оның ... орыс тарихшыларымен қарама-
қайшы жақтары да бар. ... ... ...... фигурасын
айқындау. Автор үшін Наполеон тек қана қолбасшы емес, ол қатал ... ... үшін өз ... ... соны ... ... ұлы адам ... Мережковский өзінің Наполеон деген еңбегінде /6/ Наполеон соғысты
француз революциясынан мұраға алды. Европамен ... Біз енді ... ... соғысын, халықаралық соғыстардың әлдеқайда қорқынышты екенін
білеміз. Ал, Наполеон соғысы - үлкен ... ... және ... ... (15 млн. адам ... ... ойыншық еді /7/ деп
көрсетеді.
Келесі бір орыс тарихшысы Альберт Захарович Манфред ... ... атты ... /8/ ... Бонапарт алыс қашықтықтан өзінің
2 жақты қайшылықтарымен көрінеді /9/ деп жазды.
Яғни, өз кезеңінің адамы, ... жас ... ... ... ...... Бонапарттың көтерілуі және түсуі бәрі де
заңды құбылыс ... өз ... ұлы, сол ... ... ... ... ... екенін барлық авторлар ашып көрсетеді.
1994 жылы дүниежүзілік қауымдастық ұлы корсикандықтың 220 ... ... ... кітаптар мен мақалалар, конгресс, арнайы
конференциялар, ... ... бой ... ... ... туған болатын. Қолбасшыға, мемлекет қайраткеріне деген қоғамдық
қызығушылықтар әлі күнге дейін ұлы да ... еді. ... ... ... оны ... ал ... одан ... күнде ұқсас
адам іздегісі келеді. Наполеон – ол тарихты жасаушы, және де оның ... еш ... ... ... XVІІІ ғ. аяғы мен XІX ғ. ... мен ... жағдай әлемдік тарихта болмайды және болуы мүмкін
де емес ... ... ... жөнінде және оның отбасы мүшелері туралы да талай пікір-
таластар болған, болды және бола ... ... ... мен ... ... ... кеңес
тарихшылары өз тұжырымдамаларын жасады. Бірақ, бір айта кететін жәйт – бәрі
де сол кездегі ұлы да алып ...... ... өткен еді. Себебі,
Наполеон өмірі Европамен қоса ... де өз ... ... отырған еді.
Ресей жөнінде авторлардың еңбектері өте толық, жан-жақты ... ... ... ... ... өте нақты түрде талқыланған бөлек бір дүние
болып отырғаны айдан анық. ... да, бұл ... ... жайлы сөз ету
артықтау болып ... ... ... 100 ұлы диктаторлар деген еңбегінде /10/ көптеген
ірі қолбасшылардың өмірі мен қызметіне, ... ... ... ... ... Наполеон Бонапарттың да рөлін ашып көрсеткен еді.
Дәл осы баспадан (Вече) жарық көрген 100 ұлы ... ... /11/ ... ... ... Наполеонның ірі шайқастары мен қанды соғыс, жорықтары
өте жақсы суреттелген.
Қорыта келгенде ... ... ... мен қызметіне арналған,
Батыс Европа елдері ... ... ... еңбектер күні бүгінге дейін
халықтар арасында өз қызығушылығын туғызып ... ... ... мен міндеттері.
Зертеу жұмысының басты мақсаты – Наполеон Бонапарттың билік ету барысын
Батыс Европадағы іс-әрекеттері ... ашып ... ... ... Осы
бағытта автор алдына мынадай міндеттер қояды:
- Наполеон ... өмір ... ... ... сипаттама беру;
- Европадағы қанды соғыстарына жеке-жеке тоқталып, олардың мәнін ашу;
- Наполеон билігі кезіндегі Батыс Европа елдерінің ... ең көп ... ... ... ... ... Соғыс соңында Вена конгресіндегі елдердің ара-қатынасына талдау беру.
Зерттеу жұмысының деректік негізі.
Зерттеу жұмысын жазу барысында негізгі тарихи дерек көзі ... ... ... ... ... /12/, ... Наполеон Бонапарт /13/ атты
монографиялық еңбектерін пайдаланды. Себебі, аталған еңбектерде зерттеліп
отырған ... ... және ... жеке, саяси өмірінен көптеген
мәліметтер беретін дерек дәлелдермен келтірілген. Мәселенің мәнін ашып,
оған шынайы баға ... және ... ... ... ... ашуда
жергілікті мерзімді баспаларда шығарылатын атап айтсақ, ... ... ... ... ... да ... Сонымен қатар,
Вопросы истории, Новое и ... ... Эхо ... ... ... /15/ және тағы да ... ғылыми басылымдарда берілген деректер
тақырыпты жан-жақты ашып көрсетуде үлкен септігін тигізді.
Келесі бір ең қажетті дерек көзі ... Д. ... ... ... /16/, ... ... ... против Наполеона /17/, және
1640-1870ж.ж. аралығын қамтитын ... по ... ... ... диплом жұмысын жазуда бірден-бір дерек көзі ретінде мәселеге ... одан әрі ... ... ... ... хронологиялық ауқымы. Жұмыста ... ... ... ... ... осы ... Наполеон Бонапарттың билік
еткен уақыты болып табылады.
Зерттеу жұмысының территориялық ... ... ... Наполеонның
және оның билігі кезіндегі әрекеттері мен бағытын жан-жақты көрсету үшін
бүкіл Батыс Европа елдері ... ... ... ... Зерттеу жұмысында қойылған
мәселелерді ғылыми ... ашып ... ... ... ... ... ... байланыстағы тарихилық, өркениеттілік
сияқты негізгі методологиялық принциптер басшылыққа алынды. Наполеонның
өміріндегі, ... ... ... сипаттау барысында тарихи
салыстыру, талдау және қорытындылау әдістері кең қолданылды.
Зерттеу жұмысының ғылыми жаңалығы. ... ... ... ... арнайы
зерттелмеген мәселеге тоқтала отырып, XІX ғ. бірінші ... ... ... ... ... Франциядағы Наполеон Бонапарттың бірден-бір
халық сеніміне ие болған саяси тұлға екендігін ашып ... және ... ... баға беру ... ... жұмысының сыннан өтуі. Осы мәселе ... ... ... ... ... есебінде сыннан өтіп, 2000-2001 оқу жылында
студенттердің ғылыми конференциясында арнайы баяндама ... ... ... ... ... ... 7 тақырыпшаны
қамтитын 2 тараудан, қорытындыдан және ... ... ... мен
қосымша материалдардан тұрады.
1. НАПОЛЕОН САЯСИ БИЛІККЕ ЖЕТУ ЖОЛЫНДА
1. Наполеон Бонапарт - өмір жолы
1804-1815 жылдары және ... ...... ... ... 1799 жылы ... төңкеріс жасап, бірінші консул болды.
1804 жылы ... ... ... Билігі кезінде диктаторлық режим
орнатып, өзінің айбынды әскерінің ... ... ... кеңейтті.
Орталық және Батыс Европаның көп бөлігін Францияға тәуелді қылды. 1814 ... ... ... 1815 жылы тағы да ... ... иеленді, кейін
Ватерлоо түбіндегі ұрыстағы жеңілістен ... ... ... ... соңғы жылдарын Қасиетті Елена аралында өткізді.
Карло Мария Буонапарте- Наполеон Бонапарттың әкесі, 1746 жылы туған,
Корсика аралының ұсақ ... ... ... ... ... ... ... жанашырлығы сондай – оны корсикалықтар тамаша Карло
атаған. 1764жылы Карло Мария ... ... ... 14 ... ... ... ... – 1769 жылы 15 тамызда Аяччо ... ... ... ... ... ... – жанұяда екінші бала.
Әкесінің 12 баласынан қалған ... ... ... 2 ... ұлы Жозеф пен
Наполеонды Француз үкіметінің 1779 ... ... ... ... ... қол ... соң, ... колледжге оқуға
жібереді. Бұл кезде Наполеон 9 жасар бала еді. Наполеонның тарихи өмір жолы
осы 9 ... ... ... ... ... ... Отен ... аз
уақыт болған соң, Бриендегі әскери училищеге ауысты. Сабаққа нашар
үлгеретін, ... әрең ... ... ... ... еді. Бірақ, ол өзінің талабымен, талантымен көзге түсе білді. Сол
кезден бастап, оның еліктеушісі, үлгі ... Юлий ... ... ... ... ... – математикаға көп көңіл бөлді. Сонымен бірге
– тарих және география пәндеріне деген қызғушылығы ерекше еді. Тек ... ... ... ... ... 1784 жылы ... ... жақсы
тапсырып кадет шенін алады, және ол Париждегі әскери мектепке көшеді. Париж
әскери мектебі – елдегі ең керемет оқу ... бірі ... Ол тек ... қана ... ... ... білімді де тәжірибелі мұғалімдер ордасы
болды. Осындай ордада жас тәрбиеленуші бозбала –
Наполеон Бонапарт ... ... ... ұмтылысымен барлық
мұғалімдердің шапағатына бөленіп, 1786 жылы училищені «кіші лейтенантң
деген ... ... ... Оқудан кейін үлгілі Ла-Фер полкіне артиллерия
лейтенанты болып жіберілді. Кейбір деректерде Лион ... ... ... ... жіберілді /19/ делінеді. Міне, осы гарнизонда
артиллерия бөліміндегі кіші лейтенант – Наполеон Бонапарттың әскери ... Оның ... ... ... ... – жас ... Ол ... білімін әскери іс туралы кітаптарды оқу арқылы
жетілдіре түсті. Атап айтқанда: Маркиз де Фекъердің «Мемуарларң, Гибердің
«Тактика туралы ... ... дю ... ... қолдану туралы
хатң және де ұлы артиллерист Грибовалдың «Өсиетң атты ... ... ... ... кодексімен танысып, көрнекті ағартушылардың
еңбектерін оқып жүрді. ... ... оның ... көп ... ықпал еткен
Рейналь мен Руссоның еңбектері болды. Бриенде, ... ... ... өз ... ... ... ... ұлылығына таң қалып, көп
ойланатын. Наполеон Бонапарт әскери мектепте оқып жүрген ... ... ... тап болады. 1785 жылы 40 жасқа жетпей әкесі ... ... ... жас ... ... ... ... кішкентай бауырларының
ауыртпалығын көтеру міндеті тұрды. Содан Наполеон Бонапарт Аяччодағы ... ... ... ... үйінің табалдырығын қайта аттады. «Наполеонның
бұл келісі – деп ... ... ... ... ... ұлы да бақытты кезеңі
болып саналады /20/.
Наполеон Бонапарт өз жұмысын тиянақты істеуімен көзге ... Ол ... және ... ... ... ... ... офицер болды.
Артиллерия бөліміндегі кіші лейтенанттың өмірінде қуанып, еске аларлықтай
ештеңе болған жоқ. Өмір жолы ... ... ... Ол өзін барлық
жағдайларда тежеп ... ... ... оның соңынан еріп отырған
еді. ... өзі ... ... оған ... ... арасында өмір сүруге тура келді. Өйткені, Корсика 1769 ... ... ... еді. Оның аты сол ... ... ...... ди Буонапарте деп жазылатын, кейін
Францияға келгесін Наполеон Бонапарт ... ... /Сол ... ... – батыр Паоли еді/. Наполеонның өз бойындағы ерекшеліктерінің бірі –
есте сақтау қабілетінің өте жақсы болуы еді. Сол қасиетінің ... ол ... ... ... ... аты-жөнін жатқа білген. Сонымен
бірге, ол қолы бос ... ... ... және ... 21 ... ... ... тағы бір ерекшелігі- музыканы ттыңдай және
түсіне білді. Наполеонның ең басты кәсібінің бірі- көркем ... ... ... ... оқып ... ... ол қолы бос ... тек
кітапханаға баратын. Әсіресе, Полибий және Плутархты, тарихи әңгімелерді
оқығанды ұнатқан. Валанста оқып ... ... ... ... ... тағы да ... қалалардан кітаптар алдырып жүрді. 1786 жылы Корсикаға
өз еліне келген кезде ағасы Жозефтың ... оның ... ... толы еді. ... ... ... Плутарх, Платон, Цицерон,
Корнелий, Непот, Тит Ливий, Тацит шығармалары және де Монтен, ... ... ... ... ... жақындығы сондай- антика
заманындағы Эллада, Рим тарихын, ежелгі замандағы Египет, Ассирия, Вавилон,
Персия тарихын оқып, өзіне керек ... ... ... алып ... ... ... Юлий ... басқарғаннан бастап, 17ғ. Соңына
дейінгі кезеңі жазылған. ... ... ... сол кездегі
классикалық Француз әдебиетін, соның ішінде теңдесі жоқ терең де ... ... ... Боссюэ, Фенелон, Вольтер, Руссо шығармаларын
меңгеруімен қызықтырып жүрді. Осылардың бәрін жинақтай ... ... ... ... және т.б. ... ... ... әрі тез,
бірқалыпты еркін меңгере алғанын көреміз. Оның ... ... ... ... ... Буттафуокаға хатң, «Бокердегі кешкі асң, ... ... және де 1788 жылы ... шыққан «Граф Эссексң ... ... ерте ... ... ... ... әрі тынымсыз
болды. «Мен кішкентайымнан айқай мен ... ... ... Еш ... ... ... ... тістедім, бірін ұрдым, бәрі меннен
қорқатын болды, менің осы қылығым үшін ағам ... ... ... болды, оны
да ұрдым. Ол үшін оны соққыға да жығып жүрді. Ол ... ... мен ... та ... ... ... ... қыңырлығым өзіме пайда әкелді.
Шешем Литиция, менің төбелесім үшін сөксе де ... ... ... ... ... әрі қыңыр болып өсті. Анасы оны жақсы
көрді, бірақ тәрбиелегенде ... да, ... да суық ... ... ... ауыр мінезді адам болды. Отбасында негізгі ... ... ... Ол ... әрі ... сүйгіш және баланы жақсы ... ... ... қатаң тәртіпке икемділігі – ... ... арал ... ... таулы ормандар, шатқалдар және әулет
аралық қақтығыстар «қанға- қан деген кек алу заңдылықтары жас ... әсер ... Ой ... ... жас ... ... «Егер мен
бір нәрсеге дайындалатын ... ... ... күні ... ... Менің бұл ойым басқаларға күтпеген жерден сарт ете қалатын еді,
бұл менің ойлауымды дамытады. Мен әрдайым ... ... ... ... ... да, кейде түнде тұрып та жұмысқа кірісемін /22/. деп жазды.
Өзінің тапқырлығы туралы ол ... ... ... ... ... ... ... өзінің еңбекке бейімділігімен мақтана алатын еді. ... ... өзі ... алып шағын трактат жазуға бел ... ... ... ... трактатының негізгі мазмұны – баллистикалық қаруға
арналды. Артиллерияның жұмысы оның ең сүйікті әскери мамандығы болды. ... ... ... ... ... ... ... саяси
этюдтары қалды. Бұл жазбаларда ол либералды бағыт ұстады. 20 ... ... ... революция әсер етті.Өзінің әлеуметтік шығу
тегі бойынша, Наполеон революциядан яғни, ... ... ... өте ... ... Корсикада дворяндар, әсіресе кіші
поместье иелері Францияның өзіндегі дворяндар ... ... ... Жоғарғы және тез карьераны алыс жердегі дворяндар қорғай ... Егер ... ... Италия аралдарын басып алмаса және 1789 ... ... ... ... ... те еді. ... ... пайдалануы тиімді болды.
Бастилияны алғаннан кейін, 2 ай өткесін демалысқа сұранып Корсикаға
келді. ... ... ... ... сезімін одан әрі шыңдады. Көптеген
әдеби шығармалар ішінде 1789 жылы «Корсика тарихының очрекін Рэйнал ... ... ... ... ... көп ... бері ... тарапынан
қуғында жүрген Паолидің жақтасы екендігін ... ... ... ... ... ... ал ... екеуінің жолы бір емес екендігі
айқындалды. Паоли Корсиканы Франциядан азат ... ... ал ... ... ... ... ... жаңа жол ашады деп ойлайды.
Мүмкін бұл өзінің ... ... ... ... ... ... Ұлы Француз революциясына ат салысты.
Тулон якобиншілерге қарсы көтеріліс жасағанда, Наполеон ешкімге
белгісіз капитан еді. Конвент ... ... ... 1793 жылы ... конвенттің комиссиясы бойынша артиллерияны басқару берілді.
Тулонға шабуыл кезінде ... бір ... ... ... ... көрсетіп, көзге түскен еді. Осыдан кейін Конвент комиссиясы
Наполеонды бригада шеніне көтерді/1794ж/. Ол кезде Наполеон 24 ... ... ... ... ... батырдың карьерасына қауіп
төндірді. Бір мезгілде якобиншілерден тұтқындалып, кейін босатылды. Жаңа
тағайындауларды, көтерулерді ... ... ... ... танысады.
Оның тапсырмасымен роялистер бүлігін 13-ші вандамьерде ... ... ... көп ... Баррас енді «5 директордың бірі болса,
Наполеон-Париж гарнизонын басқарды. Осы ... ол ... де сұлу әйел ... ... ... ... үйленеді. Жозефина өзінен 6 жас үлкен
еді. Генералдың ... әлі де ... ... және сезімтал ақылды әйел, жас
Бонапарттың ... ... ... ... ... ... өмір ... шеберлікпен жазған
автордың айтуынша, «Наполеон Жозефинаның ... пәк ... ... ... 13 ... кейін, мемлекеттік шешім бойынша олар қайта ажырасты
/23/ -дейді. Жозефинаның өмірінде романтикалық кезеңдер көп ... ... ... ... онша мән бере ... Жозефинаның негізгі
ойы – жоғарғы шенге ие болған жас Бонапартпен бас ... ... ... ... ... Жозефинаның бала көтермеуі негізінде 13
кейін, мемлекеттік шешім бойынша олар ... ... ... ... ... қарым-қатынасы тек бір жақты ғана болды. Оның
ойынша, Наполеонды - әйелдер мәселесі қызықтырмады, және де ... ... ... ... онда уақыт та болмады. Сондықтан
ол жеке өміріне қатысты дәл осындай мәселелерге көп көңіл бөле қоймады.
Наполеон Европадағы үлкен соғыстарымен ... ... ... ... ... дүр сілкіндірді. Әсіресе, Наполеон Англия үшін күндіз
күлкісін, ... ... ... ... айласын тауып, одақтастар құрып, бір
соғыста жеңіп, Наполеон қашып, ағылшындардың ... ... Енді ... Елена аралы болды.
Бұл аралды португалдық саяхатшы – Васко де Гама ... ... ... жағалауынан 15-1/2-лік оңтүстік бойлықтан ашқан еді.
1501жылы 21мамырда католик ... ... ... қатар келгендіктен,
арал - Қасиетті Елена деп аталды.17ғасырдың ... ... ... ... ... құзырында болды, және бұл аралды
Үндістанға қатынайтын жол торабына айналдырды. ... ... ... ... жер ... шешім қабылдады. Қасиетті Елена аралына ең жақын
жағалау /Африкадан 2000шақырым ... ... Сол ... желкенді
қайықпен2:5-3айлық жол болатын. Бұл ... ... енді ... ... етіп ... ... Наполеонға оның ендігі өмір сүретін жерін
айтқанда ол Маған әскери ... ... ... ... ... ... 15 ... күні Нортумберлэнд кемесі Наполеонды өмірінің соңғы
күнінің панасы-Қасиетті Елена ... ... ... Онымен бірге маршал
Бертран әйелімен, генерал-граф Монтолон әйелімен, және генерал ... ... жер ... ... және т.б. адамдар да еріп келді.
Мария-Луизамен бірге ... ... 1819 ... ... Наполеонның науқасы өрши түсті.1821жылы ағылшын
дәрігері-Арнотт, Наполеонның жағдайын ауыр ... ... ... бұл ... ... ... жағдайы келді. 1820жылдан бастап,
Наполеон сөздің басын бастап, аяқтамай, терең ойға ... ... Ол ... ... ... 1820 ... аяғында Наполеон коляскаға мініп жүретін
болды. ... ... ... ... ... ... бұл ... екенін сезді.Бұл тұқым қуалаушы, 40 жасында әкесі де осы аурудан кеткен
еді.
Соңғы кезде 15-20 жылдықта ... ... ... ... емес, тропикалық ауру, оны жас кезінде Египет пен Сирияға барған
кезінде ... ... ... ... ... бұл ішке енген Ватерлоо /26/, деп көрсетті. Наполеон
13 сәуір күні граф ... ... ... ... 15 ... оған ... Оның осында жаздырған сөздері 1840 жылы Париж мүгедектер ... ... ... Онда ... делінген «Менің сүйегімді өзім жақсы
көрген Француз халқының арасына ... Сена ... ... ... Гудсон Лоуға арналған арнайы бөлімінде Наполеонның «Мен
ағылшын олигархиясы мен ... ... ... ... ... Ағылшын халқынан көп ұзамай мен үшін өшін алады /28/, ... ... ол ... ... ... ... және бір ғана «Бәрі де
француз халқы үшін ... ... ... алып ... тапсырды.
1821 жылы 5 мамыр күні кешкі сағат 6-да Наполеон Бонапарт ауруы меңдеп
көз ... ... бір ... ... оны уланған /29/ дейді.
1.2 НАПОЛЕОН БОНАПАРТ- КОНСУЛДЫҚ ҚЫЗМЕТІ
Енді генерал Наполеон ... ... ... ... ... ... ... және жаңа үкіметте ықпалды орын алуға
тырысты. Бонапарттың Сьейес және Талейранмен кездесуінде өз ... ... ... ... ... қимыл бағдарламасын іске асырды. Бүлік 18
брюмерге /9қараша 1799ж/ белгіленді. Бүлікті іске асыру ... ... ... ... ... деп белгіледі.
Люсьен Бонапарт 500-дің отырысын осында көшірді, бұл көшуді Париждегі
тәртіпсіздікке ... деп ... ... Екі ... да «ерікті түрде
конституцияға түзету енгізуге ... ... да, ал, ... ... «қолдауға тиіс болды. Нақты дайындыққа қарамастан, төңкеріс
құрдымға кетуге шамалы қалды. ... ... ... ... ... білдірмеді.Бірақ 19 брюмерде конституцияға өзгеріс
енгізу деген сұрақта қарсылық туды. Төңкерістен ... ол ... ... кірісті. Билікті бөлісу барысында ол өзіне «арыстанның ... ... ... ... ... ... тұрпатта екенін көрсетуге тырысып
бақты. Сьейес, Роже-Дюко және Наполеон өздерін ... ... ... қол ... ... жаңа конституцияны
пайдаланып, Бонапартқа ... ... ... ... ... ... ... тарапынан қарсылыққа әкелді. Осылайша,
мемлекет басында үш консул тұрды. Бірінші консул – Наполеон ... ... ... ... Екі ... сияқты, ол да 10жылға сенатпен
сайланатын болды. Заңды ...... ... ... ... мен ... ... – бірінші консулға жүктелді.
Наполеон өзінің ... ... ... болып, 1800жылы қаңтарда
конституцияны бүкіл халықтық талқылауға берді. Оның болжамы дәл ... 3 млн. ... ... жақтап шықты. Бірінші консул билігі өте
қарама-қарсылықта болды.Оған қарсы «оңшылдар және солшылдар, ... ... ... ... ... жағдайын былай деп түсіндіруге
тырысты. ... ... ... ... ... ... тең емес, оған
кезекті жағдайларда соғыс керек /30/- дейді.
Бірінші консул ... ішкі ... да ... орнатуға қол
жеткізді. 1799жылы желтоқсанда ол Ванда мен ... ... ... ... ... ... және де роялистік
және католиктік көтерілістерді күшпен басты. ... ... екі мың/ адам ... ... ... ... ... діни адамдар
мен дворяндар Францияға қайтып келді, бұл ... ескі ... ... тапты. Осы кезде Наполеонға қарсы роялистік заговор
ұйымдастырушылар негізінде жарылыстан 26 адам ... ... ... ... біле ... ... ... көріп, Наполеон, ықпалды
якобиншілер жауларынан құтылуды ойлады, көбін өлім жазасына ... ... ... ... ... де ... ... Маренгодан кейін
папа Пий7-ші мен келіссөздер басталды. 1801жылы ... ... ... ... ... епископтарды тағайындау құқығын алды. Папа тек оның
діни шенін бекітетін болды. Жұмысқа немесе қызметке кірісер алдында, ... ... ... ант ... ... жиын-жиылыстар билікпен
келісіп жүргізілетін болды. Осылайша, Наполеон шіркеуді өзінің ... ... ... ... 1802 жылы ... ... ... толық қанды ішкі
және сыртқы саясатында Францияға бейбіт және тұрақтылық әкелгенін ... ете ... ... пен ... ... артта қалды, осы
проблемаларды шешуде Наполеон іске кірісті.
Парламенттік оппозицияны ол бейтарапта ұстау ... ... ... Шындық керек, кейбір генералдардың көре алмаушылық пен
қызғаныштарынан, 1802жылдың сәуір-маусым ... 4 рет ... ... ... ... ... ... биліктен
аластату еді. Бұған Бернадотт, Ожеро, Макдональд, Массен, Лекурб, Брюн
қатысты болды, соның ... ... ... Ланн да бар еді. ... дер ... ашылып, оған Наполеон өте жеңіл жаза ... ... жер ... немесе биліктен босатты. Соның
негізінде, Макдональд тек, 1809жылы ғана қызметке ... Оның ... ... ... Ол жылдан-жылға дара билей берді. Оған
1802жылғы 18мамыр айындағы ... ... ... ... айтуға
болады. 1802жылы 2тамызда Сенат бүкіл халықтық референдумде «Наполеон өмір
бақи бірінші ... ... ... ме ... ... жауап алды.
3.508.895 дауыс қолдап, 8394 дауыс қарсылық білдірді. ... ... 8-ші ... ... ... оны бекітті. Бұл
резолюцияны Х-жылғы конституция деп атады. ... ... ... ... ... да өзі сайлауға құқық алды. Ол ұлттық жиналыспен
келіспей-ақ, келісімге монарх сияқты қол қоя ... ... ... рұқсат
алды. 1799-1804 жылдар уақыт ... ... ... ... ... еді. ... құрылыста қайта құру және ... ... ... Осы екі актілер ең бірінші ішкі саяси ... ... ... ... ... ... ... де ықпал етті,
соның ішінде Францияға жаңа, кеш ... ... ... ... Екі ... ... бір еді, революциялық жаулап алынған жерлерді әлеуметтік қарым-
қатынасты тұрақтандыру және біріншіден, әкімшілік ... ... ... ... күшейту ісі алға қойылды. Азаматтық кодекс- жеке бас
бостандығына, ... ... ... етуге кепілдік берді, цехтік жүйе
шектеулері бұзылды, ар бостандығы және азаматтардың заң алдындағы ... Бұл ... ... жеңілдікті шектеді. Мемлекетті зайырлы деп
тауып, жеке мүлікке қол сұқпаушылыққа кепілдік берілді. Бүкіл шіркеу және
дворяндардың ... ... ... ... ... ... Наполеонның жүргізген реформалары жетістік әкелді. ... ... ... ... ... Сонымен бірге, 1800 жылы 13 ақпанда ашылған
Француз банкі де ... ... ... ... ... әлемдік финанспен байланыстырды. 1803 жылы 22наурызда ... ақша ... ... ... өзінің сол кездегі алтынды эквивалентін
1914 жылға дейін ұстады. 1803 жылы 18 сәуірде шыққан заң - ... ... ақша ... рұқсат берді. Фридрих Гентц 1801жылы жазды ... ... ... ... ... ... ... көрші жерлер Франция иелігі болып ... ... ... ... ... ... ... астанасы – Миланда өзінің
конституциясын тақты, оның атын өзгертіп «Италия республикасы деп ... өзін ... ... 1802 жылы 15 желтоқсанда Бонапарт Пьемонтты
жаулап, ол жер француздар территориясында қалды. ... ... ... оның ... ... оны Француз комиссариатына тапсырды. Швейцария
1803 жылы ақпанда жаңа конституцияны алды, жаңадан құрылған конфедерацияға
19 тең хұқылы ... ... ... әскері шығарылмады. Керісінше, бірінші консул
қорғану және шабуыл жасауға келісіп, жаңа конституцияны ... 1805 ... ... ... бұл ел ... вассалды мемлекетке
айналды. Сонымен бірге, Наполеон отарлық саясатта Вест-Индия, Таяу Шығыс,
Ост-Индияда және бір ... ... ... ... ... ... ... сатып жіберген. Англия болса, бұл саясатты қауіпті деп санауға
болмайтынын түсінді. 1803 жылы 23 мамырда Франция мен ... ... ... ... Басында бұл соғыс – кит пен арыстанның қимылындай көрініс
алған еді. Ағылшындар теңізде ... ... ... ... ағылшын товарлары үшін жауып тастады, 1803 жылы ... ... ... ... Брабантаның бір бөлігі және
Италияда- Оранто, Бриндизи, ... ... ... ... ... ... ... жариялауға міндеттеме алды. Наполеон
жағалауға әскерін жинады, 1804 жылы ... ... ... өз тарапынан одақтас іздеуге тырысты. Роялистер лидері-
Георг Кадудалдың ... ... ... Нормандияға түсіп, олар бірінші
консулды алып тастап, орнына Бурбондарды қайта қалпына ... ... ... еді. ... ... заговоры ашылып қалып, тұтқынға
алынды. Кадудаль өлім ... ... ... ...... жылы 30 ... ... Кюро ұсыныс жасап, бірінші консул
«Республиканың императоры және оның ... ... ... ... алатыны
туралы хабарланды. 1804 жылы 18 мамырдағы Сенат резолюциясы яғни, ХІІ жылғы
Конституциясы, Наполеон ...... ... деп ... ... ... ... алты жоғарғы мемлекеттік шенеуліктен
жаңа ақсүйектер пайда болды. Оның ... ... ... ... ... ... ... халықтық референдумды халық қарсылықсыз қолдады. ... ... ... ... ... ... тақ иемдену
рәсімі өтті.
Франция императоры, Италия ... ... - ... естілді, сондықтан да Италияны – патшалық деп өзгертті. Эжен
Богарнэ – вице ... және ... ... болды. Наполеон өзінің жоғарғы
сановниктеріне княздық титулдар беріп, ақшаға байытты, жаңа ... ... ... болды.
1806 жылы өзінің отбасының мүшелеріне принц титулын алуға рұқсат берді.
Сонымен қатар,ол Италияда 30 үлкен лендік ... ... ... 1807 жылдан бастап, соғыста көзге түскен маршалдар ... ... ... ... жылы 1 ... мемлекеттік кеңес шешімімен,
шен көтеру, дәреже жоғарылату – император қолына көшті.
1804 жылға дейін ағылшын фронтында қорғаныс байқалды, ... ... ... алды, себебі, Англия өзіне күшті одақтастар Австрия мен ... ... ... ... ... 1804 жылы ... Булондағы
әскерді кері қайтарды. Англияға кіру жоспары бұзылды, ол үшін ағылшын
флотын бұзу ... еді. 1805 ... ... өте ... ... ... жүріп, 50
шақырым жерді күніне алып отырып, 200мың әскермен Дунайға түскен еді. Оның
әскерін австриялық генерал-Мак ... ... ... ... ... ... 49.000 австриялықтар саптан кетті. Осылайша, Венада император
қаласын ... ... ... ... майданы- Аустерлиц
маңында Австрия Ресеймен одақ болды. Пратценс ... ... ... ... ... ... жауының әуелі бір қанатын, кейін, ... ... ... ... Орыстар 20.000 адамнан австриялықтар
45.000 адамынан айырылды. Бұл соғыс майданның ... ... ... ... ... деп шығысқа кетті. Император Франц
Наполеоннан бітім сұрады. Бонапарт Австрияны ... ... ... ... ... ... Австрия өзінің Далмация мен Италиядағы
иеліктерінен айырылды. Тироль және Ферарльберг Баварияға қосылды. ... ... ... ешқандай компенсация алмады.
1806жылы Европадағы Наполеондық ... ... ... ... ... ...... отырғызды. Тек, Сицилияда
ағылшындар күзеті тұрғандықтан, оны ала ... Луи ... ... жаңа патшасы болды. Өзінің ағайындарын таққа отырғыза ... ... ... қыз ... қыз берісіп, тең тұрғысы келді.
Наполеоның - Германия картасын ұсақ мемлекеттерге бөлу ойы – 1806 ... ... Рейн ... ... ... . 16 ... ... соғыс
болған жағдайда, Наполеонға көмекке 63.000 ... ... ... Немістік тәуелсіздікке кепілдеме беріп, өзінің 200 мың әскерінің
көп бөлігін сонда ұстайтын болды. Оңтүстік ... өзін ... ... Ол ... ... ... Палмом Наполеонға қарсы «Глубачайшее
унижение Германии « атты кітап сатқаны үшін ұсталып, ... ... ... ... ... ... ... ату жазасына бұйырды.
Пресбург бейбіт бітімі, тек тынығып алу үшін ... ... ... ... ... қарамағындағы Ганноверді беруін талап етті. Бұл
жағдай прусс ... ... ... ІІІ үшін ең ... еді, ... қылығын көтермей, 1806жылы 9қазанда Пруссия Францияға соғыс
ашады. ... ... ... үшін ... ... патша шығыс Пруссия
жеріне қарай қашты. 1806жылы ... ... ... Англияға
континенталды блокада жариялады. Пруссияның порттарының бәрі, ... үшін ... ... товарлары тәлкіленді. Наполеонның ойынша,
осындай жағдай бүкіл Европада болу керек деп есептеді.
Енді күшпен Испанияға да міндеттеме тақты, ... соңы ... ... ... ... ... ... - әскери қимылдың ошағына айналды.
Франция- Испанияны өзінің жүйесіне қосқысы келді, бірақ қарсы ... ... ... ... ... ... қажет етті. Осыған қоса,
Австрияда Наполеонның мүлт кетуін ... отыр ... ... ... келіссөзіне немістер қарсы болды. Соның
негізінде Германиядан өз әскерлерін ... ... ... ... ... ... және ... 42.000 адамға дейін қысқартуды
міндеттеді. ... ... ... ... ... себебі-
Испаниядағы сұрақты шешіп алу еді. 1808 жылы 180. 000 ... ... ... ... ... ... бет
алды. Желтоқсан айының басында Бонапарт ... ... Осы ... Мур ... ағылшын әскерін де талқандады. Сэр Мур ... ... ... ... ... кетті. 1809 жылы ... ... ... ... ... 1809 жылы ... ... бастайды, алайда эрцгерцог Карл әскері жеңілді. 5-6 ... ... ... әрі ... ... Шенбрундік
бейбіт келісімі 1809 жылы 14 ... ... ... ... ... ... екінші орындағы империяға ауысты.
3, 5 млн. тұрғыны мен 2150 ... ... ... Осыда кейін
де көптеген көтерілістер болды,лды барлығы ... ... ... ... ... ... тура келді. Италия,
Германия, Оңтүстік Швейцарияда үлкен бүліктер болды. ... ... ... де ... бола ... Бір ... ... көріністері экономикалық салада да көріне ... ... ... Оңтүстік Африкада жаңа ... ... ... ... мен ... ашық қалуы және ... ... ... ... 1809 жылы ... ... француз
товарларына лицензия беру арқылы Англияға, ... ... ... ... ... Бұл жеңілдік ... ... ... ... ... ... наразылығын
туғызды.
1810 жылы ... ... Луи ... ... ... құптамай, Голланд тағынан бас тартты.
Оған ... ... ... өзі Нидерландияны империя құрамына қосып
алды.
Наполеон ... ... ... ... үшін, мұрагер керек екенін
түсінді. Жозефина ... ... соң, 1812 жылы 16 ... шешімімен, ол әйелінен заңды түрде ажырасты. Әдемі де сәнді
Мальмезан ... ... ... Жозефина онша қиналмады. Наполеон өзінің 2-
ші әйелдікке Австрия императорының қызы-Мария Луизаны таңдады. Әкесі ... 18 ... ... ... ... ... еді, орыс-францус одағын
осылайша бұзғысы ... 1811 жылы ... 20-да ... ... ... ... Оған « Рим ... « деген титул берді. Енді Наполеон ... ... ... ... одан ... ... ... билеуші болар
еді. Бірақ, іште революциялық толқулар ... ... Осы ... ... ... 1810 жылы шілдеде жұмыстан қуылды. ... ... ... ауыл ... капиталистік дамуы , өнеркәсіп
пен сауда Францияда айтарлықтай алға ... Елде ... ... Үй ... ... мануфактура және фабрикалар саны көбейе
түсті. Металлургия ... ... ... ... Атап ... және т.б. ... бұйымдарын жасуда, сонымен бірге жібек және
тоқыма ... ... және ... ... ... ... дамыды. Сонда
да Франция экономикасы Англиямен салыстырғанда, біршама төмен ... ... ... тек ... ғана емес, сонымен бірге Чех,
Швецариялық және ... ... де ... ... ... өз ... европалық саудада нығайту үшін, жаулаушылық
арқылы дамытқысы келді. Бұл ... ірі ... ... ... ... ... ... товарларының арзандығы мен ... ... ... немесе бейтарап елдерден алған сыңаймен
тасылып жатты.
Ауыл шаруашылығында көптеген жетісіктерге жетті. Егіс ... ... егу ... ... ... Ұсақ шаруа буржуазиясы өсті. Атап айтқанда,
саудагерлер, сатушылар, ірі жер иелері көбейді. Сонымен бірге, ... ... бұл ... үшін ауыр ... жылы ... ... ... еніп, 1808 жылы сауда ... ... ... ... бірге 1803 жылы ... ... ... қожа жұмысқа кіргені туралы және ... ... ... ... ... жағдайы ауыр болды. Жұмыс ... 14 ... 1806-07 ж.ж. ... құрылысшы, тас қалаушы, көпестер т.б.
жалақыларын көтеру тіралы ереуілдері болды. 1808 жылы ... ... ... ... ... ... қорыққан үкімет ірі
қоғамдық орындағы субсидия беріп отырды. ... ... ... ... ... және ... тығыз байланыста болды.
Коронациядан кейін, 1806 жылы 1 қандарда Наполеон революциялық
күнтізбені алып, орнына – Григориан ... ... ... сөзі
біртіндеп қолданудан шыға бастады. Монеталарда (тиын) ... ... жазу ... болды. Бүкіл істер императорлық декрет және сенат
шешімімен қаралып ... ... ... ... ... айнала бастады.
1810 жылы қылмыстық кодексті ... ... ... ... ... ... ғана ... болды. Сөз, баспасөз
бостандығына тиым салынды. 1810 жылы әрбір департаментте тек қана 1 газет
немесе Парижде ... 4 ... ... ... ... Тек, ... мен ... ғана бостандық болды. Соғыс саясатынан жалыққандар император
жанында көп болды. Соғыс алаңында әскерден қашу – ... ... ... ... ... ... амнистия 100.000 адам болды.
1813 жылы Француздар Испаниядан толық қуылды. 1813-1915 ж.ж.
«Халықтар ... ... ... ... бұл күрделі бір жақты
емес процесс еді. Үкімет кабинеттері көп жағдайда бос ... қала ... ... ... ... қарсы наразылық ашық түрде жүрді. ... ...... ІІІ ... ... ... ... қосылуға
келісті – бұл төменгі халықтардың қысымен болған іс еді. Ал, Наполеон
болса, ... ... ... бел ... ... ... 450.000 ... көбейтті. Бұл Германияға бағытталған әскерлер еді. Тек, ... ... ... ... ғана ... ... Испанияда король
Жозеф 17 наурызда Мадритті тастап шықты. Ең ... ... ... ... ... Папа Пий VІІ мен жақындасқысы келді, ол болса
келіспеді.
1813 жылы көктемде ... ... 2 ... Проссгершен және
21 мамырда Баутцен түбіндегі жорықтары үлкен табыс әкелді. Осы екі ... ... ... ... ... мәжбүр болды.
14 шілдеде Пруссия, Англия және Ресей Рейхенбах келіссөзіне ... Ол ... ... ... ... тек 1792 ... ғана қалған жағдайда келісетін болды.
1813 жылғы күздегі австриялықтар, прусс, швед және ... ... ... ... басым екендігін көрсетті.
Голландия құлағаннан кейін 1813 жылы 17 желтоқсанда ... ... ... ... ... ... ондай жағдайда
Голландия, Бельгия, Франция жағында қалатын еді. Осылайша, соғыс ... 1814 жылы ... ... ... екендігі байкалып, олар жаудың
әскеріне тойтарыс бере алмады. 30 ... ... ... ... ... ... ... Парижге кірді, 2 сәуірде Наполеон ... Жаңа ... ... ... Жаңа құрылған уақытша
үкіметте-ықпалы адам Талейран болды. Басқа фронтарда да ... ... ... ... ... ұлыныңесебіне тақтан түсті, 6 сәуірде
Сенат тақты Людовик ХVІІІ-ге берді. Одақтастар Наполеонға император титулын
қалдырып, Эльба аралын басқаруға ... және 400 ... ... ... жылы Париж үкіметі бейбіт келісім орнатты, енді Франция
үшін қауіп бола қоймады. Эльзасты ... ... ... халқына
Наполеонның тақтан кетуі, империяның құлауы және әлемдік көлемді билеу
армандарының ... – ауыр ... ... ... қол ... Бурбандардың қайта таққа келуі, халықтың наразылығы ... ... ... жатты. Сонымен бірге, одақтастардың шекара
жөнінен келісімге келе алмай жатқандығы да ... ... ... бәрін
естіп жатқан Нполеон, Францияға билігін қайта құруды ойлады. 1815 жылы 25
ақпанда Наполеон 1100 әскердің шығарып салуымен ... ... 1 ... ... келіп түсті, 20 күннен кейін оның. Парижге ... ... Оған ... ... әскерлер, Наполеон жағына шықты. Наполеон –
Бурбондар династиясынан революция жетістіктерін қорғаушы ретінде ... ... ол жаңа ... иек ... Жаңа ... конституция
ұсынды. Онда 1.300.000 дауыс жақтап шықты.
Вандада, ... ... ... ... болды.
Наполеон соғыс болатынын сезді, бірақ, әлемге өзінің дайын екендігін ... 1815 жылы 13 ... ... ... ... істеп отыр деп
айыптап, әскери мобилизацияға кірісті.
1815 жылы 18 маусымда ... ... ... ... ... ... оны аз ғана әскерімен Қасиетті
Елена аралына жіберді.
2 Наполеон соҒыстары жӘне ... ... ... жӘне ... Үшін шайҚастар
Наполеон 1 консул болып, елдегі билікті жүргізе бастаған еді.
Саяси тартыстар Францияны әлсіретті. ... ... ... ... билігін
жақтаушылар бүкіл елде белсенді жұмыс істеді. Вандада ... ...... қару ... ... шықты. А.В.Суворовтың жеңісінен кейін
француз әскері Италиядан шығарылды. Корфу және ... ... ... жеңіліс тапқан еді. Билікке жаңадан келген Наполеон 1799
жылы 25 желтоқсанда Англия мен ... ... ... ... ... ... бейбітшілікті аңсайтынын түсінді, алайда қарсыластар ыңғай
бермеді. Египеттегі сәтсіз жорығынан ... ... енді сал ... ... еді. ... ... кейін, Италияға соғыс ашуы керек болды.
Соғысқа дайындала отырып, Наполеон австриялықтардың қыралығын ... үшін ал ... ... ... ... жағына генерал Ж.В.Моро әскері ... ... ... ... ... ... ... бағытталатын болды. Сонымен
бірге, бәріне жасырын Швейцариямен шекаралас жер ... Жаңа ... Бұл ... ... еді. Дижонда 7 – 8 мың ... ... штаб ... ... негізі бөлігін ардагерлер мен жас
солдаттар ... ... бұл ... ... Австрия шпиондарын
алаңдата бастады. Кейін газеттерде «Наполеонның сыры ашылды, ал ... ... ... ... /32/ деп жар ... ... ... сырын ешкім білмеді. Жасырын түрде, әртүрлі жолдармен Францияның
Оңтүстік – ... ... ... ... жылжып отырды. Ешкім сезбес
үшін, әскер бір жерже жиналмады. Тек әр ... ... бір ... етіп ... 1800 жылы 6 мамырда Наполеон Парижден кетіп,
мамырдың 8-і күні Женевада ... Осы ... ... ... бөлігі бас
қосты.
Мамырдың 14-күні Наполеон соғысқа кіруге ... ... ... ... қиын да ... ... ... Жоспар бойынша Альпінің таулы
қырын асып өтіп, Сен-Готардский шатқалы ... ... ... ... ... соққы беру негізделді, және Австрия генералы М.Ф.Мелес
әскерін шегіндеру еді. ... ауыр ... қиып өтіп ... ... ... 24 мамырда әскердің авангарды генерал ... ИВР ... ... ... 2 ... ... ... Австриялықтардың жолын жабуда Наполеон үлкен қате жіберді. Ол
әскер қалдырмастан барлық күшін жіберді, Бұл ... ... ... ... бір ... ... ... қалды да, қалғаны әр тарапқа
жіберілді. Артиллерияның бір бөлігі ... ... ... әскерін кейін
шегіндіріп, бір жұдырыққа түйді. 13 маусымда француздар ... ... ... ... 1 – 2 ... ... ... әлі де нақты
жаңалық алмайақ Мелес жолында тосқауыл болу үшін, И.Резе ... ... ... ал өзі ... ... өзге әскерлердің жағдайын білу үшін
кетеді. Бірақ, ол Тортонға жетпей Торре – де Гарофали жеріне ... ... ... ... ... 45 мың ... австриялықтардың басты күші
Маренгоға келе жатқанын естиді. Наполеон өз ... ауыр ... ... ... ... ... жағалаған кезде, австриялықтар осы жерге
шабуыл жасайды. Бірақ генерал Виктор корпусы австриялықтардың шабуылына
қарсы тойтарыс берді. 2 мың қолы бар ... ... ... ... ... ... тиісе бастады. Бірақ олар тез тоқтатылды.
Ф/К.Келлерманның үш атты полкі ... ... ... ... генерал Отт француздарды фланг арқылы айналып өтіп, бүйірден соққы
беру жоспарын ойластырды. Олардың әскерлері көпір арқылы өтеді.
Француздардың 44-ші ... ... ... ... болып, жау
әскері Маренго жеріне кірді. Осы ... ... ... ... ... бұл Ланн ... мен ... әскерінің орталығына жинақталуына
мүмкіндік берді. Алайда австриялықтар Наполеон әскерінің әлсіздігін байқап,
өз позицияларын одан әрі ... ... еді. Енді ... ... 800 ... ... Француз әскері австриялықтардың атты
әскеріне соққы береді, бірақ бұл тойтарыс француздардың ... ... ... ... енді консулдық гвардия және Ланн әскерлері
кейін шегінуге ... ... Бұл ... шегініс австриялықтар үшін
ұмытылмастай болған еді. 3 сағат ішінде Ланн әскері 4 ... ... ... қару ... ... ... ... Орталықты үлкен дәліз
қылып, австриялықтар ортаға ... ... ... ... ... ... ... жүріп қашты. Алайда, батырлық та, ерлік те
француздарды құтқармады.
Ұрыста австриялықтар ... адам ... көп ... Мелас Венаға
адам жіберіп, ерлікті табысын жеткізді. Австриялықтар әскері қару – жарағын
шешіп, от ... ... асқа ... ... ... Дезе әскері келіп,
түскен еді. Ол өз әскеріне келіп ... ... соң, ... ... тұрып: «Бірінші ұрыста ұтылдық, бірақ екінші ұрыста бастауға әлі
уақыт бар - деп қызу ... ... – ді ... ... жаңа ... ... Француздарда қалған 12 қарумен
австриялықтардың ... Дезе ... ... шығады. Бірінші
минуттарда ақ генерал оққа ұшып, қаза ... ... ... ... түсті. Келлерман бастаған кавалеристер жаудың желкесін алды. Енді
біртіндеп Австрия генералдарды өздері беріле ... ... Ланн ... ... ... Австриялықтарда енді айқай – шу басталды. Сағат 5 ... ... ... ... қаша бастады. Алғашкыда жеңілген соғыс,
аяғында үлкен жеңіске жетті.
Маренго ... ... ... 12 мың адам ... көп ... ... болатын. Келесі күні Наполеонның
Парламент штабына ... ... ... ... сұраныс жібереді. Маренго
түбіндегі шайқас ... ... ... ... ... және Наполеонның
дәрежесін жоғарылатты.
1801 жылы 9 ақпанда Австриямен Люневильский келісіміне ... Бұл ... ... Францияға Пьемонт, Ломбардия және ... ... ... ... ... берілді. Австриялықтар 2 жыл бойы
соғысып алған жерлерінен 2 ... ... еді. Бұл ... түбіндегі
шайқас Наполеонның ең керемет үш күнінің бірі еді.
1808 жылы император Наполеон ... ... ... Байонн
қаласында тұтқындайды. Осыдан Пиреней жарты аралын жаулап алу ... ... тез ... ... да? Ол ... созылды. Осы кезде
Пруссияда немістер бас көтерді, Венада әскери толқулар ... 1808 ... ... ... ... соғысқа дайындалды. 1805 жылғы соғысты
аяқтаған Пресбург ... ... ... ... ... еді. ... да Наполеонның күшейгенін қаламады. Эрцгерцог Карл – Людовиктің
басшылығымен әскер қалыптасты. Көмекке ... ... ... ... – ағыллшындар төлейтін субсидияны пайдаланып қалуға ... ... 1 ... ... ... ... ... көнеді. Үш
армия құрылды – итальяндықтар, немістер және ... Бұл ... ... ... 1809 жылы ... бұрынғы Наполеонмен бірге
соғыстарға қарағанда халық ішінде әйгілі болды. (1796-97, 1800 және 1805
жыл).
Австрия 3 ... 300 ... ... ... ... ... Итальяндықтарды Карлдың інісі – Иоанн басқарды; ... ... ... ... ... інісі – Фердинанд басқарды.
Жалпы осы 3 армияға ортақ басшылықты тәжірибелі де іскер
талантты ... ...... Карл ... Ал, ... ...... Моро, Массен басқарды. Бұл 3 армия да ... ... ... бұл жерде еріктілер легионы ашылған еді.
Австриялықтардың ойынша алғашқы кездесуді Рейн жағалауына
жоспарлаған еді. Ағни, Оейн ... ... ... ... шақыру болды. Бұл француздарға қарсы соғыстың жалпы ұлттық
бастамасы ... еді деп ... ... бұл ... ... ... басқа жоспар еңгізеді. Ол жоспар ... ... ... ... қарсы көтерілуін қолады. Ал Карлдың інісі Эрцгерцог Иоанн
Италияда француздарға соққы беруді ... 3 ... ... ... бел
байлады. Австрия жағында алтынмен, ақшамен қамтамасыз етіп отырған Англия
болды, және ... ... ... ... ... ... ... австриялықтардың жоспары түсінген еді. 1809 жылдың ... ... ... іске ... 300 мың іріктелген әскер санын Наполеон
Пиреней жарты аралында қалдырып, ... жаңа ... тағы 100 ... ... және тағы 100 мың адам ... Наполеонға одақтас Герман
әскерлері болды. Армияны жасақтауға 300 млн.франк ... ... күші тең ... Орыс әскери тарихшысы Н.П.Михиевичтің айтуынша
«Француздар жағында гений ... ... 141 ... 1809 жылы 10 ... Эрцгерцог Қарлдың армиясы 130-150 мың адаммен ... ... Инн ... ... өтіп, бавар күшін талқандағанмен, оларды
Наполеонға қарсы ... ... ... Бавария Наполеонға сенімді болып
қала берді. ... ... ... ... әскерін ілгері бастырмады. Бұл
жағдайды Наполеон пайдалана бастады. 19 –23 ... 5 ... ... ... ... жеңіске жетті. Австриялықтар енді Дунайдың сол
жағына шығады. Қарсыластарының шегінуін пайдалана отырып, ... ... ... ... шайқасқа түсіптағыда жеңіске жетеді. Эберсбург
жеріне ... ... ... ... өрт ... Жергілікті
тұрғындардың біршама бөлігі өрт кезінде жанып кетті. 1809 жылы 13 ... ... ... кіреді. Бұл жолы қала француздарды суық қарсы ... ... ... ... келе ... ... Карлдың
қарулы күші өз артынан көпірді бұзып, Дунайдың сол ... ... ... ... император Дунайға соққы беруге бұйырады. Лобау ... ... ... ... Ланн мен Массен басшылығымен 33 мындық адам
Асперн және Эслинг ауылдарын алып, сол ... ... ... ... ... қарсылыққа шығуға дайындалады. Бірақ 21 мамыр күні ... 4 – тер ... 88 мың ... австриялықтар Француздарға қарсы
соққы береді. Қайсарлық және ерлік ... ... ... көпірін
талқандап, шабуылды әрі қарай жалғастырды. Лобау көлі маңындағы әскерлермен
француздардың байланысы үзіліп қалады. Жағалауға жақындаған ... ... ... ... ... ... әскер санын
біртіндеп азайта бастады. Маршалдар жараланып, әскерлер ... 22 – ... күні ... ... ... ... қайтарады. Эслинг түбіндегі
шайқас Европаны дүр сілкіндіріп. Кейбір ... ... ... ... ... ... ... 2 күн ішінде австриялықтар – 27 мындай адам
жоғалтты /35/ делінеді. Француз ... өте ауыр ... ... ... ... ... жаңа шайқасқа дайындалады. Бірнеше апта бойы, арал соғыс
ошағын дайындайтын плацдармға айналды. Лайындық күннен – күнге қыза түсті.
Эрцгерцог Карл - ... ... ... Олардың әскер
саны 110 мың адам және 452 қару болды, сонымен бірге жақын маңда орналасқан
інісі Иоаннға көмекке ... ... ... ... ... күші – 150 – 170 мың адамнан және 550 – 584 қару
болды. Шайқас алдында австриялықтар ... ... ... Дизамберг шыңын
қоныстаанды. Оң фланге генерал И.Кленау ... ... ... ... ... ... ... тұрды.
Розенберг корпусы сол флангқа ие болды.
Австриялықтардың жалпы орналасу аралығы 21 шақырым ... ... ... пен ...... ... күні Наполеон соғыс бастауға бұйрық береді. Генерал Удино
корпусы шығып, австриялықтарға соққы берреді.
Наполеон үш линия бойынша ... ... еді. ... ... Удино және Массен әскерлері тұрды. Италия әскері мен ... ... ... ... екінші қатарда тұрса, үшінші қатарда ... ... ... ... ... ... ... орналасу ара -
қашықтығының алшақ екенін біліп, бір жақты соғыспен айналдырып әскерлерінің
арасындағы байланысты үзіп ... ... ... ... ... 2 ... шығынға ұшырап, 2 күндік Ваграм түбіндегі шайқас аяқталған еді. Бұл
жолы австриялықтар үшін ... ... ... ... ... ... енді – енді қалыпқа
келе бастағанда. Наполеон орталық ... ... ... Пресбург
бейбіт бітімі бойынша Наполеон Австриядана ... ... ... және ... ... тартын алды. Австрия бұл кезде өзінің иелігінің
6 – шы ... ... еді. 1806 жылы ... 16 Германия княздықтарын
біріктіріп, оның протектораты болды.(Рейн одағы елдері). Осы акт ... 1000 жыл өмір ... ... ... Рим ... ... жылы ... Неаполде Наполеон Бурбондарды тақтан тайдырып, орнына
ағасы Жозеф Бонапартты ... ... ... ... өзгертті. Прусия королі Фридрих – Вильгельм Ш-нің өкілі, барон
Гаугвиц Наполеонның айтуымен қарсылық және ... ... 1805 жылы ... Ол үшін Наполеон ... ... ... ... жерін
береді.
1806 жылы күзде Европада халықаралық жағдай тез ... ... ... ... ... ... болды. Наполеонның Рейн одағын
құруы Пруссияға ұнамады. Егер Франция Ганноверді ... ... сол ... ... Британия және Ресеймен жақындасты. Бұлар 1806 ... 4-ші рет ... ... одақ ... ... Швеция
кіреді. Ағылшындар әдетінше ақша, ал қалған одақтастары әскер шығарды.
Наполеон жақын ... ... ... ... да, Александрмен
орыс- француз келісіміне келемін деген үміте болды. Бірақ ... ... ... ... ... ... кезде Пруссия күшейіп жеңімпаз Фридрих ІІ – нің ... өз ... ... ... ... 1 – ші ... ... келді. 1
қазан күні Берлин Наполеонға 10 күн ішінде ... ... ... рейн ... ... шығару туралы шарт қояды. Жауап 8 қазан
күніне қойылды. Жеңіске жету күмән болмады. ... күту ... ... ... ... күлумен болды.
Наполеон армиясына қарсы Пруссия 175 – 180 ... жуақ ... ... ... ... 2 – ге ... 1 ... бүкіл Пруссия күшінің бас
қолбасшысы фельдмаршал герцог – Брауншвейский ... 11 – ші ... ...... ... ... ... 2 жоспар
болды. Олардың 1-сі қорғана отырып, жау ... ... ... ... ... ... ... тұрған орыс пен прус әскерлермен бірігіп,
ортақ соққы беру еді. Бұл жоспарды пруссиялықтар ... деп ... ... 11 жоспар Франция одақтасы Баварияға кіру болжалды. Францияның
үйлеріне кіріп ... олар ... ... ... ... көндіру
/37/ болды.
Наполеон жоғарыда айтылып кеткен шарттың ... ...... ... ... ... ... өткізбей өз қарсыласына
жылжыды. 1806 жылы 8 қазан күні одақтас саксония, ... ұлы ... ... 3 калоннамен кіру негізделді. Орталық колоннада маршал
Мюрат, одан кейін негізгі ... ... ... жүрді. Пруссияға қарсы
Наполеон 195 мың адам және ... ... ... ... ... ... ... орманынан өтіп, Пруссия әскерінің
тылын бөліп талдау мақсатымен Эльба өзеніне шықты. 2 күннен кейін қақтығыс
басталды. ... ... ... ... ... ... толықтырылды. Басқа да ұрыстарда пруссиялықтар шегінді. Енді олар
Веймар мен Иен ... ... ... ... ... маңына герцог
Брауншвейгский күші, ал Иенде – ... ... ... , Бұны ... ...... Наумбург қаласына жақындап, Пруссиялықтардың
Берлинге қошу жолында соққы беру туралы бұйрық берреді. Қауіптің бар ... ... ... өз ... ... ... бұйырады.
Шайқасты Заал және Эльба өзенінде өткізуді жоспарлайды. Гогенлоэ күші ... ... ... ... ... ... ... күшті қорғай тұра
бірге кейін қайту керек еді. Осы кезде Наполеон Маршал ... Ней ... 13 ... күні Иенге жақындап, қаланы алады. Олар осында ... ... ... ... ... ... ... деп сезіп
дайындық жүргізе бастады. Бірақ, ... ... ... тек ... деп жайбарақат отырған еді. Ал Наполеон болса алдында Пруссияның бар
әскері тұр деп ... ... шолу ... ... ... әскері түнде
Иен қаласын бақылап тұратын Ландграфенберг шыңына барып орналасады. 30 мың
әскер бір ... ... ... ... ... дайын тұрады. Француз
армиясының сол флангасын Маршал – Ожеро ... ... ... ... ... Екеуінің арасында Наполеон гвардиясы тұрды. Оң жақта маршал
Сульт әскері қоныстанды. Сөйтіп 1806 жылы 14 қазанда Иен ... ... ... ... 6-да ... ші болып Ланн әскері
қозғалды 3 сағат ішінде 8 мыңдық пруссиялықтардың басшысы генерал ... ... ... ... ... ... Гогенлоэ бұл жағдайға онша
мән бере қоймаған еді, тек әскерінің қашқанын көрген ол ... тым ... ... ... ... ... ... көмек сұрайды. Өзі
әскерін бір жұдырыққа түйіп ... ... ... ... ... Осы кезде соғысқа Сульт және ... ... ... Заал және ... ... жақындаса, екіншісі, Мюхталь қыратымен
Коспеда жеріне жылжиды. Клозвиц жеріне бағыт алған ... ... ... ... Гольцендорф әскерімен орман ішінде қақтығысады, ұыс ... ... 5 мың ... ... ... ... шегінеді. Бұл
жағдай болып жатқанда Маршал Ней Пруссиялықтардың Фирценгейлиген ... ... Осы ... ол 3 мың ... ... ... түсіп жатқан болатын. Жау жағы ескі тактика бойынша бір мезгілде
көздеусіз атып отырды. Бірақ бұл тактикасы еш ... ... ...
саксон әскерлері көоп шығынға ұшырады. Соған қарамастан прусс әскерлері
табандылықпен, соғыс жүргізді. Нейдің ауыр ... ... ... ... ... ... 300 мыңға жуық адам, 700 – 800 қару көмегімен
өлімді көбейтті. Улкен қаралы қайғы ... Екі ... ... деп ... ... ...... арнайы әскери жазбасы осылай дейді /39/.
Наполеон енді ... ... ... ... ...... ... Сағат 4 – те Иен ... ... ... ... шешілгенде алаңға генерал Рюхель 15 мың әскерімен келеді.
Бірақ ол Пруссиялықтарға көмектесу орнына, жарты сағаттан кейін ... ... ... кейін қайтты. Маршал Мюрат ... ... ... қаласына дейін жетті ... ... бір ... Наумбургтен пана тапқысы келді, герцог
Брауншвейгский армиясымен қосылуға ұмтылды.
Пруссия үшін 1806 жылы 14 ... ... күн ... және ... ... ... Пруссиялықтар 20 мың
адам қаза тауып, 18 мың адам тұткындалды. 200 зеңбірек ... ... /40/. ... 8 – і күні Магдебург қамалы Француз әскерлерінің
қоына көшті. Пруссиялықтар Францияға тізе ... Бұл ... ең ... ... ... ... болды. (Маренго және Аустерлицтен кейін).
Египетте – мамлюктер, ... ... ... арасында Наполеонға қарсы соғыстарына күштері жете қоймаған еді. Ал
Пруссиялықтар Фридрих 11-нің дәстүрі бойынша жасақталған әскер саны ... ... ... Дайындығы мол, сол кезге дейін Европада ешкімге
берілмеген алпауыт ел 1 ... ... ... ... еді. Бұл ... ... дүр ... жылы 21 қарашада императоор өзініңконтиненталды блокада
жөніндегі әйгілі Берлин декретіне қол қойды.
Наполеондық импрерияда континенталдық блокада ... ... Ол тек ... ... ... ғана ... сонымен бірге Америка
тарихында да ... роль ... Ол ... ... ... және ... ... негізгі түбір болып ... ... ... жөніне келетін болсақ ... ... ... көп көңіл бөлді. Француз өнеркәсібін күшейту арқылы бүкіл ... кері ... ... Ол ... ... ... ... Дәл осы жолы Наполеон ағылшындары тек француз жерінен ғана
емес, сонымен бірге бүкіл Европа ... ... ... ... І – ші ... «Британ аралыблокадада тұрң десе, ІІ– ші
бөлімінде: «Кез – ... ... ... алынған затқа, жасалған ... ... /41/ ... ... бірге Англия поштасына және байланыс
жүйелеріне тыйым салынып, олардың ... мен жеке ... ... ... отырды.
Енді 1812 жылы Франциямен Отан соғысында Ресейдің жеңіске жетуі
Франциядан одақтастарының біртіндеп ... жол ... ... ... ... ... ... бел байлай алмай жүргенде, Наполеон
армиясының сол ... ... ... қолбасшысы өзінің барлық күш
жігерін жинап, орыс басшылығымен келісімді бекітті. 1813 жылы ... ... ... Пруссияға кіруі Наполеондық билікке қарсы Германияның
көтерілуіне түрткі болды. 1812 жылы ... ... ... ... құтылуына жол ашқан еді.
2.2 ИспаниЯ ПортугалиЯ жӘне ИталиЯ
территориЯлары Үшін шайҚастар
Тильзиттен келгеннен кейін Наполеон Испания ... ... ... ... ... ... ... династиясына,
Испаниядағы Бурбондар ... еске ... ... ... ... ... бұл елді ағылшындарға жүн шикі - затын
сатып, олардан арзан - өнеркәсіп бұйымдарын алып отырды. ... бұл іс ... ... таба ... Осы ... білген Наполеон Европаның
оңтүстік, солтүстік және батыс аймақтарының бәрі ... ... ... деп ... ... ... келгендерді жолдан алып тастау
керек болды.
Тильзиттен кейін Англия ... ... ... ... ... ... одан әрі күшейте түспек болды. 1807 жылы кырқүйекте ... ... тас ... ... Бүл ... ... Наполеон
Португали және Испания жерін жаулауға іс жүзінде кірісті.
1807 жылы ... ... Жюно ... 27 мың әскер саны
Наполеон бұйрығымен Испан территориясы арқылы Португалия жеріне ... ... ... ізінше П – ші яғни генерал Дюпон басқарған 24 мың ... ... ... принц – регенті Англиядан көмек сұрауға
мәжбүр болды. Испанияны Наполеон ІІ орынға ... ... ... ойы – ... ... ... соң, ... бірі – онтүстік
Франция жерінде болса, екіншісі – Португалияда 2 негізгі база игере ... ... ... оңай ... ... ... ... Француз армиясы
Жюно басшылығымен испан территориясы арқылы тікелей Португалия жеріне қарай
бағыт алды. Солдаттар үшін жол өте қиын ... ... ... олар кек ... ... 6 ... созылған жорықтан кейін 29
қарашада 1807 жылы Жюно ... ... ... ... ... ... отырып, астананы тастап қашты.
Ендігі бағыт – Испания болды. Ал, ... ... ... ... ... – Карл У, әлсіз әрі ақылсыздау адам еді. Ол ... ... етіп ... Финанс және әкімшілік жағдайдың нашарлауы ішкі
саясатта ... ... ... ауыл ... ... және әлсіз өндіріс жағдайы буржуазиямен шаруаларды жақындастырды.
Осы кезде мұрагер Фердинандты Наполеонның ... ... ... ... еді. ... ... ойлары: атақты императормен құдалық құру
арқылы, үлкен көмек, қолдау табу еді. ... ... ... ... ... қалуда және де сартқы ... ... ... ... ... Наполеонна қарындасын қосу ойын айтады. Бірақ Наполеон
оған қарсылығын ... Ал, ... ... ойы ... ... құлатып, испан тағына өзінің аға – інілері немесе маршалдарының
бірін қою болды. 1808 жылдың қысы мен көктемінде Наполеон әскерлері ... ... ... ... ... Испан жерінде 100 мың ... Өз ... ... ... енді ... ... ... Мюрат 80 мың Француз қолымен Мадридке барады. Осы кезде Карл 1У
әйелімен ... бел ... ... жерінде олар ұсталып, патшаны тақтан
бас тартуға мәжбүр етті. Сөйтіп Мюрат Испан ... ... ... ел ... ... ... ... көтерілісі өрши түсті. Оны маршал
Мюрат басқан еді. Бұл Испаниядағы халық қозғалысының тек басы ғана еді. ... ... ... Наполеон Карл – ІV – мен Фердинандқа биліктен өз
еріктерімен кетіп басқару жүйесін, іс ... ... ... ... ... орындалды да. Бірнеше күннен кейін 10 мамырда 1808 жылы ... ... (Ол ... ... ... еді) Мадридке келуіне бұйрық
берді. Ондағы негізгі ойы Испан тағына отырғызу еді. Ал ... ... ... ... ... етіп тағайындады.
Император өз ісіне өте жақсы қанағаттанды. Олардың ... бәрі ... ... өтетіндей еді. Бірақ жағдай шиеленіспей ... ... ... Бурбондар Француз құрған қақпанға өздері «келіп түсіпң
билікті Наполеонға «бере салғанң еді. ... ... ... ...... сәтті аяқталды. Кенет тек Наполеонға ғана еемес сонымен
бірге бүкіл Европаға күтпеген жерден француз ... ... ... ... бұрқ ете ... Бірақ, бұл істі француздар тез қалыпқа
келтірді. Ел ішінде жағдай бір қалыпқа келе бастады. ... ... ... Бонапарт Наполеонның орынлаушысы іспеттес болды. Өйткені барлық
сыртқы саясатта істі ... ... ... еді. Испания жөнінде
Наполеон өзінің келесі жоспар – бағдарламаларын енгізді. Ол бойынша:
1. Испания – Францимяның ... ... және ... сауда еліне айналуы керек.
2. Испания сол кезде әлемде ең бағалы да қымбат меринос
жүнін сол ... ... ең ... да ... ... жүнін тек француз
мануфактурасы үшін шығарып отыруы тиіс.
3. ... - ... ... ... ... сорттарын
француздарға шығарып отыруы тиіс. /42/. Яғни бұны Наполеон ағылшындардан
алуға тыйым салған еді. Бұл бағдарлама Испания мен ... ... ... ... ... ... бағамен жүн жіберсе Испанияға арзан бағамен
күнделікті ... ... ... ... еді.
Бұл жағдай екі жаққа да ... ... ... ... ісі ... еңгізген бағдарламасы өз нәтижесін таба берді.
Директория және Наполеондық ... ... ... феодализмнің шайқалуына әкелді. Яғни, француз ... ... ... еді. ... ... Италияға кіруі Абсолютизмге
және олигархиялық басшылыққа қарсы көрініс ретінде сипатталып, ... ... ... ... көрінді. 1797 жылы Генуя Лигурий
(ия) Республикасына айналды. Ломбардия және көршілес облыстардан, Цизальпин
Республикасы қалыптасты. ... ... ... ... ... 1798 жылы Рим және Неаполитан Республикасының пайда болуына
әкеледі. Француз әскерінің жаулап алған ... ... ... ... ... ... ... ақша, картина, статуяларды
және тағы басқа өнер шығармаларын, яғни ұлттық мақтаныштарды жаулап алды.
Екінші ... ... және ... ... ... ... Италия қайтадан француз жаулауына түскен болатын. 1803
жылы Наполеон Италия Республикасын - ... ... ... ... патшасы деген өгей баласы Евгений Богарнэні сайлады. ... 1805 жылы ... ... алынған Венеция жері де кірді, ал
Генуя мен Парма Францияға қосылды. Елді француздар жаулаушыларының ... ... ... ... үкіметі Италияны ... үшін ... қоры және ... кірісіне айналдырғысы келді. Италия
француз отары болуы керек еді. ... ... тері ... тағы басқа
бұйымдар тек Франция рұқсаты арқылы алынатын болды. Француз товарларына
деген салық, Италияға ... 1808 жылы 2 ... ... ... ... Францияға апарылуы үшін, ол салықтан босатылды. Ол ... ... ... ... болып саналған еді.
Ол кезде Италия – Франция үшін тиімді ... ... ... еді. ... ... 1800 жылы ... ... млн. ливр төлеп тұрса, Итальян патшалығы 1807 ... ... ... 30 млн. ... ... ... тұрды. Яғни, француз соғыстарына
жіберілген шығындарды есептемегенде, жыл сайын Италиядан ... ... мен ақша ... ... ... империяға Итальян халқы жанына дейін ... ... ... ... қабылдау өсе түсті. 1812 жылы соғысқа Итальян патшалығынан 31
мыңңан жоғары ... ... мен ... ... ... 30 ... ... Ресеймен соғысқа қатысып, оның көбі оққа ... ... яғни оның ... контингентін және экономикалық ресурстарын
пайдалану француз империясының көп жағдайда пайдасына ... ... ... ... ... ... ... қозғалыстар бой ... ... және тағы ... ... ... ... ... Елдің әр бөлімінде Наполеон патшалығына қарсы күреске құпия саячи
қоғамдар ашыла бастады. Оның ... ... – елді ... ... ... құрамына патриоттық сезімі жоғары офицерлер мен солдаттар,
жұмысшы және шаруалар қатысты. Ақындар мен ... ... ... ... ... күреске шақырып, патриоттық сезіммен халықты ояту
негізінде, оө өлең жырларын шығарып отырды. Наполеон тағайындаған ... мен ... ... ... өсіп кел ... ... ... қорғана
бастады. Соның негізінде олар өз саясаттарына кігшкене болса жа жұмсақтық
көрсеткісі келді, яғни елді толнауды тоқтату ... еді. ... ... ... ... АНГЛИЯ ТЕРРИТОРИЯСЫ ҮШІН КҮРЕС ЖӘНЕ ОНЫҢ НӘТИЖЕСІ
1802 ЖЫЛЫ ... ... ... ... МЕН ... ФРАНЦУЗ ОТАРЛАРЫН ЖАУЛАП АЛУ ҮШІН ЖӘНЕ ЕВРОПАДА ҮСТІМДІККЕ
ҰМТЫЛҒАН АҒЫЛШЫНДАР, 1803 ЖЫЛЫ ФРАНЦИЯҒА СОҒЫС АШТЫ. 1804 ЖЫЛЫ ... ... ... ... ТҰРДЫ. АНГЛИЯНЫҢ ОРТА ШЫҒЫСТАҒЫ
ОТАРЛАРЫН, ЯҒНИ ... ... ... ... ... ... ФРАНЦИЯ
ИМПЕРАТОРЫ ТИТУЛЫН АЛҒАННАН СОҢ, 1804 ЖЫЛЫ 2 ЖЕЛТОҚСАНДА ... ... ЖОЛЫ ... ... ... ... ӨЗ ӘСКЕРЛЕРІН ТҮСІРДІ. СОҒЫС
АЛДЫНДАҒЫ ЕСЕП БОЙЫНША ФРАНК – ... 85 ... 105 ... КЕМЕСІНЕ ҚАРСЫ
ТҰРДЫ. ЛДАҚТАСТАР ӘСКЕРІ ТЕКЕОЛ, ... ... ... ... ... ... ЖЕРЛЕРІНЕ ШОҒЫРЛАНДЫ. АЛ ФРАНКО – ИСПАН ФЛОТЫНЫҢ ЕҢ ӘЛСІЗ ЖЕРІ –
ОЛАР 2 ТЕАТРҒА ... ОЛ ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ХАБАРЛАСУ ҚИЫН БОЛДЫ. СЕБЕЮІ, ГИБРАЛТАР БҰҒАЗЫН (АТЛАНТ ЖӘНЕ
ЖЕРОРТА ТЕҢІЗІНІҢ ТҮЙІСЕТІН ЖЕРІ) ... ... ... ... ... ... ұстанды. Примут, Портсмут, Гибралтар
және ... ... ... қарсыластарының кемелерін керекті бағытқа
бұрғызбады. Атлант мұхиты мен ... ... ... мен ... алған ағылшындар Ламанш флотында қарсыластарына мойын бұрғызбады,
осы ... ... ... ойы – ... ... ... бас ... дейді. Ағылшындардың блокада құруы 1803 – 1805 ж.ж. ... ... ... ... Брест, Рошфор, Феррол, Кадис және Тулон Жерлерін
сырттай бақылады.
Енді Наполеонның бұйрығымен, ... ... ... ... ... ... тңізі арқылы Гибралтар бұғазына бағыт алды. 18 француз, 15
испан ... 27 ... ... ... ... ... эскадрасын –
адмирал Несльсон басқарды. Нельсонның әскери дайындығы мол, тәжірибелі, ... ... ... күш ... ... ... ... ең бірінші –
теңіз соғыс әдісіні қолданды. Адмирал Вильнев, ... ... ... ... ... ешқандай жоспары, бағдарламасы болмады.
Ал, Нельсонның жаңа ... ... ... ... ... ... тәртіпте, аз ғана дистанциялық қашықтықта флагмалық кемелерге
соққы беру еді. Осы ... ... ...... 2 колоннаға бөлді.
Бірінші колонна 15 кемеден тұрды, оы кіші флагман – Колменгвуд ... ... – 12 ... ... Нельсонның жоспары бойынша – ... ... ... колоннасы беруі керек. Яғни, франко – Испан
кемелерін 12 – 13 ... ... ... ... кемелерді қоршап, адамдарын
өлтіру немесе тұтқындау керек болды.
Нельсонның колоннасы – басты бағатта ... ... ... ... болды. Нельсон қарсыласының әскери күші ... ... ... ... авангарды көмекке келгенше талқандалып болады деген
тұжырымда болды. Нельсон ... мәні - ... 27 ... кемесі, Франко
–Испан 23 кемесіне тең жағдайда бөліп алып соғысу еді. ...... 21 ... Трафальгар параллелінде Кадистен 10 милл жерде 3 – 4 узл.
Жылдамдыққпен оңтүскке жүріп отырды. Адмирал Вильнев ... ... ... ... дайындығының аздығынан, кемелер сабы бұзылды,
осы себепте кейін ... ... ... Ағылшындардың 2 колоннада келе
жатқанын көрген ... өз ... ... ... Себебі, жеңілген
жағдайда кейін бұрылып, Кадисте тоналау негізгі ойы болды. ... ... 2 ... ... ... айласын сезген Нельсон қуып ... ... Оған ... ... болды: арттарынан соққан желдің
«көмегіменң ағылшындар жауларына ... ... ... ... жел ... ... оқ ... дәлдікті бұзды.
Сағат 12 – де Нельсон соғысты бастады. ... 16 ... ... ... ... 10 шақты метрден салып, жан – жақты оқ жаудырды.
Өздерінен де шығып көп ... ... ... 15 – 16 кемеден тұрды, олар
бір-бірлеп, араға біраз уақыт салып, ... ... ал бұл ... ... Енді ... 13-те ... колоннасы соғысқа
кірісті. Ол Вильнев келе ... ... ... оқ ... ... бірі ... ... Осы сәттте, олда келе жатқан Нельсон
кемесіне оқ жаудырып, ... ... ... ... ... ... аяқталғанша қайтыс болды. Осыдан кейін ... ... ... ... ... ... жекек күрес жүргізді. Осы жерде
ағылшындардың жылдамдықты артиллериялы кемелері үлкен роль ... ... ... ... ... уақытта, ағылшындар 23 кемеге қарсы небәрі 14 кемені
қозғалысқа әкелді. Көптеген ... ... ... ... ... ... ... шақыруына қарамай, уақыт ... ... Бұл ... ... бірталай соққы беріп үлгерген еді.
Сағат 17 – 30 да ... ... ... ... 18 кемесі жойылып, 7 мыңдай адам өліп жараланғандар саны да
көп болды. Ағылшындардың жақсы дайындалғанэкипаждары ... Флот ... адам ... ... және ... соғысты. Трафальгар
соғысы – батыс европада үлкен – желкенді кеме соғысы болып, Наполеон ... ... ... ... бұ ... ... ... жоспарына
ешқандай әсер өтпеді.
Англияның ішкі жағдайында – франциямен соғысы кезінде, салықтың өсуі
мен ... ... ... ... ... жіберді. Лендлордтар
нанға бағаның өсуімен, жер рентасын көтерді. Континенталдық ... өте ауыр ... және оның ... ... ... өсімінің
тоқтауына әкелді. Бағаның өсуімен салықтың өсуі, арзан әйел және балалар
еңбегі, тынымсыз ... күні ...... жұмысшылардың жағдайын
нашарлатқан еді. Соның негізінде ХVІІІ ғасырдың аяғы – ХІХ ... ... ... ... бой ... бастады.
1810 жылы 11 науырыз күні император Наполеон – Австрия патшасының 18
жасар қызы – Мария – ... ... Бұл ... ... елі ... ... еді. «…Енді соғысқа нүкте қойылды, Европа тең жағдайға
түсті, енді бақытты кезең басталадың - /44/, деген әңгімелер тарады.
Англия енді ... ... ... ... ...... деп те жатты /45/. «Ол енді ... ... ... ... ... ... бермесе, соғыс жүргізедің - деп елшілер айтып
жүрді. Өзінің некесінен кейін, Наполеон экономикалық ... қызу ... ... ... ... ... – оның ... саясатымен сәйкес
келіп жатты. Француз императоры бола отырып, жаулаушылық ... ... ... ... ... ... ... жаңа заңдар енгізіп еді.
Наполеонның басшылық еткен алғашқы жылдарынан бастап – ақ, өнделген
доктрина, ешқандай өзгеріссіз оның ... ... ... дейін
жүргізілді.
Солтүстікте – Бельгия; шығыста Рейн мен бірге Германияны сол жағынан
бөліп жатқан – көне ... ... – Ла – Манш және ... ...... Өз ... ... Наполеонға экономикалық
қызығушылық та болды.
Бельгия мен сол ... ... ... ... ... жері, бөлінбес және мызғымас қосылған одағы болғанмен «ұлттық
емесң болып, француз буржуазиясының ... ал ол ... ... қылуға болатын еді. Осыдан кейін соңғы қосылған жерлері – Пьемонт,
Голландия , ... ... және ... ... ... айту ... те
емес еді.
Сонымен бірге, Франциядан бөлек жеке өмір ... ... ... ... ... да айту ... емес еді. Олар: Наполеон өзі патша
болған – ... ... ... ...... өзі ... – Рейн одағы елдері (Бавария, Саксония,Вюртемберг, Баден және т.б.).
Вестфаль патшалығы, яғни, орта және солтүстік ... ...... Жеромды патшалыққа қойған еді, өзінің вассалын қойған
– Польша, ... ... ... ...... бәрі де ... үшін ... кірісі немесе шикізат қоры болуы қажет еді. Наполеон
өз саясатында өте сақтықпен, өте дәлдікпен бақылап ... ... ... ... ... ... және Испания жерлерінен
– жібек тағы басқа заттардың сыртқы шығуына шек қойды, осындай приказдар,
шектеулер, сөгістер күн ... ... ... ... ... ... отырды. Наполеон Батыста империя құра отырып, шаруашылық жағынан
Людовик ХІV, және ХV – нің ... ... ... ... ғана ... ... мен ... арасындағы қақтығыс – 2 ... ... ... жақындағандай болды. Наполеон Англияға қарсы барлық
европалық континетті жұмылдырғысы ... ... ... қиын ... ... жағынан басқа да континентке дәл сондай болып тиді. Континенталдық
блокаданы ... ... ... ... шара ... ... аттырды,
конфескеленген ағылшын товарларын отқа жақтырды.
1806 жылы Наполеон Голландияға кіші інісі –Людовикті патша ... ... ... ... голландық сауда буржуазиясына, соның
ішінде, ауылшаруашылығына тағы басқа ... ... ... ... ... жаңа ... түсінген еді. Голландия көп
жағдайда өзінің өңдеу саудасында т.б. Англияға біршама тәуелді еді. ... бәрі де ... ... ... ... ... 1810 жылы Голландияны француз империясына негізгі декреті ... ... ... ... ... орталық Европаның қалың бұқарасына көп
жағдайда қиыншылық туғызып отырды.
Рейн одағы елдері - ... ... ... мен ... ... өзара арып – ашу нәтижесі ретінде көрінді.
Неміс авторлары Англияны жеңілмейтін ер ретінде, ал, орыстарды бүкіл
әлемдік монархияның ... ... ... жылы ... елде ... ... бастады. Өнеркәсіп иелері мен
саудагерлер шикізаттың жоқтығынан блокада бізге қымбатқа түсіп түр ... ... ... ай ... ... ... 1811 жылы 19сәуірде ішкі істер
министрі Наполеонға «Өндіріс жұмысшыларының көп ... ... ... ... ң дейді. Осының негізінде Наполеон субсидия ғана берді,
бірақ блокада мәселесінде еш жұмсақтық ... ... ... ... ... жұмысты
тоқтатуға тура келді. Осындай тағы да басқа жағдайлар негізінде Наполеонға
блокада жөнінде сәл иілуіне тура келді. Ол енді ... ... ... бұл келісімі 1810 – 11 ж.ж. - ғы ... ... ... ... ... ... ... пайда әкелмегенмен, бұл Наполеонның өз позициясынан сәл де
болса түскендігін айқындаған еді.
Өзінің Англияны жеңе ... ... ... енді ... арқылы
соққы беруді ойлады. Англия мен Ресей бұл кезде ... бір – ... ... ... еді. Англдияға бере алмаған соққысын Наполеон енді.
Ресей арқылы көрсеткісі ... ... ... ... ... әрі
нәтижесіз еді. 1797 жылдан бастап, Наполеонның ... ... ... ... ... ... ... теңіз шайқасында француз әскерлерін 2
сағатта талқандалған еді. Сонымен бірге Францияның Италия мен ... ... ... саясатына қарсы тұрды. (1803 ж.) 1805 жылы
жоғарыда айтылғандай, Трафальгар ... ... ... ... ие
болды. Франко – испан флотында құрлықтағы шайқаста Англия үлкен емес ... ... ... ... ... отырды. Сонымен қатар,
Англия кезекпен Францияға қарсы ... ... және ... ... ... ... ... (1805 ж,.) Иен (1806 ж.), Фридланд
(1807 ж.) және Ваграм (1809 ж.) ... ... аз ғана ... ... тек ... экономикасын тұншықтырып, Европаға кіретін
жолдарын ... ... ... еш ... ... ... Соның
негізінде жоғарында айтылған континенталдық блокада орныққан еді. Кейін,
1815 ж. ... ... да ... ... жетіп, кйін Наполеонеың
100 күндік билігі қайта келіп, бірақ артынан Ватерлоо ... ... ... ... ... ... еді.
1812 жылы 12 желтоқсанда Наполеон Тюильрийскиц алаңына ... ... оны ... ... ... ... ... жыңылдырмады.
Император алдында 2 жоспар ... 1 – ден – ... ... ал,
екіншіден – Австрия және Пруссиямен бейтараптық позиция орнату болды.
1 – ші жоспар – тез орындалды. Армия саны – 140.000 - ға әрең ... ... ... ... ... ... ... күні – түні жұмыс
жасаған еді.
Осы жерде өз - өзінен бір келеңсіз сұрақ туды. Яғни, орыстар ... бола ма? Бұл ... 1812 жылы ... ... генералы Иорк аяқ
астынан орыстар жағына шыққан болатын.
Енді Наполеонды Австрияның жағдайы ойландырды. ... ... ... ... және ... (бұл ... Австрия саясатының
басшысы)Ресеймен достық ... қол ... еді. ... ... 2 ... ... ... және Франция) 11 тамызда Меттерних, Гаполеонға соғыс
бастайтынын айтты. Лондонда орыс – прусс лагері ... ... 1813 ... шиеленісуі басталды. Ресейде, Пруссияда және Австрияда ... ... кең етек ... Резервтер тартылып, барлық күш жиналды.
Ағылшындар коалициясында әскерлер резервтерімен 850 мыңға ... ... – 550 ... ... ... одақтық күштердің басшысы болып, австриялық ... ... ... Наполеон одан аса сезіктене қоймалды.
Пруссиялықтарға келетін болсақ, оларда да австриялықтар және ... ... ... ... қауіпті қарсыласын көре алмады.
1813 жылы 27 тамызда алғашқы үлкен шайқас – ... ... ... бұл жерде жеңіске жеткен еді. Көптеген ... ... ... ... ... - ұлт ... қозғалыс күннен – күнге үдей ... ... жас ... ... Пруссия, Саксония, Рейн одағы мемлекеттері,
Вестфалияға студенттер Германияны сырт жаулаушыдан құтқарғысы келді.
1813 жылы 16 қазанда ... ... ... ... ... ішіндегі ең ұлысы – «халықтар шайқасың басталды. ... ... 16,18 және 19 ... 3 күн бойы – ... ... және ... құрылған коалицияға қарсы соғыс жүргізді. Ал,
Наполеонның жеке ... ... ... ... ... итальяндықтар, бельялықтар және Рейн одағының немістері
болды.
Шайқас алдында Наполеонда – 155 мың ... ... ... – 220
мың адам болды. Шайқас ... ... ... қарсылыстар жағына шығып,
енді француздарға оқ ата бастады. Бірақ, Наполеон шайқасты ... 2 есе ... ... ... ... көп шығынға ұшырап
саксондықтардың сатып кеткеніне налып, өз - өзін одан әрі ... ... еді. Ол енді ... ... қабылдады. Наполеон өз армиясымен Рейнге
бағыт бұрды.
Ұлы империяның құлағынан, қанша рет біріккен империяға жұмылдырғысы
келгенін ... ... ... ... Наполеоннан өз маршалы, әскер басшысы, көптеген шайқастардың
батыы және кейін өзі неаполитан ... ... ... ... ... ... еді. Оның бұл ... Наполеон сатып кетті деген оймен, өз
билігін сақтап қалу ... ... ... ... ... Испан королі,
Наполеонның ағасы Жозеф – Пиреней жарты аралында ... ... ... ... ... ... Кассел жерінен ... ... ... Жером кетіп қалды. ... Даву орыс ... ... ... ... ... билігі де
делдал күйде тұрды.
Англия, Ресей, Австрия, ...... ... ... ... ... Мінекей, осылардың арқасында құрылған Ұлы
империя билігі аяқталған еді.
Сөйтіп, Лейпцигте жеңіліс тапқан ... ... ... Францияға
қарсы Европа халықтарының қозғалысын басу үшін жаңа ... ... ... ең ... жау, бұл Наполеон еді. Осының
негізінде Франция мен Англия арасында келісім болуы мүмкін де емес еді.
Австрияға ... ... ... және ... 1 ... ... бел ... Соның негізінде Меттерних өз одақтастарына
Австрия коалициядан шығады деген ... ... ... ... ... ... бейбіт келісімге келуге ұсыныс жасаыун сұрайды. ... ... ... ... ... жаулашылықтан бас тартып соғысты
тоқтатуы қажет.
Тек 1801 жылы Люневильский бейбіт келісімінде алғаш ... өз ... ... ... монархтар Франфуртте болады.
Меттерних Франкфуртте бұрын қамауда ... ... ... – Сент – ... Эбердинді, Англияның елшісін, Ресейден келген өкілді Пруссия ... ... ... ... барып, одақтас державалардың бейбіт
келісімін жеткізуге жібереді.
Люневил келісімі бойынша Наполеонға ... ... ... Рейн сол жақ ... бүкіл Герман иелігі Батавия
республикасы (Швейцария), Генуя және Ломбардия жерлері іс ... ... ... еді.
Сент-Эньян 1813 жылы 14 қарашада одақтас державалардың ұсынысы
бойынша Парижге ... ... ... ... бел ... мен өз ... ... одан
сайын бекіте түсті. «Бізді Эльба және Рейн ... ... ... ... ... Рейн мен ... ... сатқындар болмайды /47/ деген
еді ... Бұл сөз ... және ... ... ... тараған еді.
Одақтастардың бейбіт келісім туралы ұсыныс Наполеонды білетіндердің барлығы
да сәттілікке ... ... ... Осылайша ұлы трагедияның соңы
жақындаған еді.
Наполеонның өмір жолын айта келіп, келесі бір ... де ... ... жөн ... ... ... келуіне Наполеон алдында ешқандай
жоспар болмады. Өзінің ... ... ... ... ... ... өзі билік
еткен патшалық кезеңінің тарихын жазуды ұйғарды.
Эльба аралына келерден 3 жыл бұрын ... 1811 жылы ... ... ... мен ... «3 ... кейін мен бүкіл әлемді басқарамын
/48/ - деген еді. Енді осы ... ... 3 жыл ... Ұлы ... Наполеон 223 шақырымдағы, үш үлкен емес ... бар, ... ... бар ... ... тұрды. Тағдыр Наполеонды өзінің туған
жеріне жақындастырды,. Ағни, Эльба аралы ... 50 ... ... 1814 жылы ... дейін Эльба Тоскан ... ... яғни ... ... ... бір ... еді. Енді
күйреу қарсаңында бұл арал Наполеонның толық иелігіне берілді.
Наполеон өз иелігімен толық танысып шықты. ... ... ... ... Наполеонға осы кездері ... келе ... ... ... ... және 1807 жылы Польшада жақсы қарым ... ... ... ... ... Ол ... өмір бойы ... еді. Тек әйелі Мария – Луиза баласымен келмеді. Әскесі ... ... және ол өзі де ... ... онша ... ... 1 әйелі Жозефина да келмеді. Кезінде құлай сүйген жарын Наполеон көпке
дейін ... ... ... ... 1814 жылы 29 ... ... аралға
келгенше шамалы ғана уақыт ... ... ... ... сарайында
қайтыс болды. Бұл жаңалықты естіген Наполеон айналасындағы болып жатқан
өзгерістерден хабарлар еді. Италия ... жай ғана ... ... ... ... біліп отырды. Ол енді билеуші таптар мен дипломат
(елшілердің) Наполеонның ірі де «бай мұрасын бөлікке салып, оны ... ... ... және де сол бөле ... ... жерлер үшін одақтастардың
бір – бірімен келісе алмай сол үшін ... ... ... жатты.
Наполеон Саксония мен Польша сұрағы үшін Англия мен Австрияның, Ресей ... ... ... ... ... қарсылас одақтар қорқып жүрді. Ол өзінің шағын аралында
да үрейлі, қорқынышты болып көрінді. Наполеонға қарсы оны ... ... ... ... ... Наполеон жағынан келген сыбыс бойынша ол тыныш,
әрі өз ... ... және де ... қалған жерде оған өзінің шағын
аралынан басқа ештеңе де қызықтырмайды /49/ деген сөз ... ... ... ... ... кеңге" сала бастады.
1815 жылы 7 наурыздың кешінде Вена император сарайында жиналған билеушілер
мен ... ... бал өтіп ... Осы кезде сырттан келген ... ... ... ... ... ... ... бара
жатқандығын айтты.
1845 жылдан бастап Наполеон Францияға ... ... ... ... тез шешім қабылдады. Бұл ойын ол ешкімге де ... ... ол ... ... өзіне сенімді адамдарды жинап, өз ойын айтады.
Сөйтіп, ол өз қасына 1100 ... ... ... ... ... ... Лион қаласының маңына тоқтап сол жерже оған ... ... Олар ... ... осы ... Наполеон өзін ... ... ... сезінді. Ол енді патша әскерімен де қарсылыққа
шыға алмайтынына сенді. Сол жерден енді. ... ... ... шықты. Оған
жолсерік болып, қаптаған крестьяндар, полктер көне қару жарақтармен
жасақталды. ... ... ... ... ... сөз ... Ол
халыққа бостандық пен бейбітшілік беретінін айтты. Сонымен бірге ол ... ... ... ... айта ... ... жерде басқа саясат
жүргізетінін нақтылап ... Және де ол ... ... ... деп ... берді. Ол империяны конституциалық ... ... ... Осындай сеніммен Наполеон енді Парижге жол тартты. Людовик 18-
шіге ... бұл ... ... Осы ... ... полиция
революционерлер, якобиншілер және тағы басқа. Ұлы ... ... ... келе ... ... куанды. Толық паника да болғанның
бірі бұл реалистер болды, ... ...... 1814 жылы
Бурбондармен келгендер еді. Оның сасқаны ... өз ... ... ... ... ... адам жегіш не істер екен ? деген сұрақ
тұрды. ... ... ... ... бас ... Париждегі гарнизон
солдаттары өз қуаныштарын жасырмады. Әскердің тұрақсыз екінін Людовик ХVІІІ
– ші көрді.
Бурбондарға ... ... ... ... ... ... жатты. Барлық жол бойындағы провинциялар, қалалар бәрі ... аһ ... Оны ... ... алып,қолдан жатты.
Роялистер қаладан қаша бастады.
І жаңалық: «Корсикалық алып - Жуан ... жол ... ... «Грасса жеріне жақындадың.
ІІІ жаңалық: «Гренобольге келдің
ІV ... ... ... ... жаңалық: «Наполеон Фонтенебло маңайындаң
VІ жаңалық: «Париж ... ... ұлы ... ... ... ... ... газеттері тынымсыз жұмыс істеумен
болды. Осы құлақтандырулар патшаны жанұясымен бірге 19 ... күні ... ... ... ... бағытты – Бельгия маңайы болды. Келесі күні 1815 жылы 20
наурызда Наполеон өзінің қоршаған ... ... ... ... ... құана қарсы алды. Көптеген ірі жеңістерде, ең жарқын шайқастарда, ... де ... ... Наполеонды Парижде дәл осылай қарсы алмаған еді.
Қарусыз адам, ешқандай жарақатсыз, ... ... 19 күн ... ... Парижге дейін Бурбондар династиясы қуып тағына Наполеон ... жаңа ... ... ... ... кезек - Европа
елдерімен болды.
Наполеонда жобамен 72.000 адам болды. Ал, ... ... ... адам ... ... осы жолы – көмекке маршал Груштың 33.000 қолын
күтсе, ағылшындар 40 – 50.000 адамы бар Блюхер ... ... ... француздар жеңіліп 25 мың әскерінен айырылды. Сөйтіп,
Ватерлоо щайқасы Наполен үшін ірі ... ... ... ... ... 100 күнге созылып қайта құлады. Осылайша тарихта Наполеон
Соғысының ең соңғы нүктесі ... ... ... НӘТИЖЕЛЕРІ ЖӘНЕ ВЕНА КОНГРЕСІ
Вена конгресі Наполеон соғысының ... ... ... 1814 ... Вена конгресіне Бүкіл Европалық мемлекеттерден 216 өкіл келіп
қатысты. ...... 1, ...... Меттерних,
Пруссиядан министр – президент Гарданберг, және ... ... ... ... ... ... ... ішінде ең басты ролді
Наполеонның күшті қарсыластары: Ресей, Англия, және ... ... Бұл ... ... ... ең ... дипломатикалық конгресс еді.
Конгреске қатысушылар Наполеонның жаулаған патшалықтарды ... ... ... Франциядағы бонапартистік режимге қайтып келуге қарсы
және жаңа жаулаушыларға қарсы жол бермеу туралы гарантияны ... ... ... ... таңы бір ...... ... айналған олардың жеке жауланған территорияны алуы болды.
Конгрес 1814 жылы қырқүйек ... ... ... орталық
ретінде Австрияның астанасы Вена қаласы жиналыс орыны болып бекітілді.
1814 жылы Шомон келіссозіне қол ... төрт ... ел – ... ... және ... ... ... жөнінде келісіп, Францияны
олардың шешімін қабылдауға ... ... ... ... ... кейбір қарама - қайшылықтар туып қалды. Бұл Талейранға Меттерних
және Кслридің қолдауымен одақдастар жиналысына қатысып, ... ... ... ұлы ... ретінде орын алғысы келді. Францияны ... 5 ... ... Вена ... ... ... ... және
үлкен балл тағында басқа көңіл көтерулермен ... ... және ... ... империяның құлауына куанды.
Конгрестің жүру барысында Ресей үлкен шешуші роль атқарды. Патша ... ... ... ... ... ... ... қолдау және
Европаға Ресейдің әсер етуі Вена конгресінде талқыланды. Ол ... ... 2 ... ... ... және ... бақталастырып
жүруі еді.
Патша үкіметі Варшава герцогтығының территориясының біршама бөлігін
өз империяға қосқысы келді. Александр 1 ... ... өз ... ...... ... ... сақтап және оған
конституция беруді шешті. Польша жерінің ... ... ... қосуда Пруссияның қолдауын қамтамасыз ету үшін Александр 1
Пруссияға Саксонияны қосуда. ... ... ... ... болатын.
Англияның Тории үкіметі өндіріс – сауда және орталық монополияны
қалпына келтіру мақсатымен одақтастарының саясатын қолдады. Ағылшын ... ... ... соғысы жылдарында Англия Қарамағындағы Испан және Голланд
отарларын Франциядан өзінің бұрынғы шекараларына баруды талап етті. Ағылшын
үкіметі ... ... ... ... ... – мемлекеттерге және
Пруссияның Рейн жағалауындағы күшеюіне көп көңіл бөлді. Олар ... ... ... ... көо көңіл аударды.
Каслридің ойынша ұсақ Герман княздықтарын бұрынғы қалпышна ... мен ... ... ... қарсы күшейту керек еді. Сонымен
бірге Европа континентіндегі мемлекеттер бір – ... тің ... ... ... ... ... ... арбитор ролін ойнай отыра ... ... ... ... ... ... 1 ... байланысты жоспарына қарсы
болып және Европада Ресей позициясын әлсіреткісі келді. Вена ... ... ... ... өз ... ... халақтарына атап
айтқанда Итальян және ... ... ... Австрия үкіметінің
келесі бір шешімі Ресей мен Пруссияның күшеюіне қарсы болды. Австрия мен
Пруссия арасындағы көне ... 19 ... да ... ... Австрия
үкіметі Пруссияның Саксонияны алуына және бұрынғы Варшава герцогтығының көп
бөлігінің ... ... ... ... Австрияның Германияға
байланысты көзғарасы бойынша ол Германияның сол ... ... ... ... ... ... байланысты Вена үкіметіның саясаты тоқтатуды
ұсынды. Австрия қайтадан өз иелігіндегі Ломбардия, Венецияны қосу ... ... ... ... ... және ... ... құрылуын
жақтады.
Вена конгресінде Пруссия саясатының негізгі ойы – ... ... жаңа бай да ... ... алу еді. Сол ... ... ... реакцияға түбегейлі колдау көрсете отырып, Францияға байланысты
саясатқа қатаң тәртіп жүргізуді қолады.
Англия және Австрия үкіметі Ресейдің күш ... ... ... үшін
Францияны пайдалану бел байлады. ... күш алып ... ... ... 1815 жылы 3 қантарда Англия, Австрия және
Франция ... ... ... яғни ... және ... ... ... асыруды шешуде кедергі жасау үшін қүпия одаққа қол ... ... ... Талейранның өте жақсы жетістігі деп көрсетеді. Ал
шын мәнінде оны ... ... ... британ және австриялық дипломатия
алды. Жаңа одақтастар бір – біріне әскери көмек көрсетіп көпшілік ... мен ... ... ... әкелді. Соның негізінде Пруссияға
Саксонияның тек солтүстігін ғана алуға (ал ... ... ... ... ... ... тура ... француз шаруаларын тонап, үйлерін бұзып, адамдарын атып та
жүрді.
Александар І-ң араласуымен Пруссияға сәл төмендеуіне тура келді, ... пен ... ... ... қала берді. Тек батыс Савойя жері
тағы ... ... ... қорғандар қайтарылып алынып Франция 1790 ... ... ... Оған 100 млн. Франк контрибуция салынды. ... 5 жыл ... ... Ұлы ... бір ... ... деп ... бейбіт келісімінен кейін Францияда бұрынғы ... ... ... ... ... атап ... ... статуя және
тағы басқа дүние мүліктер қайтарылып ... ... ... Италия
және Германия мемлекеттері/.
1815 жылы 20 қарашада Англия, ... ... және ... ... ... осы ... қол ... Бұл төрт одақтас елдер осы ... ... ... ... ... ... ... көздеді. Олар кезеңдік
конгрестер ұйымдастырып отырды. Ол ... ... ... “саяси
теңдікті” сақтау, және мемлекеттік қауіпсіздікпен тәртіпті сақтау болды.
Бұл “қасиетті ... ... ... жылдарда да жалғасын таба берді.
Патшалық Ресей де өз иелігіне Варшава герцогтығының барлық ... ... ... және ... ... ... ... Гамиция қайтадан
Австрияға берілді. Батыста Пруссияға 2 ... ... ... ... ... ... провинциясын және Вестфалия жері болды. Германияның
бұл облыстары біршама дамыған, ... ... ... ... бар жерлер еді. Олар Францияға қарсы прусс плацдармы болцы қажет
еді. Вена конгресінің ... ... бұл ... қосылуы Пруссияға
Германияны тәуелді қылып, Францияға ірі де қауіпті жау болуына ... ... ... ... ... жері де Пруссияға берілді.
Англия мен Австрияның Александр І-ге ... еш ... ... ... ... ... көп ... Ресей иелігіне қараған еді. Вена
конгресінде Польша 4-ші рет ... ... ... ... Тек ... ... ... қалды. Ол шағын ғана жеке ... ... ... ... ... ... Вена конгресі аяқталуға
жақындағанда Меттерних Наполеонның ... ... ... Парижге қарай
шыққаны туралы жаңалық естиді. Францияда бонопартистік диктатуралық қайта
қалпына келуінен қорыққан ... ... ... ... ... тоқтатып дереу жаңа жетінші коалиция құрды. Төрт одақтас елдің
Шомон келіссөзі жаңадан жасалып, қайта ... ... ... ... Ватерлоо түбегіндегі жеңілісінен кейін 9 ... ... ең ... ... ... қол ... Акт бойынша Франция
шекарасына мызғымас барьер қою жөнінде яғни, Француз ... ... ... ... үшін қойылған еді. Бельгия мен Голландия
Франциядан тәуелсіз. Нидерланд патшалығы ... ... ... ... ... жеке ... Люксембург герцогтығын алды.
Францияға қарсы күшті қарулы барьерді ... жаңа Рейн ... ... кезінде жасалған Оңтүстік Германияға қосылған
Бавария, ... және ... ... сол ... сақтап қалды.
Конгерестің мұндағы негізгі ойы – Францияға ... ... ... ... еді. Швейцарияда солай күшейтілді. Францияның
басшылығы ... 19 жеке ... ... ... ... пайда болды. Конгресс Швейцарияны бейтарап мемлекет қылып
француздар тартып алған ... ... ... ... ... ... ... патшалығы құрылды. Оған Савайя,
Нииуце жерлері қайтарылып, бұрынғы Генуэз республикасының территориясы
берілді. Сардин ... да ... ... ... ... ... ісі
жүктелді.
Вена конгресінің шешуші акті Европа және Наполеонды жеңуші отарлардың
нәтижесін айқындады.
Англия өзіне Жерорта теңізі аймағындағы ірі ... ... ... ... ... мен ... жаулап алған отарларын алды. Олардың ішінде ... Кап ... ... Ол ... ... мен Цейлон аралы маңында
орналасқан, бұрын Голландияның иелігінде ... еді. Бұл ... ... саясатында Үндістанға келуі үшін үлкен стратегиялық мәні болды.
Австрияның солтүстік-шығыс Италияны Ломбардия және Венецияны иеленуі
қалпына ... ... ... ... әулетінен басшылық
жасалды.
Парм Герцогтығы-бұрынғы француз императрицасы, ... ... ... ... өмір бойы ... ... Ұлы Токсон Герцогтығы-
австрияэрцгерцогы Фердинандқа берілді, ал ... ... ... ... ... ... династиясы қайта келді,
ал Римде –папа билігі және ... ... ... ... конгересі неміс мемлекеттерін француз ... ... ... ... Бұл ... ... 34 ... және 4 еркін қала-Гамбург,
Беремен, Любек және Франкфурт-на Майне қалалары кірді. Одақтастар сеймі ... ... ... ... ... қаласында Австрияның
басшылығымен етті. Пруссия және Австрия иеліктері герман одағына толығымен
кірген жоқ. ... ... ... Пруссия және Познань қалды, ал
австриялық иеліктен-Венгрия, Галиция және ... ... ... ... бөләгә жатты. Екінші жағынан Герман одағына ... ... ... ... ... ... Герцогтығы,
сонымен бірге Дания қарамағындағы Гольштейн жерлері кірді. Меттерних Герман
одағындағы Австрия гегемониясын сақтай отырып оған ... ... ... ... Герман одағының бірғана мемлекеттік оргонында сейм
дауыстары көп бөлігінде ... ... ... Вена ... ... жаңа ... ... енгізді. Наполеонның
бұрынғы одақтасы Дания оның басшылығын атқарды. Оның қарамағындағы Норвегия
Швецияның ... ... Вена ... ... қорытындысында феодалдық
реакцияның билігін бекітті.
Наполеонға тәуелді болған елдерді Вена конгресі феодалдық реакцияның
билігіне берді. Вена ... жаңа ... ... Энгельс
айтқандай “халықтар сатылды, сатылып алынды, бөлінді және қосылған
еді”/50/.
Наполеонның 100 ... ... ... 1815 жылы ... ... ... орнау қаупі Европа елдерін біршама толытқан еді.
100 күн ... ... ... ... ... келуінен кейін
одақтастар Франциямен бейбіт келіссөздер жүргізе бастады. 1815 жылы ... ... ... ... қол ... ... ... және Лотарингия жерлерін қайтаруды және үлкен ... ... ... ... ... ... ... сипатталады. Атап
айтқанда-агрессор, авантюрист, бірақ шындығында да бір жағынан бұл деспот
және ... ... ... ... Наполеон секілді тарихи тұлғаны біржақты
қарауға болмайды. Адамзат тарихындағы кейбір қайраткерлер ... ... да ... ... ... пен Энгельс Наполеонды
Францияның ішінде ... ... ... ... ... жауап берді, деп бағалайды. Ол өзінің бастауын-Вольтердің,
Руссоның, Кондерсоның, Мирабоның, Монтесквенің және Франция революциясының
идеясынан алды ... ... ... кіру ... олардағы орта ғасырлық режимді құлатты,
дворяндар және ... ... ... ... ... ... египталогия ғылымының салынуы, азаматтық, хұқықтық
салалардағы Наполеонның кодекстері, финанс ... мен ... ... ... көпке үлгі, сонымен бірге бүкіл Европа елдерін
капиталистік даму ... ... ... ескі ... ... ... ... тұлғаның аты мен заты өшпес мұра, таусылмас қазына
еді. Наполеонның ... ... ... ... ... және кісі ... деп дәл ... тұншықтыру
арқылы Наполеон мұралық етіп жәнне отарлаарының ең ... ... ... Атап айтқанда: жоғарыда айтылып кеткендей,
феодалдық ... ... ... өнеркәсіптің дамуына
бостандық берді, жергілікті ... ... ... ... ... ... Наполеон көрінісі “рақымсыз жендет болса да, ... ... ... ... ... ... М.Ю.Лермонтов ... ... және ... П.И.Пестель және
Д.В.Давыдов, В.Гюго және О.Бальзак, А.Мицкевич және ... ... ... Г.Гегель және Д.Гарибальди өз бағаларын бере ... ұлы ... ... ( ... ... ... тарихи
тұлға деп танытты. Ұлы қолбасшы, атақты мемлекет қайраткері ... 1815 жылы ... ... ... ... Оның ... ... болған кезде санаулы күндері қалған еді. Сонда, ол өз ... ... ... ... ... ... ... мұра деп сенді. Наполеон
енді өзінен кеткен кемшіліктерді түсінді. Бірақ оларды ... енді кеш ... жылы 5 ... 51 ... ... ... дүниеден өтті. Бірақ уақыт
өте берді. Қайнаған ... суи ... өмір жаңа ... ... ... ... ұрпаққа Наполеон саяси қаталдығымен көрінсе,
келесі ұрпаққа алыс тарих болып қалды. ... ... ... ... ұлы ... тұлғасы, заман адамы, баласы болды. Көне заманнан
жаңа дәуірге ... ... ... ... ... ... ... Оның аты тарихта өлшеусіз атақ ... ... және ... да ... ... ... да оны ... тарихи жазбалардан сызып тастай алмады. Себебі
оның өмірі тұнған тарих еді. ... ... ... ... қызығушылықтар сол заманнан бастап күні бүгінге дейін-ұлы да
қасиетті, қастерлі. ... ... көп ... Біреулері Наполеонды
жамандап, даттаса, ((-шілері оны мақтап, биіктен көрсеткісі келді, ал ... одан ... ... ... ... адам іздегісі келді, бірақ таба
алмай оның ерекшелігіне, даралық қасиетіне таң қалып жауап ... ... не десе де ... ... ... ... ... Наполеон Бонапарт
қайталанбас тарихи тұлға және ол ... ... ... ... ... тізімі
1. Тарле Е.В. Наполеон. М.: Ритм 1992. 416 с.
2. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 4.
3. Тарле Е.В. Наполеон… - С. ... ... Д. ... ... ... 1995-416 ... ... Д. Семья Наполеона…- С.4.
6. Мережковский Д.С. Наполеон. М.: 1993.
7. Мережковский Д.С. Наполеон… - С.11.
8. Манфред А.З. ... ... М.: ... ... А.З. ... Бонапарт… - С.694.
10. Мусский И.А. 100 великих диктаторов. М.: Вече 2000
11. 100 великих битв. ... ... ... Е.В. ... М.: Ритм 1992. 416 ... ... А.З. ... Бонапарт. М.: 1987.
14. Горбовский А. Наполеон здесь и не ночевал: Самая страшная тайна ... // ... – 23 ... 2001 г – ... Туган Д.М. Происхождение режима Наполеона І // Вопросы истории. М.:
1988. № 3- С.154
16. Съюард Д. Наполеон и ... ... ... ... ... Меттерних против Наполеона. М.: 1991
18. Хрестоматия по новой истории 1640-1870. М.: 1990
19. Манфред А.З. ... ... ... А.З. ... ... Тарле Е. В. Наполеон…С.4
22. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 7
23. Мусский И.А. 100 ... - ... ... Е.В. ... - С. ... ... Е.В. Наполеон… - С. 383
26. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 384
27. Тарле Е.В. Наполеон… - С. ... ... Е.В. ... - С. ... ... И. А. ... ... Мусский И. А. 100великих…-С.343.
31. 100 великих битв…-С.344.
32. 100 великих битв…-С. 278.
33. 100 ... ... ... 100 ... ... 315.
35. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 206.
36. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 156.
37. Клаузевиц 1806 год… -С. 88-90
38. 100 ... ... - ... ... ... или миф о ... С. ... Харботл Т. Битвы мировой истории М.: 1993. –С. 174.
41. Тарле Е.В. Наполеон… - С. 164.
42. ... Е.В. ... - С. ... 100 великих битв… С. 282.
44. Тарле Е.В. ... - С. ... ... Е.В. ... - С. 214.
46. История Европы М.: Просвещение, 1996. –С. ... ... Е.В. ... - С. ... ... Е.В. ... - С. ... Тарле Е.В. Наполеон… - С. 343.
50. Новая история І часть. М.: 1972. – С.229.
51. Троицкий И.А. 1812 ... год ... М.: ... 1988. ... ... В.П. Посконин В.С. Традиции Великой французской революции в
идейно-политической жизни Франции (1789-1989г.г.) М.: МГУ, ... ... ... и ... М.: 1997.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Наполеон Бонапарт және XIX ғ. I жартысындағы Европа елдері37 бет
Наполеон саяси билікке жету жолында13 бет
ХІХ ғ. і жартысындағы музыкалық өнеріне жалпылама талдау жасау14 бет
ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиетінің тарихы, зерттелуі11 бет
1960 ж. екінші жартысы - 1980 ж. бірінші жартысындағы Қазақстан5 бет
4-7 ғасырлардың бірінші жартысындағы византия империясы5 бет
IX-X ғасырларда Батыс Еуропа елдеріндегі феодалдық құрылымның нығаюы. IX-XI ғасырлардағы Франция, Германия,Италия X-XIғасырдың ортасына дейінгі Англия. Испания мен Византия дамуының тарихи ерекшеліктері9 бет
XIX ғ. ІІ-жартысындағы Қазақстан7 бет
XIX ғасырдың бірінші жартысындағы Ресейдің Қазақстанға жүргізген саяси құқықтық реформалары33 бет
XIX ғасырдың бірінші жартысыңдағы Батыс Европадағы саяси және құқықтық ілімдер22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь