Қазіргі нарық теориялары және оның даму тарихы

КІРІСПЕ 3
1. ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТЕОРИЯНЫҢ КЛАССИКАЛЫҚ МЕКТЕБІНДЕГІ НАРЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ. ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУДЕП НАРЫҚ ТУРАЛЫ ТЕОРИЯЛАР 4
2. НАРЫҚ ДАМУЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТЕОРИЯЛАРЫ 6
3. ЭТАТИСТИКАЛЫҚ (МЕМЛЕКЕТТІКТЕН) АРАЛАС ӘЛЕУМЕТТІК.БАҒЫТТАЛҒАН НАРЫҚТЫҢ ЭКОНОМИКАҒА КӨШУ 9
ҚОРЫТЫНДЫ 12
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 13
Нарык қатынастарының зерттеуін экономикалык теориянын классикалық мектебі өкілдерінің еңбегінен іздегеніміз дұрыс. Оған-Адам Смит мен Давид Рикардо жатады. Адам Смит нарықтық экономикаға барынша еркіндік беру кажет деп есептеген. Мемлекет «laissez faire» — «өзінше жүре берсін» саясатын жүргізгені абзал. Нарықтың өзі ұлы ұйлестіруші саналады. Нарықтық тепе-тендік жай адам эгоизмінің негізінде жүзеге асады-пайдаға (табыска) мүдделі және еркін бәсекенің болуы. А.Смиттің ойынша, адам нарықта өз пайдасын коздей отырып, «қаперінде жоқ нәрсеге көрінбейтін қол арқылы мақсатқа бағытталады. Өзінің мүддесін көздей отырып, қоғам мүддесіне жиірекқызметжасайды».1 Еркін нарыққа бар ниетінің артуының арқасында А. Смит либерализм мектебінің кернекті идеологы болды (Іфегаіів-еркін деген латын сөзі).2
К. Маркс экономикалық теорияда, нарық тепе-тендігі мәселесін үш деңгейде қараған: микродеңгей-кеп салалы шаруашылык деңгейін және қоғамдық шаруашылықтың ең жоғарғы, көп факторлы, үдайы өндіріс дәрежесінін деңгейі.
Мысалы, К. Маркс «Капиталдың» екінші томында нарыктык тепе-тендіктің жалпы схемасын экономиканың әртүрлі аясындағы ендіріс пен қорланудың өзара байланыстылығына қатысты қарастырған. К. Маркс схемасында ұдайы өндіріс, қоғамдык үдайы ендірістің екі бөлімшесі талданады (І-өндіріс кұрал-жабдығының үдайы өндірісі, ІІ-түтыну заттарыньщ үдайы ендірісі) және өзара айырбастың болуы қарастырылады.
        
        ҚАЗІРГІ НАРЫҚ ТЕОРИЯЛАРЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ДАМУ ТАРИХЫ
ЖОСПАРЫ
КІРІСПЕ 3
1. ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТЕОРИЯНЫҢ КЛАССИКАЛЫҚ МЕКТЕБІНДЕГІ НАРЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ.
ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУДЕП НАРЫҚ ... ... 4
2. ... ... ... ... ... 6
3. ЭТАТИСТИКАЛЫҚ (МЕМЛЕКЕТТІКТЕН) АРАЛАС ӘЛЕУМЕТТІК-БАҒЫТТАЛҒАН НАРЫҚТЫҢ
ЭКОНОМИКАҒА КӨШУ 9
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... МЕКТЕБІНДЕГІ НАРЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ.
ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУДЕП НАРЫҚ ТУРАЛЫ ТЕОРИЯЛАР
Нарык қатынастарының зерттеуін ... ... ... ... ... іздегеніміз дұрыс. Оған-Адам Смит мен ... ... Адам Смит ... экономикаға барынша еркіндік беру кажет
деп есептеген. Мемлекет «laissez faire» — ... жүре ... ... ... ... өзі ұлы ұйлестіруші саналады. Нарықтық тепе-
тендік жай адам эгоизмінің негізінде жүзеге ... ... ... ... ... ... А.Смиттің ойынша, адам нарықта өз ... ... ... жоқ нәрсеге көрінбейтін қол ... ... ... мүддесін көздей ... ... ... ... ... бар ... ... арқасында А.
Смит либерализм мектебінің кернекті идеологы болды (Іфегаіів-еркін деген
латын сөзі).2[1]
К. Маркс ... ... ... ... ... ... қараған: микродеңгей-кеп салалы шаруашылык деңгейін және қоғамдық
шаруашылықтың ең жоғарғы, көп факторлы, үдайы өндіріс дәрежесінін деңгейі.
Мысалы, К. ... ... ... ... ... тепе-тендіктің
жалпы схемасын экономиканың әртүрлі аясындағы ендіріс пен қорланудың өзара
байланыстылығына қатысты қарастырған. К. Маркс ... ... ... ... ... екі ... ... (І-өндіріс кұрал-
жабдығының үдайы ... ... ... үдайы ендірісі) және өзара
айырбастың болуы қарастырылады.
Жай және ... ... ... ... ... және жиынтык
қоғамдық өнімнін өткерілу ... ... ... ... өнімінің
өткерілуі І-ші мен ІІ-ші бөлімшелердің ... және әр ... ... ... сақталғанында ғана жүзеге асу мүмкіндігін К. Маркс
ұлғаймалы үдайы ... ... ... Осы ... ... өндіріс саласынын езара байланысының бүзылуына әкеліп, артық өндіру
дағдарысын тудырады.
К. Марстың үлғаймалы ұдайы ендіріс ... ... ... ... ... Леон ... (1834-1910 жж.) осы тектес теориясына
дөп келеді. Итальия экономистрі Вальфредо Парето (1848-1923 жж.) мен ... ... жж.) ... ... дер ... ол теорияны
бағаламады. Шынын айтсақ, жалпы ... ... ... ... ... ... Нарық мәселесін В.И. Ленин өз
еңбектерінде ерекше мәң береді. «Нарық туралы ... 1893 жылы ... ... ... (ішіндегі шағын айдары «Ірі өнеркәсіп үшін
ішкі нарыкгың қүрылу ... 1899 жылы ... ... ... бола ... ... В.И. ... нарықтың мәнін, оның тууы мен ... ... ... оның ... ... мен ынталандыру
кызметгерін аша түскен. Нарықтық катынастардьвд әсерінен ... ... ... ... ... ... нарық
қалыптасады. В.И. Лениннін пайындауынша, бұл процесс тауар ендірісі ... ... кана ... ... ... ... ... прогресті
керсетеді.
Рессейде 1921 жылы жана экономикалык саясатгьщ (ЖЭС) енуіне байланысты
В.И. Лениннің «Азык-түлік салығы жайлы» еңбегі шыкты. Онда үсак және ... ... ... ... еркін нарықтық катынастарды ... ... және ... ... ... ... В.И. Лениннің
есептеуінше, нарыктың үйымдасу мен бірлесу ...... ... ... одан мемлекеттік өкімет барынша сүйеу табады.
2. НАРЫҚ ДАМУЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТЕОРИЯЛАРЫ
Батыс мемлекеттері шаруашылық саласындағы саясатты анықгайтын, қазіргі
әртүрлі ... ... мен ... шартты түрде екі бағытын
бөліп қарауға болады: біреулері сүранымды ынталандыруды жақтаса, ... ... ... ... ... ... ағылшын экономисі Дж.М.Кейнс болып
табылады. Оның басты еңбегі — «Еңбекпен қамту, пайыз бен ... ... (1936) деп ... ... ... ... ынталаңдыру
қаблеттілігі жаппай жұмысыздықтан қүтқарады ... ... ... ... ... ... ... кешіру Дж.М.Кейнстің
жасаған негізгі қағидасы. Батыста ХХ-шы ... 30-шы ... 80-ші ... ... ... нарықты ретгеу жүйесі жүзеге асты.
Дж.М.Кейнстің ізбасарларына ... ... де» ... Олардын
ойынша, экономиканың өзін өзі реттеуі» автоматты түрде жүзеге асатынына
сенімін жоғалтқан. ... ... ... ... ... ... Экономиканың негізін жалпы нәрселер құраған: мысалы,
үлтық табыс, корлану мен түтыну, ... ... ... мен үсыным
мәселелері және т.б. Экономиканың тиімді дамуын бүл бағыттағы экономистер
мемлекеттік реттеумен байланыстырады. Мемлекет ... ... ... ... ... алып, оны тиімді сүраным мен толық жүмыстылықты камтамасыз
етуге колданады: экономикада мемлекетгік секгор үлғяады, қосымша ... ... ... әлеуметтік қорғау жүйесі (зейнет ақы,
жәрдем ақы, ... мен ... ... ... т.б.) іске асады. Осы
бағытты қолдайтын экономистердің ойынша, экономиканың ... ... ... ... айналып, оның кемегімен нарықтьщ ... ... ... жетпісінші жылдарындағы экономикалық дағдарыс пен
кәсіпкерліктің белсеңділіктің бәсеңсіуі А. ... ... ... ... алып ... Осы ... толқынымен экономикалық
теорияда жана бағыттар туа бастады. Осы бағыттағы экономистер үсынымды
ынталандыру ... ... тиек ... ... ойынша, нарық механизімі,
бәсеке негізінде өсуді баланстандыру қамтамасыз етіледі немесе сұраным мен
үсыным арасында ... ... ... ролі ... ... ... ... шектелуі қажет. Бұл «неоклассикалык» ... ... ... ... ... салық өсімін
төмендету арқьшы және бәсеке жайдайында жеке ... ... ... Мемлекет жұмыспен камтамасыз ету идеясынан ... ... ... ... ... ... ... тегін кызмет ... ... ... кәсіпорын акцияларына иелікжасау арқылы жұмысшыларды
кәсіпкерлікке тарту, баскаруға ... сол ... бой ... Олардьщ коддауынша, жеке кәсіпкерлік өндіріс пен коғамдык әл-
ауқаттың қаркынды өсуіне алып ... ... ... ... мен ... ... ... белгілі өкілдеріне американ экономисі Людвиг Мизес
(1881-1973 жж.), Чикаго мектебінің экономисі Милтон Фридмен (1912 ...... ... фон Хайекті (1899-1964 жж.) жаткызамыз. Чикаго
мектебі насихаттап жүрген экономикалық теорияның қазіргі вариантынан ... ... ... ... Экономика тұраксыздығының басты ошағы
акша аясында жатыр және оны реттеудін мәнісі шамалап ... ... ... ... ... табылады. «Монетаризмнің» басты стратегиясы ... ... ... мен ... ... келтіруді,
мемлекеттік бюджетген экономикаға ынталандыру салымын алмай жүзеге асыру.
Негізгі екі ... ... ... өрбуі осы бағыттардың
өзара жакындасу тенденциясын тудырады. Осы ... ... ... ... Пол ... ... (1915 ж.т.) ... теориясы болып табылады. ... ... ... «еркін бәсекеде адамдар жұмыспен толық қамтылмайды және
ресурстар ... ... ... ... ... ... ... «толық жүмыстылықты» камтамасыз етуі
қажет. Алайда, белгілі ... ... ... ... жеке және ... түрлерінің араласуымен — нәтижесінде
аралас экономика пайда болады. «Таза ... ... ... «шекті
пайдалылық» және «шекті ... ... ... ... ... ... күшіне» ие болып, ол П. Самуэльсонда негізгі кұн
мен табысты ... ... ... ... Нарыктық
коньюктура түрғысынан қарастыра ... Пол ... екі ... ... ... колданған. Оның неоклассикалық синтез
теориясы ерекше ... ... және ол екі ... ... ... қосудан туындап, экономиканы мемлекеттік реттеу
теориясының басымды роль атқаратындығын көрсетеді.
П. Самуэльсон өзінің «неоклассикалык синтезіне» ... ... ... ... (1908 ж.т.) ... ... ... Дж.
Гэлбрейт ғылыми-техникалык революцияға және экономиканы реттеудін түрлері -
үкіметтің өзара ұзак мерзімді келісіміне, ірі ... мен ... ... мән ... Бүл ... басты мақсаты — мемлекетгік
бакылауды күшейтіп, әлеуметтік епті тәсілін кеңірек қолданып, әлеуметгік
қақтығыстарды бәсендету.
Экономиканы нарықтық реттеудің әлемдік ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы үшін өзінің ұлттық
нарығын қүру басты нәрсе және оны реттеудің өзіндік және шетелдік тәсілін
бір ... ... ... ... ... нарықтық
экономикаға көшуді тезірек жүзеге асыру. Ондай экономика барлық азаматтарға
кәсіпкерлік пен кабілетін ... ... ... ... ... ... мен түрғындарды қорғауы керек.
3. ЭТАТИСТИКАЛЫҚ (МЕМЛЕКЕТТІКТЕН) АРАЛАС ӘЛЕУМЕТТІК-БАҒЫТТАЛҒАН НАРЫҚТЫҢ
ЭКОНОМИКАҒА ... мен ... ... ... ... көшудің мүмкін
болатын үш варианты бар: жедел («шоктык» — «шоковый»), ... ... ... ... ... үлгісі тартымды керінгенмен1, Польша
Ресей, Венгрия мен ... ... оның оңай ... ... ... ... ... өзінде (мысалы, Полылада) бұл процесс
жылдарға ... ... ... ... ... қалыпты (біркелкі)
жағдайда жүзеге асады.2
Екі секторлық үлгіде нарыктык сектордың қалыгггасуы жоспарлы дамуды
сақтай ... ... ... ... уақыт ағымында экономикада
«нарықты» және «жоспарлы» секторлар өмір ... ... екі ... идеясьш венф экономисі Янош Корнаи
«Экономикалык реформа туралы кызбалы памфлет» (1989 ж.) кітабында ұсынған.'
Экономиканы ... екі ... ... ... бірнеше
дәуірге бөліп колдануда:
... ... ... ... ... ... эксперименттерінің басталуы);
— 1985-1987 жылдар (кала мен ауылдағы жан-жақты ... 1988 ... ... ... өмір ... ... реформаның
терендеуі мен ұлғаюы.
Экономикалык реформаның нәтижесінде Қытайда жоспар мен ... ... ... ... ... ... көзкарас калыптасты.
Нұскаулы жоспарды негізге алып атқарғандағы өңдірілген ... ... ... 16,2% құраған; ұсыньшған (бағытталған) жоспарды негізге ала
отырып, ... өнім ... 42,8% ... ал ... ... ... үлесі 40% көтерілген.4
Баскару субъектісінің ұлғаюы, экономикадағы баланстанбаудьщ өршуі ... ... ... ... ... ... ... көңіл бөлу қайтадан арта ... ... ... ... ... ... сондай-ақ белгілі ... ... ... ... ... ... и ... к
рыночной экономике» бывшего Союза, рассмотренные Верховным ... в ... ... ... ... жүргізуде мемлекеттің ролі өте сүбелі.
Ол діңгекті салалар мен мемлекеттік ... ... ... бағытта баға мен табыс жүмыстылық, демографиялық және аймақтық
саясатты жүргізді. Нарықтың ... ... ... өмірге ендірді.
Қытайдағы экономикалық реформаның жеңісі айқын көрінуде. Экономихалық
өсудщ қарқыны ... ... ... төрт есе ... ... ... ... лидер дәрежесінен көрінуде.
Нарыққа өтудің соңғы екі варианты Қазақстан Республикасы Президентінің
Н.Ә.Назарбаевтың ... ... ... ... тез әрі бір мезгілде барлық саланың рыноққа өту («шоктық
теория») тәсілі ... ... ... ... ... ... өту курсы
мақұлданған. Кәсіпорын мен салалардың шаруашылық қызметтінде мемлекеттің
тікелей реттеу элементін ... ... ... отырып, баскарудың
қатаң, орталықтанған жүйесін ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы стратегиялық
мақсат ретінде қаралып, ол меншіктің әр ... ... және ... және езара іс-әрекетті бәсекелестікке негізделеді. Стартегиялық
мақсатқа 15-20 ... ... ... үш ... бөлу ... қол
жеткізілмек: алғашқы үш жылында (1992-1995 жж.) экономиканы түрақтандыру
межеленген, түлъшу ... ... ... ... көп белігін мемлекет
иелігінен алу көзделген; мүнан кейінгі 7-10 ... ... ... ... ... ... ... жоюда ірі қадам жасау және
инфрақүрылымды дамыту, оған коса ... ... ... ... нарығын
қалыптастыру; онан соң 5-7 жылда жаңа индустриалды елдер қатарына косылып,
экономиканың ашық түрін қарқынды екпінмен ... МЕН ... ... ... ... сұранымды ынталандыру, үсынымды
ынталандыру, «либерализм», «кейнстілік», «дирижистер», «неолиберализм»,
классикалық мектеп, «неолиберальдық», ... ... ... ... ... Назарбаев Н.Ә. Кдзакстанның егеменді мемлекет ретінде калыптасуы мен
Дамуының стратегиясы. Алматы, 1992 ж.
«монетаризм», мемлекеттік экономика, аралас ... ... ... ... ... элементтілік, екі секторлык.
САБАҚТЫҢ ҮЛГІ РЕТІНДЕП ЖОСПАРЫ
1. Экономикалық теория ... ... ... ... ... ... экономикалык теориядағы нарық теориясыньщ дамуы.
3. Батыс елдері ... ... ... ... ... Этатисгіктен (нарыктык емес) аралас әлеуметгік- бағытталған нарык
экономикаға көшу.
МӘНЖАЗБА МЕН БАЯНДАМА ТАҚЫРЫПТАРЫ
І.Нарыкдамуынын ... ... ... реформалар. З.Қазақстан Республикасындағы экономиканы
тұрақтандыру бағдарламасы және нарыққа көшу.
ӘНПМЕ ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... классикалык мектеп өкіддері нарықтык
қатынастар мәніне кандай көзкараста болды?
2. Дж. Кейнстің теориясы: онын ... мәні ... ... ... ... ... (радикализм) мәні жайлы не
білесіз? Оның негізін қалаушыларды атаңыз.
4. Аралас экономика: оны Сіз калай түсінесіз?
5. ... ... ... ... ашып ... Қазақстан
Республикасы мен ТМД елдерінде нарыққа өтудің қандай варианттары қолдан
ылады?
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
-----------------------
[1] ... А. ... о ... и причиных богатства народа М, 1962.
332 бет.
2Э. Клунд Клас эффективная экономика. Шведская модель — I. ... ... бет.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық экономиканы мемлекеттік ретгеудің теориялары14 бет
Нарықтық экономика: қажеттілігі, мәні, өту жолдары37 бет
Нарықтық экономикадағы мемлекеттің ролі және оның бүгінгі мәселелерін талдау25 бет
Нарықтың әлеуметтік- экономикалық заңы18 бет
Тұлға туралы ақпарат3 бет
Тұлға туралы теориялар7 бет
Тұлға туралы теориялар жайлы ақпарат5 бет
Ауыл шаруашылығын несиелеудің экономикалық мәні және оның теориялары77 бет
Ақша айналысының заңы және теориялары30 бет
Ақша теориялары және инфляция27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь