Сөз бостандығы және баспасөз

КІРІСПЕ

НЕГІЗГІ БӨЛІМ

1. Сөз бостандығы және баспасөз

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Сөз бостандығы туралы әңгіме қозғағанда, біз көп жағдайда бұқаралық ақпарат құралдарының еркіндігін басты назарға аламыз. Бірақ, сөз бостандығын тек бұқаралық ақпарат құралдары еркіндігі мен журналистердің құқықтарына ғана теліп қоюға болмайды. Демократиялық қоғамда сөз бостандығы ұғымының ауқымы әлдеқайда кең, осы тұрғыдан алғанда Қазақстанда небәрі он төрт жылда орасан өзгерістер болғандығын ерекше атап айтуға болады. Артымызға бір сәт бұрылып, өзіміздің күні кеше қандай қоғамнан шыққанымызды есімізге алайықшы? Елімізде тәуелсіз ақпарат құралдары тұрмақ, бүгінгі алуан түрлі саяси құбылыстың көлеңкесі де болмаған еді ғой. Ендеше, Президенттің “санаулы жылдарда біз жүз жылға тұрарлық жолдан өттік” деген сөзіне мән берелік, оның мағынасын байыптап саралайық.
Мемлекетімізде ақпарат құралдары саласындағы реформалар, тіпті қоғамдық реформалар алдымен БАҚ нарығын ырықсыздандырудан және медиа бәсекелестік ортаны қалыптастырудан басталды. 1990 жылдардың басында небәрі 10-ақ республикалық газет пен журнал шығарылған елде 2005 жылдың басында бұқаралық ақпарат құралдарының саны 2 мың 116-ға жетіп, оның ішінде 1 мың 918 газет пен журналы бар мемлекетке айналдық. Олардың 80 пайызы мемлекеттік емес ақпарат құралдары екендігін ескере кеткен жөн. Сонымен қатар, ел аумағында шет 20 мемлекеттің ақпарат құралдары жұмыс істейді. 83 радио және телебағдарламалар таратылады.
1. Барманкулов М.К. “Искусство современной информации”, Алматы, 1993.
2. Қозыбаев М.Қ., “Өркениет және ұлт”
3. Бекниязов Т. “Халықаралық журналистиканың дамуы”, Алматы, 2003.
4. Назарбаев Н.Ә. БАҚ туралы // “Егемен Қазақстан” г. – 2001. 20 наурыз.
5. Адам құқықтары жөніндегі жалпыға ортақ декларация.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Сөз бостандығы және баспасөз
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Сөз бостандығы туралы әңгіме қозғағанда, біз көп жағдайда бұқаралық
ақпарат ... ... ... назарға аламыз. Бірақ, сөз
бостандығын тек ... ... ... еркіндігі мен журналистердің
құқықтарына ғана теліп қоюға болмайды. Демократиялық қоғамда сөз ... ... ... кең, осы ... ... ... небәрі он
төрт жылда орасан өзгерістер болғандығын ерекше атап ... ... бір сәт ... ... күні кеше қандай қоғамнан шыққанымызды
есімізге алайықшы? Елімізде тәуелсіз ақпарат құралдары ... ... ... ... ... көлеңкесі де болмаған еді ғой. ... ... ... біз жүз ... ... жолдан өттік” деген
сөзіне мән берелік, оның ... ... ... ... ... ... ... тіпті
қоғамдық реформалар алдымен БАҚ ... ... және ... ... ... ... 1990 жылдардың басында небәрі
10-ақ республикалық газет пен журнал шығарылған елде 2005 жылдың ... ... ... саны 2 мың 116-ға жетіп, оның ішінде 1 ... ... пен ... бар ... айналдық. Олардың 80 пайызы
мемлекеттік емес ақпарат құралдары екендігін ескере кеткен жөн. ... ел ... шет 20 ... ... ... ... істейді. 83
радио және телебағдарламалар таратылады. Интернет ... да ... ... ... бұл ... ... ашық ақпарат кеңістігінің нақты
көрінісі. Осының барлығы мемлекеттің ақпарат ... ... ... сөз ... ... өріс ашқандығын танытады.
Дипломдық жұмыс тақырыбының өзектілігі де осыған келіп тіреледі. Менің
бұл тақырыпты таңдаудағы басты мақсатым да осы. Бітіру жұмысы екі ... ... ... ой ... сөз ... ... ауқымы
демократиялық қоғамның шеңберімен ғана шектеліп қалмауы керектігіне баса
тоқталуды жөн санадым. Экономикасы мен әлеуеті ... ... ... ... ... ... өз ... болып табылатын ақпарат
құралының қуатты болуы үшін үшін сөз бостандығының ... ... ... сөз ... Ал, ... ... ... қоғам құруға талпынған,
бағыты айқын нағыз демократиялық жолды таңдаған біздің елде сөз ... әсте ... ... болмайтындығын жан-жақты сараптадым.
Тәуелсіз басылымдардан нақты ... ... ... ... ... ... халық сөз бостандығына сене ме, әлде жоқ па? Осы
сұрақтардың ... ... ... ... жөніндегі комитеттің мәліметіне сәйкес, 2004 жылы
қызмет бабындағы міндетін атқару барысында 56 ... өлім ... ... ... жоғалып кеткен. Олар тірі деген сенім қазір жоқ. Тағы
124 журналист қамауда отыр. Ақпарат пен ... ... табу және ... ... Адам ... ... ... ортақ декларацияның 19-
бабында заңдастырылған. “Цензура, ақпаратты жасыру, қорқытып-үркіту мен
қарсылық ...... ... тұруды меңзейді, мұндай әрекеттер
даму жолындағы тосқауыл әрі ... ... ... ... ... ... бостандығы – барша халықтың бостандығы, сондықтан да ол
тәуелсіздігіміздің аясын кеңейтуде басты рөл атқарады.
2001 жылы АҚШ-тың ... ... ... ... дүниежүзілік
баспасөз бостандығы комитетінің деректері бойынша өзіміз тұрмақ көрші
Ресейдің өзі ... ... ғана сөз ... бар ел деп ... Ал
біздің ел аяғынан енді тік басып келе ... ... ... сөз ... ... бола қоюы да ... емес ... жасалады. Ал әлемде жоғары беделге ие “Фридом Ревью” журналы мен
“Фридом ... ... ... зерттеулердің нәтижесі ... Олар ... ... ... ... ... ... салыстырмалы түрде сөз бостандығы бар деп тапқан.
Сондай-ақ, ... ... ... ... өркениетті елдердің баспасөзін
біршама еркіндікте деген топқа жатқызатындығына қарағанда, ... ... ... ... оған қойылатын талаптың қаншалықты
жоғары екендігін аңғаруға болады. Австралия, Австрия, АҚШ, Франция, ... 17 елді азат ... бар ... деп атап ... Нағыз
тәуелсіз баспасөздің қалыптасу процесі өте ... әрі ... ауыр ... ... ... көре ... бостандығы және баспасөз
Сөз бостандығы – Қазақстанның аршынды демократиялық дамуының
негізгі шарттарының бірі. Тәуелсіз Қазақстанда саяси себептер бойынша
сотталған адамдар жоқ.
Сөз ... ... алу мен ... ... ететін барлық
қажетті құқықтың және басқа да шарттар алдағы ... да ... ... әрі ... ... қатар сөз бостандығын пайдаланудағы шектен шығушылыққа
қатаң тосқауыл қойылуы шарт.
Н.Ә.НАЗАРБАЕВ,
(Қазақстан халқына Жолдауынан)
Жалпы, сөз бостандығы мен азат ... ... әлем ... әртүрлі пікірлер кездесіп жатады. Мысалы Америкадағы, Батыс
Еуропадағы өркениетті ... ... ... сөз ... туралы
арнайы теориялық тұжырымдамалар да бар. ... ... ... ... ... ең ... ... табылатын бірнеше қағидаттарын мысал
етейік.
Біріншісі, еркін сынау теориясы. Оны ұстанушылар азат ... ... ... ... ... ірі олигархтарды еркін
сынай алады және ... ... ... ... көзқарастық
қайшылықтарын плюралистік тұрғыдан қаз-қалпында ашық ... тиіс ... ... ұстанатын басты қағида – әсірелеусіз, комментарийсіз,
қорытынды жасамай-ақ оқиғаны, ... ғана ... ... ... мәні:
тәуелсіз баспасөздің ресми өкіметке ... күш ... ... оң ... ... деп есептелетіндігінде болса керек.
Екінші, журналистердің ішкі бостандығы деген теория. Оны ... ... әр ... өзі ... немесе шығармашылық туындыларын
жариялайтын БАҚ-ын еркін таңдайды, көзқарасын қандай тақырыпта ... ... ... ... өзгелердің көзқарастарын да құрметтеу жолымен
шындыққа жетуді көздейді.
Үшіншісі, еркін таңдау теориясы. ... ... ... ... өздері қалаған БАҚ пен журналистердің ақпараттарын еркін таңдай алады
деген сөз. Жеке адамдар көзқарастарына, ... ... ... қарамай
кез-келген ақпаратты ешбір кедергісіз қабылдайды, қалаған басылымдарын
жаздыртып немесе ... ... ... ... ... ... ... комитетінің қабылдаған “Баспасөз
бостандығының хартиясында” атап ... “A free press teans ... ... ... “тәуелсіз баспасөз дегеніміз тәуелсіз адамдар” деуінің
де мәні осында жатса керек. ... сөз ... ... ... ... ендігі жерде қарадүрсіндік пен сыңарезулік ... ... ... ... ... ... ... бізде тәуелсіз
баспасөздің негізі жаңадан ... ... ... ... ... біздегі
қоғамның сөз бостандығына еркіндік бере отырып, оның алда одан әрмен ... тағы да зор ... ... ... ... ... ғана ақпарат пен
баспасөзге мейілінше еркіндік тиеді, сол арқылы ол ... ... ... ... ... сауықтыратын айбынды құралға айналады
және төртінші биліктің атқару мүмкіндігіне одан ... ие бола ... ... ... ... толық бар деуге әлі ертеректеу
сияқты. ... ... ... деп атап ... ... басылымдарды
шынымен тәуелсіз дей қоюға болмас. Мәселен кейбір ... ... ... ... ... ... бітті, не
жарияласақ та өз еркімізде, тәуелсіз ... ... өзі осы емес ... ... ұғым бар. Осыдан барып бұндай қағида қарапайым оқырманның да
көкейіне оралары хақ. Мысалы, елімізде журналистер ... ... ... ... ... бірі “бізде әзірше нағыз азат ... деп ... ... ... ... жас ... ... саяси партиялардың
газеттерін (“Ақ жол Қазақстан”, т.б.), республикалық ... ... ... ... апталықты (“Түркістан”), еларалық газетті
(“Қазақстан Zaman”) тәуелсіз баспасөз деп есептейді екен. ... ... ... өзінде тәуелсіз баспасөз және ондағы сөз
бостандығы жайында нақты ... ... ... ... ... ... бұл ... де біржақты етіп қарастыруымыз қателік. Біз мір
сүріп жатқан бүгінгі қоғам шынайы демократияның жолы, демократияның ... ... ... Бұл ... аян. Ендеше нағыз демократияның
тірегіне айналар ой бостандығы мен сөз бостандығы, азат ... ... ... ... ... келе ... баса ... Бұған байланысты алда бірнеше мысалдарға ... ... ... ... Назарбаев еліміздегі шынайы демократияның ... алып келе ... және оның ... сөз ... ... жөнінде өз сөйлеген сөздерінде жиі қайталап жүр. Ал, тек соны
түсініп, қабылдай білудің жөні бір басқа.
Зерттеуші ... ... ... ... екі жыл ... ... ... жүргізілген сауалнаманың жауабы мынадай: олардың жалпы
тәуелсіз басылымдар мен сөз ... ... ... әр ... 48,3 ... ... ... баспасөздің негізі жаңадан
қалануда” деп жауап берсе, 53,2 ... ... сөз ... ... мүмкіндік бар” деп түйіндеген. Ал бестен бірі болса “алдағы
уақытта сөз бостандығы ... ... ... ... деп ... ... ... біздегі сөз бостандығы белгілі дәрежесінде жасап
келеді және болашақтан да біраз тың үміттер күттіреді.
Алайда сөз бостандығы ... бар ма, ... ... ... плюрализмге
орын беріле ме, әлде жоқ па? – дегенде, осыған орай елмізі деңгейінде осы
жайдың анық-қанығына бойлап, ғылыми ... ... ірі ... ... тиек ... ... ... да көбінесе өзімізден гөрі
шетелдіктер бұл ... ... ... баға ... “сырттай тон пішіп”
жатады. Оны ... деп ... айта ... бойынша баспасөз бостандығының жағдайы өте нашар деп
есептелетін 20 ел бар ... ... ... ... ... ... ... Ирак, Тәжікстан, Түркіменстан секілді елдер кірген. Әлемнің
65 елі, оның ішінде демократиялық жүйедегі 44 республиканың сөз ... ... бар деп ... Бір ... Халықаралық баспасөз
комитетінің мәліметтері бойынша былтырғы есеппен Қазақстан әлемде сөз
бостандығының ... ... ... ... еліміздегі БАҚ санының еселеп өсе түсуі жағынан Оңтүстік ... бойы алда тұр. Бір ғана ... ... өзі мерзімді басылымдардың
күн сайын дүниеге келуінен ... ... ... ... оның ... ... қарап тағы да жеке мәселелер қозғауға болады. Мысалы, ... ... ... мен ... ... “Ләззат”, “Қызық газеті” сияқты
басылымдардың көздеген мақсат-мүдделері белгілі-ақ. Яғни, мүдделері таралым
көбейтіп, ақша ... ... ... газеттердегі қыл-аяғы ақпараттың
өзіне де күмәнмен қарайсыз. Осыдан барып сөз бостандығының өзі ... ... ... ұмтылатын жайттар кездеседі. Сондықтан ондағы
дерек көздерінің рас-өтірігі тексерілмеген, кейде шындықты көпе-көрнеу
бұрмалаған журналисттердің ... ... назы ... ... ... осы арада мына бір зерттеу көзін келтіре кетуімізге болады.
Сондай басылымдарға орай ... ... ... ... ... ... деген сауалнамасына 36,6 пайызы ақпараттың
объективтілігі мен ... 14,9 ... ... ... 14,5 ... мен ... арқылы бағаланады деп жауап берген. Журналистер
қызметіндегі олқылықтар жөніндегі сұрақтарға жауап қайтарғандардың 24,5-і
ақпараттың өзін айналдырып, ... ... ... ... тексермей жатып, жазатындығын сынға алған.
Ой еркіндігі, сөз бостандығы ұғымының ... ... ... ғана ... ... ... сияқты. Және өйтпейді де.
Экономикасы мен әлеуеті жөнге қойылып, мемлекеттік құрылымы ... ... өз ... боп ... ақпарат құралы да қуатты болары
сөзсіз. Ал олар үшін сөз бостандығының әлбетте қажеті орасан. ... ... ішкі ... сол сөз ... бар ... ғана ... бәсекелес бола
алады әрі мемлекетті жөнге салып, қоғамдық ойды туындатады. Күнделікті ... ... ... ... жоюға ат салысады. Уақыт
ағымына сай жол сілтеуші, бағдаршы қызметін де қоса атқару ... ... Осы ... ... ... ... сөз бостандығы мемлекет пен
үкіметтің ... ... ... ... ... сын ... түзетуге шамасы жеткілікті ме деген ой көкейіңе әйтеуір оралары ... ... ... ... ... құр жаяу емес деп ... ... ... ... газеттерінде саяси мәдениет бар, тұлғалардың жеке
өміріне араласудан, жала жабудан, тіл ... ... ... ұстайды.
Мұны төл журналистикамыздағы имандылық, ізеттілік деп таныған дұрыс шығар.
Кейде сол аталған ... ... ... жөні осы екен ... ... айқайлы мақалаларын тізбелетіп жіберетін кездері де ... бұл ... ... айтылар деректің анық-қанығына да көз ... Әрі ... тым ... шығып, журналистік этикадан да ауытқып
кеткен жөн емес дер ... Ал, ... ... ... ... ... ... жатады. Әріберіден соң тәуелсіз баспасөздің де
көтерер өз жүгі бар. ... мен ... ... Ең ... басылым
тәуелсіз, яки, үкіметтік бола ма, бәрібір екеуінің атқарар міндеті ортақ.
Мүддесі алшақ болғанымен, екеуі де республика ... ... ал түп ... асқақ, тәуелсіздігіміздің тұғырлы болуы, халықты береке мен
бірлікке қауыштыру емес пе?
Қоғамның қай кезеңінде болмасын оның ... ... ең ... ... ... ... құралдары жүретіні белгілі. Мемлекетіміздің
жаңа, қайта өркендеу дәуірінде де баспасөздің көрнекті қызмет етіа ... да ... ... ... ... ... жаңа мемлекет, жаңа
қоғамды қалыптастыру жолындағы қыруар істері жөнінде Елбасымыз халыққа
арналған өз ... ... ... келеді. Соның ішінде: ... ... ... ... демократияландыру барысындағы
рөлі мен орнын айқын анықтап алуымыз керек”, – деген ... ... ... өткеніміз жөн. Осы талаптың өзі де өмірдің, бүгінгі қоғам дамуының
құбылыстарынан, сұраныстарынан туындап ... ... ... қоғам
дамуына, қоғамды басқару ісінде тек қана ... ... ... ... ең
алдымен құқықтық кеңістік үстемдігін қалыптастыруды меңзейді.
Қазіргі ерекшелік – көп адамдардың шығармашылық белсенділігі ... ... ... ... Халықтың, бүкіл қоғамның дүр
сілкініп өз қоғамын, өз мемлекетін жасауы – жаңа ... ... ... сөз бостандығының қажеттілігі де осында жатыр. Қазақ елінің тәуелсіз
мемлекеттігінен ... ... ... құрамындағы кезеңде сөз бостандығы
туралы пікірталастар болмағанын да еске алғанның артықшылығы жоқ.
Сөз бостандығы – ... ... ... ... оған ... ... ... қайшылықтардың болуының себептері көп-ақ. Ал
солардың ішіндегі бірден-бір қоғам ... ... әуел ... ... ... ... ... сөзін түсіндіре алмағанынан
немесе сөзді түсінгісі ... Ұлы ... ... ...... көзі, құлағы һәм тілі” дегеніндей халық
үшін оның өз ойын ашық ... ... ... әлдеқайда жоғары
дегенді айтқымыз келеді. Яки ол тәуелсіз, я, үкіметтік болсын. ... ... ... Сөз ... ... ... “тәуелсіз баспасөз” дегеніміздің не екендігінің басын ашып
алғанымыз да жөн. ... ол ... ... атына сай “аузына келгенін айта
беретін” ақпарат құралы ма ... ... ... ... ... хақ. ... ... тәуелсіз, азат деген атауларды бәрі де кеңінен қолданып
жүргенімен Оған тән нақты бір ... ... ... ... Айталық, “Қызық газеті” мен ... ... ... ... - ... сұрақты кез-келген оқырманға қойып көрсеңіз, одан әркез
“Қызық газеті” деген жауапты естіп ... ... ... ... ... ... ... оқиғалар желісі, зорлық-зомбылық, басқа да
көңіл көтеретін жайттар ашық ... ... ... ... сондықтан барып
қатардағы оқырман үшін “тәуелсіз газет деген осындай ... екен ... ... ... ... ... мүмкін.
Ал, шын мәнінде өзінің ... ойлы ... ... ... ... биліктегі, саясаттағы болмасын өзіндік
мәдениетімен, шынайы ақпаратымен “Алтын Орда” басылымы ... оқ ... ... мойындауымыз керек. Ол оқырман тарапынан да белгілі
дәрежеде еш күмән туғызбасы да анық.
Жалпы ... ... ... ... сөздерін белгілі бір
ауқымның аясында қарастыруымыз әлбетте қажет. ... ... ... ... Тәуелсіз деп атағаннан бәрі солай орнай қалмайды. Оның
сыртында тәуелсіз ... әр ... ... құрметпен қарай алғанда,
нағыз жариялылықтың мінберіне айналғанда ғана азаттыққа қол жеткізе алады.
Осы арада сөз ... да ... сай алар орны ... ... ... баспасөздің бақылауынан тыс қалатын дерек, ... ... ... ... ... ... ... саяси концепциялардан бейтарап тұруы, сыңаржақтыққа берілмеуі
заңдылық. Олай болса, мемлекеттік мекемелердің немесе саяси партиялардың
органы болып ... ... ... ... бола ... анық.
Тәуелсіз баспасөздің ең басты сипатының бірі экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жеке
дара тұра алмаған газеттің өзгеге кіріптар ... ... ... ... ... ... бола қоюы да екіталай. Олай ... ... тән ... сипаттарды мынадай жолдарда өрбітіп
көруімізге болатын шығар:
1. Экономикалық тұрғыдан ... ... ... ... жек ... ... және ... емес;
4. Саяси партиялардың органы боп табылмауы тиіс;
5. Қандай да бір көзқарастан ада;
6. Нағыз жариялылық пен плюрализмнің мінбері бола алған;
7. Жалпы ... ... ... ... ... ... тұрғыдан еркін, томаға-тұйықтықтан аулақ;
9. Мемлекеттің, үкіметтің қызметіне бақылау жасау ... ... ... ... деңгейде болады.
Мінеки, аталған сипаттарды он бойына толық сіңірген жағдайда ... ... бола ... ... Оны ... ... ... емес те
сияқты. Енді әрі қарай тәуелсіз басылымның өз сөз бостандығы ... хақ. ... ... да ... ... ... ... және
белгілі бір заңның аясында жұмыс істеп жатқандығымызды естен шығармауымыз
абзал. Өйткені біздің еліміз ... ... құру ... ... таңдап отыр. Демек, ол мейлі тәуелсіз, мейлі үкіметтік ... ... ашық ... де, ... да заң ... ... зор. Осы ... заң арқылы реттеудің маңызы қандай ... ... Сөз ...... ... ... ... Алайда, басқа салалар сияқты баспасөз құралдары да заңға бағыну
арқылы ... ... және ... ... ... ... Елімізде
БАҚ пен сөз бостандығы арасында түйіні шешілмеген өзекті ... ... ... болмайды. Бірақ, бұл БАҚ жөніндегі Заңның ... ... жол ... деп ... ... ... бізде
журналистер мен атқарушы билік өкілдерінің кәсіби ережелер мен ... ... ... әр түрлі дау-дамай туындап жатады.
Тағы бір ескерер жайт, мәселен, Үкіметтен дотация алмаса, ... ... ... ... тәуелсіз басылым дей алмаймыз. Оған
жоғарыдан біраз мысал келтіре ... 2002 ... ... ... ... ... ... конгресінде елбасы өз сөзінде “көптеген
мемлекеттік емес БАҚ-тар тек қана ... ... ... ... тәуелсіз емес”, деп үлкен ... ... ... ... ... ... демеушілік жасап, қаржылық қолдау
көрсетуші топтар қалай дегенде де қол ... ... тағы өз ... қоймасы анық. Бұдан соң түйткілдің ең ... ... ... соң ... ... да, меценатқа да жалтақтап күн ... ... ... ... ... ... сол қожайындар көп жағдайда сол
басылымдарының арқасында өздерінің ... ... ... ... жатады. Мұндай жағдайда олар тепе-теңдік сақтамайды, тіпті
адамгершілікке жат тәртіптерден ауытқып, ... ... тап ... ... ... ... мөлшерде шектеу қойып, тыйым
салады. Ақыры, түптің түбінде ондай ... ... ... деген
мәртебесін жоғалтып алуы мүмкін.
Баспасөз – қоғам өмірі мен тарихының айнасы деген ... ... асар ... ... ... ... ... еліміздегі түрлі саяси
оқиғалар мен ... сөз ... ... ... жан салмай
келеді. Бірақ, қайтсек те өз халқымыздың жыртығын жамап аламыз ... ... ... басшыларының ойында бар ма? Бұған жауап біреу-ақ. Бүгінгі
ел аумағына тарайтын газет тігінділерін ... ... ... ел ... ... қысылтаяң шақтардың табын оңай аңғаруыңызға
болады. ... 1986-87 ... ... ... үшін аса ... ... болды.
Желтоқсан оқиғаларынан кейінгі төбе шашыңды тік тұрғызатын қатал үкім,
орынсыз айыптар қазақ халқына ... қара күйе ... Бұл ... зиялы қауымның қабырғасына қатты батты. Бірақ оларда өз ойларын ... ... жоқ еді. Сол ... ... қоғамдық пікір қатаң бақылауға
алынды. Сондықтан да, уақыт ... сай ... ... ... ең ... ... – халықтар достығы, ұлтаралық қатынастар
мәселесі болды. Ара-арасында ғана шындыққа там-тұмдап қана орын ... ... ... қара ... ... күтпей, еліміздің тәуелсіздк
алуына, сосын желтоқсан оқиғаларына оң көзқарас тудыруға ... ... ... сөз ... ... ... ... үлес қосуға
талпынды. Ал, мұндай тақырыптағы ... ... ... ... ... қана ... жоқ, ... оқырманның ұлттық санасын дүр
сілкіндіріп, өз халқының ... ... ... ... ... ... бостандығы” деген атаудың құр бекершілік емес екендігіне
де сонда барып көзіңіз жетеді. Мәселен, оппозициялық “Ақ жол ... KZ”, ... ... ... ... ... ... т.б.
басылымдар сөз бостандығын тіпті шамадан тыс асыра пайдаланып жатады. Тіпті
оппозициялық ... үшін ... ... ... сөз бостандығын аз
сияқты ма, әйтеуір олар билік тарапынан қыспаққа ... ... ... қара бұлт төндіруге қашанда шебер. Сөзіміз дәлелді болу үшін, нақты
мысалдарға жүгінейік. “Сөз” тәуелсіз апталығының кезекті санында, ... ... ... ... басылымдардың түбіне жеткендерге
арналады” деп аталатын ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан мемлекетінде саналы ойдың түбіне жету үшін, билік
тарапынан, сан-алуан әрекеттер жасалып жатқан ... ... ... ... еркін ойдың тұншығып жатқанын, өркениетті елдердің
бәрі де жақсы біледі деп ... ... ... ... пен телеарналар жабылғаннан кейін, Қазақстан
мемлекеті рухани жалғыздық пен ... ... ... ... ... ... ... сөз бостандығының көзін құртып жатқан кезде,
шарасыздықтан, тек іштей қынжыласың. Таяу арада билік “Солдат” газетінің
түбіне ... ... ... ... таимс” пен “Сөз” газеттері тұр” –
дейді, мақала авторы.
Сөз ... ... ... таңдап-талғаудан да туындамауы
керек. Ол қоғамды қозғаушы күш. ... ... ... туралы әңгіме
қозғағанда айтуға тұратын бірден-бір жетістігіміз де, жеңісіміз де осы ... ... ... ... ... бұл пікірмен де сөз жоқ, келіспей, ... ... бар. ... олай болса осының өзі де, яғни, сөз
бостандығының бар, жоқ ... ... ... ... ... – бұл ... ... жетістігі деп бағалағанымыз дұрыс.
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі:
1. Барманкулов М.К. “Искусство современной информации”, Алматы, 1993.
2. ... М.Қ., ... және ... Бекниязов Т. “Халықаралық журналистиканың дамуы”, Алматы, 2003.
4. Назарбаев Н.Ә. БАҚ туралы // “Егемен Қазақстан” г. – 2001. ... Адам ... ... жалпыға ортақ декларация.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сөз, наным және оларды еркін білдіру құқығы6 бет
Журналистер құқығының қорғалуындағы шетелдік тәжірибе52 бет
"баспасөздегі ақпараттық соғыс"7 бет
19-20 ғасырдағы Қазақстан баспасөзі81 бет
«Бас бостандығынан заңсыз айыру қылмысының құқықтық сипаттамасы»86 бет
Алғашқы мерзімді баспасөз тіліндегі кірме сөздер26 бет
Ағылшын тілінің публицистикалық және баспасөз тілі33 бет
Бас бостандығынан айыру жазасы11 бет
Бас бостандығынан айыру түріндегі жазаны атқарудың ерекшеліктері34 бет
Бас бостандығынан айырудың қылмыстық құқықтық мәселелері57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь