Инвестицияның экономикадағы рөлi және шетелдік инвестициялар

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I ИНВЕСТИЦИЯНЫҢ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РӨЛI ЖӘНЕ ШЕТЕЛДІК ИНВЕСТИЦИЯЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1.1 Инвестицияның мән мағынасы, түрлері және қайнар көздері ... ... ... ..5
1.2 Шетелдік инвестиция экономикалық дамудың катализаторы
ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10

II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ШЕТЕЛДІК ИНВЕСТИЦИЯЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ТИІМДІЛІГІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12

2.1 Шетелдік инвестиция негізінде экономикасы дамыған ел (Оңтүстік Корея мысалында) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
2.2 Қазақстан экономикасындағы шетелдік инвестициялар, оларды тиімді пайдаланудағы мәселелер мен шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17


ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
Тарихта қандай мемлекет болмасын бүгінгі таңда халықаралық инвестициялық істесуге барады және шетелдік инвестицияларды тартуға ынталы болып келеді. Өйткені экономикалық заңдылық бойынша өздігімен тұйықталған экономика ешқашан тиімді экономикалық дамуды қамтамасыз ете алмайды.
“Қазақстан өз азаматтары үшiн өмiр сүрудiң жоғары стандартын жасай отырып, әлемнiң тиiмдi дамып келе жатқан елдерiнiң қатарына қосылуға тиiспiз. Бiз мұны ұлтымыз бен экономикамыз бәсекеге қабiлеттi болған жағдайда ғана iстей аламыз” деп Елбасымыздың “Қазақстан экономикалық, әлеуметтiк және саяси жедел жаңару жолында” атты Қазақстан халқына Жолдауында ерекше атап өттi.
Осындай бәсекеге қабiлеттi ұлттық тұрақты экономиканы қалыптастырудың негiзi экономиканың тиiмдi саясаттар мен стратегияларды жүргiзiп, оны iске асыруына байланысты. Осы экономикалық саясаттардың iшiнде инвестициялық саясат, әсіресе халықаралық инвестициялық істесудің орны айтарлықтай болып табылады. Өйткенi, жаңадан даму үстіндегі ұлттық экономиканы, негiзгi капиталды инвестициялауда инвестицияның, оның ішінде шетелдік инвестициялардың маңызы орасан зор болып табылады. Инвестициялық істесу негізінде инвестициялық және осының негiзiнде өндiрiске тiкелей инвестиция тартуды жүзеге асыруды іске асырамыз. Ал өз кезегiнде инвестиция экономиканың тиiмдi дамуының катализаторы болып табылады. Сонымен қатар, экономикадағы инвестицияларды ұтымды пайдалану, оларды өнеркәсiптiң өңдеушi саласына тартуда, отандық инвестициялардың көлемiн арттыруда, шетелдік инвестицияларды қолайлы инвестициялық климат қалыптастыруды, ол инвестицияларды өнеркәсіп саласына бағыттауды және шетелге инвестиция шығаруда отандық корпорациялардың инвестициялық саясатының маңыздылығы жоғары екендiгi белгiлi.
1. Шарп У. Александр Г. Бейли Дж. Инвестиции – М: Инфра, 1998 г.
2. Оспанов М.Т. Иностранный капитал и инвестиции. – Алматы: 1997 г.
3. Хусанов Б.Д. Прямые иностранные инвестиции: глобальные и региональные тенденции 90-х годов. // Известия. Серия обественных наук, 2003, №3.
4. Карибджанов Е.С. Модели экономикаческого развития Юго-Восточный страны – Алматы: 2000 г.
5. Мартынов А. «Возможности повышения эффективности инвестиции» // Экономист, №9 – 2002г.
6. Малмакова К. Иностранные портфельные инвестициии в Казахстан. Рынок ценных бумаг Казахстан, №6, 1999г.
7. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық. – Алматы: 2003. – 448 бет.
8. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – СПб: Питер Ком, 1999. – 784 с.
9. Стратегия / “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы, 2003 ж.
10. Назарбаев Н.Ә. “Қазақстан экономикалық, әлеуметтiк және саяси жедел жаңару жолында”. Қазақстан халқына Жолдауы, Алматы: атамұра, 2005. – 48бет.
11. Дәуренбекова Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту – индустриялық-инновациялық стратегияның басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2004 ж.
12. Хусанов Б.Д. Прямые иностранные инвестиции: глобальные и региональные тенденции 90-х годов. // Известия. Серия обественных наук, 2003, №3.
13. Кожахмедов Д.Б. “Машиностроение как основа формирования конкурентспособной экономики Қазахстана” // Аль-Пари , №1.2004 г.
14. Статистический ежегодник. Алматы. – 2006г.
        
        МАЗМҰНЫ
КIРIСПЕ
............................................................................
...........................................3
I ИНВЕСТИЦИЯНЫҢ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РӨЛI ЖӘНЕ ... ... ... мән ... ... және қайнар көздері
..............5
2. Шетелдік инвестиция экономикалық ... ... ... ... ... ИНВЕСТИЦИЯЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ
ТИІМДІЛІГІ
..........................................................................12
2.1 Шетелдік инвестиция негізінде экономикасы дамыған ел ... ... ... экономикасындағы шетелдік инвестициялар, оларды тиімді
пайдаланудағы ... мен шешу ... ... ... ... болмасын бүгінгі таңда халықаралық
инвестициялық істесуге барады және шетелдік инвестицияларды ... ... ... Өйткені экономикалық заңдылық бойынша өздігімен тұйықталған
экономика ешқашан тиімді ... ... ... ете ... өз ... үшiн өмiр ... жоғары стандартын жасай
отырып, әлемнiң тиiмдi дамып келе жатқан ... ... ... Бiз мұны ... бен ... бәсекеге қабiлеттi болған
жағдайда ғана ... ... деп ... ... экономикалық,
әлеуметтiк және саяси жедел жаңару жолында” атты Қазақстан халқына
Жолдауында ... атап ... ... қабiлеттi ұлттық тұрақты экономиканы қалыптастырудың
негiзi экономиканың тиiмдi саясаттар мен ... ... оны ... ... Осы ... ... iшiнде инвестициялық
саясат, әсіресе халықаралық инвестициялық істесудің орны ... ... ... ... даму үстіндегі ұлттық экономиканы, негiзгi
капиталды инвестициялауда ... оның ... ... маңызы орасан зор болып табылады. Инвестициялық істесу
негізінде инвестициялық және ... ... ... ... инвестиция
тартуды жүзеге асыруды іске асырамыз. Ал өз ... ... ... ... ... ... табылады. Сонымен қатар,
экономикадағы инвестицияларды ұтымды пайдалану, оларды ... ... ... отандық инвестициялардың көлемiн арттыруда, шетелдік
инвестицияларды ... ... ... қалыптастыруды, ол
инвестицияларды ... ... ... және шетелге инвестиция
шығаруда отандық корпорациялардың инвестициялық саясатының маңыздылығы
жоғары ... ... мен ... ... тақырыбын бүгiнгi таңда елiмiз үшiн
маңызды болып отырған ... ... ... инвестицияларының
тиімділігі» деп алдым. Бұл тақырыптың өзектiлiгi халықаралық инвестициялық
істесуде Қазақстан үшін шетел инвестицияларының тиімділігін ... ... ... ... ... ... ... оны
экономикада iске асыра ... онда ... ... ... ... ... қол үзiп, ... индустриялы-инновациялы жолына түсер
едi.
Елдiң негiзгi экономикалық дамуына, яғни өндiрiс пен ғылыми-техникалық
ресурстарды ... үшiн ... ... ең қажеттiсi. Ал осы
инновациялы өндiрiстi дамыту үшiн ең ... ... ... көрсету
қажеттiгi туындайды. Ал мұндай мол инвестиция тартудың бірден-бір ... ... ... ... ... ... ... табылады және
ол инвестициялардың өндірістің өнеркәсіп саласына бағытталуын ынталандыру
керек.
Осылайша мен, курстық жұмысты ... ... ... ... ... ... өтпекшімін:
• Инвестицияның экономикалық мәнiн және оның ... ... ... ... ... ... экономика дамуындағы маңыздылығын атап өту,
шетелдік инвестициялардың қайнар көздерін анықтау;
• Халықаралық инвестициялық істесудің экономиканың негiзгi ... ... ... ... мұнай және газ саласы бойынша қызмет етiп ... ... ... ... ... ... ... ұсыну және оларға шетелдік инвестиция тартудың негізгі
салаларын анықтау болып табылады.
• Шетелдік инвестицияларды ... ... ... ... ету жолдарын анықтау қажеттіліктері.
I ИНВЕСТИЦИЯНЫҢ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РӨЛI ЖӘНЕ ШЕТЕЛДІК ИНВЕСТИЦИЯЛАР
1.1 ... мән ... ... және ... ... ... табыс табу мақсатында кәсiпкерлiк қызметке
салынған мүлiктiк және ... ... ... ... ... ... мақсаты кәсiпкерлiк табыс табыс пен ... ... ... ... ... ... үш ... көрсетуге
болады:
• Физикалық активтегi инвестициялар;
• Ақшалай активтегi инвестициялар;
• Материалдық емес активтегi инвестициялар.
Бағалы ... ... ... ... ... деп ... ... инвестицияларға – акционерлiк
кәсiпорындар немесе мемлекет шығарған акциялар, облигациялар және ... ... ... ... депозиттерге салымдар жатады.
Ал физикалық активтегi инвестициялар нақты ... ... ... ... бұл ... ... ( құрылыс, машина
әне құрал-жабдықтар, ақпарат тарту, байланыс) салынған капиталдық ... ... ... қозғалмайтын мүлiктермен байланысты.
Сыртқы инвестициялар тiкелей және портфельдi болып бөлiнедi. Тiкелей
немесе тура инвестициялар кәсiпорынды ... ... ... ... ... ... мұндай құқықтар болмайды.
Инвестициялар сондай-ақ пассивтi және активтi инвестициялар ... ... - ... ... ... ... ... мен жұмысшыларды даярлау мақсатында ... ...... ... ... ... ... инвестициялар.
Инвестициялық жобалау – бұл техникалық комплекстегi документтердi
талдау, яғни техника-экономикалық негiздегi ( ... ... ... жобаның және т.б. материалдардың бизнес-планы).
Инвестициялық жобалаудың негiзгi ... ... ... ... ... құру болып табылады. Кәсiпорын ... ... және ... ... тұрады.
Инвестициялық саясат немесе инвестициялық жоба ұғымы екi мағынада
қолнылады:
• Бiрiншi – белгiлi бiр нәтижелерге жету мақсатында және ... да ... iске ... бағытталған iс-шаралар, әрекеттер жиынтығы;
• Екiншi – қандай да бiр қызметтi iске ... ... ... және ... документтер жүйесi.
Жобаны әзiрлеудiң және iске асырудың кезеңдерi:
• Инвестициялық ойды қалыптастыру;
... ... ... мен ... ... ... объектiнiң техникалық қайта
жабдықталуының техника-экономикалық негiздемесi;
... ... ... ... ... ... Құрылыстық-монтаждық жұмыстар;
• Объектiнi эксплуатациялау, экономикалық көрсеткiштерге талдау жүргiзу.
Инвестициялық ойды қалыптастыру ... ... ... Ойды таңдау және алдын-ала дәлелдеу;
• Техникалық шешiмнiң инновациялық, патенттiк және экологиялық талдауы (
техника объектiлерi, ресурстар, қызметтер ), яғни ... iске ... ... ... ... ескеру;
• Сертификациялық қажеттiлiктердiң орындалуын мiндеттi түрде тексеру;
• Инвестициялық ... ... ... және салалық басымдықтарын
алдын-ала көрсету;
• Жобаны iске асыруға мүмкiншiлiгi бар ... ... ... ... ... ... ... саясатты құра бастау мен оны iске ... ... цикл деп ... ... цикл үш ... ... Инвестициялауға дейiнгi кезең – алдын ала зерттеулер мен инвестициялық
жобаны қолдануға шешiм қабылдағанға дейiнгi мерзiм;
• Инвестициялық ...... ... ... ... ... ... құрылысқа инвестиция жұмсау;
• Өндiрiстiк кезең – кәсiпорынның шаруашылық қызметiнiң ұдайы өндiрiс
мерзiм ... ... ... әрқайсысының периодтары мен жекелеген мақсаттары бар.
Инвестициялау алдындағы кезеңде инвестор және ... ... ... ала әр түрлi зерттеулер жүргiзiп, ... ... Бұл ... ... ... ... болады:
Инвестиция объектiлерi болып жаңа инновациялық өнiм немесе ... ... ... ... орындары, техникалық қайта жабдықталушы
және өндiрiс ... ... ... ... ... қорлар
жатады. Инвестиция объектiлерi жобаның ... ... ... ... ... әлеуеттiк, экономикалық, мемлекеттiк
маңызы бар салалар, инновациялық және т.б. Сондай-ақ циклдық сипатына қарай
өнiмдi өндiруге ... ... ... ... жобалық-конструкторлық
жұмыстарға қатысу.
Сурет-1 – Инвестициялық саясаттың жүзеге асу кезеңдерi
Сондықтан да инвестициялық саясаттың негiзгi ... ... ... ... жаңа ... ... дамудың жаңа
сатыларына алып шығатын және өте тиiмдi өнеркәсiп салаларын ... мен ... ... ... ... ... қарқынды мөлшерi әсiресе негiзгi
өндiрiс құрал-жабдықтарының 80% ... ... ... ... болып келетiн Қазақстан Республикасы үшiн маңызы ерекше.
Елбасымыз атап көрсеткенiндей “мемлекетiмiз әлем ... ... ... ... ... ... деп атап ... Ал ол үшiн даму
жағынан артта қалған және ... ... тән, ... ... ... ... экономикадан тұрақты экономикалық өсудi қамтамасыз
ететiн ... ... ... ... етiп, ... ... мен қызметтер өндiруiмiз керек. Ол үшiн ... көп ... ... ... және олар ... ... тиiс. Ұлттық экономика үшiн тиiмдi болып келетiн өңдеушi салаларға
шетелдiк иныесторлар қаржы салуға ынталы ... ... олар ... ... одан жылдам пайда түсiретiн шикiзаттық өндiрiстер
тиiмдi болып отыр.
Қ.Р-ның Статистика ... ... ... капиталды
инвестициялау негiзiнен шикiзаттық салаларға ... ... ... ... өнiм ... ... ... себебi олар дайын, сапалы өнiм
шығару арқылы өз елдерiне бәсекелес болуға ұмтылмайды. Оларға керегi бiздiң
шикiзатымыз ... ... ... ... ... 80% ... ... Шетелдік инвестиция экономикалық дамудың катализаторы ретінде
Инвестиция – экономикалық стратегияның маңызды ... ... ... ... ... ... ішкі қаржылындыру көздерінің
мүмкіндіктері жетіспеуде, сондықтан да сыртқы капиталды тарту және ... ... ... өте ... орын алуда.
Тікелей шетел инвестициялары қазіргі уақытта ... ... ... негізі – халықаралық өндіріс жүйесін дамыту.
Халықаралық инвестициялаудың әлемнің ... ... ... ... ... ... осы ... мұқтаж болып елдерге
ағылуы болып табылады. Ал осының ... ... ... тұрақты әрі
біркелкі дамуы қамтамасыз етіледі.
Әлемде салымдарының көлемі бойынша ең ірі 100 трансұлттық компаниялар
өндірісі дамыған ... ... ... ... ... көлемі 1,4 трлн доллардай бағаланып отыр. Осы аталған
компаниялар ... АҚШ, ... ... және ... ... ... Осы ... стратегиясы тікелей шетел инвестицияларының өсе
түсуін мақсат етеді. Әлемдегі осы алашқы 100 ... ... ... Бұл ... ... ... ... экономикасы дамыған
елдерге тәуелді, ал дамушы елден шыққан трансұлттық компаниялар Оңтүстік
Кореяның ... ... ... технолджи» (компютерлік мультимедиялық
рыноктың 60%-ын құрайды) компаниялары жатады.
Соңғы 10-20 жылда шетелдік инвестициялардың басым бөлігі қазіргі жаңа
индустриялы елдер аталып ... ... ... Азия елдеріне бағытталды.
Осындай шетелдік инвестицияларды тиімді пайдалану және оларға қолайлы орта
қалыптастыруда шетелдік инвестициялардың ... орны ... ... ... ... қазіргі шетелге инвестиция шығарушы елдер қатарына кіріп отырған
Оңтүстік Корея Республикасының өзі ... ... ... шетелдік
инвестициялар арқылы дамытқан болатын. 1992 жылы осы аталған елдер қатарына
кіретін Қытай ең көп шетел ... ... ел ... ... Азиялық инвестициялық бумға Қытай экономикасы үлкен әсер ... ... ұзақ ... кезеңдегi жоспарланған
инвестициялардың және шетелдік ... ... ... ... және ... тиiмдi жолдарын көрсету, жалпы ... ... ... Ал осы ... ... асуы үшiн ... ... мерзiм аралықтарында және ... ... ... ... iске ... Осы
инвестициялық саясаттарды iске асырғанда келесi қағидаларды ескеру қажет:
• Қарастырылып отырған шараларды ... ... және ... ... ... ... ... салымдарынан түсiп отыратын ұсыныстарды тиiмдi
инвестициялау;
• Пайдалы емес жобаларды iске ... ақша ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк қолдауларды
қажет ету;
• Шетел инвесторларыннан ... және ... ... ... ... ие ... Инвестициялық тәуекелдiлiктердi минималдауды қамтамасыз ету және
инвестициялық ортадағы бәсекелiктi ескеру;
... ... ... және коммерциялық
тәуекелдiлiктерге кепiлдеме берiлу жағдайлары.
Талданған инвестициялық саясаттың жағдайын ... ... ... ... қалыптастыру болып табылады. Осы
техника-экономикалық негiзiн талдағанда оған ... ... және ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ШЕТЕЛДІК ИНВЕСТИЦИЯЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ
ТИІМДІЛІГІ
2.1 Шетелдік инвестиция негізінде экономикасы дамыған ел (Оңтүстік Корея
мысалында)
Ал дамушы елдер iшiнде ... ... ... ... ... салаларын дамытып, қалдықсыз өнеркәсiптi iске
асырып отырған әлемдегi жаңа индустриялы елдердi атап ... ... ... ... ... ... ... реформалап, дамудың жоғары
дәрежесiне жеткен Оңтүстiк-Шығыс Азияның елдерiн атауға ... Бұл ... жыл ... әлемдiк шаруашылықта “Азия жолбарасы”, “Азия ... ... ... ... болды. Бұл елдерге:
1. Оңтүстiк Корея;
2. Тайван;
3. Китай;
4. Сингапур;
5. Малайзия;
6. Индонезия;
7. Гонконг елдерi жатады.
Бұл аталған дамушы елдердiң барлығы экономиканың шикiзаттық ... үзiп, ... ... ... ... жолына түсiп, бүгiнде
әлемдегi дамыған жетiлiк елдермен бәсекеге түсуде.
Олардың мұндай өсудiң жоғары деңгейiне және ... ... ... осы ... ... ... ... жемiсi және
тиімді жүргізілген инвестициялық саясаттың нәтижесі деп айтсақ ... ... ... ... ... ... реформалау кезеңдер арқылы
және даму стратегиялары ... iске ... ... ... үшiн ... өсудiң жоспарын жасауда
осы елдерден үлгi алу бiздiң ұлттық экономика үшiн ... ... ... осы ... ... дамуының ерекшiлiгiн талдап, оның
елiмiз экономикасы үшiн ... ... ... бүгiндегi тапсырмалардың
бiрi. Осылайша мен мысал ретiнде осы ... ... ... ... ... жөн ... дамушы елдердiң бiрi, бүгiнде әлемдегi әйгiлi жетiлiкке бәсекелес
болып отырған Оңтүстiк ... ... ... ... ел өзiнiң жаңа
өнеркәсiп салаларының дамуы, экономикасы жағынан Жапония, АҚШ және Еуропа
елдерiмен бәсекелес бола ... едi. Ал ... ... ... ... ... электротехника, метал өнiмдерi, машина жасау, текстильдi және
т.б. тауарларды өндiруде жоғары табыстарға жетiп, жаңағы ... ... ... ... Кореяның әлемдiк саудадағы үлесi 80-шi жылдары 10%-ға өстi.
Сол уақытта Оңтүстiк корея Рспубликасы темiр ... ... 57%, 52,4% - ... телевизорлар экспорты, 41,8% - ақпаратты талдау
құрылғылары, 40,9% - ер адамдар көйлегi мен ... ... 32,2% ... контейнерлер экспорттады /7/.
Соғыстан кейiнгi жылдары ... ... ... ... ... ... өмiр ... деңгейi төмендеп, ұшқыр инфляция етек жайып,
ауылшаруашылығы құлдыраған болатын.
Осы тұрақсыздықты шешуде Корей Республикасы экономикалық ... ... ... 5 ... экономикалық даму жоспары бойынша жүргiзiп
отырды. Бұл ... ... ... ... ... жағдай жасауға
бағытталды.
Шетел инвестицияларының басым ... ... ... ... ... ... дамуына ерекше серпiн берген 60-80-шi
жылдардағы инвестициялардың көптеп ... ... ... Ол
инвестициялардың 46 млрд. доллары, оның iшiнде 39,2 млрд. (88%) ... ... ... ... Шетелдiң мемлекеттiк несиелерi белгiлi
бiр жеңiлдiктер мен жағдайлар негiзiнде берiлдi.
Бұл несиелердiң ... ... ... ... ... жол немесе автомобиль жолдарын, метро, ... ... ... ... денсаулық сақтау мен бiлiм беру салаларына
салынды. Жеке ... ... көп ... беру ... ... ... етуiне себепшi болды.
Капиталды салымдардың басым бөлiгi өңдеушi өнеркәсiпке және өндiрiстiк
инфрақұрылымға жұмсалды. Бұл салалардың барлығы дерлiктей жеке компаниялар
негiзiнде ... ... ... ... ... қайта құрудың ... ... ... орны ... ... Осы ... ... қажеттi деген салаларын жоғары деңгейде дамыту көзделдi. Шетел
инвестициялары арқылы ... ... ... 50%-дық жарғылық
негiзде жұмыс iстедi.
Қаржы Министрлiгi ... ... ... қарсы болмады, егер олар
келесi талаптарға жауап бере алса:
• Шетел салымдары шектеу қойылған салаларға ... ... ... ... ... ойын бизнестерi, радио және баспа iсi);
• Шетел капиталы 50%-дық жарғылық ... ... ... ... ... ... өндiрiстiк өнiмдер экспортқа шығаратын болса);
• Шетел инвесторы елдегi салық жеңiлдiктерi туралы шараларға өздiгiнен
араласапауы қажет.
Шетел ... ... ... ... ... ... ... көрiнiс табады. Қазiргi уақытта Кореяда 30-дан астам
арнайы өндiрiстiк ... бар, яғни онда 500 мың ... ... ... ... 80-шi ... ... инвестициялары түбiрлi өзгерiске ұшырады.
Елдегi капиталдың жинақталған көздерi керiсiнше инвестицияларды ... ... ... ... ... ... ... өз
инвестицияларын сыртқа шығара бастады. Бүгiнде елiмiздiң сырттан келетiн
капиталдардың ... ... осы ... ... екенi бәрiмiзге
белгiлi.
Оңтүстiк Кореяның шетелдiк энергетикалық ресурстардың ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Елде
табиғи ресурстардың көзi өте аз. Сондай-ақ елде ... ... ... жаңында Солтүстiк корея Республикасы орын тепкен. ... ... ... ... 5% , ал Жапонияда әскери шығындар ЖҰӨ-нiң 1%-ын
құрайды.
Корея елiнiң экономикалық өсiмiнiң басты ... бiрi ... ... ... болуы. Оған себеп корей халқының ұлттық менталитетi,
яғни халықтың еңбек ... ... ... ... ... ... белгiлi. Мысалы, 1985 жылдары Жапонияның
жұмысшыларының еңбекақысы жылына орта есеппен 14,1 мың АҚШ долларын ... ... бұл ... 3,6 мың ... ... Сондай-ақ елдегi жұмысшы
күшiнiң арзан болуы шетел инвесторлары үшiн ... ... ... ... ... жылдары Корея экономикалық өсуiн үш кезеңге
бөлуге болады:
Бiрiншi кезең (1961-1965ж.ж.) – ел алдындағы ... ... ... ... ... ... бағыттау. Бұл кезеңде
кономиканың ... ... ... және ... түрде ел экономикасын
индустриялау, ол үшiн шетел инвестицияларына қолайлы ортаны ... ... ... – экономикалық саясаттағы даму
модельдерiн жан-жақты қолдау және өсудiң жаңа ... ... ... өндiрiстi қатаң түрде экспортқа бағыттау, осы мақсатта
импортқа ... ... ... реттеу жүргiзу;
Үшiншi кезең (80-шi жылдардан кейiнгi) – алдағы кезеңдердегi
жетiстiктердi ... ... ... әлемдiк экономикалық
қатынастарда елдiң тиiмдi стратегияларды қолдануы, әлемдiк бәсекелестiкке
төтеп беру үшiн және ... ... ... үшiн ... ... ... елдiң сыртқы экономикалық және ... ... ... ... ... ... экономикалық өсудi реформалаудың ... ... және ... ... ... ... ... жүргiзу
себебiнен, елдегi индустриялық-инновациялық дамуды негiзгi орынға шығарудан
бүгiнде Кореяда ... ... ... ... iрi ... мен ... бар. Олар елдiң ЖҰӨ-нiң төрттен-үш ... ... Бұл iрi ... ... “Самсунг”, “Хюндай”, “Голдстар”, “Дэу”,
“Санкен” және т.б. iрi компаниялар ... ... ... деңгейi
жоғары екенi белгiлi.
2.2 Қазақстан экономикасындағы шетелдік инвестициялар, оларды тиімді
пайдаланудағы мәселелер мен шешу жолдары
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... таңдағы мемлекет ретiндегi орны оның рыноктық
қатынастағы дамушы ел деп танылуы болып табылады. ... ... ... ... ... өз ... алғаннан бастап осы
уақытқа дейiн даму үстiнде. Рыноктық қатынастардың тиiмдi ... ... ... ... ... тиiмдi қызмет етуiн ... ... ... ... ... ... дереу тоқталуымен белең алды. 1991-1996 жылдар аралығында негiзгi
капиталға инвестиция тарту тұрақты түрде кемiп отырды. Осы ... ... ... инвестицияның жалпы көлемi 10 есе кемiдi. Осылайша
елiмiзге ... ... ... қатар жоғарыда көргенiмiздей
экономикалық өсуде дағдарысқа ұшырады. ... ... ... ... банкротқа ұшырады. Сондай-ақ бұрынғы құралдардың жаппай
тозуы ... ... ... ... ... ... күннен-
күнге өсе бастады.
Мемлекетiмiз осы мәселеге тiкелей араласа бастады. Ол экономикаға
инвестиция ... ... ... ... ... ... келуiне ынғайлы жағдайлар жасады. Сондай-ақ iшкi экономикалық
инвестиция ... ... ... 1997 ... ... елiмiзде
инвестициялық қызмет өсу бағытына бет алды. Оның өсiмi 1997 жылы ... жылы – 41,9%, 1999 жылы – 3,8%, 2000 жылы – 29,4%, 2001 жылы – ... ... шетелдiк инвестициялардың үлесi жылдан –жылға артып келе
жатыр. 1996 жылы оның ... ... 1997 жылы – 22% және ... ... 40%-ға өстi. ... 1993-2000 жылдар аралығында шетелдiк инвестицияның
көлемi 12,5 ... ... ... ... ... ... ... өсуде де дағдарыстық жағдайды көрсеттi. Сонымен
инвестициядағы дағдарыс экономикалық өсудегi дағдарыстың ... ... деп ... ... ... ... шетелдiк инвестицияның басым көпшiлiгi
елiмiздiң шикiзаттық қорын игеруге ... ... ... байланысты
экономикалық өсудiң өзi осы сонғы жылдарда әлемдiк рыноктарда мұнайға деген
бағаның ... ... ... отыр. Ал экономиканың тұрақты өсуiн
қамтамасыз ету үшiн өндiрiстiң өңдеушi ... ... ... ... Ол үшiн осы ... ... салуды ынталандыруды мемлекеттiк
тұрғыдан ынталандыруды қолға алу керек. Жалпы оның себебiн 2006 ... ... ... инвестиция мөлшерiмен анық көруге болады.
(Сурет 4)
Қ.Р-ның Статистика ... ... ... ... ... ... ... тартылуда. Өйткенi шетелдiк
инвесторлар дайын өнiм шығаруға ынталы емес, себебi олар ... ... ... арқылы өз елдерiне бәсекелес болуға ұмтылмайды. Оларға керегi бiздiң
шикiзатымыз болып отыр. Бүгiнде шетел ... 80% ... ... Оны келесi суреттен көре аламыз:
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... ... ... ... ... мәселеге байланысты ендiгi жерде iшкi және сыртқы инвестициялардың
негiзгi бөлiгiн өңдеушi салаға құйылуын мемлекеттiк және ... ... ... ... Ол үшiн ... ... салынатын
инвестицияларға белгiлi дәрежеде қолайлылықтар туғызуымыз ... ... ... ... ... ... ... болуы және қолайлы
инновациялық орта жағдайын айтуға болады.
Дегенмен, экономикадағы соңғы жылдары қалыптасқан өсу үрдiсi ... ... бас ... оң ... ... ... ... ААҚ мәлiметтерi бойынша 2005 жылы мұнай өндiрушiлердi машина
жасау өнiмдерiмен жабдықтау 26 млн. АҚШ доллары құраған. ... ... ... ... ... ... ... статистика мәлiметтерi
бойынша, өнеркәсiптiк өнiмiнiң 3%-ы, өнеркәсiптiк өндiрiстiң – 12-13%-ы,
инвестиция көлемiнiң – 0,86%-ы ... ... өзi бұл ... ... болашақта жоғары екенiн көрсетедi
Ендi келесi 1-шi кестеден тiкелей шетел инвестицияларының өнеркәсiп
саласындағы үлесiн көре аламыз. Кестеден көретiнiмiз ... ... ... ... ... ... ... экономикасының тұрақты
дамуы емес, қайта бiздiң елдiң қойнауындағы шикiзат қорының молдығы ... Олар өз ... ... ... құю арқылы тез арада пайда
тауып, елiмiздiң шикiзат бағытындағы тұрақсыз экономикалы ел бола ... ... олар ... ... ... ... ол салалар кейiн
дамып, сол елдердiң өздерiне бәсекелес болып табылады. ... ... ... ... дамуын қамтамасыз етуi үшiн отандық
инвесторларды осы салаға тарту, ... ... ... басты орынға
қойып, оларға қолдау көрсетуi керек.
Кесте 1
2006 жыл бойынша тiкелей шетел инвестицияларының түсiмi
|Экономикалық қызметтiң түрi|Тiкелей шетел ... ... |
| ... ... ... ... | ... |
| |$ млн | |
| |% |$ млн ... | 4418,5 |3752,35 |
| |100 | ... өнеркәсiбi | 3291,4 74,5 |2848,65 ... және газ ... | 3287,8 |2644,0 |
| |54,04 | ... ... | 301,1 |714,6 |
| |6,8 | ... ... ... | 136,6 |37,43 |
| |3,1 | ... елiмiздегi негiзгi капиталды инвестициялаудағы мұнай және ... ... ... 2-шi ... және 4-шi ... көре ... ... көретiнiмiз елiмiздiң негiзгi секторы болып табылатын
мұнай ... ... ... ... ... ... өсу ... Оның басты
себебi соңғы жылдары әлем рыногында мұнай бағасының ... ... ... болып отыр.
Яғни, елiмiздiң iрi корпорациялары болып табылатын мұнай компаниялары
өздерiнiң инвестиция тарту ... ... ... ... ... ... Ал бұл өз ... ұлттық экономиканың тұрақты дамуын ұзақ
уақыт қамтамасыз етпейдi.
Бүгiнде ... ... үшiн ... сала ... ... өнеркәсiп
саласының өңдеушi секторына инвестиция тартудың жалпы инвестициялардағы
үлесi керiсiнше жылдан жылға азаю ... Оның ... ... негiзгi
инвестиция көзi болып табылатын шетелдiк компаниялар ... ... ... ... ... қарағанда шикiзаттық салаға салуға
ынталы болып келедi. Сондықтан ендiгi жерде ... пен ... ... ... ... ... инвестициялық саясатын негiзiнен
өңдеушi салаға ... ... Ол үшiн оған ... ... белгiлi бiр
экономикалық саясататр арқылы жеңiлдiктердi қалыптастыр керек.
Кесте 2
Елiмiздiң мұнай саласын инвестициялаудың негiзгi капиталдағы үлесi
| |2001ж. |2002ж. |2003ж. |2004ж. |2005ж. ... ... |264204 |369084 |595664 |943398 |1099987 ... ... | | | | | ... млн | | | | | ... | | | | | ... ... млн |86166 |143359 |275387 |387952 |428826 ... | | | | | ... ... үлесi, % |32,6 |38,8 |46,2 |41,1 |38,9 |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | |
| | | | | | | | | ...... ... саласына тартылған инвестициялардың өсуi
Ендi осы жалпы инвестициядағы мұнай саласындағы өнеркәсiп пен өңдеушi
өнеркәсiпке тартылған инвестициялардың үлесiн келесi сурететн көре ... | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ... 5 - ... ... ... ... мұнай және
өңдеушi өнеркәсiпке салынған инвестицияның үлесi
5-шi ... ... ... ... өнеркәсiп саласына
инвестициялардың басым бөлiгi мұнай өнеркәсiбiне салынуды, ал ... ... ... ... ... инвестиция көлемi өсудiң орнына жылдан жылға
төмендеу барысында.
Сонымен, бүгiнгi таңда басты ... бiрi ... ... Сауда Ұйымына кiру алдындағы дайындық жұмыстары өнеркәсiп
салаларына жаңа мiндеттердi шешудi ... ... Ол ... және ... ... ... бере алатын тауарлардың инновациялық деңгейiн
көтеру ... ... ... ... ... ... Тайвань елдерiнiң
өнеркәсiптiк тауарлары әлемдiк нарықта дәлелдеп шықты. Яғни, тауар саясатын
дайындауда кез ... ... ... ... ғылыми-техникалық
сиымдылығын көтеруi тиiс, сөйтiп инновациялық мәнi бар тауар ... ... мен ... ... алуы керек.
Қазiргi таңда тағы бiр маңызды мәселелер қатарына өнеркәсiпте ... ... ... географиялық ерекшелiгiне қарай құру,
олардың құрылымын жетiлдiре түсу болып саналады.
Сонымен бiрге, өнеркәсiптiң ... ... ... ... ... ... ... кооперациялар құру;
- әр түрлi дамыған елдердiң компанияларының стратегиялық альянстарына
кiруге ... ... ... ... шоғырландыру арқылы шағын ғылыми-
техникалық кластерлер құру, экономикалық тиiмдi ғылыми ... ... ... ... мен ... бiрлестiктер құру;
- ҒЗТКЖ-ның әр түрлi субъектiлерi арасындағы ... ... ... ... құрал-жабдықтарды жаңарту үшiн несие жүйесiн ... ... ... ... Сауда Ұйымына кiру үшiн өнеркәсiптiң жоспарын құру, оның
басты мақсаты iшкi және ... ... ... ... ... ... бейiм iрi өнеркәсiп кәсiпорындарын ұйымдастыру қажет
деп ойлаймыз.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорытындылай келе, ... ... ... ... ... ... пайдалану мақсатында ресурстарды үнемдi пайдалану,
экологиялық проблемаларды ... ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабiлеттi жоғары сапалы тауар
өндiру мүмкiндiгi бар ... ... ... ... әлеуметтiк-
экономикалық мәнi зор және ғылыми перспективасы ... ... және ең ... ... ... ... ... сапалы өнiмдер шығару үшiн, осы шараларды жылдам iске асырудың
негiзi шетелдік инвестицияларды тартуды ... ... ... ... ... ел ... ... жол ашпақ.
Сондықтан да инвестициялық саясаттың негiзгi мақсаты болып ғылыми-
техникалық прогрестiң жаңа ... ... ... ... алып шығатын және өте тиiмдi өнеркәсiп салаларын зерттеу мен оны
iске асыру болып табылады. Инвестицияның қарқынды ... ... ... құрал-жабдықтарының 80% ескiрген, өндiрiстiк мүмкiншiлiктерi сан-
алуан болып келетiн Қазақстан Республикасы үшiн ... ... атап ... ... әлем ... ... ... қатарына қосылуы керек” . Ал ол үшiн даму жағынан артта
қалған және дамушы елдерге тән, ... ... алып ... шикiзаттық
экономикадан тұрақты экономикалық өсудi ... ... ... ... ... етiп, ... қабiлеттi
тауарлар мен қызметтер өндiруiмiз керек. Ол үшiн ... ... ... ... тартылып және олар тиiмдi салаларға ... ... ... үшiн ... ... келетiн өңдеушi салаларға шетелдiк
инвесторлар қаржы салуға ынталы ... ... олар үшiн ... ... ... ... түсiретiн шикiзаттық өндiрiстер тиiмдi болып отыр.
Қазіргі Қазақстанның инвестициялық ... ... ... ... ... ... шикізат бағыттылығын шешу қажеттігі
туындауда. Қазақстан экономикасының қазіргі жағдайы негізгі капиталды ... ... ... ... ... Экономиканың мұндай
кезеңінде инвестицияның көп мөлшеріне қажеттілік туындайды. Еліміздегі
жалпы инвестициялық ... ... ...... қаражаттарды
тиімді пайдалану және қайтару механизмдерін жасау болса, ал міндеті -
өнеркәсіптік және ғылымды көп ... ... ... ... ... ... ... экономикалық тұрақты өсімнің көзі
ретінде инвестициялық ресурстарды тиімді пайдалану өзекті мәселелердің ... ... ... ... ... ... Республикасы шетел
инвестициясын тартуда ТМД елдері арасында бірінші, ... ... ... ... орынға ие. Мұның бәрі мемлекететіміз ... ... ... ... нәтижесі. Әрине, мемлекеттің ұстанған
осы саясаттарының арқасында шетел ... ... ... ... ... ... инвестициялық жағдайын әлемнің
сарапшылары алдынғы қатардағы 20 ... ... ... ... Шарп У. ... Г. Бейли Дж. Инвестиции – М: Инфра, 1998 г.
2. Оспанов М.Т. Иностранный капитал и инвестиции. – ... 1997 ... ... Б.Д. ... иностранные инвестиции: глобальные и региональные
тенденции 90-х годов. // ... ... ... ... 2003, ... ... Е.С. Модели экономикаческого развития Юго-Восточный страны
– Алматы: 2000 ... ... А. ... ... ... инвестиции» //
Экономист, №9 – 2002г.
6. Малмакова К. Иностранные ... ... в ... ... бумаг Казахстан, №6, 1999г.
7. Iлиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. ... ...... 2003. – 448 ... ... Н.Г. ... экономикс. – СПб: Питер Ком, 1999. – 784 с.
9. Стратегия / “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы ... ... ... ұзақ ... стратегиясы” – Алматы, 2003 ж.
10. Назарбаев Н.Ә. “Қазақстан экономикалық, әлеуметтiк және ... ... ... ... халқына Жолдауы, Алматы: атамұра, 2005. –
48бет.
11. Дәуренбекова Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту – ... ... ... ... // ... №2-3. 2004 ж.
12. Хусанов Б.Д. Прямые иностранные инвестиции: глобальные и региональные
тенденции 90-х годов. // Известия. ... ... ... 2003, ... Кожахмедов Д.Б. ... как ... ... экономики Қазахстана” // Аль-Пари , №1.2004 г.
14. ... ... ...... ... негiздеудегi дайындақ кезең
Инвестиция туралы жобаны бағалау және ... ... iске ... ... ... бар ... алдын-ала негiздеу
Соңғы шешiмдi бекiтуде жобаны әлеуметтiк-экономикалық бағалау
Инвестициялар мен потенцияалды инвесторлардың қажеттi көлемi
Жобаны iске асырудағы iшкi және сыртқы ... ... ... ... ... тиiмдi көздерiн анықтау
Инвестициялау шараларының органдарын құру және әзiрлеу
Экономиканың макро және микро деңгейлерiнде жобаны iске ... ... ... ... оған ... және ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономика саласынан дәрістер курсы35 бет
Шетел инвестицияларының ұлттық экономиканың дамуындағы ролі65 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Билирубин4 бет
Еуразия көшпенділерінің потестарлық билік жүйесінің ерекшеліктері89 бет
Еңбек биржасы67 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь