Түйе сүтінің және шұбаттың липидтері

1.Кіріспе:

2.Әдебиетке шолу:
2.1 Түйе шаруашылығы.
2.2 Сүттің құрамына жалпы шолу.
2.3 Сүттің майлылық құрамы және оны өзгертетін факторлар.
2.4 Сүттің физикалық қасиеті.
2.5 Сүттің химиялық құрамына әсер ететін факторлар.
2.5.1 Лактация.
2.5.2 Сиырды сауу жиілігі.
2.5.3 Майды еріткіш ферменттер.
3.Зерттеу материалдары мен әдістері:
3.1 Органолептикалық зерттеу әдісі.
3.2 Сапалық зерттеу әдісі.
3.3 Сандық зерттеу әдісі.
3.3.1 Фосфорлы фосфатты анықтау.
3.3.2 Майдағы азотты анықтау.
3.3.3 Галоидтарды анықтау.
3.3.4 Күкіртті анықтау.
3.3.5 Металлдарды анықтау.
3.4 Май константалары арқылы зерттеу.
3.4.1 Физикалық константалар.
3.4.1.1 Меншікті салмағы.
3.4.1.2 Балқу температурасы.
3.4.1.3 Қату температурасы.
3.4.1.4 Май титрі.
3.4.1.5 Жарықты шағылыстыру қасиеті.
3.4.1.6 Тұтқырлығы.
3.4.2 Химиялық константалары.
3.4.2.1 Қышқылдық саны.
3.4.2.2 Сабындану коэффициенті.
3.4.2.3 Эфирлік саны.
3.4.2.4 Йодтық саны.
4.Зерттеу нәтижелері мен оларды талқылау.
5.Қорытынды
6.Қолданылған әдебиеттер
Не үшін осындай тақырып таңдаллы? қандай практикалық пайдасы бар?

2.ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ.
2.1 Түйе – ыстық субтропикалық шөлді даланың жануары. Бұл шөл дала жер шарындағы 20 млн.км2 жерді алып жатыр, олардың 8 млн.км2 біздің өлкенің үлесіне тиеді және барлық территорияның 14% құрайды. Түрікмения, Қазақстан, Өзбекістандағы шөл далалар барлық жер шарының 60-80% алып жатыр.
Түйе адамзатты шөл даламен бірнеше мың жылдар бойы байланыстырып келеді. Түйеден басқа бір де бір жануар шөлді және жартылай шөлді дала жағдайына биологиялық бейімделе алмайды. Ол басқа ауылшаруашылық жануарлары нашар жейтін немесе мүлде жей алмайтын шөлді флораның өсімдігін – тікенек, жыңғыл, сексеуіл сияқты шөптерді жеп , тұзды және өте тұзды суларды ішеді, шөлге және
аштыққа ұзақ уақыт шыдай алады. Америка мен оңтүстік Африканың шөлдерінен басқа дүние жүзіндегі барлық шөлді далалар түйе шаруашылығы аймағы болып табылады.
Барлық үй жануарларының ішінде түйе ғана жүн, ет, сүт береді және күш иесі болып саналады. Ауылшаруашылығы мен өндірісі жақсы дамыған елдерде түйе бұрынғыдай «шөл даланың кемесі» ретінде емес, өнімділігі жоғары ет-жүн-сүт жануарына айналып барады. Азия және Африканың экономикасы әлсіз дамыған аграрлық өлкелерінде түйе жұмысшы және тасымалдаушы жануар ретінде пайдаланылады. Әлемдік өндірісте түйе шаруашылығының өнімділігі жыл сайын 1 млн.т ет, 100 мың.т жүн, 1,2 млн.т сүтті құрайды.
        
        әл- Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің
Биология факультеті
Биотехнология, биохимия, өсімдіктер физиология кафедрасы
Биотехнология мамандығының 4 курс студенті
КурсТІК жұмыс
Түйе сүтінің және шұбаттың липидтері.
Орындаған: ... ... ... ... ғыл. PhD ... ... ... меңгерушісі,
б.ғ.д., профессор ____________________________________ Иващенко А.Т.
(күні, қолы)
Алматы- 2008
Мазмұны:
1.Кіріспе:
2.Әдебиетке шолу:
2.1 Түйе шаруашылығы.
2.2 Сүттің құрамына жалпы шолу.
2.3 ... ... ... және оны ... факторлар.
2.4 Сүттің физикалық қасиеті.
2.5 Сүттің химиялық құрамына әсер ... ... ... ... сауу ... ... еріткіш ферменттер.
3.Зерттеу материалдары мен әдістері:
3.1 Органолептикалық зерттеу әдісі.
3.2 Сапалық зерттеу әдісі.
3.3 Сандық зерттеу әдісі.
3.3.1 Фосфорлы фосфатты анықтау.
3.3.2 Майдағы ... ... ... ... ... ... ... анықтау.
3.4 Май константалары арқылы зерттеу.
3.4.1 Физикалық константалар.
3.4.1.1 Меншікті салмағы.
3.4.1.2 Балқу температурасы.
3.4.1.3 Қату температурасы.
3.4.1.4 Май титрі.
3.4.1.5 Жарықты шағылыстыру ... ... ... ... Қышқылдық саны.
3.4.2.2 Сабындану коэффициенті.
3.4.2.3 Эфирлік саны.
3.4.2.4 Йодтық саны.
4.Зерттеу нәтижелері мен оларды талқылау.
5.Қорытынды
6.Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Не үшін осындай тақырып таңдаллы? қандай практикалық пайдасы ... ... Түйе – ... субтропикалық шөлді даланың жануары. Бұл шөл дала жер
шарындағы 20 млн.км2 жерді алып жатыр, олардың 8 ... ... ... тиеді және барлық территорияның 14% құрайды. Түрікмения, Қазақстан,
Өзбекістандағы шөл далалар барлық жер шарының 60-80% алып жатыр.
Түйе адамзатты шөл ... ... мың ... бойы ... Түйеден басқа бір де бір жануар шөлді және жартылай ... ... ... ... ... Ол ... ... жануарлары
нашар жейтін немесе мүлде жей алмайтын ... ... ...... сексеуіл сияқты шөптерді жеп , тұзды және өте тұзды суларды ішеді,
шөлге ... ұзақ ... ... ... ... мен оңтүстік Африканың
шөлдерінен басқа ... ... ... ... ... түйе ... болып табылады.
Барлық үй жануарларының ішінде түйе ғана жүн, ет, сүт береді және күш
иесі болып ... ... мен ... ... ... ... ... «шөл даланың кемесі» ретінде емес, өнімділігі жоғары ет-жүн-
сүт жануарына айналып барады. Азия және Африканың экономикасы әлсіз ... ... түйе ... және ... ... ... Әлемдік өндірісте түйе шаруашылығының өнімділігі жыл сайын 1
млн.т ет, 100 ... жүн, 1,2 ... ... ... және жартылай шөлді аудандарда өркешті түйенің екі ... ...... ... - ... ауданды
мекендейді. Дромедарлар Солтүстік Африкада, ... ... ... ... ... Түрікменстанда таралған, ал
бактриандар – Ресейдің ... ... ...... ... ... ... оңтүстік – батысында, Моңғолияда және Қытайдың
батыс аудандарында таралған. Кавказ таулары түрік және иран ... ... ... ... ... ... шекара қызметін
атқарады.
Орталық Азияның жоғарғы таулы массифтері ауғаныстандық және үндістандық
дромедарларды Тәжік және ... ... ... ... Тек ... теңізінің таулы Маңғышлақ арқылы өтетін шығыс жағалауы , Үстірт шөлі
және ... мен ... ... ... Тянь – ... ... мен бактриандардың ареалдары сәйкес келеді. Осылайша екі
түйенің таралуының ... ... ... Азия жері ... ... Дүние
жүзіндегі
біздің еліміз ғана бактриандар мен ... және ... ... жері болып саналады.
Дүние жүзіндегі барлық түйелердің негізгі массасын дромедарлар құрайды
(13140 мың бас ... 90 %), 1390 мың бас ... 9,6% ... ... 61 мың бас немесе 0,4% біздің өлкемізде ғана таралған ... ... ... салыстырғанда қазір дромедарлар саны 3839
мың басқа немесе 34,5% өскен, ал ... саны 15 мың ... ... ... көбі бір ... ... екі топқа – африкалық және
азиялық деп бөледі. Африкалық дромедарлар бойының биіктігімен, азиаттықпен
салыстырғанда құйрығының ұзындығымен ерекшеленеді. Олардың өркеші ... ... ... ... мал ... 167 ... ... және жартылай шөлді аймақтар
бар. Шөлді аймақтар Балхаш көлі мен Арал ... ... ...... ... ... жалғасып жатыр, ал жартылай шөлді аймақтар
оңтүстігінде шөлді аймақпен, ал солтүстіктен Арал, Ақтөбе, Қарағанды, Семей
қалаларының оңтүстігін басып өтетін далалық ... ... ... және ... ... ... барлық
түйелердің 95% үй шаруашылығына бейімделген. Бұл аудандардың климаты ... және тез ... ... ... ... жазғы кезде ауа
температурасы 40 – 45оС ... ал ... -30- 35оС ... төмендейді.
Бір жылда 100 – 200 мм жауын – шашын түседі және ...... 35
- 45% ... 5% - ... 15 - 20% - күзде, ал 35 - 45% ... ... ... ... ... ... орташа саны 110 -130 күнді құрайды.
Жартылай шөлді аймақтарда құрғақшылық аз және ауа – райы ... ... 150 – 300 мм ...... ... ... аймақтарда шөлді аймақтарға қарағанда өсімдіктің өсуі
жоғары. Сондықтан ... ... ... ... ... аймақтарға
қарағанда ірілеу.
Қазақстандық түйелердің сүттілік өнімділігі лактацияның алғашқы 7
айында 1200 л тең болады, кейде 750-ден 1760-қа дейін ауытқып отырады. ... сүт ең ... ... ие ... Оның ... 3,12% май, ... 4,98% қант, 0,95% күл болады.
Зерттеулер бойынша екі өркешті түйелердің сүттілігі бір ... ... ... ... 6 – 15 л сүт сауылады.
Түйе сүті ақ түсті, тұщылау – тәтті ... ...... ... ие,
қою консистенциялы, оны бір ... ... ... ... ... ... ... жеке компоненттердің мөлшері лактация
уақытына, жыл маусымына, азықтануына және ... және ... ... өзгеріп отырады.
Түйе сүтінің майы 53,20% моно-қанықпаған және қанықпаған ... ... ... ... жыл ... , ... , ... т.б
факторларға байланысты. Сиыр сүтіне қарағанда майлылығы аз ... ... майы ... ... 24-280С ... ... Алғаш сауғанда 3,5-4%
дейін, негізгі саууда 5,5-6%, қолмен сауғанда 8-12% дейін өзгереді.Сүті
сұйық түйенің ... 3,6-3,8% май, сүті ... ... 8% ... ... ... түйе майлылығы 4,7%,гибрид нарларда 5,14% болады
Қазақстандық бактриандардың сүтінің ... ... ... ... және 4,7 % - тен 6 % - ке ... ... Сүт - ... сүт безінен бөлінетін химиялық құрамы күрделі
биологиялық сұйықтық. Сүтте 87,5% су, 12,5% құрғақ зат, ... газ, 3,8 ... ... ... майы ... ... ... Буланған немесе
қыздырылған сүтте эмульсия (тамшы), ал суытылған сүтте суспензия (шарик)
түрінде ... майы ... май ... ұшқыш-капрон, каприл (сүт
майында 8%, ал жануар мен өсімдік майында 1%кездеседі) , ұшпайтын - ... ... ... ... олейн, линол, линолен қышқылдары
болады.
Сүт майында 147 қышқыл кездеседі, оның құрамында май ыдыратушы А, Д, ... ... ... ... ... жарықтың, ферменттердің
(липаза), сілтінің, қышқылдың әсерінен оңай өзгереді.
Сонымен ... ... май ... заттар - липоидтар (фосфатид, стерин)
кездеседі.
Майдың сары түсі ксантофилл мен каротинға байланысты.
Май - мал организміне негізгі күш-қуат беретін зат, ол жылу ... және ... ... қалыптасуына өте қажет.
Май мал организімінің және өсімдік мүшесінің құрамына кіретін зат.
Әдетте малдарда май ... ұлпа ... ... және ... ... бос ... толтырып, олардың бір-бірімен араласып
кетпеуін қамтамасыз етіп ... Ал ... ... ... ... ішкі органдарында ғана емес, кейбір жануарлардың тері ... да ... де, ... жүні тықыр малдардың киімі ретінде
оларды суықтан қорғайды, бірақ жылуды нашар ... ... ... ... етуге болады.
Суық өлкелерде тіршілік ететін жануарларда, әсіресе суда ... ... кит) тері ... майы ... ... сондықтан
суыққа өте шыдамды келеді. Керісінше өзінің денесінің температурасын сыртқы
орта жағдайына сай ... ... ... тері асты ... май ... негізінен сабынданбайтын нейтралды, құрамы күрделі
гидроароматты ... ... ... ... ... ... ... ал өсімдіктер – фитостеринмен сипатталады.
Құрамындағы фитостерин немесе ... ... ... ... ... яғни ... не жануар майы екенін ажыратуға болады.
Сонымен қатар майда бояғыш зат, шырышты заттар болады.
Шырышты заттар сақтаған кезде бірте – ... ... ... ... ... айналу температура төмендеген сайын жылдамдайды.Ал
қыздырған кезде шырышты ... ... ... ... тұтаған түрде бөлініп шығады. Өсімдік майында мұндай процесс
220-2300С жүреді.
Шырышты заттар адсорбенттермен оңай ... ... ... майына қарағанда өсімдік майында көп кездеседі. Ол
тотықтырғыштар әсерінен оңай бұзылады, мысалы, хлордың, оттегінің т. б. ... олар тағы да ... ... ... сондықтан күн сәулесі ... ... ... ... ... ... ... де май түссізденеді де бояғыш заттар бөлшектене бұзылады. Бояғыш
заттар оңай ... ... ... бөгде заттардың пайда болуы ... ... ... ... ... ... арқылы алғанда ыдырау өнімдері, бос
май қышқылдары оңай пайда ... ... ... ... ... алғанда құрамындағы сұйық заттары
езіліп, мысалы, шырышты және басқа ... сулы ... ... ... ... ... ... олармен бірге май құрамында тұнба
не лайланған түрде кездесетін қатты заттар да ... ... ... ... ... ... алғанда механикалық қоспалар кездеспейді,
бірақ органикалық еріткіштерде еритін бояғыш және т. б заттар ... ... ... ... судың қатысында ыдырау процесі жүреді.
Бұл процеске қажет су ... май ... ... еріген түрде бөгде
зат құрамында болады, ал бөгде зат ... және ... да сол ... ... ... ... болады.
Сонымен шикі май ешқашан таза химиялық қосылыс түрінде ... ... май ... ... ... бос май ... ... оған
бөгде заттар (қоймалжың, бояғыш және басқа заттар, су т.б) болады.
Майды химиялық өңдегенде, сақтағанда, тағам ... ... ... ... ... керек. Тазалау ... ... ... ал ... ... май ... деп ... Түйе сүтінің майы 53,20% моно-қанықпаған және ... ... ... ... ... ... ... тұрады.
Олардың өзгеруі жыл ... ... ... т. б. ... ... төмендегі кестелерден көруге болады. Бұл кестелерде
Қазақстанның 4 ... ... ... ... ... ...... 4 облысындағы түйе сүтінің липидтерінің май қышқылдарының
салыстырмалы құрамы.
|Облыстар ... ... ... ... |
| | |ған | ... ... ... ... арахин |Олейнді омега – 9, |Бар |
| ... ... ... омега – 7,| |
| | |Ли ... ... – 6 | |
| | | ... | ... |Пальмитин |Пальмитолейн, |Олейнді омега – 9, |Бар |
| ... ... ... ... – 7,| |
| | | ... ... – 6 | |
| | | ... | |
| | | | | |
| | | | | ... |Май ... ... ... ... – 9, |Жоқ |
| | ... ... омега – 7,| |
| | | ... ... – 6 | |
| | | ... | |
| | | | | |
| | | | | ... |Май, ... |Пальмитолейн |Олейнді омега – 9, |Жоқ ... ... ... |вакценді омега – 7,| |
| | | ... ... – 6 | |
| | | ... | |
2 – ... ... ... тұйе ... май қышқылдарының салыстырмалы
құрамы.
|Түрлері |Қанықпаған |Моноқанықпаған ... ... |
| | | | ... ... ... ... ... омега – |Бар |
| ... ... |7 ... | |
| ... | | | ... ... ... ... ... |Бар |
| ... | ... ... -7| |
| | | ... | |
| | | | | ... ... қышқылы |Пальмитолейн |Вакценді омега – |Жоқ |
| | ... |7 ... | |
| | | | | |
3 – ... ... май қышқылды құрамының жыл мезгіліне байланысты өзгеруі.
|Жыл ... ... ... |Полиқанықпаған |Қоспалар |
| | | | ... ... ... ... ... |Олейнді омега - 9|Бар |
| ... | | | |
| ... | | | ... ... ... ... ... |Олейнді омега – |Жоқ |
| | | |9, ... ... |
| | | |– 6 ... | ... ... ... |Пальмитин қышқылы |Олейнді омега – |Бар |
| | | |9, ... ... |
| | | |– 7 ... | |
| | | | | ... |Олейн қышқылы |Пальмитин ... ... ... – |Көп |
| | | |6 ... | ... ... ... ... алу үшін жасалған нормативті құжаттарды
жасауды жеңілдетуі мүмкін.
Түйе сүтінің майлылығы сиыр сүтіне қарағанда аз ... ... майы ... ериді, 24-28оС тұнбаға түседі. Алғаш сауғанда 3,5-4%
дейін, негізгі саууда 5,5-6%, ... ... 8-12% ... ... ... түйенің сүтінде 3,6-3,8% май, сүті майлы түйеде 8% дейін май болады.
Бір өркешті түйе ... 4,7%, ... ... 5,14% болады.
2.4 Сүттің физикалық қасиеті.
Түйе сүтінің майлылығы әртүрлі және ол ... ... жыл ... т.б ... ... ... бойынша
14-15 айдай сауылған қазақы айыр өркешті інгендердің сүт майлылығы орта
есеппен 5,3% (4,1-7,7% аралығында) ... ... ... ... 4,3%
(3,2-4,9а%ралығында) болды. Түраралық будан інгендердің сүт майлылығы
орташа деңгейде болады. С.Хераскотың мәліметі бойынша нар ... 5,05%. Түйе ... майы ... ... ... ... ... Әдетте сүт майы ұсақ
май түйіршіктерінен құралады. Мәселен, аруана түйесінің 1 мм3 ... ... ал айыр ... – 6,8 ... ... ... бар. Осыған
байланысты олардан алынатын сүт ... ... да ... болады.
Мысалы: шұбат тек қана айыр өркешті түйе сүтінен алынады және ол қою,әрі
дәмді болады, ал ... түйе ... ... сусынды түркімендер чал деп
атайды, ал қазақтарда шалап деп шұбатты сумен араластырған сусын, қымыран
деп ... ... ... ... ... атайды.
20 оС сүтте r=1.030 г/см 3. Майсызданған сүттің тығыздығы ... 3-ке ... ал оған су ... ... ... ... үшін сантипуаза пайдаланылады,сүттің
тұтқырлығы орташа есеппен 1,8 ... ... сүті үшін қату ... ... ... ... сүтке су
қосылғанын анықтауға болады.
Р=750 мм рт.ст. болғанда сүттің қайнау нүктесі ... ... ... ... және қасиетіне әсер ететін факторлар.
2.5.1. Лактация.
Лактация стадиясы 3 ... ... уыз ... ... сүттің бөлінуі (277-285 күн)
С) ескірген сүт (суалтудан 7-10 күн бұрын)
Уыз-тұзды-тәтті дәмімен ... сары ... ... ... ... ... көп ... байланысты.
Сонымен қатар минералды заттар, альбумин, глобулин кездеседі, қышқылдығы
500Т. Тұну және ... еру ... ... ... қарағанда жоғары
суда еритін ұшқыш май қышқылдарының саны төмен.
Уызда май көпіршіктеріне толы денешіктер көп,онда ... ... ... ... ... сүтте сүт қанты мен минералды заттар аз өзгереді. Май мен
белоктар ... 3-4 ... ... ... ... сүт ащы-тұзды болады, майлар, белоктар, минералды заттар көп
болады. Сычужды ... ... ... ... химиялық қасиеті-активті және жалпы ... ... ... индикатор қосылған сүтті сілтімен
титрлеу арқылы анықтайды. Ол Тернер градусымен белгілейді.
Зерттеу бойынша жаңа сауылған түйе ... ... орта ... ... ... Сүт ... ... бойы ауытқып
тұратынын байқауға болады. Мысалы, ... ... ... қышқылдығы,
онан кейін сауылған сүтпен салыстырғанда 0,5-1,5о Т жоғары болады.
2.5.2. Сиырды сауу жиілігі
Егер сиырды күніне 3-4 рет ... ... ... ... 2 ... ... төмендейді.Егер бірдей уақыт аралығында сауылса сүт құрамы
өзгермейді, ал сауылу жиілігінің арасы ұзақ болса сүт ... ... ... май 0,5-0,7%, ал соңғы сауылымда 8-12% көтеріледі.
2.5.3. Майды еріткіш ферменттер
Гидролазалар липидтердің,көмірсулардың,белоктардың гидролитикалық
ыдырауын катализдейді.
Сүттің ... 40 ... ... әртүрлі майлардың күрделі эфирлі байланыстарына әсер етеді:
1) Карбоксилэстераза немесе эстераза b нативті және микробты қасиет
көрсетеді. Карбоксилэстеразалық ... ... ... ... бөлініп алынған ашытқылар ... ... ... ... ... ... және алифаттық эфирінің
гидролизін катализдейді:
Карбон қышқылының эфирі + Н2 = ... + ... ... немесе эстераза Анативті фермент, қаннан сүтке түседі сүтке
қарағанда плазмада 1000-2000 есе көп. ... ... ... ... гидролизін катализдейді.
Фенилацетат + Н2О = фенол + ацетат
Сонымен қатар органикалық фосфордың гидролизін катализдейді.
3) Холинэстераза ... ... С ... көзі лейкоцит) активті
орталығында серин бар, ол ... ... ... ... ... ... ... + Н2О = холин + ацетат
Субстраттың спецификалық активтілігі төмен, активтілігін арттыру үшін
t=370C, pH=8.0
4) Триацилглицерол липаза негізгі көзі сүт безінің ... ... және қан ... ... клетка сыртының ферменттері клеткаға
қажет бос май қышқылдары босап шығатын глицеридтердің гидролизіне қатысады.
Психроторфты ... ... ... ... жоғары липолитикалық қасиет көрсетеді. Олар 7оС ... ... ... нативті липазалар казейнге байланысты. Сүт липолизіне Са өте
қажет, ол май ... ... ... ... ... глутатион
қосса липаза әсері күшейеді.
5) Диацилглицерол липаза қан ... ... ... ... гидролизін катализдейді. Спонтанды липолиз
сүтті суытқанда ... ... ... май ... ... ... ... қатар төмен температурада сауу кезіндегі гомогенизацияда, машинамен
сауғанда ... ... ... ... ... ... ... болады.
Спонтанды липолиз қызылша, сорговой силос, сапасы төмен шөп бергенде
пайда болады. Ал жасыл щөп ... ... ... ... және ... липид түрінде болады. (Ciost. Bas.
Pseud. Serratia, Acinobacter, кейбір сапрофиттер)
Фосфолипаза фосфолипидтердің гидролизін катализдейді, сүт ... ... ... материалдары мен әдістері.
Жалпы майларды зерттеудің 3 әдісі бар:
1.Органолептикалық
2.Сапалық
3.Сандық
3.1 Органолептикалық реакциялар.
Барлық майлар сумен салыстырғанда тұтқырлығы жоғары , ... ... дақ ... суда ... ... ... көптеген органикалық
еріткіштерде ериді. Осындай қасиеттеріне қарап зерттелетін заттың май
екенін анықтауға ... Бұл ... ... зат ... тән иіс пен түс
берсе оңай жүргізіледі. Мұндай зерттеулер органолептикалық ... ... ... ... тән иісі және түсі ... ... ... иісі арқылы басқа майдан оңай ажыратуға болады, ... ... ... түсінен, балық майын арнайы жағымсыз иісі арқылы ажыратуға болады.
Алайда жоғарыда айтылған физикалық қасиеттері зерттелетін ... ... дәл ... бере ... ... ішкі ... ... майға ұқсас
басқа да заттар бар. Мысалы, минералды майлар майлы консистенцияға ... ... ... ... және ... ... дақ ... Алайда
минералды майлар көмірсутекке айнала алатындықтан ... ... ... бағалаулар арқылы зерттелетін заттың дәл май
екендігі туралы қатесіз ... айту ... ... Бұл ... ... ... алмайды, бірақ қоспалардың мөлшерін анықтауға болады.
3.2 Сапалық зерттеулер.
Сапалық реакциялар майлардың глицериннің күрделі ... ... ... ... ... ... ... пайда болған
акролейн иісі арқылы зерттелетін зат май ... ... ... ... 1-2 см3 ... 320-3400C дейі қыздырсақ, бөлініп
шыққан май газ тәрізді өнімдер ішінен ащы иісті акролейнді сезуге болады.
Егер майды ыдырату ... ... ... KHSO4 ... ... болуы күшейеді, бұл тұз глицеринді акролейнге айналдырады, сондықтан
акролейнді техникалық жолмен алғанда KHSO4 ... ... ... ... 10-20 мин ... , оны
суытқанда тұтқыр өнімге айналады.Құрамындағы глицеридтердің мөлшеріне
байланысты тұтқырлығы өзгеріп отырады.Егер глицерид көп ... ... ... ... үш қос ... ... бар тунга және зығыр
майын жоғары температурамен өңдегенде өзінің тұтқырлығын ... ... ... ... майы тұтқырлығын аз өзгертеді. Ал құрамында
линол ... ... жоқ және ... ... ... көп
майлардың тұтқырлығы одан да аз өзгереді.
Қыздыру ... ... ... ... ... май
екенін көрсетеді. Алайда бұл көрсеткіш акролейннің бөлінуінен де төмен,
яғни бұл көрсеткіш ... май ... дәл ... ... ... май екенін заттың сабындану ... ... Ол үшін 1 г ... ... ... спирттік ерітіндісімен
бірге қыздырады,спиртті айдағаннани кейін пробиркаға су құяды. Егер
зерттелетін зат май ... ... ... ... өнім суда ериді.
Минералды қышқыл бұл сулы ... май ... ... ... ... ... ... кейін түссіз қабат түрінде жинақталып судың
бетіне қалқып шығады. Бұл қабат сілтінің сулы ... еріп ... ... ... ... ... сілтісіз металл тұздарының сулы
ерітіндісімен тұнбаға түседі. Бұл май ... ... ... ... айтылған жағдайлар зерттелетін заттың май екенін анықтаса
да, сол майдың құрамында ... да ... бар ... және қанша мөлшерде
екенін анықтап бере алмайды. Мұны ... ... ... ғана ... ... ... ... қай сорт, құрамында басқа да май
түрлері кіре ме, егер ... ... ... ... ... қиындық
тудырады. Сондықтан майлардың осы қасиеттерін анықтау үшін сандық
зерттеулер ... ... ... ... майлардың химиялық және физикалық қасиетіне
негізделген. Қарапайым сандық реакциялар жоғары молекулалы
қосылыстар үшін ... ... ... ... ... ... айырмашылығы жоғары болуы мүмкін.Мысалы: ... ... ... % - тік ... 4 - ... көрсетілген. Бұл таблицадан
қарапайым сапалық құрамының айырмашылығы зертеулердің қатеге ... ... ... ... ... ... қышқылында да жоғары
болса , онда көрші гомологтардағы жеке ... ... ... одан да төмен болады.
4 таблица.
Пальмитин, стеарин, олейн қышқылдарының элементтерінің
%-к көрсеткіштері.
|қышқыл |С % | Н% | О% ... |
| | | | | ... |74,92 |12,59 |12,43 |256,26 ... |75,98 |12,77 |11,25 |284,29 ... |76,52 |12,14 |11,34 |282,27 ... ... құрамдық элементтердің сандық айырмашылығы аз,
осыған және алу ... ... ... байланысты майдың
құрамындағы заттардың ... ... ... ... ... ... ... қарамастан майды зерттегенде жеке элементтерге сандық анализ
жүргізуге тура келеді. Әсіресе галоидтарды зерттегенде пайдаланылады. ... ... ... ... ... кейде металлдары гидрогенделген
майдағы никельді анықтауда қолданылады.
3.3.1 Фосфатты фосфорды анықтау
Майларды зерттеу кезінде тек қана ... ... ... ... құрамындағы фосфордың мөлшері 3,8 - 3,9 % ... ... ... ... ... мөлшерін 25,4 - 26,0 %
шамасында болатын факторға көбейтеді.
3.3.2 Майдағы азотты анықтау.
Рафинадталған майда азот өте аз, ... ... ... ... майда азот фосфат түрінде кездеседі. Сары май
мен маргаринде азот казейн түрінде кездеседі.
3.3.3 Галоидтарды анықтау.
Таза ... ... ... ... ... Хлор майдың
құрамында майды тұздайтын ... май) ... ... ... ... ... ... медициналық препаратта (йод препараты)
және галоид - бром май қышқылдарының кейбір лабораториялық препараттарында
(бромстеарин қышқылы) кездеседі. Май мен май ... ... ... ... сулы ... айналмайды. Оларды анықтау үшін
галоидты тізбектен бөліп алу немесе молекуланы толық ыдырату керек. Ол ... ... ... ... ... тек қызыл майлардың құрамында ғана кездеседі. Сонымен ... ... ... ... ... ... майлардан ғана
кездестіруге болады.
3.3.5 Металлдарды анықтау.
Майдың құрамындағы еріген қосылыс ... ... ... ... ... ... Сирек және аз мөлшерде мыс, цинк, аллюминий,
қорғасын кездеседі. Соңғы 4 металл осы ... ... ... ... ... оңай ... ... жануар мен өсімдік майының
құрамдас бөлігі болып табылады. ... ... ... аз ... ... ... никель болмайды, оны тек гидрленген майлардан ғана ... ... ... өте жұқа ... ... де, ... тұз
түрінде де кездеседі. Егер майдың ... ... ... ... ... сабын түрінде кездеcеді.
3.4 Майдың константалары арқылы зерттеу әдістері.
Майларды зерттеу кезіндегі қарапайым сандық анализ ... ... ... ... ... ... константаларын анықтайды.
Мысалы қышқылдық саны, ... ... ... саны т.б ... Бұл сандар майды зерттеу кезінде маңызды роль ... ... ... және химиялық деп екіге бөлуге болады.
3.4.1 Физикалық константалары.
Фальсификация және басқа да ... үшін ... ... бар - ... ... үшін ... ... арқылы зерттеу
әдістері қолданылады.
3.4.1.1 Меншікті салмағы. Зерттейтін заттың салмағының сондай көлемдегі
суға қатынасы меншікті салмағы деп ... ... ... зерттелетін
материал мен судың температурасына байланысты. Егер зерттелетін заттың
температурасы tо1, ал ... ... tо2 ... онда ... ... май ... 20оС ,ал су ... 4оС болғанда
меншікті салмағын нақты нәтижелеуге болады.Сондықтан май температурасын
20оС-қа, ал ... 4оС ... ... ... меншікті салмағын анықтауға
болады. Егер судың температурасы өзгермей меншікті салмағы 20оС – ... ... = а
+ в(tо1 – 20о ... ... 20 ... және ... ... ... tо2 ... 20о С ... ... көрсетеді, в -
зерттелетін заттың кеңею коэфициентін ... ... бен ... ... май қышқылдары үшін кеңею коэфициенті 0,0008 тең. Судың
кез-келген температурасында табылған меншікті салмақты ... ... ... ... ... кезіндегі судың тығыздығына
көбейтеміз.
Меншікті салмақты есептеу үшін әртүрлі температурадағы ... білу ... Бұл ... 44 - ... көрсетілген.
Әртүрлі температурадағы судың тығыздығы (Ландольт бойынша)
| | | | | | | | ... ... |t0 ... |t0 ... |t0 |тығыздығы |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
|0 ... |8 ... |16 ... |24 ... |
|1 ... |9 |0,999808 |17 ... |25 ... |
|2 ... |10 ... |18 ... |26 |0,996810 |
|3 ... |11 ... |19 ... |27 ... |
|4 ... |12 ... |20 ... |28 ... |
|5 ... |13 |0,999404 |21 |0,998019 |29 ... |
|6 ... |14 ... |22 |0,997797 |30 |0,995673 |
|7 |0,999929 |15 ... |23 ... |31 ... |
| | | | | | |32 ... |
| | | | | | | | ... Балқу температурасы: Әрбір таза химиялық заттың ... ... ... үшін ... ең ... ... - балқу
температурасы болады. Заттар қатты күйден тез арада сұйық күйге айнала
алмайды ... ... ... балқу температурасы бар триглицеридтер
қоспасынан тұратын майлардан байқауға ... ... ... ... константасы болып есептелмейді, ал майлардың сұйық күйден
қатты күйге ауысқандағы балқу ... ... дәл ... ... бір ... ... сәйкес қышқылдан тез ериді. Мысалы стеарин
қышқылы 69о С ерісе, ал осы ... ... 73оС ... ... ... бір қышқылды триглицеридтерге
қарағанда, ал симметриясыздар симметриялыға қарағанда төмен температурада
балқиды. Мысалы, ... ... ... температурасы
57,3оС, ал симметриялынікі 60оС. ... ... ... ... температурада балқитын стеарин қышқылының қалдығы
болғанына қарамастан бұл аралас триглицеридтердің балқу ... ... бір ... ... ... ... жоғары ,ал диглицеридтер
триглицеридтерден жоғары температурада балқиды, Мысалы, мономиристин 68 оС,
ал димиристин ... ... 56,5оС ... ... ... мен ... салмағы да заттың балқу
температурасына әсер етеді. Заттың ... ... ... қатар
оның балқу температурасы да өседі. Құрамында тақ санды көміртек ... ... жұп ... ... ... бар ... қарағанда төмен
температурада балқиды.
Молекуласындағы қос байланыс ... ... ... ... ... ... бұл қос ... орналасқан жеріне байланысты.
Молекуласындағы гидроксильдің болуы балқу температурасын
жоғарылатады. ... ... ... ... жоғары
температурада , ал тетраокси- және гексаоксистеарин қышқылы одан да ... ... Қату ... ... таза заттар суытқан кезде балқу
температурасымен сәйкес температура
Қатады. Алайда ... май ... ... одан ... алынған қышқыл
күрделі қоспа болғандықтан тез қата ... ... тез ... бөліктері
қатты күйге ауысады да зат бұлыңғыр түсті затқа айналады, содан кейін ары
қарайғы қатты өнімдердің пайда ... ... ... ... ... күйден қатты күйге ауысу біртіндеп іске асады, сондықтан бұл
процесті бақылау қиын. Алайда зерттелетін зат сұйық күйден қатты ... ... ... ... ... күйден қатты күйге көшкенде суытылып жатқан
қоспаның температурасының төмендеуіне кедергі жасайтын ... ... ... Осылайша балқу температурасының босатылуы арқылы қату
температурасын анықтауға болады.
3.4.1.4 Май ... ... ... ... қату ... ... май ... қату нүктесін анықтайды. Май қышқылдарының
қоспасының қату температурасы өзгергіш, ... ... ... ... ... Әдетте майлар бес ... алты май ... одан көп май ... құралуы сирек кездеседі.
Майдан бөлініп алынған май қышқылдарының қату температурасы ... деп ... ... ... қату ... анықтағандай анықталады. Ол
үшін май түгелдей сабынданатын болуы керек, ал ... ... ... ... ... ... алынған май қышқылдары толықтай
кептірілуі қажет.
3.4.1.5 Жарықты шағылыстыру қасиеті: ... ... ... ... ... ... ... шағылыстыру коэффициенті ... / ... ... мен орташа барометрлік қысымда орташа толқын
ұзындығы бар жарық үшін ауадағы шағылысу коэффициенті 1,003 тең.
Түскен және ... ... мына ... ... Түскен, шағылысқан және жарықтың затқа түсу нүктесінен жүргізілген
вертикаль бір жазықтықта жатады.
2.Түсу бұрышы ... ... ... ... ... әрқашан шағылысу
коэффициентіне тең.
Шағылысу коэффициенті жарықтың толқын ұзындығына байланысты.
Толқын ... ... ... ... ... коэффициенті де жоғары
болады.Сонымен қатар шағылысу коэффициентінің өзгеруі температураға ... 10С ... ... ... өзгеруі
температура коэффициенті деп аталады.Температура жоғарыласа ... ... ... температура жоғарылаған сайын
физикалық, одан кейін оптикалық ... ... ... оптикалық тығыздығы төмендегенде төмендейді. ... ... ... ... ... коэффициенті түзу сызық бойымен өзгереді.
Әртүрлі заттардың шағылысу ... ... ... сирек
кездеседі. әдетте 1,30 – 1,80 аралығында болады.
3.4.1.6 ... ... ... бір – ... ... ... ... қасиеті – тұтқырлық деп аталады.Тұтқырлық
салыстырмалы және ... деп ... ... ... - 1 см 2 ... 1 см ... тұрған дәл осындай
сұйықтыққа 1 сек ішінде араласуына қажетті күш. ... ... ... 20 0С тұтқырлығы 0,01 пуазаға тең.
Белгілі температурадағы судың абсолюттік тұтқырлығының ... ...... ... меншікті тұтқырлығы деп аталады.
Физикалық әдістерді қолданғанда майлардың сапасын құрамында қандай
қоспа бар екенін ... ... ... Физикалық әдістер тез және
оңай жүргізіледі , ... ... ... ... аз мөлшері
жеткілікті.Бірақ құрамын немесе жаңа ... ... ... ... ... ... анықтаулардың орнына
қолдануға болады , мысалы май ... ... ... ... бұл ... ... ... оңай анықтауға болады.
3.4.2 Химиялық константалары.
Фальсификация және ... да ... үшін ... ... бар - ... анықтау үшін физикалық зерттеу әдістері
қолданылады.
Бұл әдістер өте тез ... және ... үшін ... ... ... ... ... заттың құрамын және басқа ... ... бұл ... қолдану мүмкін емес. Сондықтан бұл
жағдайда химиялық әдістер қолданылады, ал ... ... тек ... ... ... жағдайда химиялық әдістер физикалық анықтаулардың орнына
қолданылуы мүмкін. Мысалы, май қышқылдарының ... ... ... ... ... ... білуге болады.
Химиялық әдістер константаларын анықтаумен ғана шектелмейді. Көп
жағдайда майды құрамдық бөліктерге ыдыратып, жеке ... ... ... ... және жеке құрамдас бөліктердің мөлшерін анықтауға тура
келеді.
3.4.2.1 Қышқылдық саны: ... ... аз ... бос май ... осы май ... саны майды жеке бөліп алғанда көбейеді, ал
ары қарайғы сақтауда одан да ары ... ... саны бос ... мөлшерін көрсетеді және 1 г май ... ... бос ... нейтралдауға кеткен едкий калийдің миллиграмымен сипатталады.
Едкий сілті ... ... ... күйде болу керек, мұндай
қоспаны жасау қиын. Сондықтан титрлейтін қоспаға барий хлоридін ... ... ... ... ... ... тұнбаға шөгеді.
Қышқылдық саны=а*5,611/Е
А-титрлеуге кеткен едкий КОН мөлшері
Е-зерттелетін зат мөлшері (грамм)
3.4.2.2 Сабындану ... Май ... ... және
байланыспаған май мөлшерін көрсетеді және 1 г ... ... ... ... ... ... және байланыспаған май қышқылдарының
сабындануына жұмсалған КОН-ң мг-н сипатталады.
Сабындану коэффициентін анықтау үшін майды КОН ... 1-2 ... Ал ... ... ... ... май ... КОН-ы
(слепой опыт) қайнатады.Бұл кезде сілті ерітіндісін титрлеу және ... ... ... ... ... ... үшін қолданылады.
Уақытынан бұрын жасалған титрлеуге қолданылатын КОН-ң спирттік ... ... ... сілтінің спирттік ерітіндісі тез өзгеріске
ұшырайды ,ал ... ... ... пен ... ... смола
тәрізді заттар түзіледі де ол затта көмірқышқылының әсерінен көмірқышқылды
қоспалар ... мына ... ... ... = (а-в) * 5,611/Е
А-сілтіні титрлеуге кеткен тұз қышқылы см3 1/10 ... бар ... ... ... қалған бос сілтіні титрлеуге
кеткен тұз қышқылы см-3
Е-зерттелетін май ... ... ... ... да, ... саны болмайды
сондықтан күрделі эфир болып ... ... ... зерттеу кезінде
кездесетін сабындану саны бар, ал қышқылдық
саны жоқ қосылыстар бар.Мысалы,май қышқылдарының ангидридін ... ... ... ... ... ... ... сәйкес қышқылдың
қышықлдық санына сәйкес келеді.
3.4.2.3 Эфирлік саны: Сабындану ... мен ... саны ... ... сан деп аталады. Эфирлік саны құрамындағы ... ... ... ... саны ... ... құрамындағы
глицеридтер мен глицериндердің мөлшерін білумізге болады.
Триглицеридтің бір молекуласы ... ... үш ... да, ... бір формасы түзіледі.
Осылайша мына қатынас түзіледі:
92,6 – 3*56,11
Х – Эс
х =92,06 / 3*56,11*Эс=0,547*Эс
92,6 глицериннің ... ... 56,11 КОН – ң ... ... Эс – ... майдың эфирлік саны.
Сабындану коэффициенттерінің мөлшері май ... ... ... орташа санын көрсетеді. Көптеген өсімдік майларының сабындану
коэффициенті өте ұзақ үлкен ... бұл май ... ... ... ... Өте жоғары сабындану коэффициентін төмен
молекулалы қышқылдары бар майлардан байқауға ... ... сиыр ... ... ... ... жоғарылары кокос, пальма майлары.
3.4.2.4 Йодтық саны: 100 г зерттелетін маймен байланысатын ... ... ... бұл ... ... емес, себебі йодтық санды анықтаған
кезде қос байланысқа тек йод қана байланыспайды, ... ... ... ... байланысады. Мысалы, зерттеу кезінде хлорлы йодты (IСl) пайдаланғанда
екі қос ... бір ... ... ... йод, ал екінші көміртек
атомының орнына хлор байланысады. Көміртек тізбегінде қос ... ... ... ... ... қос байланыс бар жерге
галоидтарды қосып алуымен ерекшеленеді, галоидтарды қосып ... ... ... ... айналады. Осыған байланысты йодтық санына
мынадай анықтама береді: ерекше жағдайда майды ... ... ... 100 г ... байланысқан галоид мөлшеріне эквивалентті йодтың саны.
Галоидтардың қос байланыстарды қанықтыру қабілеті маңызды аналитикалық
белгілерге ... ол ... ... қосылыстардың мөлшерін сапалық
жағынан анықтауға, екіншіден, майдың қанықпағандық деңгейін сандық жағынан
анықтауға, сонымен ... ... ... ... және ... сақтаған кездегі өзгерістерін анықтауға мүмкіндік береді. Майдың
йодтық санын мына ... ... ... = ... - бақылауды титрлеуге кеткен 0.1 H Na2 S2 O3 мөлшері
V2 – тәжірибені титрлеуге кеткен 0,1 Н Na2 S2 O3 ... – май ... ... – йод ... ... ерітіндісі
Lactoskan.
25.06.08 : Даулет - Бекет фермасындағы түркімендік Аруана түйесі сүтінің
химиялық құрамы Lactoskan көмегімен анықтау.
BM |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 | |TO |27.5 |27.5 |27.5 |28.1 ... |27.9 |27.9 |27.4 |27.5 | |F |3.06 |3.02 |3.00 |3.02 |3.02 ... |3.02 |3.02 |3.04 | |D |30.11 |30.52 |30.48 |30.48 |30.52 ... |30.50 |30.47 |30.51 | |L |4.68 |4.71 |4.73 |4.73 |4.74 |4.74 ... |4.73 |4.74 | |S |8.62 |8.73 |8.71 |8.71 |8.73 |8.73 |8.72 ... |8.73 | |P |3.22 |3.26 |3.25 |3.25 |3.26 |3.25 |3.25 |3.25 ... | |W |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | |IP |-0.552 |-0.559 |-0.558 ... |-0.559 |-0.559 |-0.558 |-0.558 |-0.558 |-0.559 | |Sol |0.81 ... |0.82 |0.82 |0.82 |0.82 |0.82 |0.82 |0.82 | |TO |27.5 |27.5 ... |28.1 |27.8 |27.9 |27.9 |27.4 |27.5 | ... - ... фермасындағы түркімендік Аруана түйесі шұбатының химиялық
құрамы Lactoskan көмегімен анықтау.
BM |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 | |TO |29,0 |29,9 |30,0 |25,8 ... |26,2 |24,3 |24,3 |24,8 | |F |3,47 |3,20 |3,46 |3,93 |3,92 ... |3,67 |3,59 |3,50 | |D |30,75 |30,33 |31,64 |32,11 |32,21 ... |31,00 |30,85 |30,25 | |L |4,79 |4,72 |4,93 |5,02 |5,04 |4,86 |4,79
|4,84 |4,82 |4,72 | |S |8,84 |8,70 |9,08 |9,26 |9,29 |8,96 |8,84 ... |8,70 | |P |3,30 |3,25 |3,39 |3,46 |3,47 |3,34 |3,30 |3,33 ... | |W |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | |IP |-0,570 |-0,559 |-0,587 ... |-0,605 |-0,579 |-0,571 |-0,577 |-0,573 |-0,560 | |Sol |0,84 ... |0,88 |0,88 |0,85 |0,84 |0,84 |0,84 |0,82 | ... : ... - Бекет фермасындағы түркімендік Аруана түйесі сүтінің
химиялық құрамы Lactoskan көмегімен ... |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 | |TO | | | | | | | | | | | |F | | | | |
| | | | | | |D | | | | | | | | | | | |L |4.68 |4.71 |4.73 |4.73 |4.74 ... |4.73 |4.73 |4.74 | |S |8.62 |8.73 |8.71 |8.71 |8.73 |8.73 ... |8.71 |8.73 | |P |3.22 |3.26 |3.25 |3.25 |3.26 |3.25 |3.25 ... |3.26 | |W |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 | |IP |-0.552 |-0.559 ... |-0.558 |-0.559 |-0.559 |-0.558 |-0.558 |-0.558 |-0.559 | |Sol ... |0.82 |0.82 |0.82 |0.82 |0.82 |0.82 |0.82 |0.82 | |TO |27.5 |27.5
|27.5 |28.1 |28.1 |27.8 |27.9 |27.9 |27.4 |27.5 | |

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шұбатқа ветеринариялық-санитариялық баға беру33 бет
Медицинада тін жасушаларын қолдану9 бет
ҒЫЛЫМИ ЖҰМЫС "Шұбаттың химиялық құрамы мен адам ағзасына әсері"10 бет
Алматы облысындағы түйе сүтiнiң физико-химиялық қасиеттерi21 бет
Бие сүтінің химиялық құрамы32 бет
Бие сүтінің химиялық құрамы мен қасиеті16 бет
Дәрілік түйежоңышқа3 бет
Жылқы және түйе сүтін алғаш өңдеу6 бет
Жылқы және түйе сүтін алғашқы өңдеу10 бет
Жылқы және түйе сүтін алғашқы өңдеу жайлы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь