Қауіпті антропогендік және табиғи аймақтарды бағалау

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
• Қауіпті табиғи үрдістер. Жер сілкінісі
• Апатты аймақтардың қоршаған ортаға, шаруашылыққа тигізетін
зардаптары әсері.
o Байқоңыр ғарыш айлағы
o «Семей» ядролық полигонының
o Қала экологиясы
III. Қорытынды
• Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Соңғы жылдары экология міндеттері көлемді кеңейді және биологиялық ғылымдар шегінен шықты. Адам биологиясы, (оның денсаулығын қорғаумен, міндеттерімен Адам биоәлеуметтік құрылым, сондықтан адам экологиясын табиғат пен қоғамнан бөлек зерттей аламыз. Адам өмірі және популяциясы табиғатпен және әлеуметтік ортамен тұрақты қатынаста болады. Тұрғындардың өміріне денсаулық жағдайын жасау міндетті қазақстан республикасында өткір тұр.
Шығаратын және қайта өңдейтін өндірістерде, технологияның артта қалуы және қалдықтарды шығару тәсілдері қоршаған ортаның және тұрғындар денсаулығының тез нашарлауына әкелді. Бұл глобальді экологиялық өзгеріс, биогеохимиялық провинцияларды түзді.
Санитарлық техникалық шараларды оптимумдау қоршаған ортаны қорғау және табиғатты рациональды қолдану санитарлық экологиялық принциптерге негізделген. Медико-техникалық комплекстің проблемасы. Ол тұрғындардың денсаулығын нығайту және сақтау мақсатында шешіледі. Қазіргі кезеңде экологияның медико-биологиялық аспектісі интенсивті дамуда. Адам, өз қажетіне табиғатты қолданғанда оны өзгертеді. Адамның табиғатты өзгертуге бағытталған әрекеттері анропогендік әсер деп аталады. Өндірістік өнеркәсіптерде табиғи ресурстарды қолдану кезінде биосфера өмірге қауіпті заттармен ластанады. Адам тарихында биосфераның мүмкіндіктерімен өлшенетін кезең туды. Алайда мұхиттарға , атмосфераға , жердің бета қабатына экологиялық зиянды қалдықтарды миллион тонналап шығарылуда
1. Сағымбаев Ғ.Қ. Экология негіздері. Оқу құралы. Алматы,1995.
Новиков Ю.В. Экология, окружающая среда и человек. Учебная пособие для вузов,
Қосымша:
2. Оспанова Г., Бозшатаева. Экология. Оқу құралы. Алматы,2000.
Израэль Ю.А. Экология и контроль природной среды. М.: Гидромет – издат, 1989.
248 с.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым   министірлігі
әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Факуьтет_______________________
Кафедра__________________________________
Срс
Қауіпті антропогендік және ... ... ... ... ... ... ... 2012
Жоспар
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
• Қауіпті табиғи үрдістер. Жер сілкінісі
• Апатты аймақтардың ... ... ... ... ... ... ғарыш айлағы
o «Семей» ядролық полигонының
o Қала ... ... ... ... ... ... экология міндеттері көлемді кеңейді және биологиялық ғылымдар
шегінен ... Адам ... ... ... қорғаумен, міндеттерімен
Адам биоәлеуметтік ... ... адам ... ... пен
қоғамнан бөлек зерттей аламыз. Адам өмірі және популяциясы ... ... ... ... ... ... ... өміріне денсаулық
жағдайын жасау міндетті қазақстан республикасында өткір тұр.
Шығаратын және қайта өңдейтін өндірістерде, технологияның артта қалуы
және қалдықтарды ... ... ... ортаның және тұрғындар
денсаулығының тез нашарлауына ... Бұл ... ... ... ... түзді.
Санитарлық техникалық шараларды оптимумдау қоршаған ортаны
қорғау және табиғатты ... ... ... ... ... Медико-техникалық комплекстің проблемасы. ... ... ... және ... ... ... ... экологияның медико-биологиялық аспектісі интенсивті дамуда. Адам,
өз қажетіне табиғатты қолданғанда оны өзгертеді. ... ... ... ... анропогендік әсер деп аталады. Өндірістік
өнеркәсіптерде табиғи ресурстарды ... ... ... ... ... ... Адам тарихында биосфераның мүмкіндіктерімен өлшенетін
кезең туды. Алайда мұхиттарға , ... , ... бета ... ... қалдықтарды миллион тонналап шығарылуда
Қауіпті табиғи үрдістер. Жер сілкінісі
Қазақстанның жалпы ауданы 450 мың шаршы ... ... ... ... бар. Бұл ... ресми мағұлматтар бойынша,
елiмiздiң 40 %-ға жуық ... ... ... 6 ... ... 27 қала және 400-ден астам елдi мекендер орналасқан.
Сейсмикалық қауiптi аудандар, негiзiнен, елiмiздiң оңтүстiк ... ... ... Мұндай қауіпті аймақтар қатарына
Қызылорда ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан облыстары жатады. Осы аталған аймақта өткен 100 ... күшi 6 ... ... ... астам, 8 баллдан жоғары оншақты, 9
баллдан жоғары үш ... ... ... кезде бұл аймақта апатты оқиғалар
болмағанымен, халық шаруашылығына айтарлықтай зиян ... ... ... болып өтті (2003 жылғы 7 баллдық Жамбыл облысындағы
Луговое жерсілкінісі, 1990 жылы ... ... ... ... 1993 ... ... аймағындағы 7 баллдық Текелі, Алматы
маңындағы болған бірнеше орта ... ... Бұл кең ... ... және оңтүстік-шығыс аймақтарында жерсілкіну қауіптілігі
жоғары екендігінің дәлелі.
Маңғыстау және Атырау аймағы ресми ... мен ... ... төмен аудандар қатарына жатады. Дегенмен, кейiнгi кездерде
жүргізілген зерттеулер, бұл аймақта да ... ... ... ... ... сейсмикалық аудандардың өздерiне тән ерекшелiктерi бар, соған
байланысты олардың қауiптiлiк ... де әр ... Ең ... ... қатарына Алматы қаласы аймағы (ғылыми тілде Солтүстiк
Тянь-Шань сейсмикалық ауданы) жатады. 1887 жылғы 9 ... 9-10 ... ... 1889 жылы 12 ... 10-11 ... Шелек сiлкiнiсi,
1911 жылы 4 қаңтардағы 10-11 баллдық ... ... 1978 жылы 25 ... ... ... ... 1990 жылы 12 қарашадағы 8 баллдық Байсорын
сiлкiнiсi осы аймақта болған.
Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік-шығыс ... ... үшін ... мен одан ... құбылыстар (селдер,қар көшкіндері,
опырылып ... ... ... бұзылуы, химиялық
жарылыс,өрт қаупі, күшті кәсіпорындардағы апаттар т.б.) едәуір ... жер ... мен оның ... ... ала ... одан ... ... елеулі азайтуға болады. Осы мақсатқа жету
үшін сейсмикалық ... ... ... ... жер ... ... бір дәрежеде хабарлар болуы, қауіпсіздік іс-қимылын дәрежелерін
білуі және ол ... ... ... ... ... қажет.
Жер қабатының кенеттен жылжуы және жарылуы ... ... ... ... болатын, орасан зор аймаққа тарайтын жер ... мен ... ... жер ... деп ... ...... құбылыс. Олар – кез-келген жерде пайда болуы
мүмкін. Жер сілкінісінің ... жер ... ... ... ... ... ... тез өзгерістер жер
сілкінісінің пайда болу себебіне жатады.Әрбір жер сілкінісі кезінде осы
жарылыс нәтижесінде жер қойнауында ... ... бір ... ... бетінің шайқалуы сейсмикалық толқындардың нәтижесінде
болады.Осындай толқындар ... ... ... және ... (жердің үстіңгі қабатын қамтитын) секілді 2 түрлі болады.Көлемді
толқындар жердің үстіңгі қабатындағы толқындарға қарағанда ... ... де жер ... ... ... ... ... серпіліс байқалады.Жердің үстіңгі қабатындағы толқындар бірнеше
секунд кеш болады.Олар әдетте келесі қатты соққыны әкеледі.
Сейсмикалық энергияны бөліп ... жер ... жер ... ... деп
аталады.
Гипоцентр – алғашқы сейсмикалық толқынның басталуы болған ошақтың негізгі
нүктесі. Қазақстан аймағында жер қабатының ... ... ең ... 50км аспайды.
Эпицентр – бұл гипоцентрдің тікелей үстіндегі жер ... ... ... жиі жағдайда жердің жоғарғы қабатындағы жарық-жарылыстармен
қоса ... ... ... ... (жер сілкінісінің үдемелілігі)
ғимараттардың бүліну ... жер ... ... ... ... ... есептеледі.
Сейсмикалық толқынның жалпы қуатының шамасына жер ... ... ... ... ... ... ... жер сілкінісі үнемділігін бағалау үшін ... ... ... ... (50 ... ... шкаласы бойынша (Калифорния технологиялық институтының ... ... ... ... жер сілкінісінің ең ... 8,9 ... ... 1988 ... Армиян жер
сілкінісінің магнитудасы 7,0,
Қытайдағы ... ... жер ... күші 8,6 ... ... тобы ... жер ... үдемелілігін анықтау үшін 7
балдық шкала жасалынған. 1964 жылы ... С.В ... ... (ФРГ) ... ... ... ... авторларының бас әріптері алынған) деп аталатын
12 балдық халықаралық өлшемді жасап ұсынды. Достастық және Европаның кейбір
елдерінде оны осы ... ... ... қаласы сейсмологиялық тұрғыдан айрықша қала. Біріншіден, ол өз
тарихында үш рет зілзала апатынан зардап шегiп, екi рет (1887, 1911 ... ... ... қала ... 9 ... ... микроаудандау картасы бойынша) құрылыс жүргізуге қолайлы деп
саналады, өйткені одан кіші ... жоқ. ... ... ... ... сирек кездеседі. ... қала ... ... ... ... ... ... аумағының жербеті топырағы (грунт) физика-механикалық қасиеттерімен
бірнеше бөлікке бөлінеді, олардың арасында құрылыс жұмыстарын жүргізуге өте
қолайсыздары бар.
Міне, осы ... ... қала ... ... ... ... барысында өте көтеріңкі назарды талап етеді.
Қалада 1887-1911 жылдары болған ... ... 100 ... ... ... ... ... жерсілкінулердің қайталану мерзімі 80-200
жылдар аралығын еске алсақ, апаттың қайталану ықтималдығы жоғары ... жөн. ... ... ... Тянь-Шань сейсмикалық аймағының
қазірге геодинамикалық жағдай да жақсы емес.
Өкінішке ... ... ... ... ... ... ... Оның үш трлі себебі бар: ... ... ... ... 1983 жылы жасалған, одан бері ... бар, ол ... ... ... болар. Бұл карта бүгінгі
қарқынды салынып жатқан құрылыстың сейсмикалық ... ал ... ... ... ... ... ете алмайды. Қалаға
бүгінгі сейсмикалық жағдайды сипаттайтын жаңа ... ... ... ... Тек қана ... ... ... келешекте
ықтималды жерсілкінісі әсерінен қала ... ... ... (микроаудандау жұмысын жүргізу барысында анықталады)
әрбір ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді. Бұл
мәселе бірнеше рет әр түрлі деңгейде көтерілгенмен, әлі де ... ... ... ... қала ... аса қауіпті 10 баллдық белдемдерде және
тектоникалық жарылымдар бойында ешбір құрылыс жұмысын ... ... ... ... ... ... ... қазірде ешбір дәлелсіз ... ... қала ... көп ... зәулім ғимараттар көптеп
салынуда, олардың орналасуы әр жерде әр түрлі. Ал, бұл ... ... емес әсер ... яғни қала ... ... тұр ... по ... Ал, бұл болса келешекте ықтималды сейсмикалық әсерді ... ... ... ірі ғимараттардың өздері кішігірім ... ... ... ... ... оқиғалар әлемдік практикада
кездескен.
Апатты аймақтардың қоршаған ортаға, шаруашылыққа тигізетін
зардаптары әсері.
Батыс Қазақстан және Атырау облыстарының ... ... 50 ... ... Яр» атты ... полигоны болғаны кейінгі кезде ғана халыққа
белгілі ... ... Яр» және ... әскери полигондарында жаппай
қырып – жоятын жаңа қару – ... ... жас ... бала туу
қабілетінен айырып жібергені байқалады. Неге десеңіз, жас ... адам ... ... ... кеткен. Осыған орай
адамдардың өсу процесі ... ... Сол ... ... ... күрт азаюы экологияның әсерінен болып отыр деп ... ... ... полигон – «Тайсойған» полигоны – Қызылқоға ауданында
7500 км2 жерді алып жатыр. 1952 жылдан пайдаланып келе ... бұл ... үш ... ... ... ортаға қаншалықты
әрекеті болғанын бүгінгі таңда нақтылап айту ... ... ... ... ... ... арасында әртүрлі ауруға шалдығушылық
байқалып жүр.
Аумағының үштен екісіне дерлік әскери ... ... ... тұрғындарының денсаулығы жөнінде соңғы кездері статистикалық
деректер де біраз ... ... ... ... ... ... ... анемия ауруы көп тарап келгендігін аңғарамыз. Аналардың күні
жетпей босануы, сәбилердің дүниеге ... ... ... ... ... ... ... шалдыққан адамдар саны азаймай отыр. Аурулардың
ішінде бала көтеру мен босанудың қиындауы, үлкендер мен балалар арасындағы
өкпе ауруы, рак ... бері ... ... ... ... ... ... жерінде ең үлкен және өте күрделі
инженерлік құрылыс. ... ... ... ... ... бұрын-соңды
жасаған емес. Бұл ғажап құрылыста космос корабльдерін, космос станцияларын,
зымырандарды, зымыран тасымалдаушыларды ... ... ... ... кең көлемде ғылыми зерттеу жұмыстары жүргізіледі.
Байқоңыр ғарыш айлағындай құрылыс жер шарында жоқ. Сондықтан Байқоңыр ғарыш
айлағы дүниежүзі ... ... ... ... ... ОЛ тек
космос корабльдері мен зымырандарды ... ... ... ... ... Сонымен қатар, әскери қару-жарақтардың жаңа түрлерін сынау
мақсатында көздейді. Байқоңыр ... ... ... ... ... есептеледі.
Айлақ 1957 жылы Байқоңыр қаласында салынған. Бұл қалада қазіргі кезде 60
мың халық тұрады. Космодромда 9 ... ... ... 15 ... ... ... ... айлағы Қазақстанның оңтүстік-батысында, яғни
Қызылорда облысының территориясында орналасқан. Бұл аймақтың ... ... ... Қысы ... жаз ... ... жауын-шашын 90-150 мм-дей аз
жауады. Сол себептен ауа-райы ылғалсыз болып келеді де, ... ... ... ... Жер ... ... ... жоқ. Тек қана құм белестері
мен көшпелі құмдар көп кездеседі. Өсімдік ... онша көп ... ... ... көп өспейді. Байқоңыр космодромының көлемі 6717 шаршы ... ... ... ... 20000 га жер ... ... ... Ол жерлер егін егуге, не бау-бақша өсіруге, не мал ... ... ... ... ... қысы – жазы өз ... ... жата беретін еді.
Зымырандардың қатты дыбысы малдардың, адамдардың зәресін алады.Бұл аймақта
ерсілі-қарсылы соққан жел көп болады. ... ... ... дауыл тұрып,
жердің үстіңгі қабатындағы топырақтарды ұшырып әкетіп, қара ... ... қара ... ... бір ... ішінде 20-25 күн болады. Қандай ... ... ... ... ... ұшырауы табиғи құбылыс.
Неге десеңіз, техниканың аты техника, ешкімде апат ... деп ... ... ... ... ... оларды космодромда ұшуға
дайындағанда, бірнеше ... ... ... ... жер ... 40-50
шақырым биіктікке көтерілгенде, бірнеше себептерге байланысты кенеттен
апатқа ұшырап отыратын жайттар ... ... ... ... ... бактеріндегі улы отындардың жарым жартысы әуеде жанып кетеді де, ал
қалған аз мөлшері жерге түседі. Олар табиғи ... ... ... ... 1991 жылы ... Республикасының иелігіне өтіп, 1993 жылы
Ресей Федерациясына 20 жылға берілді.
«Семей» ядролық полигонының аумағы 18,5 мың км2. ... ... ... ... ... сонымен қатар Павлодар және Қарағанды облыстарының
біраз жерін қамтыды. Сынақ аймағында ... ... ... ... әр ... ядролық жарылыстар жер астында жасалды. Семей ядролық
полигонында ауада және жер ... ... ... ... ... Хиросимаға тасталған бомбадан 2,5 мың есе асып түсті
1991 жылы 20 тамызда ... ... ... ... атом ... ... ... Бұл оқиғаны дүние жүзінің қауымдастығы қуана
қарсы алды. Халықаралық деңгейдегі бұл ... ...... ... ... ... ... шешу проблемасы күн тәртібінде тұр. Осы тұрғыда «Семей
полигоны аймағындағы тұрғындардың денсаулығын зерттеу және ... ... ... маңызды құжаттар қабылданды. Ал полигондардың
қоршаған табиғи ортаға тигізген зардабын жою ... ... ... ядролық полигонындағы жергілікті тұрғындарды медициналық тексеруден
өткізгенде тұқым қуалайтын ... ... ... ... жасөспірімдердің арасында ерте қайтыс болу жиі кездесетіні
анықталған. Сондай-ақ ... ... ... тіндерінің аурулары, иммунды
жүйелер мен қан құрамының ... ... ... шалдыққандар көп.
1991 жылдың 29 тамызда Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев
«Семей ядролық полигонын жабу» ... ... қол ... экологиясы . Ірі қалаларда халықтың санының еселеп артуы тұрмыстық-
коммуналдық құрылыстар мен өнеркәсіп, ... ... ... тудырады. Осыған байланысты мұндай қалаларда техникалық және
ақаба сулар көптеп жиналуда. Қазақстанда жыл сайын шығарылатын ақаба ... 6 ... деп ... Қазіргі кезде тұрмыстық ақаба суларды
залалсыздандыру ... ... ... отыр. Осындай қаланың бірі – оңтүстік
астана Алматы қаласы.
Алматы қаласының халқы жыл сайын ... ... ... және ... ... Осы ... дейін Алматы қаласының пайдаланған тұрмыстық-
коммуналдық суы 70 км жердегі Жаманқұм және ... ... ... жасанды көлдерге айналған болатын.
Қалыпты экологиялық жағдай 1986 жылы бұзылды. Жылдар бойы жинақталған ... ... ... ... ... ... су ... қарай ақты. Бұл
апатты жағдай көптеген мал басы мен құрылыстарды қиратып, шығынға ... су ... ... ... орындары уақытша қызметін тоқтатқан
болатын. Жаманқұм су жинақтау орнының жойылуы Сорбұлаққа ... ... ... ... суы шамадан тыс көбейіп, қауіпті деңгейге жетті.
Қорытынды
Қорыты келгенде адамзатқа қауіпті табиғи ... ... ... ... Егер ол халқы тығыз қоныстанған аймақта болса, адам ... ... ... мен ... ... адам ... жалмап, халық
шаруашылығына қыруар зиян келтіреді.
Республикада индустриялық дамыған аймақтарда денсаулыққа ... ... ... ... ... ... Мысалы, бір ғана Өскеменде ауаның
ластығы шектен тыс, онда зиян келтіретін заттар (азот, ... ... ... 17-20 есе ... ... ... ... ауа жетіспейді. Бұл 1990 жылдардың басымен салыстырғаңда
өнеркəсіп ... ... ... едəуір төмендеген кезеңіндегі
жағдай. Оның себебі бəрімізге белгілі, осы кезде көптеген ... ... жоқ. ... ең ірі ластаушылар: "Испат-Кармет", "Казахмыс",
Балқаш химиялық комбинаты, Екібастұз ГЭС-і, "Тенгизшеврол".
Пайдаланған ... ... ... Ғ.Қ. ... ... Оқу ... ... Ю.В. Экология, окружающая среда и человек. Учебная пособие для
вузов,
Қосымша:
2. Оспанова Г., Бозшатаева. Экология. Оқу ... ... Ю.А. ... и ... ... среды. М.: Гидромет – издат,
1989.
248 с.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Экологиялық нормалау түрлері."6 бет
Жер сілкінсе, жағдайымыз не болмақ? Мекемелер мен мамандар ойлары3 бет
"swot талдау"3 бет
Аймақ экономиканың дамуын мемлекеттік реттеу7 бет
Аймақ – экономикалық шаруашылық жүргізу объектісі ретінде8 бет
Аймақтар экономикасын мемлекеттік реттеу8 бет
Аймақтардың дамуын мемлекеттік реттеуді жетілдіру жолдары6 бет
Аймақтардың оптимальды ормандылығы10 бет
Аймақтардың экономикалық дамуын мемлекеттік реттеу69 бет
Аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын мемлекеттік басқару86 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь