Хронология ғылымы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
Негізгі бөлім:
1. Ғылыми.тарихи пән ретінде хронологияның
пайда болуы мен дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
2. Алғашқы календарьлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
3. Юлий Цезарь тұсындағы календарь реформасы ... ... ... ... ..8
4. Ежелгі заманнан уақыт есебі жүйесінің дамуы ... ... ... ... ...9
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
Хронология – уақыт өлшемі туралы ғылым. Ол өзінің атауын гректің «χρονος» - «уақыт» және «λόνος» - «ғылым» деген сөздерінен алған. Бұл ғылым екі бөлімнен: аспан денелерінің қозғалысын есептеп шығару жолымен дәл астрономиялық уақытты табатын математикалық (астрономиялық) хронология және тарихи хронологиядан тұрады.
Тарихи хронология өз алдына екі міндетті – теориялық және қолданбалы міндетті қояды. Біріншісі уақытты есептеу жүйесін зерттегенде оларды тарихи дамуы үстінде қарастырады, олардың арасындағы өзара қатынасты анықтайды және даталарды бір хронологиялық жүйеден екіншісіне аудару принциптерін жасап шығарады. Екіншісі оқиғалардың датасын қазіргі эраға және жыл санаудың жалпы қабылданған жүйесіне аудару үшін жоғарыда көрсетілген ережелерді жүзеге асыруды қамтиды.
Қосалқы тарихи пәндердің ішінен хронология ең маңыздылардың бірі болып саналады, өйткені тарихтың қандай да болсын кесегін оқып үйренудің негізгі шарты оқиғалардың жүйелілігі мен датаны дұрыс қою болып табылады. Хронология методтарына сүйене отырып тарихшы тарихи документтер мен фактілердің дәл датасын қалпына келтіреді. Бұл міндеттерді дұрыс шешу үшін белгілі бір тарихи кезеңдегі белгілі бір халықтың қолданған уақыт өлшеуінің қалыптасуы мен ерекшеліктерінің бүкіл тарихын жақсы білу керек.
        
        Құрылымы:
Кіріспе.....................................................................
..........................3
Негізгі бөлім:
1. Ғылыми-тарихи пән ретінде хронологияның
пайда болуы мен
дамуы...............................................................4
2. Алғашқы
календарьлар.............................................................6
3. Юлий ... ... ... ... ... ... уақыт есебі жүйесінің дамуы...................9
Қорытынды...................................................................
..................11
Кіріспе
Хронология – уақыт өлшемі туралы ... Ол ... ... ... - ... және ... - «ғылым» деген сөздерінен алған. Бұл ғылым
екі бөлімнен: ... ... ... ... шығару жолымен дәл
астрономиялық уақытты табатын математикалық (астрономиялық) хронология және
тарихи хронологиядан ... ... өз ... екі ...... және ... ... Біріншісі уақытты есептеу жүйесін зерттегенде оларды тарихи
дамуы үстінде қарастырады, олардың арасындағы өзара қатынасты ... ... бір ... жүйеден екіншісіне аудару ... ... ... ... датасын қазіргі эраға және ... ... ... ... ... үшін ... көрсетілген
ережелерді жүзеге асыруды қамтиды.
Қосалқы тарихи пәндердің ... ... ең ... ... ... ... ... қандай да болсын кесегін оқып үйренудің
негізгі шарты оқиғалардың жүйелілігі мен датаны дұрыс қою ... ... ... ... ... ... тарихи документтер мен
фактілердің дәл датасын қалпына келтіреді. Бұл міндеттерді дұрыс шешу үшін
белгілі бір ... ... ... бір ... ... ... өлшеуінің
қалыптасуы мен ерекшеліктерінің бүкіл тарихын жақсы білу керек.
Уақыт есебі туралы мәселені бір ... ... ... ... ... қиыншылықтарға кездестіретінін ескерген жөн.
Халықтардың көп ғасырлық қатар өмір сүруі, экономикалық, саяси және мәдени
байланыстар ... ... ... ... араласып, өзара
алмасуына алып келді. Бұның үстіне көп ұлтты мемлекеттерде ... ... ... әр ... ... мүмкін. Мәселен, біздің елімізде халықтардың бірінің
календарьлық жүйесі уақыттың Күн ... ... ... ал ... ... ... Айға қарап жүргізді. Екі тәсіл де ... ... ... шыққан. Сондықтан да СССР тарихшысы бүкіл дүние жүзі
халықтарының уақыт ... ... ... даму ... және ең ... бастап осы уақытқа дейінгі календарьлардың негізгі ... ... ... ... пән ... ... ... мен дамуы.
Уақыт ішінде белгілі бір жүйелікпен тарихи оқиғаларды орналастыру
принципін ... ... ... ... ... да білген. ... өзі орта ... ... ... орыс ... ... ... хроникалардың негізіне алынды. Хронология проблемалары
бойынша ... ... ... да ерте пайда болды. Шежірелік оқиғаларға
даталар қоюмен байланысты бір қатар ... ... ... ... ҮІІ ... ... ... мәселелерге арналған
новгородтық Кириктің еңбегі шықты.
Бұдан ... да Орыс ... ... шіркеуінің қажеті
үшін календарьлық анықтағыштарды шығару жұмыстары талай рет ... ... ... ХҮ ... аяғынан бастап белсенді түрде жүргізіле
басталды, өйткені «дүниенің жаралуынан» (бұдан былай «СМ» ... ... ... ... ... жыл санауда жетінші мыңдық бітті
(1492+5508), пасхалийді келесі мың ... ... ... ... ... ... ... ынта қою Россияда кейбір
практикалық қажеттіктерге де ... ... ... ... ... ғылыми пән ретінде ХҮІІІ ғасырдың аяғында ХІХ ғасырдың басында ... ... ... хронологияға ғылыми тұрғыдан ынта қоюды
дамытудағы маңызды кезең ХХ ғасырдың ... ... Ол ... ... ... ... болды. Бұл кезеңде орындалған тарихи
хронология жөніндегі жұмыстардан, ең ... ... ... ... атауға болады.
Алайда ұлы Октябрь социалистік революциядан кейін хронология ғылым
ретінде ... ... ... ... шыға ... еді. ... және қорытындылармен қатар көптеген еңбектерді хронологиялық
ұғымдарды шатыстырулар, оқиғаларға дата қоюда қателер жиі ұшырайды. ... пән ... ... ... ... ... социалистік революциясынан кейін хронология қосалқы
тарихи пән ретінде түпкілікті қалыптасты. 20-жылдары мұнымен А.М.Большаков,
И.Ф.Полак, ... ... ал ... ... және ... ... 1939 жылы ... жөнінде
Н.В.Устюговтың лекциялар курсы, ал 1944 жылы Л.Ф.Черепниннің оқу құралы
пайда болды.
Ұлы Отан ... ... ... ... ... өрлеуімен байланысты
хронологияға, оның ішінен тарихи хронологияға ынта қою ... ... ... ... ... ... жөнінде Н.Г.Берешковтың,
А.Г.Кузминнің еңбектері, ... ... ... және жыл ... да ... ... ... жұмыстар жарияланды. 1967 ... ... ... ... жөніндегі Е.И.Каменцеваның
оқу құралы басылып шықты.
Алғашқы календарьлар
Уақыт санаудың табиғат берген есептеу бірліктері – тәуліктер, ай ... – ең ... ... ... алынды.
«Календарь» сөзі латынша calendae, яғни «әр айдың бірінші күні» деген
сөзден шыққан, бірақ табиғаттың ... ... ... ... жүйесінің өзі едәуір ертеде шыққан.
Календарьды алғашқы құрастырушылар ... ... ... ... уақытты есептеу бірліктері өлшем болып шықпады. ... ... саны ... болмады, ал астрономиялық жылды ай мен тәуліктің
бірдей санына бөлуге болмады. Бұл жағдай адамдарды ... ... ... ... мәжбүр етті, бұл бірнеше календарьлық жүйені
тудырды. Бұлардың ең көп тарағандары айлық жүйе, мұнда ... ... және ... мұнда жыл мен тәулік үйлестірілетін еді.
Айлық календарьлар біздің эрамызға дейінгі ... мың ... ... ... ... ... ... ертедегі еврейлер,
қытайлар, гректер, римдіктер пайдаланды. Қазіргі уақытта ай ... ...... ... ... т.б. ... ... бойынша жаңа айдан бастап әрбір ай ауыспалы түрде 29
және 30 тәулікке созылды. 12 ай айлық жылды ... бұл 354 ... ... Іс ... тәуліктер календарьлықтан біраз көп болғандықтан,
синодистік ай да календарьлық айдан біраз (44 ... 2,9 ... ... Бұл ... жылдар саны өткеннен кейін календарьлық жылға бір ... ... ... ... ... календарьлық және астрономиялық жылдардың
арасындағы үйлеспеушілік мәлім еді. Мұны жою үшін жеке ... ... күн ... ... ... ... ... күннің тұрақты болмауын маңызды деп санаған, демек, мерекелер
жылдың барлық айларын «жарылқауын» қалаған ... ... ... ... ... ... 26 ... Александрияда Эвергеттің реформасы
бойынша 30 ... 12 ... және 5 ... күннен тұратын тұрақты жыл
енгізілді, бұған 4 жылда тағы да бір күн ... ... ... ... календарь реформасы. Эвергет реформасынан бұрын-
ақ біздің эрамызға дейінгі 46 жылы күндік календарь ... ... ... ... өзі ... ... ... системасының негізіне
алынған.
Римде ежелгі заманда, жоғарыда ... ... ... календарь
қолданды. Ол бойынша жыл 1 марттан басталды да, 12 айға бөлінген 155 ... ... ... ... ... ... ... эрамызға дейінгі ҮІІ ғасырда 22 күннен тұратын қосымша ... ... бұл ... 2 ... бір рет ... еді.
Осылайша күндік календарь келіп шықты. Алайда бұл да 3651/4 ... ... ... ... қалып қойды. Енді біздің эрамызға дейінгі Ү
ғасырдан бастап ... 23 ... ... ... тағы да бір ... оқтын-оқтын қосып отырды.
Орныққан дәстүр бойынша ай мен ... күн қосу ... ... бірінің өкілі – понтификтерге берілді. Өзінің жағдайын
пайдалана отырып, олар жеке бастың ... ... ... ... ... ... ... қысқартып отырды. Бара-бара күн есебі әбден шатасып
бітті, календарьлық реформаны өткізу ... ... ... ... ... ... дейінгі 46 жылы Юлий Цезарь жүргізді.
Реформаның негізінде Юлий Цезарь Египет календарь ... ... ... да, мұны ... үшін ... бастаған Алекстандрия
астрономдарының тобын шақырады.
Жаңа календарьда 365 тәуліктен тұратын жылдың египеттік ... ... ... жыл 365 күн және 6 ... ... жою үшін ... төрт жылға бір тәулік қосылатын болып шешілді.
Қолайлы болу үшін бұл тәуліктер төрт ... бір рет ... айға ... ... ... есебі жүйесінің дамуы
Басқа егінші халықтар сияқты, шығыс славяндар да ... ... бері жыл ... ... ... ... да уақыттың ең
ерте есебі маусымдық есеп ... ... мен ... ... ... болды, кейіннен бұл христиан дінінде де ... ...... ... ... ... Күннің қысқа қарай
бұрылуымен байланысты еді; ал күн ... ... ... ... ... ... ... уақыттың неғұрлым ірі бірлігі ... ... жыл ... ... ... жаңа ... ... деген сөз еді.
Жаңа «жаздың» есебі сірә көктем мерекесінен, ... ... ... ... ең ежелгі ескерткіштеріне қарағанда, мысалы, Остромиров
евангелиясына ... ... ... айға ... ... ... ... құбылыстарымен және біздің ата-бабаларымыздың ... ... ... ... бір ... айлық-кундік календарь
болды деп қорытынды шығаруға болады. Бұл атаулар ... ... ... және ... ... ... ... отыр. Алайда басқа бір ежелгі
документтер, мысалы, Олегтің гректермен жасасқан шарты Русьте ... ... ай ... де таныс болған деп пайымдауға мүмкіндік
береді. Жоғарыда айтылған Остромиров евангелиясынан «еноуар» ... ... ... ... көп ... ... орыс айларының атауларын келтіреміз.
/таблица/
|Ежелгі Рустье ... ... ... |Қазіргі орыс тілінде |
| | | ... ... ... ... ... ... ... |
|Снежен, лютый | | ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Май ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... (зарево), | | ... ... ... ... ... ...... | ... ... ... ... листопад |Жотвень ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... айды төрт ... ал ... 7 ... бөлу сонау ертеден
қабылданған. Тек ежелгі календарьда қабылданғанындай күндер ... ... ... күні ... апта деп ... ... ... сейсенбі т.б. болады. 988 жылы Русьте ... ... ал ... ... ... ... әлем соборы бекіткен юлиан
календары да қабылданылады. Түпкі нүкте ... ... ... ... ... 5508 жыл) ... эрасы мойындалды. Византиядан жыл ... ...... ... ... ... дәстүр бойынша жыл басы
1 март болып ұзақ сақталып келді.
«СМ»-ның 7208 жылы 19 декабрьде І Петр ... ... ... қол ... ... ... көпшілігінде қабылданып та қойылған «РХ»-
дан басталатын жаңа эра енгізілді, ал осымен ... жаңа жыл 1 ... ... белгіленді. Не бары 4 айға созылған қысқа 7208 жылдан
кейін (1 ... 31 ... ... ... жаңа ... және ... басы ретінде 1700 жылдың 1 январы ... ... ... ... ... алмау үшін І Петр күндерді есептеудің
юлиан жүйесін ... 1700 жылы ... ... Россияда Ұлы Октябрь
социалистіу революциясына дейін өмір сүрді.
Дегенмен ХҮІІІ ғасырдың орта ... ... ... ... ... календары юлиан ... 13 ... ... 31 ... сәрсебіден кейін 1 февраль емес, 14 февраль деп
саналу енгізілді.
Бірінші бесжылдық жылдарындағы халық ... тез ... ... ... ... тудырды. 1929 жылы үздіксіз жұмыс
аптасына көшумен байланысты 1930 жылы ... ... ... ... ... ... жыл 72 бес ... бөлінді. 1931 жылдың 1
декабрінен еліміз 6 күннен ... ... ... аптасына көшті. 1940
жылғы 26 июньнен бастап қазіргі кезде де қолданылып отырған жеті ... ... ... ... ... ... және интернациональдық
мереке күндері – 1 январь, 8 март, 1, 2 және 9 май, 7 және 8 ... және ... ... істелмейтін күн деп танылды. Қолданылып жүрген григориан
календарының ... ... ... жаңа календарь жүйесін
жасау жөнінде жұмыс жүргізілген. Біріккен Ұлттар ұйымындағы ... ... ... ... ... ... жасау идеясын қуаттап отырған, бұл
өмірдің сол ... ... және ... ... сай ... ... халықтарының жақындаса түсуіне жәрдем ететінін ескерген.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Рим азаматтық құқығының пәні мен қайнар көздері4 бет
Б.з.д. VII-VI ғғ. Грек мәдениеті. Грек-парсы соғыстары. Хронологиялық кесте жасау9 бет
Еуропалық валюта жүйесі. Евроға хроника7 бет
Желтоқсан көтерілісі. Көтеріліс хронологиясы7 бет
Мемлекетті жіктеудің хронологиялық тәсілі7 бет
Хронология9 бет
Хронологиялық деректер13 бет
1 Стресс,анықтамасы,жіктелуі,себебі. 2 Домбығу немесе ісіну18 бет
Ілияс Есенберлин10 бет
Абыралы, Сарыкөл петроглифтері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь